Part

 501    IV|                mieszkanie.~Na stan jej niski wysoka jagoda,~Nie dla niej
 502     V|              długi~W kwitnących sadach niskie strzechy kryje,~Z których
 503    IV|           źrenicy młodziana,~Potem się nisko skłonił do nóg Jana,~Skłonił
 504     V|         zachował.~Wzmogli się znowu po niszczącym boju~Z sierotą dzieląc owoce
 505     I|          płaczu i gwaru,~Wśród ciemnej nocy, wichrów i pożaru,~Razem
 506     I|          Wiesław obojgu kornie ścisnął nogi~I wyszedł z chaty przenikniony
 507   III|           wyrozumieć nie chce,~Młodego nowość i swoboda łechce,~Zwiąż
 508    II|             nachylił ku ziemi~I zaczął nucić słowy takowemi:~ ~"Niechże
 509     V|           serca trafiły;~Tak na weselu nucił Wiesław miły.~A Jan uważnie
 510    IV|           miodu:~"Przyjmij tę kroplę z obcego ogrodu,~Piękna Halino! jak
 511    II|                pierwszeństwo zostawcie obcemu,~Niech idzie w tany, niech
 512    IV|                   Przyjdzie młodzian z obcych błoni,~Ojcu, matce się pokłoni;~
 513   III|                 Pracować będę pomiędzy obcymi,~Bo bez Haliny nic już nie
 514    IV|             Bóg go też wielkim rozumem obdarzył,~Już on niejedno krewieństwo
 515    IV|              zdrowa, pracowna, urodna;~Obiedwie teraz pracujem na siebie,~
 516     V|                A twarz Haliny od zorzy oblana~Podobną była do twarzy anioła,~
 517    IV|            przed oczy wyświęci,~Bo jak oblicze oglądamy w zdroju,~Tak dusza
 518    IV|              Wisły,~Gdy wonny deszczyk obłoki wyleją,~Kwiaty zroszone
 519   III|                ich przy sobie połączył oboje,~Ażeby matka kiedyś, po
 520     I|          podarunek z drogi!"~ ~Wiesław obojgu kornie ścisnął nogi~I wyszedł
 521   III|               sączą,~Gdy córkę z obcym obowiązki łączą;~Przeto już dawne
 522    IV|             Niech gospodyni przeto nie obrażę,~Czyniąc, co dawny obyczaj
 523    IV|               mój mąż z kosą na spoiną obronę~I już nie wrócił. - Obcy
 524     I|               pożaru,~Razem rolnicy ku obronie bieżą,~Razem się wojsko
 525   III|            łechce,~Zwiąż go miłością i obsyp go zbiorem,~On dalej patrzy,
 526    II|              pląsa z miną uroczystą,~W oburącz szatę ująwszy kwiecistą,~
 527    IV|              obrażę,~Czyniąc, co dawny obyczaj nam każe;~Ojców zwyczaje -
 528    IV|          chodaki -~Toć były dotąd jego obyczaje.~Młodemu wszystko zarówno
 529    IV|             się na przyszłość niepewną obzierać.~To wam powiadam o naszym
 530    IV|               krainie~Zbiorów szukały; ochronne przy zgodzie~Wzbudziły przemysł
 531   III|            wyznać otwarcie i śmiało.~ ~Oczekiwany wjechał do podwórka.~Wybiegi
 532    II|               skarby moje,~Jeśli kiedy oczka czyje~Milsze mi nad twoje.~ ~
 533   III|                Bronika - patrzy dużymi oczyma,~Ciekawość tylko na jej
 534     V|               złączona,~Jedno drugiemu oddając do łona,~Jakie pytania,
 535   III|            dozwoli;~Przeto, Wiesławie! oddaję twej woli:~Uproszę Jana,
 536   III|              ziemskie życie,~Ciebie mi oddał jak za moje dziecię;~Tak
 537     V|               takowym stanie~Każdy jej oddech zajmowało łkanie.~ ~Dalej
 538   III|        niewdzięczność, ani harda dusza~Odkryć przed wami tę boleść przymusza,~
 539     I|                W pustkach wsie stały a odłogiem ziemie;~Okólnych lasów i
 540   III|           Wiesława,~Dziwną w nim jakąś odmianę poznawa.~"Powiedz nam -
 541     V|            było,~Patrzy Halina, co się odmieniło.~Tak spodziewanych od pola
 542    IV|            ufność w losie składa,~A to odmienne, nieprzyjazne rzeczy!~Szczęście
 543    IV|            losie Haliny~I to do waszej odnieście rodziny:~ ~Gdy się los zawziął
 544    IV|              słowa, matko! wiernie wam odnoszę~I w imię ojców o córkę was
 545    IV|          wieczerza gotowa!"~ ~Jan, gdy odpoczął, w te przemówił słowa:~"
 546     V|                 Jakie pytania, dzięki, odpowiedzi,~Jako się zbiegli ciekawi
 547    IV|              Brzmią tu wesela na każde odpusty;~Lecz to nie dla niej, nie
 548    IV|               gdziekolwiek przyjdzie w odwiedziny,~Jest jakby w domu, u swojej
 549    IV|       pytającym okiem~Patrzy na matkę; odwrócona bokiem,~Białe odzienie zarzuca
 550    IV|                odwrócona bokiem,~Białe odzienie zarzuca na głowę,~Tak zasłoniona
 551    IV|           Halinie:~"Niech się roznieci ogień na kominie,~Niech będzie
 552    IV|               wyświęci,~Bo jak oblicze oglądamy w zdroju,~Tak dusza wiernie
 553     V|              pługi,~A cała wioska jako ogród długi~W kwitnących sadach
 554    IV|            Przyjmij tę kroplę z obcego ogrodu,~Piękna Halino! jak tobie
 555    IV|        młodzieńcem,~A Jan powiedział: "Oj! widzę, że godne~I starca
 556    IV|           zamęście,~Która sierota, bez ojca i matki;~Nie miała wiana
 557   III|           duszą jestem przy Halinie.~ ~Ojcowie moi już królują w niebie,~
 558   III|                podparł siwą głowę~I po ojcowsku rzekł słowa takowe;~"Kiedy
 559    IV|               młodzian z obcych błoni,~Ojcu, matce się pokłoni;~Zerwie
 560    IV|            Wszedł Jan sędziwy, Wiesław okazały~Głową wyniosłą dosięgną!
 561    IV|            Kwitnie rozmaryn i ruta,~Na okienku wianek leży,~Jest tu córka
 562    IV|             chęć prowadzi".~ ~Wyjrzała oknem od kądzieli matka,~Skrzypła
 563     V|               Czy jej nie będzie znaną okolica.~Wtem uroczyście od kościelnej
 564     I|               stały a odłogiem ziemie;~Okólnych lasów i wiosek pożary~Gniewu
 565   III|          niewola.~Tak i na wiosnę ptak okrąża pola,~Płochy i dumny, ufny
 566     V|               wesoło,~A wóz pył wznosi okrążając koło.~Dziwnie Haliny twarz
 567     V|               Przeto, nim wokół jadący okrąży,~Pieszy ścieżkami trzykroć
 568    IV|               imię,~Mówiło tylko, że w okropnym dymie~Nieznani ludzie wiedli
 569    II|         pląsach przed druhną stroni,~A ona za nim poskocznie goni,~
 570    IV|             ziemi pierwsze gospodynie,~One po całej opatrznej krainie~
 571   III|          szczerze trzeba ze starszymi,~Oni porywczej młodości wybaczą~
 572     I|               wysoko~Nad całym światem opatrzne ma oko,~Wszakci On ojcem
 573    IV|               gospodynie,~One po całej opatrznej krainie~Zbiorów szukały;
 574   III|           Wdzięczen łask tylu i waszej opieki,~Przy waszym pługu chodziłbym
 575     V|             Jakobym pragnął, nigdy nie opiszę.~ ~ ~
 576    II|              nie dasz wiary,~Jak konie opłacę,~Wydałem ja twe talary,~
 577    II|               skrzypki! bo się smucę~W opłakanym stanie,~Z konikami ja powrócę,~
 578   III|             się po świecie,~Chcesz mię opuścić za to, żem cię chował,~Żem
 579     V|           zadumana.~Wesołość tylko nie opuszcza Jana,~Bo radość w sercu
 580     I|             dzień do kłosów przychodzą oracze,~A ja dziecięcia nigdy nie
 581    IV|                kogo zniży, czy w górze osadzi,~Patrzy, jak wszędzie człowiek
 582   III|               gdy chęć jedna raz serce osiędzie,~Daremny namysł i rozsądek
 583     V|             Swawolna, więcej mówić się ośmiela.~Przebyli kładki i zaczepne
 584    IV|               do was, matko! mówić mię ośmieli;~Gdzie młodzież idzie za
 585   III|                lasem, i polem,~Ale się ostać nie może przed bólem,~Bo
 586    IV|         teściowej pójdzie chaty.~ ~Raz ostatni, rozmaryny!~Uwieńczycie
 587    IV|             straszny i żałosny,~Gdy ta ostatnia gorzała uchrona;~Na milę
 588    IV|            Wiesław, ale go Jan bacznie~Ostrzegł po cichu i tak mówić zacznie:~"
 589    IV|           podwórka:~ ~"Kwiatami grzęda osuta,~Kwitnie rozmaryn i ruta,~
 590    IV|           sumienie,~Takie Janowi czyni oświadczenie:~ ~"Jest Bóg widzący na
 591    IV|              górami świeci,~Tak, gdy z otuchą łzę zroniły dzieci,~Jan
 592   III|              przystało,~Stanowi wyznać otwarcie i śmiało.~ ~Oczekiwany wjechał
 593    IV|                matka,~Skrzypła zapora, otwarła się chatka,~Wszedł Jan sędziwy,
 594    IV|           Panna stroi się w komorze.~ ~Otwierajcież! przyszli goście!~I życzliwie
 595   III|              dalej patrzy, bo mu świat otworem;~Nieszczęściem jemu najmilsza
 596     V|              stronę;~Bijące łono, usta otworzone~Poznać dawały wielkie zadumienie,~
 597    IV|           niesie czarna rola,~Wełniste owce zabielają pola,~W schludnych
 598    IV|            jałówka, dwie krówek,~Kilka owieczek, cały nasz dochówek.~Brzmią
 599     V|      niszczącym boju~Z sierotą dzieląc owoce pokoju;~Chatkę i córkę stracili
 600    II|           jużci przyjąć trzeba~Naszych owoców i naszego chleba!"~A przy
 601    IV|               Słodycz i zgodę, i pracę oznacza".~ ~Podała matka kubek na
 602     V|               krzewy;~Z błoni pastusze ozwały się śpiewy,~Które jej bardzo
 603     V|              którego krzycząc swawolne pachołki~Spędzają na most i krówki,
 604     V|      niedzielna zabawka.~Tu już Halina pada na kolana,~W dłonie uderza
 605     V|          najprzód - rzecze - na kolana padaj,~Tu się nie pytaj, ale dzięki
 606     V|               szerzy;~Pobożnie wszyscy padli na kolana,~A twarz Haliny
 607    IV|              czasu.~Ja, matka niegdyś, pamiętna na Boga,~Wzięłam sierotę,
 608    IV|               niej zapusty,~Na których pannom kupują pierścienie;~Tam
 609     V|           naprzeciwko chaty~Stoi krzyż Pański pochylony z laty,~Wokoło
 610    II|              wesołe pląsy i śpiewanie.~Parskając konie bieżą po gościeńcu,~
 611     V|                   V~ ~Wartko wóz toczą parskające konie,~Mijają mostki i zgórki,
 612     I|              mi dwa konie i wybierz do pary.~Syn mój jedyny na wojnie
 613    II|               ze stali.~Wiesław się za pas ujął ręką prawą,~Zagasił
 614     V|               zaczepne krzewy;~Z błoni pastusze ozwały się śpiewy,~Które
 615    II|           czyje~Milsze mi nad twoje.~ ~Patrzajże mi prosto w oczy,~Bo widzi
 616    IV|             tłumami.~Przy drodze na to patrzyłam ze łzami,~Aże mi dziecię
 617    IV|                zdaje,~Bo jak na wiosnę pędzi potok w biegu,~Pieni się,
 618    IV|             Skłonił się matce, milcząc pełen sromu;~I było długie pomilczenie
 619    IV|           niecierpliwe słowa,~Bo dusza pełną była ważnych myśli;~Na twarzy
 620     V|               rosy widzieli,~Które jak perły liczyli anieli.~A kiedy
 621    IV|                z Haliną na drodze,~Jak pewno wiecie - i ojcom wyjawił,~
 622     I|         przepłakać: nie może;~Zaledwie piąty kwitnął owoc sadu,~Gdy mi
 623     V|               milę donosi,~Już pogrzeb piątym pokoleniom głosi.~Gdy tak
 624    IV|                kroplę z obcego ogrodu,~Piękna Halino! jak tobie słodyczy~
 625    II|            jedynie~Krążą niewolne przy pięknej Halinie.~ ~
 626    IV|            wiosnę pędzi potok w biegu,~Pieni się, szumi i wylewa z brzegu,~
 627     I|              komory,~Wnosi do izby dwa pieniężne wory,~Czterysta złotych
 628    IV|               Na których pannom kupują pierścienie;~Tam gdzie stodoły i bogate
 629     I|           szyję~I wstyd rumiany na jej piersi kryje,~Lecz pusty uśmiech
 630     V|              Pieszy ścieżkami trzykroć pierwej zdąży.~Idą wiec wszyscy
 631    IV|             napoju.~Pszczółki na ziemi pierwsze gospodynie,~One po całej
 632    II|         drużbom porady udziela:~"Jużci pierwszeństwo zostawcie obcemu,~Niech
 633    IV|            gdzie mieszkała córka,~Taką pieśń nucą za płotem podwórka:~ ~"
 634     V|               nim wokół jadący okrąży,~Pieszy ścieżkami trzykroć pierwej
 635    II|         Gałązek się czepia,~Aż dognany piórka niesie,~Gniazdeczko ulepią".~ ~
 636    II|          tańczy wesoło,~A gdy do nowej piosenki stanie,~Skrzypek drzymiący
 637     I|              Dzień to był sądu; - śród płaczu i gwaru,~Wśród ciemnej nocy,
 638    II|                się przystojnie.~Halina pląsa z miną uroczystą,~W oburącz
 639    II|             się granie,~Słychać wesołe pląsy i śpiewanie.~Parskając konie
 640     I|                Moskwa polskie dobijała plemię,~W pustkach wsie stały a
 641    II|            przed nim ucieka,~On w ręce pleszcąc goni z daleka,~A gdy dogoni,
 642   III|               wiosnę ptak okrąża pola,~Płochy i dumny, ufny w siłę młodą,~
 643    IV|              córka,~Taką pieśń nucą za płotem podwórka:~ ~"Kwiatami grzęda
 644   III|              Głaszczą koniki i wiążą u płotu,~Cieszą się wszyscy z prędkiego
 645     V|               z ról czarnych wracające pługi,~A cała wioska jako ogród
 646   III|             waszej opieki,~Przy waszym pługu chodziłbym spokojny,~Anibym
 647   III|           Broniki szczęście:~Z woli ma płynąć niewolne zamęście;~Jako
 648    IV|               z brzegu,~Aż dalej cicho płynie w swym korycie,~Tak młodzian
 649   III|             znalazł koniec życiu memu,~Pobłogosławić chciejcież ubogiemu;~Bo
 650     I|               Lepsze nad smutek ufanie pobożne.~Idź! Wiesławowi przygotuj
 651     V|         modlitwę głos po rosie szerzy;~Pobożnie wszyscy padli na kolana,~
 652    IV|           wychwalać wam w oczy;~Często pochwała, choć i słuszna, szkodzi,~
 653    IV|             się u celu być mienią,~Raz pochwaleni - przestrogi nie cenią.~
 654     V|                chaty~Stoi krzyż Pański pochylony z laty,~Wokoło wierzby i
 655     I|                 Wtedy mi córka, jedyna pociecha,~Znikła bez śladu. Przez
 656     I|               niebem bliższy Bóg zsyła pociechę.~Może też moje utracone
 657     I|           próżno rzucać oko,~Świat nie pocieszy i niebo wysoko.~Niech wola
 658    IV|               ufność na Bogu zakładać.~Poczciwych ojców widzicie tu syna;~
 659   III|            wybaczą~I mądrą radę zawsze podać raczą.~ ~Czemużem w domu
 660    IV|            domu, u swojej rodziny.~ ~W podany kubek nalał Wiesław miodu:~"
 661     I|                Przynieś twej przyszłej podarunek z drogi!"~ ~Wiesław obojgu
 662    IV|             dzieci,~Jan z matką na nie podglądali z boku;~Miła pogoda jaśniała
 663     V|           twarz Haliny od zorzy oblana~Podobną była do twarzy anioła,~Ale
 664     I|              też moje utracone dziecię~Podobnie kędyś na szerokim świecie~
 665   III|             kryje.~ ~Stanisław milcząc podparł siwą głowę~I po ojcowsku
 666    IV|                przybyło połowę;~Koszyk podróżny zdejmuje z młodziana,~Bierze
 667     V|             Jana za szyje.~ ~Śpieszą w podwórko, lecz ojców nie było,~Patrzy
 668     V|             szła Bronika mała,~Gości w podwórku ojców wskazywała.~Chciał
 669    IV|              przewidzieć, w szczerości pogadać,~A z resztą ufność na Bogu
 670     V|            głosi.~Gdy tak na wszystkie poglądają strony,~Jan się zapytał
 671     V|            Wiesław miły.~A Jan uważnie poglądał jej w lica,~Czy jej nie
 672    IV|                podglądali z boku;~Miła pogoda jaśniała im w oku.~ ~Rzewniło
 673    IV|             dna;~A jako zorza za gajem pogodna~Kryjąc się błyszczy rumieńcem
 674     V|            rzeźwą wonią tchnie wieczór pogodny.~Jest blisko drogi gościniec
 675     V|               dzwon o milę donosi,~Już pogrzeb piątym pokoleniom głosi.~
 676    IV|             swoje kwiaty,~Do teściowej pójdzie chaty.~ ~Raz ostatni, rozmaryny!~
 677     V|              już w grobie, na grób jej pójść muszę,~Tu utęsknioną niech
 678    II|             się kłania,~Słychać wokoło pokątne szemrania.~ ~Długo się Wiesław
 679    IV|             Boga niech czeka.~Ufam, że póki niemoc mię nie strawi,~Już
 680    IV|          obcych błoni,~Ojcu, matce się pokłoni;~Zerwie panna swoje kwiaty,~
 681   III|                Gdzie swoje szczęście i pokój znachodzi;~Te prawa mają,
 682     V|                Z sierotą dzieląc owoce pokoju;~Chatkę i córkę stracili
 683     V|             donosi,~Już pogrzeb piątym pokoleniom głosi.~Gdy tak na wszystkie
 684    IV|         Doświadcza ludzi w szczęściu i pokorze,~Czy kogo zniży, czy w górze
 685    IV|               te czasy.~Starce i matki pokryły się w lasy;~Ale i w lesie
 686   III|               moje,~Bym ich przy sobie połączył oboje,~Ażeby matka kiedyś,
 687   III|          Pospieszał Wiesław i lasem, i polem,~Ale się ostać nie może
 688    IV|             ruto na grzędzie!~Nikt cię polewać nie będzie.~ ~Schludna chata,
 689     I|                u matki~Pomiędzy własne policzone dziatki.~W takiej ja myśli,
 690    IV|                 Gdy się los zawziął na polską Koronę,~Szedł mój mąż z
 691     I|               jej strata.~ ~Gdy Moskwa polskie dobijała plemię,~W pustkach
 692     I|                dwunastym liściem wiatr pomiata,~Jak myśli matki zatruwa
 693    IV|             pełen sromu;~I było długie pomilczenie w domu.~Wtenczas Halinie
 694    IV|                 Doznał, co trwoga, kto pomni te czasy.~Starce i matki
 695    IV|              choć uboga,~Za rządnością pomoc Boga.~Skrzeczy sroka na
 696    IV|           niedziela,~Bóg też rządności pomocy udziela.~Czystą pszenicę
 697     I|            jesteś w moim domu,~A skoro pomrę, tyś rodziny głowa.~Jeśli,
 698    IV|                Co by o wianie dla niej pomyśleli.~Przeto, młodzieńcze! niech
 699     V|           kościół z blaszanymi szczyty~Ponad wsią błyszczy lipami zakryty.~
 700    II|             wesela,~W te słowa drużbom porady udziela:~"Jużci pierwszeństwo
 701    IV|          jeżdżą do Krakowa.~ ~Z ich to poręki ja do was przychodzę;~Poznał
 702   III|               trzeba ze starszymi,~Oni porywczej młodości wybaczą~I mądrą
 703    II|            druhną stroni,~A ona za nim poskocznie goni,~I dogoniony, gdy znowu
 704    IV|            cenią.~Choć pracowity, choć posłuszny w domu,~Bywał i Wiesław
 705   III|                                  III~ ~Pospieszał Wiesław i lasem, i polem,~
 706     V|              Jan, by Wiesław naprzeciw pospieszył,~Ażeby matkę szczęśliwą
 707   III|           wyrok boski.~Na mojej drodze pośród jednej wioski~Poznałem druhnę,
 708    II|             Zagasił wszystkich poważną postawą.~W skrzypce i basy sypnął
 709    IV|               matka kubek na te słowa;~Poszła do serca wszystkim Jana
 710    IV|                 Bo jak na wiosnę pędzi potok w biegu,~Pieni się, szumi
 711     I|            nieużyty,~Nie mam z chudobą poufać się komu,~Ty prawą ręką
 712    IV|               Głową wyniosłą dosięgną! powały,~Jadwiga rzekła: "Witajcie
 713    II|              prawą,~Zagasił wszystkich poważną postawą.~W skrzypce i basy
 714     I|          złotych ułożył na ławie~I tak powiada: "Zgarniej to, Wiesławie!~
 715    IV|              niepewną obzierać.~To wam powiadam o naszym Wiesławie,~Bom
 716     I|                dla ciebie - Bronisława powie~Strzegę tej córki jakby
 717   III|                jakąś odmianę poznawa.~"Powiedz nam - mówi - co tobie się
 718    IV|       gospodyni~Niechaj z ufnością, co powiem, uczyni,~Bo z serca idzie
 719    IV|        litością zdjęci,~Mając kumostwa powinność w pamięci,~Nie żałowali
 720    II|             stali,~A gdy wędrowca mile powitali,~Tak rzekł starosta, zarządca
 721    II|             kubkiem od drużbów Wiesław powitany;~Potem starosta, zarządca
 722    II|        opłakanym stanie,~Z konikami ja powrócę,~Serce się zostanie".~ ~
 723    II|               A gdy ku skrzypkom znowu powróci,~Staje i w pląsach tak dalej
 724   III|                się wszyscy z prędkiego powrotu,~Z taniości kupna i z koników
 725     I|                ciemnej nocy, wichrów i pożaru,~Razem rolnicy ku obronie
 726     I|                Okólnych lasów i wiosek pożary~Gniewu Bożego zwiastowały
 727    II|             dzionek nad górami bielił,~Pożegnał wszystkich w zasmuconym
 728    IV|               spólnego wybiła godzina,~Pozna Halinę Wiesława rodzina".~ ~
 729     V|            Bijące łono, usta otworzone~Poznać dawały wielkie zadumienie,~
 730    IV|           poręki ja do was przychodzę;~Poznał się Wiesław z Haliną na
 731   III|            drodze pośród jednej wioski~Poznałem druhnę, której wdzięk uroczy~
 732   III|             Dziwną w nim jakąś odmianę poznawa.~"Powiedz nam - mówi - co
 733    II|       chciejcie gardzić dary ubogiemi,~Pożyjcie z nami, czym tu gospodarzy~
 734    II|                tu gospodarzy~Wdzięczna prac rola i dobry Bóg darzy.~
 735    IV|               nich gospodarstwo liche,~Praca sierpowa nie idzie pod wichę,~
 736    IV|         wieśniacza,~Słodycz i zgodę, i pracę oznacza".~ ~Podała matka
 737    IV|             przestrogi nie cenią.~Choć pracowity, choć posłuszny w domu,~
 738    IV|             ich godna,~Wyrosła zdrowa, pracowna, urodna;~Obiedwie teraz
 739    IV|                 urodna;~Obiedwie teraz pracujem na siebie,~W jednych żyjemy
 740     V|               mili towarzysze!~Jakobym pragnął, nigdy nie opiszę.~ ~ ~
 741    II|                sercem rządzi?~Człowiek pragnie i układa,~A wszystko Bóg
 742   III|          zaczął mówić słowy takowymi:~"Prawda, że szczerze trzeba ze starszymi,~
 743    IV|              stojąca na boku,~Śledziła prawdy w Wiesławowym oku;~Jan,
 744    IV|               świadkiem od dzieciństwa prawie".~ ~Bacznie Halina, stojąca
 745   III|             myśli Bóg o swej czeladzi;~Prędki, bez wieści spada wyrok
 746   III|            płotu,~Cieszą się wszyscy z prędkiego powrotu,~Z taniości kupna
 747   III|               ludziom i niemiły sobie;~Prędko bym znalazł koniec życiu
 748    IV|      młodzieńcza siła~Przez góry, doły prędzej prowadziła.~A gdy przybyli,
 749   III|              Tu żona płacząc wyszła za próg chatki,~Bo czuła razem srom
 750    IV|                mieszkanie,~Ale daremna prośba i pytanie.~Dziecię zaledwo
 751    IV|               matka gości do spoczynku prosi;~Mówi do ucha stydliwej
 752    II|              nad twoje.~ ~Patrzajże mi prosto w oczy,~Bo widzi Bóg w niebie,~
 753    IV|               w imię ojców o córkę was proszę.~Niechaj Bóg dobre rodziny
 754    IV|             wojewodzie,~Rej nad muzyką prowadzić w gospodzie,~Z karczmy rozpędzać
 755    IV|               Przez góry, doły prędzej prowadziła.~A gdy przybyli, gdzie mieszkała
 756     V|              więcej mówić się ośmiela.~Przebyli kładki i zaczepne krzewy;~
 757   III|              siłę młodą,~Rzeki i skały przebywa z swobodą,~Aż miłym głosem
 758    IV|            ziemią śpi jego rodzina,~Ma przecie ojców, co litością zdjęci,~
 759    II|          dziewojom,~Wymyślnym tańcom i przecudnym strojom,~Wreszcie i w tany
 760   III|          nigdzie się nie schroni,~Kogo przekleństwo dobroczyńców goni. -~Sprawcie!
 761   III|         wiatrem przyszło, to z wiatrem przeleci.~Lecz jeśli przyszła serce
 762    IV|                Jan, gdy odpoczął, w te przemówił słowa:~"Niech gospodyni
 763    IV|        ochronne przy zgodzie~Wzbudziły przemysł i w ludzkim narodzie.~A
 764     I|         ścisnął nogi~I wyszedł z chaty przenikniony cały,~Że takich ojców niebiosa
 765     I|         litościwy Boże!~Oko się za nią przepłakać: nie może;~Zaledwie piąty
 766    IV|             komorze,~To bym bez ciebie przepłakała życie".~ ~Tak się ścisnęły
 767    IV|                moja, co w ubogim bycie~Przepracowała dotąd ze mną życie,~Nie
 768    IV|               mienią,~Raz pochwaleni - przestrogi nie cenią.~Choć pracowity,
 769    IV|               mieć na pieczy,~Wszystko przewidzieć, w szczerości pogadać,~A
 770   III|                przed się drogę,~Ja cię przeżegnać, ja puścić nie mogę!"~ ~
 771    IV|            dotąd niebieska opieka,~Tak przeznaczenia u Boga niech czeka.~Ufam,
 772    II|             siebie wędrownika oczy;~Na przód wychodzi, przed muzyką staje,~
 773    IV|              prędzej prowadziła.~A gdy przybyli, gdzie mieszkała córka,~
 774    IV|               mowę,~Rumianych wdzięków przybyło połowę;~Koszyk podróżny
 775   III|             pracować w domu,~To weźmie przybysz nie znany nikomu.~Weźmie
 776    IV|         zalotnicy; nie zwabi młodziana~Przybysza córka bez ojców i wiana.~
 777     I|             strony,~Co dzień do kłosów przychodzą oracze,~A ja dziecięcia
 778    IV|                ich to poręki ja do was przychodzę;~Poznał się Wiesław z Haliną
 779     V|         rodziny wrychle uszczęśliwi.~ ~Przydrożne lipy długie ścielą cienie,~
 780    II|           Wiesław z końmi kupionemi.~Z przydrożnej wioski rozlega się granie,~
 781     I|               pobożne.~Idź! Wiesławowi przygotuj nadrożne.~Ty wyjdź o świcie,
 782    II|                  Obcy wędrowcze! jużci przyjąć trzeba~Naszych owoców i
 783    II|              Dobrze to w każdym zyskać przyjaciela!~Witajcież do nas, wy z
 784    IV|           zagroda;~Bo nie ma ojców ani przyjacieli,~Co by o wianie dla niej
 785   III|               w niebie,~Wyście sierotę przyjęli do siebie,~Nie żałowali
 786     I|            wychowała,~Bo gdzie sierota przyjęta pod strzechę,~Tam z niebem
 787    IV|            kubek nalał Wiesław miodu:~"Przyjmij tę kroplę z obcego ogrodu,~
 788   III|            Odkryć przed wami tę boleść przymusza,~Ale mi rada niedościgła
 789     I|          zawsze wiele ufa sobie młody;~Przynieś twej przyszłej podarunek
 790   III|                czeka~I traf młodzieńca przyniesie z daleka;~Dlatego dajcie
 791    IV|        Siądźcie i z Bogiem dobrą wieść przynoście!"~Z komory wyszła Halina
 792    IV|             Wnet czystą ławkę do stołu przynosi,~A matka gości do spoczynku
 793   III|            Przeto co myślał, co czynić przystało,~Stanowi wyznać otwarcie
 794    II|                młodzi".~ ~Na to Halina przystępuje młoda,~W całym weselu najpierwsza
 795    II|            Ojcom za stołem skłonił się przystojnie.~Halina pląsa z miną uroczystą,~
 796   III|           wiatrem przeleci.~Lecz jeśli przyszła serce tobie święci,~Jeśli
 797     I|             sobie młody;~Przynieś twej przyszłej podarunek z drogi!"~ ~Wiesław
 798    IV|               komorze.~ ~Otwierajcież! przyszli goście!~I życzliwie w dom
 799   III|         inaczej wyświeci,~Co z wiatrem przyszło, to z wiatrem przeleci.~
 800    IV|            dobytek zbierać,~Jak się na przyszłość niepewną obzierać.~To wam
 801    IV|               jak na wiosnę gospodarna pszczoła,~Gdy się sad bieli i wonnieją
 802    IV|            niewolne poświęci.~Bo równa pszczole jest miłość wieśniacza,~
 803    IV|             wiernie wyda się w napoju.~Pszczółki na ziemi pierwsze gospodynie,~
 804    IV|       rządności pomocy udziela.~Czystą pszenicę niesie czarna rola,~Wełniste
 805   III|               niewola.~Tak i na wiosnę ptak okrąża pola,~Płochy i dumny,
 806    II|            dalej nuci:~ ~"Nie uciekaj, ptaszku luby!~Moje sto tysięcy!~
 807   III|       zawstydzić siebie.~Puśćcież mię, puśćcie z rękoma gołymi;~Pracować
 808   III|           smucić, a zawstydzić siebie.~Puśćcież mię, puśćcie z rękoma gołymi;~
 809   III|           drogę,~Ja cię przeżegnać, ja puścić nie mogę!"~ ~Tu żona płacząc
 810     I|             polskie dobijała plemię,~W pustkach wsie stały a odłogiem ziemie;~
 811   III|              jej ustach trzyma~Uśmiech pustoty; ale gdy ujrzała,~Że tu
 812     I|              na jej piersi kryje,~Lecz pusty uśmiech zwraca na Wiesława.~
 813   III|            gniecie,~Chcesz na przygody puszczać się po świecie,~Chcesz mię
 814    II|           Dogonię ja mojej zguby~I nie puszczę więcej!~ ~Krąży słowik w
 815     V|                ścieżkami wesoło,~A wóz pył wznosi okrążając koło.~Dziwnie
 816     V|               kolana padaj,~Tu się nie pytaj, ale dzięki składaj,~Widzisz
 817    IV|              moje życzy".~Na to Halina pytającym okiem~Patrzy na matkę; odwrócona
 818   III|             Matka go z córką o zdrowie pytały;~Milcząc Bronice dał gościniec
 819    IV|             płacząc. Utulam, jak mogę,~Pytam o imię, rodzinę, mieszkanie,~
 820     V|        drugiemu oddając do łona,~Jakie pytania, dzięki, odpowiedzi,~Jako
 821    IV|       mieszkanie,~Ale daremna prośba i pytanie.~Dziecię zaledwo znało swoje
 822   III|                mądrą radę zawsze podać raczą.~ ~Czemużem w domu nie został
 823    IV|               prawdę, wiedział, że nie ranił:~Dziewczęta lubią błędy,
 824     V|                 Bóg litościwy i ciebie ratował,~I ojców twoich przy zdrowiu
 825    II|         pląsach przed nim ucieka,~On w ręce pleszcąc goni z daleka,~
 826    IV|              drogę, choćby wojewodzie,~Rej nad muzyką prowadzić w gospodzie,~
 827    II|                staje,~Halina w pląsach rękę mu podaje;~Za nim się w
 828   III|                 Jako kwiat córka obcej ręki czeka~I traf młodzieńca
 829   III|                Puśćcież mię, puśćcie z rękoma gołymi;~Pracować będę pomiędzy
 830    IV|                szczerości pogadać,~A z resztą ufność na Bogu zakładać.~
 831    IV|             też dobra i stateczna żona~Resztę wychowu w młodzieńcu dokona,~
 832     V|       zbierałam kwiatki.~Ale nie widzę rodzicielskiej chatki,~Bo tu inaczej wszystko
 833    IV|                jak mogę,~Pytam o imię, rodzinę, mieszkanie,~Ale daremna
 834     V|          krówki, i wołki.~ ~Skrzypią z ról czarnych wracające pługi,~
 835     I|                wichrów i pożaru,~Razem rolnicy ku obronie bieżą,~Razem
 836     V|              Dzwon na modlitwę głos po rosie szerzy;~Pobożnie wszyscy
 837     V|                 Łzy, które czystsze od rosy widzieli,~Które jak perły
 838    IV|            serce niewolne poświęci.~Bo równa pszczole jest miłość wieśniacza,~
 839    IV|                uchrona;~Na milę wielka rozciągła się łona;~Dzieci i matki
 840   III|             prowadzi,~Rychłą wieczerzę rozkazuje matce.~ ~Skoro milczący
 841    II|        kupionemi.~Z przydrożnej wioski rozlega się granie,~Słychać wesołe
 842    IV|         Kwiatami grzęda osuta,~Kwitnie rozmaryn i ruta,~Na okienku wianek
 843    IV|          pójdzie chaty.~ ~Raz ostatni, rozmaryny!~Uwieńczycie skroń dziewczyny;~
 844   III|                 Skromną wieczerzę przy rozmowach jedli;~Matka zaś oka nie
 845    IV|          stydliwej Halinie:~"Niech się roznieci ogień na kominie,~Niech
 846    IV|       prowadzić w gospodzie,~Z karczmy rozpędzać cesarskie wojaki,~Wyśmiać
 847   III|             osiędzie,~Daremny namysł i rozsądek będzie.~Przeto co myślał,
 848    IV|               mowa.~Bóg go też wielkim rozumem obdarzył,~Już on niejedno
 849    IV|          udzieli:~Miernie użyty trunek rozweseli,~Śmielszymi czyni ukrywane
 850    II|         gościeńcu,~Widać dziewoje przy rucianym wieńcu,~Biją drużbowie w
 851     I|                objęła za szyję~I wstyd rumiany na jej piersi kryje,~Lecz
 852    IV|               Halina słyszy taką mowę,~Rumianych wdzięków przybyło połowę;~
 853    IV|              osuta,~Kwitnie rozmaryn i ruta,~Na okienku wianek leży,~
 854    IV|              skroń dziewczyny;~Zielona ruto na grzędzie!~Nikt cię polewać
 855   III|          Stanisław do stajni prowadzi,~Rychłą wieczerzę rozkazuje matce.~ ~
 856    IV|               na kominie,~Niech będzie rychło wieczerza gotowa!"~ ~Jan,
 857    IV|              straci niedziela,~Bóg też rządności pomocy udziela.~Czystą pszenicę
 858    IV|         Schludna chata, choć uboga,~Za rządnością pomoc Boga.~Skrzeczy sroka
 859    II|           ludźmi włada,~Bo któż sercem rządzi?~Człowiek pragnie i układa,~
 860     V|                zwrócił;~"Tu najprzód - rzecze - na kolana padaj,~Tu się
 861   III|              dumny, ufny w siłę młodą,~Rzeki i skały przebywa z swobodą,~
 862    IV|            pogoda jaśniała im w oku.~ ~Rzewniło matkę niespodziane szczęście,~
 863     V|                niebieskie sklepienie~I rzeźwą wonią tchnie wieczór pogodny.~
 864     I|                Na świat szeroki próżno rzucać oko,~Świat nie pocieszy
 865     V|              Jan o ziemię kij i czapkę rzucił,~Klęknął i pod krzyż łzawe
 866     I|                Ale jak kamień do Wisły rzucony~Zniknęła wiecznie, głuche
 867   III|           Gdzie zapomniani samotne Izy sączą,~Gdy córkę z obcym obowiązki
 868    IV|           gospodarna pszczoła,~Gdy się sad bieli i wonnieją zioła,~
 869     V|               ogród długi~W kwitnących sadach niskie strzechy kryje,~Z
 870    II|               i układa,~A wszystko Bóg sądzi".~ ~Halina w pląsach przed
 871     I|             urody -~Możesz jej czekać, sameś jeszcze młody".~"Tak jest,
 872   III|               ściany,~Gdzie zapomniani samotne Izy sączą,~Gdy córkę z obcym
 873   III|            mały.~ ~Przybył też razem i sąsiad ciekawy,~Dobry do rady,
 874     V|               Jako się zbiegli ciekawi sąsiedzi,~Jako Bronika starszą siostrę
 875    IV|              cię polewać nie będzie.~ ~Schludna chata, choć uboga,~Za rządnością
 876    IV|        Wełniste owce zabielają pola,~W schludnych stajenkach bydełko się chowa,~
 877   III|            przed nędzą nigdzie się nie schroni,~Kogo przekleństwo dobroczyńców
 878     I|          jedyny na wojnie zabity,~Mnie schyla niemoc i wiek nieużyty,~
 879     V|               Jan się zapytał na laskę schylony:~"Jak ci się zdaje to nasze
 880   III|               Gołe i głuche zostawi im ściany,~Gdzie zapomniani samotne
 881     V|                 Przydrożne lipy długie ścielą cienie,~Gore nad lasem niebieskie
 882     V|           wstała, już uczuć nie kryje,~Ścisła Wiesława i Jana za szyje.~ ~
 883     I|                  Wiesław obojgu kornie ścisnął nogi~I wyszedł z chaty przenikniony
 884    IV|          przepłakała życie".~ ~Tak się ścisnęły lejąc łzy obficie.~A Jan
 885    IV|              młodziana,~Bierze i laskę sędziwego Jana.~Wnet czystą ławkę
 886    IV|         otwarła się chatka,~Wszedł Jan sędziwy, Wiesław okazały~Głową wyniosłą
 887    IV|                Gdzie młodzież idzie za serdeczną władzą,~Niech ją z namysłem
 888    II|               Że mi ledwo nie wyskoczy~Serduszko do ciebie!"~ ~Bierze Halinę
 889   III|                za stołem niejednym już siadał,~Jak mądrze myślał, tak
 890    IV|                  Witajcie nam, goście!~Siądźcie i z Bogiem dobrą wieść przynoście!"~
 891     V|              Jak ci się zdaje to nasze siedlisko?~Chata Wiesława już tu bardzo
 892     I|                Próżno się troskać; Bóg siedząc wysoko~Nad całym światem
 893     V|                 i błonie.~Cała rodzina siedzi zadumana.~Wesołość tylko
 894   III|               Stanisławom sam milczący siedział,~Gdy się namyślił, tak mądrze
 895   III|             tobie się stało,~Że smutny siedzisz i mówisz tak mało?~Milczący
 896    IV|              pamięci,~Nie żałowali dla sieroty chleba,~Uczyli pracy i bojaźni
 897    IV|              gospodarstwo liche,~Praca sierpowa nie idzie pod wichę,~Co
 898   III|                 Płochy i dumny, ufny w siłę młodą,~Rzeki i skały przebywa
 899     V|         sąsiedzi,~Jako Bronika starszą siostrę ściska,~Nie znając straty,
 900    IV|            wonnieją zioła,~Niesie w ul siostrze uzbierane miody,~Tak niesie"
 901   III|              Stanisław milcząc podparł siwą głowę~I po ojcowsku rzekł
 902   III|             ufny w siłę młodą,~Rzeki i skały przebywa z swobodą,~Aż miłym
 903    II|             lepiej nie żyję,~Dziewczę! skarby moje,~Jeśli kiedy oczka
 904    IV|              troskach i potrzebie.~Bez skiby ziemi, jałówka, dwie krówek,~
 905    IV|                kochaniu ufność w losie składa,~A to odmienne, nieprzyjazne
 906     V|              się nie pytaj, ale dzięki składaj,~Widzisz tę ziemię, jak
 907     V|              Gore nad lasem niebieskie sklepienie~I rzeźwą wonią tchnie wieczór
 908    IV|             wyszła Halina z rumieńcem,~Skłoniła głowę przed znanym młodzieńcem,~
 909    IV|                on niejedno krewieństwo skojarzył,~Starostą bywał na każdym
 910   III|          gospodarz, do stołu zasiedli,~Skromną wieczerzę przy rozmowach
 911    IV|                 rozmaryny!~Uwieńczycie skroń dziewczyny;~Zielona ruto
 912   III|               zaszkodzi,~Nigdy młodemu skrytość się nie godzi".~ ~On spuścił
 913    IV|              Za rządnością pomoc Boga.~Skrzeczy sroka na jaworze~Panna stroi
 914    II|          wszystkich poważną postawą.~W skrzypce i basy sypnął grosza hojnie,~
 915    II|              do nowej piosenki stanie,~Skrzypek drzymiący zakończył granie.~ ~
 916     V|              most i krówki, i wołki.~ ~Skrzypią z ról czarnych wracające
 917    II|              serce stracę. -~ ~Grajcie skrzypki! bo się smucę~W opłakanym
 918    IV|               oknem od kądzieli matka,~Skrzypła zapora, otwarła się chatka,~
 919    IV|                daleko przed nim znaczy ślady,~Bo go i miłość, i młodzieńcza
 920    IV|               Halina, stojąca na boku,~Śledziła prawdy w Wiesławowym oku;~
 921    IV|                jest miłość wieśniacza,~Słodycz i zgodę, i pracę oznacza".~ ~
 922    IV|         błyszczą się nadzieją,~A razem słońce za górami świeci,~Tak, gdy
 923    IV|               ze mną życie,~Nie wierzy słońcu, które niespodzianie~Przed
 924    IV|               Na to Stanisław rzekł mu słowem takiem:~"Lecz jeśli miła
 925    II|                puszczę więcej!~ ~Krąży słowik w szumnym lesie,~Gałązek
 926    IV|                i życzliwe chęci.~Teraz słuchajcie o losie Haliny~I to do waszej
 927    IV|                Często pochwała, choć i słuszna, szkodzi,~Bo lepiej, kiedy
 928   III|           stracie,~Teściny w obcej nie służyła chacie;~Lecz myśli niczym,
 929    IV|              tak urodne".~Kiedy Halina słyszy taką mowę,~Rumianych wdzięków
 930   III|              Stanowi wyznać otwarcie i śmiało.~ ~Oczekiwany wjechał do
 931    IV|                użyty trunek rozweseli,~Śmielszymi czyni ukrywane chęci~I tajność
 932    II|               Grajcie skrzypki! bo się smucę~W opłakanym stanie,~Z konikami
 933   III|        niedościgła w niebie~O Was każe smucić, a zawstydzić siebie.~Puśćcież
 934     I|            zwraca na Wiesława.~A dalij smutna rzekła Bronisława:~"Miałam
 935    IV|               Ale i w lesie zajęły się sosny:~Byłci to widok straszny
 936   III|           czeladzi;~Prędki, bez wieści spada wyrok boski.~Na mojej drodze
 937     V|             krzycząc swawolne pachołki~Spędzają na most i krówki, i wołki.~ ~
 938    IV|               syna;~Chociaż pod ziemią śpi jego rodzina,~Ma przecie
 939     V|            Wiesława i Jana za szyje.~ ~Śpieszą w podwórko, lecz ojców nie
 940    II|                 Słychać wesołe pląsy i śpiewanie.~Parskając konie bieżą po
 941    IV|             przynosi,~A matka gości do spoczynku prosi;~Mówi do ucha stydliwej
 942     V|          Halina, co się odmieniło.~Tak spodziewanych od pola czekali,~Aby Halinie
 943    IV|                Szedł mój mąż z kosą na spoiną obronę~I już nie wrócił. -
 944   III|                waszym pługu chodziłbym spokojny,~Anibym zaznał trudnej z
 945    IV|          wybrać się musiemy.~Szczęścia spólnego wybiła godzina,~Pozna Halinę
 946     V|             Błogie się w serce cisnęło spomnienie.~Nie mogła mówić, bo w takowym
 947   III|      przekleństwo dobroczyńców goni. -~Sprawcie! Bóg za to niech będzie
 948    IV|          Uczyli pracy i bojaźni nieba;~Sprawiał się godnie, że go synem
 949   III|               i zniewolił oczy;~I tyle sprawił, że odtąd jedynie~Sercem
 950    IV|           rzeczy,~Jest Bóg, co ludzkie sprawy ma na pieczy.~Chwała mu
 951   III|               jedli;~Matka zaś oka nie spuści z Wiesława,~Dziwną w nim
 952   III|          skrytość się nie godzi".~ ~On spuścił oczy, wstydem się zapłonił,~
 953    IV|        rządnością pomoc Boga.~Skrzeczy sroka na jaworze~Panna stroi się
 954   III|            próg chatki,~Bo czuła razem srom i miłość matki;~Za nią Bronika
 955    IV|           zabielają pola,~W schludnych stajenkach bydełko się chowa,~A [w]
 956   III|             radzi;~Sam je Stanisław do stajni prowadzi,~Rychłą wieczerzę
 957   III|              oku,~Wiesław twarz kryjąc stał kornie na boku.~Jan z Stanisławom
 958     I|                plemię,~W pustkach wsie stały a odłogiem ziemie;~Okólnych
 959    IV|                zabłysło mieszkanie.~Na stan jej niski wysoka jagoda,~
 960     V|            gościniec wygodny,~Tam każą stanąć, bo choć wioska bliska,~
 961     V|                 A idąc dalej na zgórku stanęli.~Już tylko wioskę jedno
 962   III|             stał kornie na boku.~Jan z Stanisławom sam milczący siedział,~Gdy
 963   III|            oczy, wstydem się zapłonił,~Stanisławowi do nóg się ukłonił~I zaczął
 964    IV|                część chudoby dla niego stanowią;~Nie jest ci u nich gospodarstwo
 965    IV|                  Oj! widzę, że godne~I starca drogi lica tak urodne".~
 966    IV|            trwoga, kto pomni te czasy.~Starce i matki pokryły się w lasy;~
 967   III|                 A ty, niepomny, że mię starość gniecie,~Chcesz na przygody
 968    II|              za stół uciekała;~Wiesław staroście i matkom się kłania,~Słychać
 969     V|         ciekawi sąsiedzi,~Jako Bronika starszą siostrę ściska,~Nie znając
 970   III|          Prawda, że szczerze trzeba ze starszymi,~Oni porywczej młodości
 971    IV|          zbyteczny.~Zawsze też dobra i stateczna żona~Resztę wychowu w młodzieńcu
 972    IV|               wyszumieć, aż w troskach stateczny,~Jak jabłoń z czasem traci
 973     V|               Jednak ją dzielą zarosłe stawiska.~Przeto, nim wokół jadący
 974    II|            uciekaj, ptaszku luby!~Moje sto tysięcy!~Dogonię ja mojej
 975    IV|          kupują pierścienie;~Tam gdzie stodoły i bogate mienie,~Tam zalotnicy;
 976     V|               miedzy naprzeciwko chaty~Stoi krzyż Pański pochylony z
 977    IV|             prawie".~ ~Bacznie Halina, stojąca na boku,~Śledziła prawdy
 978    II|                cała,~Między teścine za stół uciekała;~Wiesław staroście
 979    II|              ja twe talary,~Moje serce stracę. -~ ~Grajcie skrzypki! bo
 980    IV|                Co tydzień wniesie, nie straci niedziela,~Bóg też rządności
 981   III|         mówicie,~Ale nie znacie, co to stracić dziécię;~Dla czego ojciec
 982     V|           owoce pokoju;~Chatkę i córkę stracili w potrzebie,~Dziś w nowej
 983    IV|              się sosny:~Byłci to widok straszny i żałosny,~Gdy ta ostatnia
 984     I|                myśli matki zatruwa jej strata.~ ~Gdy Moskwa polskie dobijała
 985     V|             siostrę ściska,~Nie znając straty, a czując, co zyska -~Tego
 986    IV|                 że póki niemoc mię nie strawi,~Już mię Halina samą nie
 987     I|              człowieka.~A jeśli ziemia strawiła jej kości,~Swobodna dusza
 988    IV|        Skrzeczy sroka na jaworze~Panna stroi się w komorze.~ ~Otwierajcież!
 989    II|          Wymyślnym tańcom i przecudnym strojom,~Wreszcie i w tany sunąć
 990     V|              Ale Halina w jedną patrzy stronę;~Bijące łono, usta otworzone~
 991    II|           teraz w pląsach przed druhną stroni,~A ona za nim poskocznie
 992    II|           sunąć nie zaszkodzi,~Bo choć strudzeni, widzę, żeście młodzi".~ ~
 993     I|             walce z dymem znikła nasza strzecha;~Wtedy mi córka, jedyna
 994     I|             gdzie sierota przyjęta pod strzechę,~Tam z niebem bliższy Bóg
 995     I|              ciebie - Bronisława powie~Strzegę tej córki jakby oka w głowie.~
 996    IV|          spoczynku prosi;~Mówi do ucha stydliwej Halinie:~"Niech się roznieci
 997    IV|             szczerości zatem, jak każe sumienie,~Takie Janowi czyni oświadczenie:~ ~"
 998    II|             strojom,~Wreszcie i w tany sunąć nie zaszkodzi,~Bo choć strudzeni,
 999     V|              Haliny twarz się uwesela,~Swawolna, więcej mówić się ośmiela.~
1000     V|             dzieli,~Z którego krzycząc swawolne pachołki~Spędzają na most