Part

 501 III   |                  ich historią. Choć bitni i dziarscy, zupełnie pozbawieni chęci
 502 III   |                  żywocie politycznym miasto dziarskich czynów mierniuteneńkie prywaty;
 503 I     |               będzie dzień Ducha Świętego - dzicń pocieszyciela owego, który
 504 II    |             zapytanie nie odpowieżże, każde dziecię europejskie, Polski imieniem?
 505 III   |                  niezmiernie, lecz wciąż po dziecinnemu, do światła, za kupny towar
 506 I     |                  stąd ból, stąd w niższych, dziecinnych, niemiarowych jeszcze organizmach
 507 III   |                    ale drapieżne, najniższe dzieciństwo natury ludzkiej przebija,
 508 III   |               prosto od zwierząt pochodzić. Dzieciom onym okropnym na zabawkę
 509 III   |                     starzec, widzimiśny jak dziecko, namiętnie srogi i chłodno
 510 II    |                    z bezpośrednią pewnością dziecku z serca i z ust wyleciało,
 511 II    |                     się światem!~Wiek nasz, dziedzic wszystkich starożytnych,
 512 I     |                całej naturze, we wszystkich dziedzinach życia i śmierci, we wszystkich
 513 II    |                  być nie może - a zależy na dziejowej, znakomitej przeszłości,
 514 II    |                  jeżeli do tego ma stać się dziejowym pierwowzorem ich nieśmiertelności
 515 III   |                rzeczywiście i spełna losami dziejowymi rodu ludzkiego polityka
 516 I     |                  się objawia, bo świat i my dziełem jego jesteśmy, bo w bycie
 517 III   |                  wygranej nad rodem ludzkim dzieliła. Zrazu zewnętrzną jej postać,
 518 I     |                     im mocniej kochają, tym dzielniej stają się twórczymi na podobieństwo
 519 I     |                      tym bardziej przez was dzieło Jego bóstwa nabiera, więc
 520 III   |                    od wieków ląd europejski dzierżą.~Plemię romańskie, złożone
 521 III   |                   obok nadziemskiej postaci Dziewicy Orleańskiej. - Lecz teraz
 522 II    |                     na zabój sprzecznego ni dzikiego być nie może - on żadnymi
 523 II    |                Królestwa Bożego.~Świat nasz dzisiejszy wynikł z trzech pierwiastków
 524 II    |            świadomie bez końca. Otóż za dni dzisiejszych, gdy przepis Chrystusowy
 525 I     |                 porównaniu ze stanem naszym dzisiejszym, zawsze zaś ta pełnia będzie
 526 II    |                    nie ma się co tak bardzo dziwić. Zrozumieć je i pojąć trzeba,
 527 I     |           miesięczna zwykle nas wprowadza w dziwną tęsknotę do umarłych i sami
 528 III   |                   inaczej być nie może. Cóż dziwnego, że ta tylko potęga ostatecznie
 529 III   |             usłyszysz rzymskiego klasycyzmu dźwięki. Łacina starożytnych mówców
 530 I     |                    zawsze: albo pisk miasto dźwięku, nieznośny i wiecznie fałszywy,
 531 III(1)|                     aż do niego, choć krzyż dźwiga, choć i z grobu zmartwychwstanie.
 532 III   |                    arcyzbrodni jeńcem. Musi dźwigać jej kajdany, musi pod jej
 533 II    |                    sił myśli i przemiennych dźwigań się jej, nie dojdzie do
 534 I     |                 owidnokrężniającym ich? Czy elektryczne prądy, czy wichrów i rozpasanych
 535 I     |                locie pędzącego konia nie ma elementarnej potęgi, która wszelką ludzką
 536 I     |                    im do tego pomóc możemy. Energia żywotna nasza zapewne skutecznie
 537 II    |                    najwyżej stojącymi w tej epoce lub poprzedniej a niedojrzałymi,
 538 III   |               potrzebne lub na gruz dawnych epok rozkładać zwaliska. Jako
 539 II    |                     na pokolenie, z epoki w epokę - i tym samym wykazuje,
 540 III   |               rozwiązać. Wszystko, do czego Europa dni naszych skwapliwie,
 541 III   |                   wraz z nimi od wieków ląd europejski dzierżą.~Plemię romańskie,
 542 II    |              najbielszą ma kartę w dziejach europejskich, najmniej skalaną zbrodniami,
 543 II    |                   odpowieżże, każde dziecię europejskie, Polski imieniem? Zaprawdę,
 544 II    |                    trzyma, ale, o ile może, ewangelicznego przepisu. Z natchnienia,
 545 III   |                    giełdach, na zakładach i fabrykach wszelkiego rodzaju, na wszystkich
 546 II    |                 przyszłości, już stojący na falach płynącego czasu.~Jeśli więc
 547 III   |                     króla - demokracją, jak fale płynne, ogromne oceanu,
 548 I     |               dźwięku, nieznośny i wiecznie fałszywy, albo też zupełne milczenie,
 549 III   |                 doczesnymi przypadki ni też fanatycznie zapatrzone w światło oderwanej
 550 III   |                jednak nigdy nie podbijające fanatyzmem umysłów obywatelskich. W
 551 III   |                dziejami panowało ciągle ono Fatum, które łagodnych i cichych
 552 I     |                   był najszczęśliwszą winą (felicissima culpa), nastąpić musiały.
 553 II    |                   wyprzedza ciągle państwo. Feodalność świecka nastaje po okresie,
 554 III   |                  tylko takie polityczne lub filozoficzne ogóły, a religia tylko jak
 555 II    |                     odkryciem są nowej siły fizycznej, ale wynalazkiem lepiej
 556 III   |               zewnętrzną dyplomatów zgrają. Focjusza i Tamerlana ostrażył w sobie
 557 II    |                 jakoby błądzącym kształtem, formą tylko, oderwaną od swej
 558 II    |                zwiędły, piękność, wprawdzie formy tylko, ale w tym wyłącznie
 559 III   |               złożone z Włochów, Hiszpanów, Francuzów, a któremu ci ostatni przewodniczą,
 560 III   |                  Tamerlana ostrażył w sobie Fryderykiem Wielkim, Robespierem i Talleyrandem.~
 561 I     |                 ciało nasze obumiera - wola gaśnie - czynu wszelkiego możność
 562 I     |                  się całe wszechżycie Boże. Gdybyś był dla Niego niczym lub
 563 I     |                     wyrzec by musiał - więc gdyśmy Go nie pojmowali, tak do
 564 I     |                 rajem za ziemią, za światem gdzieści. Żywot wieczny rajem i niebem
 565 I     |                     tylko pilnowali, drudzy generałbasu tylko, i za ostateczny wynik
 566 I     |               przepada na wstępie pierwszym Genesis, ale też jak błyskawica
 567 III   |                 powiedzieć, że religia jest genialnością planety - w tej tylko chwili,
 568 III   |                  niech powie, o kim to jego germańscy czy romańscy rodzice, gdy
 569 III   |             znaczeniu nazwać by można ducha germańskiego filozoficznym.~Śród tych
 570 III   |                 niejako i zosobiścił w krwi germańskiej - przejściowy rozłam między
 571 I     |                skrzącym wzroku orła, czyż w gibkości ruchów tygrysich, czyż w
 572 III   |                     na ludnych miastach, na giełdach, na zakładach i fabrykach
 573 III   |               godności rodu ludzkiego aż do gilotyn i rzezi we Francji. W sztuce
 574 II    |                   które by duszy nie miało, ginąc, zginęłoby zupełnie, świadomości
 575 II    |              Inaczej byś ty tej roli i tych głazów nie mógł ukochać, a ludzkość,
 576 III   |                    do kształtów rośliny lub głazu jakim cudem piekielnym cofnięty,
 577 II    |                    każda z nich swoje znosi głazy i dla której rozbija skały,
 578 III   |              niebieskich z świeckimi i stąd głęboką bogobojnością przejęci.
 579 II    |              domysłu, żądzy gorącej, smutku głębokiego - w jej wnętrzach musi się
 580 II    |                narodzie powinni by słynąć z głębokiej bogobojności - duchowni
 581 III   |            przesuwał się przez świat, coraz głębszym upadkiem duchowym naznaczon.
 582 II    |                     nagle przybiera twarz i głos starożytnego Jehowy - i
 583 II    |                     a jeden z nich wiecznie głosić będzie zwierzchnictwo swoje
 584 I     |                     we wszystkim, cokolwiek głosiła i cokolwiek dopełniała,
 585 III   |                     i handlu, sławą wojenną głośne we wszystkich porach historii,
 586 II    |                     w górę i ujrzeć, że nad głowami ludzkimi nie bez niebios
 587 III   |                  wieku męskości, car zetnie głowę, głowy bojarskie ścinając,
 588 I     |             nierozdzielną jedność, martwą i głuchą. Jedność ducha stworzonego
 589 II    |                 despotycznego, wschodniego, głuchego, ślepego, niemego, do Królestwa
 590 I     |                   jest cudem niesforności i gmatwaniny, a to, co zowiem cudem,
 591 III   |                     Bojarom wtedy - nie już gminom, nie już Nowgorodowi Wielkiemu -
 592 III   |                   zatem narodowy, poczęty w gminowładztwa wyobrażeniach, później pewnych
 593 III   |                   rycerskiej, o wolności, o gminowładztwie, o grodach podobnych do
 594 I     |              stałością tak olbrzymią, że na gniew wyglądała święty, wszystkimi
 595 III   |                  śni się i marzy o prawach, godność ludzką przynajmniej w ich
 596 I     |                wypadek, sprzeczny z powagą, godnością i wiecznym natchnieniem
 597 I     |                   dla będących już, ale jej godnych, ale na nią zasłużonych.
 598 II    |                  chciwa ni napastnicza, nie godząca na żadne zdobycze materialne,
 599 III   |                   trzecie, słowiańskie, nie goniące wyłącznie za doczesnymi
 600 II    |             idealnego trudu, domysłu, żądzy gorącej, smutku głębokiego - w jej
 601 II    |                  sercem szczerym, otwartym, gorącym, z resztą Europy obcować
 602 III   |                      owszem, prawowiernymi, gorącymi, rycerskimi są chrześcijanami.
 603 I     |                    ku Bogu. Coraz głębiej i goręcej zakochują się w Tym, który
 604 II    |                  się za przesłon usunięciem gorejącą i widną jak słońce. Odpadają
 605 II    |                      żadne wysokie i trudne góry, żadne morza go od cywilizowanej
 606 II    |                   dusza w chwilach wielkiej goryczy niekiedy zażąda od razu
 607 II    |                  wieki gotowe znów zatleć i gorzeć.~Kto przeznaczeń drugim
 608 II    |                wspaniałością, uprzejmością, gościnnością, wyobraźnią nader żywą i
 609 II    |                      lecz zawsze i na wieki gotowe znów zatleć i gorzeć.~Kto
 610 II    |              miłościwym bywa, nie napada ni grabieży postronnych, nie wynajduje
 611 I     |                     ciągle postępowo. Każda granica, ledwo się zjawi, już ją
 612 II    |               nicestwa, najostateczniejszej granicy nietwórczości, złego, cofania
 613 III   |                  Stąd umysłowe bohaterstwo, graniczące z szałem - stąd i świecka
 614 III   |                    Podanie religijne nie od Grecji, ale od Rzymu przejmuje -
 615 II    |                      kwiat najpiękniejszy w greckim umnictwie, a owoc najdojrzalszy
 616 III   |                    Zmysł sztuki przyrodzony Grekom, zatraciwszy dawną duszę
 617 II    |                 sobie nie przeciągając poza grób swój. Również śmierć przypaść
 618 II    |                 podwojoną wiarą, dusza ta w grobowej idealnej twórczości swej
 619 III   |               wolności, o gminowładztwie, o grodach podobnych do rzeczpospolit
 620 III   |                  mogą. Ich właściwym trudem gromadzić przez wieki przybory do
 621 III   |               nieodwracalni, nagłym spadali gromem i znów, nie wyśledzeni,
 622 III   |                  więc do rozerwania w jedno grono widome, ku jednemu celowi,
 623 I     |                   stan jasnowidzenia, dotąd grubą okryty zasłoną - ale niezawodnie
 624 III   |                stworzennej potrzebne lub na gruz dawnych epok rozkładać zwaliska.
 625 II    |                     rzymskie się rzuciły, z gruzów po tym cesarstwie pozostałych
 626 III   |               pogardy ku życiu ludzkiemu, z gruzu i głów ściętych, wapnem
 627 I     |           wewnętrzna, a stąd ból, a nawet i grzech, o którym święty Augustyn
 628 II    |                    położon, uzna, że pomimo grzechy i błędy najbielszą ma kartę
 629 I     |                 duchów po planecie tym, nie grzmiał w majestacie potęgi Bożej,
 630 I     |             zaprzeczy potęgi? Czyż w hukach grzmotu, czyż w gwałtach burzy,
 631 II    |            oddziaływują potęgą, i im dłużej gwałcone, tym mszczą się straszliwiej.
 632 I     |                    w hukach grzmotu, czyż w gwałtach burzy, czyż w majestacie
 633 III   |                  nieubłagany dla słabszych, gwałtownik a kłamca, zdrajca obcym,
 634 I     |              przytrzymali rękoma, żelaznymi gwoździami, istnie żelaznymi, ramiona
 635 III   |                    zatrudnione przemysłem i handlem, pozostali Słowianie w ścisłym
 636 II    |               działalności, w politycznych, handlowych, społecznych itd., itd.,
 637 III   |                 zdatne do roli, przemysłu i handlu, sławą wojenną głośne we
 638 III   |                  rzeczpospolit włoskich lub hanzeatyckich miast - w dzieciństwie tyle
 639 I     |                 duchowej osiągnięte, całość harmonijna, stąd powstała, odkrywa
 640 II    |                  ten świętszy porządek, ten harmonijniejszy nastrój narodów i człowieczeństwa.~
 641 I     |                    duszy wieki przebyliśmy. Harmonijny duch tylko o wszechduchu
 642 III   |                      Ślad w nim pogańskiego hartu i pogańskiej praktyczności.
 643 III   |                rzymskiej rozprawiają i nimi hartują dzieci swoich wychowanie.
 644 II    |               sposobność, ona odpowie na to hasło. Jęcząc śród Europy i zrywając
 645 II    |               organizmu wszechświata. Jedni Hebreje o Bogu za światem mówili -
 646 III   |                     podbity - w kolebce jak Herkules dusić węże umieją, a w późniejszych
 647 III   |                 jego religijnych najwyższym hetmanem. Lud z serdeczną miłością
 648 II    |          wyprowadzając go na pole słoneczne histońi i tam tysiącom zapasów go
 649 II    |                wynikł z trzech pierwiastków historycznych: z pokoleń słowiańskich
 650 II    |                    jej znaczeniu, i czynami historycznymi jej się poświęcał, czyli
 651 III   |                     miłości Bożej dojdzie w Hiszpanii aż do tortur inkwizycji -
 652 III   |               romańskie, złożone z Włochów, Hiszpanów, Francuzów, a któremu ci
 653 III   |                   później i duszą zaczynają hołdować. Po odzyskaniu przez rozpadnięcie
 654 II    |                   zmysłów wynikała, choć im hołdowała przeważnie - w istocie byt
 655 I     |                    zaprzeczy potęgi? Czyż w hukach grzmotu, czyż w gwałtach
 656 I     |                     duchowe, od nas ku Bogu idące - anieli, archanieli itd.,
 657 I     |                 trwającym w stosunku do nas ideałem, pomimo że i rozwitą wkoło
 658 I     |                    stało z materialistami i idealistami: pierwsi klawiszów się tylko
 659 II    |                     skoro o cel jaki święty idzie. Stąd ten naród wystąpi
 660 I     |                   przychodzą lub my do nich idziem. Sen, którego najwyższym
 661 III   |              przecież trafu ślepego wieczną igra uznaje. Nie wyda też owej
 662 III   |                 wszelkie w rzecz bez ducha, igraszkę absolutyzmu.~Nieszczęśliwy,
 663 II    |                                             II. O TRÓJCY W CZASIE I PRZESTRZENI~ ~
 664 III   |                                             III. STANOWISKO POLSKI ŚRÓD
 665 II    |             ojczyzny i dla niej zaofiarują, ilekroć potrzeba, majątek i gardło.
 666 III   |                 samym. Choć na nieskończoną ilość rozmaitych kształtów ten
 667 III   |               Moskwa - Polska - oto wiekowe imiona onych dwóch duchów zbiorowych,
 668 III   |                 spojrzeń, ruchów, słów jego imperatora. Do podlejszej mierności
 669 III   |               zamykanie na wieki. Na dworze imperatorskim kamaryle z rzezańców - w
 670 III   |                   ludzkości, które wszędzie indziej walczyły i dotąd z sobą
 671 II    |               katolicyzmu zdarzone, jak np. inkwizycja i ślepy fanatyzm wojen różnowierczych,
 672 III   |                    w Hiszpanii aż do tortur inkwizycji - nauka o wolności i godności
 673 III   |              rozkoszach, którymi się cieszą inni na świecie. Na stanowisku
 674 II    |                     łaska Boża pod postacią instynktu i natchnienia narodowego,
 675 II    |                    urzeczywistnione, niczym inszym, jedno ureligijnieniem wszelkiej
 676 II    |             rosnącym koło zdrady, kłamstwa, interesu prywatnego jakiejś rodziny
 677 III   |                dostawa - chcąca podejściem, intrygą, udaniem Boga i losy, i
 678 II    |                    owego celem - na tym, co iścizną ich z Bożej łaski, od której
 679 II    |                 wypadło, oczy marmurowe bez iskry żywota. Kształt tylko od
 680 II    |             świętszego niż ten, który dotąd istniejąc na ziemi, kaleczył wszędzie
 681 II    |                     wszystkie inne zewnątrz istniejące ludy i wewnątrz siebie istniejących
 682 II    |                łaski wzrosłym, od dawna już istniejącym bez dokładnej wiedzy o sobie.~
 683 II    |         najniewiemiejsze dotknęły się ręce? Istniejeż na ziemi naród ogromnej
 684 II    |                   od początku samego swojej istności, losami swymi przygotowywa
 685 I     |                 stworzył, czyli skończonymi istotami, ale owszem, nieskończonymi
 686 I     |               dopełniona w chwili, w której istotnie jest najwyższą, z powodu
 687 I     |             Chrystusa a naturą, czyli bytem istotnym wszechrzeczy, stanie się
 688 II    |                   nawzajem sobie przekazują jad nienawiści - późniejsze
 689 III   |            poświęceniem bez granic królowej Jadwigi, tej rzeczywistej i chrześcijańskiej
 690 II    |              drugich oderwany od świata byt jaikiś wieczny, wszechmocny, wszechgroźny,
 691 III   |                   historycznie się odbywać.~Jakaż wszystkim podaniom religijnym
 692 II    |               kłamstwa, interesu prywatnego jakiejś rodziny pojedynczej, dynastycznej.
 693 I     |                tylko żyjące istoty - na sny jakieś o nas samych. - Oczywiście,
 694 I     |                   pełni, gdy w przybliżeniu jakimśkolwiek staną się na podobieństwo
 695 II    |       przypadającego, w jakiejże postaci, z jakimże licem by przed naszą wyobraźnią
 696 I     |                   nie masz i być nie zdoła, jakkolwiek kierunek bytu, zwątlon i
 697 I     |                     do tej drugiej osoby? - Jakżeby tym być nie miała, kiedy
 698 III   |               nawzajem poślubionych duchów. Jął się zatraty narodowości,
 699 II    |                   Ciśniona zewsząd okrutnym jarzmem, zraniona codzienną niesprawiedliwością,
 700 II    |                  kształci się - raz Kościół jarzmiony przez państwo - następnie
 701 I     |                     ślepa wiara, ale wiedza jasna będzie Go wiedzieć, a tak
 702 I     |                   za winy przeszłe, których jasne poznanie mają - lecz nie
 703 II    |                    powinien zatem znakomitą jaśnieć chwałą, a tej być nie może
 704 I     |                   wykwitem magnetyczny stan jasnowidzenia, dotąd grubą okryty zasłoną -
 705 I     |              jasnowidzeniu magnetycznym. To jasnowidzenie kiedyś ściślej nas połączy
 706 I     |                   nam przydarza we śnie i w jasnowidzeniu magnetycznym. To jasnowidzenie
 707 II    |                   ciągle te dwa okręgi, czy jawnie, czy skrycie, wojują z sobą.
 708 I     |                   wszędzie ta sama trójca i jcdcn duch!~Oczywiście, że nie
 709 II    |                    ona odpowie na to hasło. Jęcząc śród Europy i zrywając się
 710 III   |                  zanim wydobędą się na jaw, jednako spoczywają w głębiach tejże
 711 III   |                    w jedno grono widome, ku jednemu celowi, tajemniczo i święcie,
 712 III   |                   odrzuciwszy, szuka innej, jedniejszej jeszcze, a wtedy w jego
 713 III   |                    zasad jego pojąć i nawet jednomyślnym ich zaprzeczeniem serce
 714 III   |    urzeczywiszczenie się jej widome w dwóch jednoplemiennych narodach. Abel i Kain -
 715 III   |                  stara się godzić wszystkie jednostronności, żadnej się nigdy wyłącznie
 716 III   |                     tej tylko chwili, w tej jedynej, do serc skończennych jako
 717 III   |                światło. - Zrazu pod królami jedynowładnymi i chrobrymi orężem i odporem
 718 III   |                     zapadają w walkę między jedynowładztwem a możnowładztwem. Tatarów
 719 III   |                moskiewskim? - Dziejami jego jedynymi dzieje potocznych spojrzeń,
 720 III   |                   niedokonalnej arcyzbrodni jeńcem. Musi dźwigać jej kajdany,
 721 I     |              łączysz, tym sam bardziej sobą jesteś; bo gdyby inny był tego
 722 I     |                  twórczość tę naszą, tym On jeszczc się nam bardziej odkryje
 723 III   |               starożytnego świata, jako też język łacińskiemu najbliższy.
 724 II    |               apostolskie niedbanie o dzień jutrzejszy, brak wyrachowania wypadków,
 725 I     |                 odbywają koleje, gdzież, bo jużci myśli zupełnie oderwanej
 726 I     |              wszystkie dalszego rozwoju. Bo jużciż wszystko duchem i żywotem,
 727 III   |                   ogłady, miłością ciągnący k'sobie postronne ludy. Stąd
 728 II    |                      prawowiary z schizmą i kacerstwami; i nie tylko ta - żywioły
 729 III   |           jednoplemiennych narodach. Abel i Kain - jednej matki synami.~A
 730 III   |                    jeńcem. Musi dźwigać jej kajdany, musi pod jej biczem posuwać
 731 II    |                   dotąd istniejąc na ziemi, kaleczył wszędzie prawo wszechmiłości,
 732 III   |                     Na dworze imperatorskim kamaryle z rzezańców - w ludu wyuzdane
 733 I     |                     wszechmyśli byłby chyba kamieniem, a skoro z wszechmyślą,
 734 III   |                       Wewnątrz zaś wszędzie kapłany pańskie zasiadające na sejmach,
 735 II    |              wiekuisty. W tym nawet sroższa kara niż w nicestwie zupełnym.~
 736 I     |                 Można by powiedzieć, że się karmi Bogiem i że przez ten pokarm
 737 I     |                  ciągle wy się nią poicie i karmicie; Pan żyje tym, że je wam
 738 II    |                       dowód na Napoleonie i Karolu Wielkim - tym mniej ciałem
 739 II    |               grzechy i błędy najbielszą ma kartę w dziejach europejskich,
 740 I     |              rozważaniem czynu przeszłego i kartowaniem czynu następnego. Musi zatem
 741 III   |                    jej życia, jako cielesny kat plemienia polskiego i polskiego
 742 I     |       przesuwających się piętrami dziejów i kategoriami wyobrażeń, wszechduch ukazał
 743 II    |                     się oprzeć. Oderwani od kątka rodzinnego, od ojczyzny
 744 I     |                   jak dalece wyższe pojęcie katolickie od protestanckiego, kiedy
 745 II    |                  ludzkości, tj. do Kościoła katolickiego. Przy tym jednak nadużycia
 746 II    |                   ziemi na łonie rzymskiego katolicyzmu zdarzone, jak np. inkwizycja
 747 II    |                siebie samych mają i dlatego każą sobie poświęcać wszystkie
 748 II    |                  jednego zlepić człowieka i kazać mu, by żył i chodził, byłoby
 749 III   |             polityka lub filozofia? - Kiedy kazano wiekom iść przez czas na
 750 I     |                     z nas jest także trójcą każdochwilną, każdy z nas jest bytem,
 751 III   |                zbiorowe, po wtóre z wiarą w każdochwilne wywieranie się Bożej opieki,
 752 I     |                  nazywał muzyką? Trafiłżeby kiedykolwiek do prawdziwej muzyki? Jedno
 753 II    |             cielesne koniecznym, pytam się, kiedyż by ono przypadło? Gdyby
 754 II    |                   ku żywotowi wiecznemu się kierując. On pierwszy nieśmiertelności
 755 I     |                gdzie bądź i jak bądź - może kilkokrotną śmiercią i kilkokrotnym
 756 I     |                 może kilkokrotną śmiercią i kilkokrotnym nawrotem do żywota na ziemi -
 757 I     |                czyli przeanielenie, stan, w kiórym każda chwila teraźniejszości
 758 II    |                    wynajduje szalbierskich, kłamanych praw do obcych posiadłości.
 759 III   |                     słabszych, gwałtownik a kłamca, zdrajca obcym, swoim ujarzmiciel.~
 760 I     |                biedny wąż - może myślał, że kłamie ludziom, a on im przepowiadał
 761 III   |                   bo wjarzmił się w niewolę kłamstwu, bo odtąd każdym czynem
 762 III   |              natężysz, usłyszysz rzymskiego klasycyzmu dźwięki. Łacina starożytnych
 763 III   |                  najlepiej pojmuje piękność klasyczną, miarę doskonałą, ale li
 764 III   |                 żebranym chlebie lub ich po klasztorach zamykanie na wieki. Na dworze
 765 I     |                   wszelki generałbas, tylko klawisze martwe rozważał, lub też,
 766 I     |       materialistami i idealistami: pierwsi klawiszów się tylko pilnowali, drudzy
 767 I     |            przypuszczając istnienia żadnych klawiszy, generałbas tylko w milczeniu
 768 II    |                 przez otchłanie na przebój, klęski i zamęt za narzędzie ma -
 769 I     |                osobników. Byt, czyli ciało, kłóci się w piersiach naszych
 770 III(1)|                     i ponad wszelką myślą - knut. - Antychrześcijaństwem
 771 I     |                odpoznawywa się w was i może kochać was więcej; nie dla was
 772 III   |              wszystkich sprawach krajowych, kochane i szanowane, jednak nigdy
 773 III   |                     potrafią się obronić od koczującego Mongołów jarzma. Przy całej
 774 I     |                    Boga o wiecznego coś dla kogo, to należy tytko o żywot
 775 III   |                    dobra, oświaty, postępu, kogóż usłuchały wieki? - Platonaż? -
 776 III   |     najsprzeczniejsze przyjmując, uznając i kojarząc.~I tak za dni, o których
 777 I     |          zawierającym, to wszechżycie Boże, kojarzące wszechbyt z wszechmyślą
 778 II    |            sprzeczności. Tam rozmaitość bez kojarzącej ją jedni - tu jednia bez
 779 II    |                     rozwidnionych a pełnych kojarzenia się odmiennych żywiołów,
 780 II    |                     ma i na powrót stanąć w kole żywych, upaństwionych, w
 781 I     |                     nie trzeba kłaść się do kolebek i kłaść się do trumien -
 782 I     |                  ostatnią trumną a następną kolebką przemyśliwać w trosce, w
 783 II    |                   narodu zupełnie taką samą kolej przebyć musi jak osobniczy,
 784 I     |                  wniebowstępować.~Taką więc koleją coraz wyższymi duchami stają
 785 I     |                     blask lub też piekielny koloryt. Jak przestrzeń i cała obrazowo
 786 II    |                    nie bytowym już, uratuje konającego od przepadnienia. Dusza,
 787 II    |            wszystkie chwile bytu, wszystkie konania, wszystkie śmierci i powstania
 788 I     |                   Zatem w Bogu początkiem i końcem, alfą i omegą, wstępem i
 789 I     |                   ku śmierci, i Bóg w końcu końców byłby twoją śmiercią wieczną.
 790 I     |                      Niebo średnich wieków, kończąc się na kontemplacji i wiecznym
 791 III   |                   po świecku się wyrażając, kończyły się ludów słowiańskich koleje;
 792 I     |                    w byt i życie nastaje. Z kończyn przeciwnych wszechświata
 793 I     |                      czyż w locie pędzącego konia nie ma elementarnej potęgi,
 794 I     |                     niebiański za wynik jej konieczny, musiał też i wynik ten,
 795 I     |                       dopiero po tych dwóch koniecznych rozwojach ma znów wszechduchem
 796 II    |                  tej chwili silniejszych, w konspiracją szatańsko przebiegłą przeciw
 797 III   |                     później pewnych rękojmi konstytucyjnych domagający się, wreszcie
 798 I     |             średnich wieków, kończąc się na kontemplacji i wiecznym spokoju, jest
 799 II    |                    których najwyższa spływa korzyść dla ogółu świata, tj. z
 800 III   |            wszystkich bogactwach, wygodach, korzyściach, rozkoszach, którymi się
 801 II    |                  usiłowań organizacyjnych i korzystanie z jego nawyknienia do wielkiej
 802 III   |              wyszukał sobie pierś zbiorową, kość kości swojej, oblókł się
 803 III   |                  sobie pierś zbiorową, kość kości swojej, oblókł się w cały
 804 III   |                  najszersze i najludniejsze krainy przemieniając w pustynie.
 805 III   |                    samobójstwem, ale ofiarą kraj polski ratującej od Niemca,
 806 III   |              radzące we wszystkich sprawach krajowych, kochane i szanowane, jednak
 807 II    |                    życia rozlanego po niej, krążącego jak krew po żyłach organizmu
 808 I     |            mieszkanie ich do czasu, dom ich krążący wokół domu, w którym ród
 809 III(1)|                    Święty nie jest wiecznym krążeniem wszechżycia między Ojcem
 810 II    |                pewne zasady chrześcijańskie krążyły ponad światem. Tu i owdzie
 811 I     |                   które są naszymi tworami (kreacjami), łączyć się z czym! Czyn
 812 III   |               postęp i światło. - Zrazu pod królami jedynowładnymi i chrobrymi
 813 II    |                   doskonały organizm, który Królestwem Bożym i panowaniem Ducha
 814 I     |                 czynnie, na zewnątrz, jak w królestwie ciał w naturze, ale biernie
 815 III   |                Zrazu zewnętrzną jej postać, królewską Rzeczpospolitę, psuł, łamał,
 816 II    |              absolutnej przychodzi do głowy królom we trzy wieki dopiero po
 817 II    |                     oderwaniu pojmie siebie królową wszelkiego kształtu społecznego
 818 III   |                     poświęceniem bez granic królowej Jadwigi, tej rzeczywistej
 819 II    |            mechaniki rządzonych. Wciąż więc kruszą się i rozsypują te wszystkie
 820 I     |                    to ujemne stwarzanie, to krzywa twórczość, to wszechmoc,
 821 II    |                    Bożego, pokrzywdzona ich krzywdą, rozprężystsza się nazad
 822 II    |                  niezgodą go rozrywających, krzywoprzysięgających mu i obiecujących pomoc,
 823 II    |                   nieustannym, wzajemnym. W krzywym zaś pojęciu, czyli raczej
 824 III(1)|                  podnieść aż do niego, choć krzyż dźwiga, choć i z grobu zmartwychwstanie.
 825 III   |                    krzyżową nawet przeciwko Krzyżakom, bo o miłość i sprawiedliwość
 826 III   |                    stąd Prusy wydobyte spod Krzyżaków i Litwa pogaństwu odjęta,
 827 III   |                mężów polskich wieczną wojną krzyżową nawet przeciwko Krzyżakom,
 828 I     |                     śród aniołów po ludzku, krzyżowo. Wszędzie w Nim, w każdej
 829 III   |                     wpływowi możnowładztwa, książętom, panom i soborom biskupim.
 830 III   |                    przetatarszczone Wielkie Księstwo Moskiewskie. Bojarom wtedy -
 831 I     |                    słońca. Musi tam być coś księżycowego. Noc miesięczna zwykle nas
 832 I     |                   satelicie planety, na tym księżycu o posępnych a tkliwych promieniach,
 833 II    |             stanowiskami różnymi jego ducha kształcącego się w świecie duchów zbiorowych,
 834 I     |                  nam pracę i zasługę, czyli kształcenie się i postęp jako drogę
 835 I     |                ciała, które by zupełnie nie kształciły już jaźni osobistej, czyli
 836 III   |                     umysłowości ku miarowym kształtom ducha rzymskiego oczewiste
 837 II    |                 samym Kościele także ciągłe kształtowanie się, a zatem i walka jedności
 838 II    |                   że tak powiem, zdarzeń, z którycheśmy je wybrali. Będzie to zawrotem
 839 I     |                zlanie się do harmonii bytu, któryśmy dostali z łaski, i prawa
 840 III   |                      że nie udało się im na kuli ziemskiej, i dodać, że są
 841 II    |                    których to ludów sam się kupi i tworzy, nie używa podboju
 842 III   |                 dziecinnemu, do światła, za kupny towar wszystkie jego uważał
 843 III   |                     Litwa pogaństwu odjęta, kwapiące się w objęcia Rzeczypospolitej,
 844 II    |                 miano, tak jak liść nie był kwiatem jeszcze ani kwiat też nie
 845 I     |                  musi, by wyróść i dostąpić kwiatu, tak samo koniecznie i każden
 846 III   |              rzymskiego klasycyzmu dźwięki. Łacina starożytnych mówców i wieszczów
 847 III   |         starożytnego świata, jako też język łacińskiemu najbliższy. Ślad w nim pogańskiego
 848 III   |                   rytmicznie po całej niwie lackiej. Wyobrażenia republikanckie
 849 II    |                     wciąż poświęcając się i łącząc nadal sprawę własnego zmartwychwstania
 850 I     |                      bo gdyby inny był tego łączenia [się] skutek, tobyś nie
 851 I     |             pasowaniem się i bólem, tam zaś łączeniem się namiętnym i najwyższą
 852 I     |                    natur i pierwowzorem tej łączni, owego wniebowstępującego
 853 I     |                   pełni żywotnej, duchowej, łącznikiem i usprawiedliwicielem ich
 854 I     |                    Im bardziej się z Bogiem łączysz, tym sam bardziej sobą jesteś;
 855 II    |               państw dzielnice - duchowni i laicy. Będzie chciała myśl oddzielona
 856 III   |                 wolnymi. - Prawa jej święte łamać i niszczyć, samowolę swą
 857 III   |             królewską Rzeczpospolitę, psuł, łamał, rozbierał - później duszę
 858 III   |                    umieją, a w późniejszych latach, u przejścia do młodości,
 859 I     |                  ich przebędzie, tym wzrost łatwiejszym i prędszym się stawa. -
 860 II    |                    nie bronili; Rzymu tylko legiony, Polski szlachta tylko.~
 861 III   |                rozpromienioną przez Kościół leją strumieniami - tak dalece,
 862 II    |                   czerwona; rzeczywista się leje wszystkim na udział. I przed
 863 II    |              siostrzyce, objawi się pozorna lekkomyślność, apostolskie niedbanie o
 864 III   |                     uda? - Ona ciału użycza lekkości myśli, myśli nadaje bytową
 865 III   |                     trudem - bierze się doń leniwo i smętno. Czynami myśli
 866 I     |                    wyższego, piękniejszego, lepszego. Ale do tego dojść tylko
 867 I     |                  żywota powzięciem zamiarów lepszych, ale tych znów nie mogą
 868 II    |                    do głów anielski, ale na licach obojętność, brak osobistości,
 869 II    |                 jakiejże postaci, z jakimże licem by przed naszą wyobraźnią
 870 II    |               zasłużył na to miano, tak jak liść nie był kwiatem jeszcze
 871 III   |               państwa greckiego zarysach: w literaturze miasto poezji i wymowy śmieszna
 872 III   |                  złego, a o kim z serdeczną litością lub uwielbieniem, jakby
 873 I     |                    ruchów tygrysich, czyż w locie pędzącego konia nie ma elementarnej
 874 II    |               inaczej ni powodu, ni celu by logicznego nie miały, to narodowości.
 875 I     |                   udzielił. - W tym rozum i logika Boża, że nas nie od razu
 876 I     |                    do nas rozum Boży znaczy logikę żywota naszego, pracę, trud,
 877 III   |              wszędzie im podstawiać - odtąd loiką konieczną jego straszliwej
 878 III   |                 zbawiona silną dłonią króla Łokietka i poświęceniem bez granic
 879 II    |                    nieprzyjaciół uważani, a los wojny zamienia ich w zwierzęta,
 880 III   |               szczęśliwie rodu człowieczego losem. Można by je nazwać w najogólniejszym
 881 III   |              najdobitniejszą wyobrazicielką losu im wszystkim wspólnego,
 882 I     |                    wielkiej może szybkości, lotności, przenikliwości dostanie –
 883 III   |            najwykwitniejsza wymyślność, coś lubieżnego, zniewieściałego - ócz wyłupywanie
 884 II    |                     które wielką część jego ludności albo przerobiło na słabych
 885 III   |                     zbywa im na portach, na ludnych miastach, na giełdach, na
 886 II    |                    i ujrzeć, że nad głowami ludzkimi nie bez niebios jest. Lecz
 887 II    |          narodowości rozmaitych, a jednak z ludzkością w harmonią miłości połączonych,
 888 II    |                 mocą przykładu. Uniami, nie łupiestwem i zdobywaniem, podrasta,
 889 I     |                  zewnętrzną naturę, na nowe lutnie, że tak się wyrażę, naciągać
 890 II    |                     i urządził. Wreszcie po Lutra rewolucji zaczynają się
 891 III   |                  Związał więc wszystkie jej luźne ohydy, podejrzliwość, chytrość,
 892 II    |               materialne, okazywać się musi lwią i bez żadnego namysłu, jakby
 893 I     |                 wspomnienia tylko, skruchy, łzy, zgryzoty, wyrzuty, nadzieje,
 894 II    |                   onych coraz doskonalszych machin, które w świecie natury
 895 II    |                  ułatwiając. Lecz jako taka machina nowe przedstawia kształty
 896 III   |                 światło oderwanej od świata mądrości, a tymi trzema szczególnie
 897 I     |                   bardziej odkryje pięknym, mądrym, nieskończonym - zatem jeszcze
 898 I     |                piękniejszy, głębiej uczuty, mądrzej pomyślany, w urodziwszych
 899 II    |             Widzenie ciągłe, że tak powiem, magnetyczne, zwykłe duszom bytu pozbawionym,
 900 I     |                   we śnie i w jasnowidzeniu magnetycznym. To jasnowidzenie kiedyś
 901 I     |                  najczęściej tylko wpływami magnetycznymi na naszą duszę, niedobitnie,
 902 II    |                    objawia później nastąpić mające losy i przeroby państw świeckich.
 903 II    |             rzeczywistość do rzeczywistości mającej tenże potwierdzić ideał.~ ~
 904 II    |                    Pierwowzór takowy zatem, mający roztworzyć dzieje przyszłości,
 905 II    |                     rozmaicie do siebie się mających, szlachty, mieszczan, ludu.
 906 II    |                   pogmatwa ze środkiem, doń mającym stopniami dowieść, i zechce
 907 II    |                   czyli dni obecne z dniami mającymi rozwiązać historią człowieczeństwa.
 908 II    |               zaofiarują, ilekroć potrzeba, majątek i gardło. Z tej samej przyczyny
 909 I     |                miłości wreszcie Bożej dojść mamy do najściślejszego pojednania
 910 I     |                przyjmować go w siebie. Stąd mar i obrazów snujących się
 911 II    |               rozproszonymi ciała swego jak mara tęskna, chcąca, a nie mogąca,
 912 II    |                  rzeźbiarstwa wypadło, oczy marmurowe bez iskry żywota. Kształt
 913 III   |                czynów równie byłaby czczą i marną, jak czyny bez miłości okrutnymi
 914 I     |                   niczym lub tylko miał być marnego uczucia chwały zadowoleniem,
 915 I     |                  przy tym zawsze uczuje się marnym, niezdolnym do żadnej pracy
 916 I     |                  generałbas, tylko klawisze martwe rozważał, lub też, nigdy
 917 II    |                    przejściem od epoki bytu martwego do epoki żywego Ducha na
 918 I     |              połączą i zleją razem. Wszelka martwość, wszelki ból, wszelkie rozdarcie
 919 III   |                zabezpieczających. - Daremne marzenie. Zaprzysiężonej im ustawy
 920 III   |                     wolnej woli. - Stał się marzonej, niedokonalnej arcyzbrodni
 921 III   |             Sprawiedliwość na ziemi nie już marzyć ani też gwałtownie próbami
 922 I     |               odtajemniczoną prawdą, jakoby matematyczną pewnią. Będzie to właśnie
 923 I     |               Zupełnie tak samo się stało z materialistami i idealistami: pierwsi klawiszów
 924 II    |                   godząca na żadne zdobycze materialne, okazywać się musi lwią
 925 III   |                   ani w żadnych wynalazkach materialnych nie wydatna, ale za to w
 926 I     |                     w świecie, który zowiem materialnym, zaprzeczy potęgi? Czyż
 927 I     |                  tylko bytu oderwanego, tj. materii, niemiecka tylko myśli oderwanej,
 928 III   |              narodach. Abel i Kain - jednej matki synami.~A kiedy z głębi
 929 I     |                    przemyśliwać w trosce, w mdłościach, w bezsile! U nich, dosłużonych
 930 II    |                    prawami życia, ale tylko mechaniki rządzonych. Wciąż więc kruszą
 931 III   |                   ziemi waszej, zlana krwią męczeńską rycerzy polskich, nie świętą
 932 II    |                    tylko pojąć napiętnowany męczeństwem i prześladowaniem, skoro
 933 II    |                narodowości, dusze błądzące, męczyły się i trapiły swoim. Ileż
 934 III   |                takowych pojęć, podobnież od mędrców germańskich i romańskich
 935 III   |                    czasów Chrystusa rzymscy mędrcy i statyści przezywali takie
 936 II    |                  Przez święty trud i świętą mękę Chrystusa, przez przemienienie,
 937 II    |             obdarzon - naród, mimo zawody i męki nieopisane, pełen wiary
 938 I     |                     Boga o Sobie, jeśli nie metodą, że tak się wyrażę, nie
 939 II    |                     niejako warunków jego i metody. Coś podobnego, coś przybliżonego
 940 II    |                     Jak dziecka nie nazwiem mężczyzną, tak i hordy, plemienia,
 941 III   |              chrześcijanami. Żywot wielkich mężów polskich wieczną wojną krzyżową
 942 I     |                    requiem aeternam - zdaje mi się, że powinien by prosić
 943 II    |                systematycznie nie może. Nie miałby potęg przeznaczenia swego -
 944 II    |                   ciało, które by duszy nie miało, ginąc, zginęłoby zupełnie,
 945 III   |           filozoficznym germańskim oznaczyć mianem religijnego - a to właśnie
 946 II    |                 narodem, nie zasłużył na to miano, tak jak liść nie był kwiatem
 947 I     |                umierającą na ziemi - jakżeż mianować oną osobistość ludzką i
 948 III   |                  polskim. Na sejmach królów mianują Cezarami i przypominają
 949 III   |                    i wydrze serce z piersi, mianując się wiar jego religijnych
 950 III   |                     kierunku umysłowości ku miarowym kształtom ducha rzymskiego
 951 III   |                  włoskich lub hanzeatyckich miast - w dzieciństwie tyle siły
 952 III   |                   im na portach, na ludnych miastach, na giełdach, na zakładach
 953 III   |                  niezmiernych pól, wielkimi miastami nie obwarowując się od natury
 954 III   |                  nich arystokracją z zasług miecza i rozumu płynącą jak rozskrzydlone
 955 II    |             wszystkie kształty wewnątrz - i międzynarodowe na świecie. Takie zaś wcielenie
 956 I     |                wszechmyśl Swą, byście ciała mieli i dusze coraz wybomiejsze.
 957 II    |                 postępem w nieskończoność - mierne tylko dotychczasowe nasze
 958 III   |                    miasto dziarskich czynów mierniuteneńkie prywaty; miasto odwagi okrucieństwo,
 959 III   |                   imperatora. Do podlejszej mierności w rozwoju, do drobniejszego
 960 III   |                    drugich, by go w pełni i mierze urzeczywistnił. Polska w
 961 II    |               odrębnym, na tej ziemi, w tym mieście. Inaczej byś ty tej roli
 962 I     |                   być coś księżycowego. Noc miesięczna zwykle nas wprowadza w dziwną
 963 I     |           Niepojętna więc, czemu tak często miesza jedno z drugim nad trumnami
 964 III   |                    serce mu i rozum w końcu mieszają. Dotąd źle, po świecku się
 965 II    |                  żywioły, przez ciąg wieków mieszając się z sobą, wyrabiały i
 966 III   |                azjatyckie popędy, z których mieszaniny sam złożon, obwarował przeciwko
 967 II    |                     się mających, szlachty, mieszczan, ludu. Stąd państw na zewnątrz
 968 I     |                     a tkliwych promieniach, mieszkanie ich do czasu, dom ich krążący
 969 I     |                   się nad wodami”. To słowo miga tylko i wraz jak błyskawica
 970 I     |                  fałszywy, albo też zupełne milczenie, muzyki zaś żywej, istotnej
 971 I     |                klawiszy, generałbas tylko w milczeniu rozbierał i tę lub tamtą
 972 III   |                 Zachodu porządki: żołnierzy milionem, szpiegów tysiącami i zewnętrzną
 973 II    |                     i klęsk - miasto czynów miłościwych. Ludy i wieki nawzajem sobie
 974 II    |                   natury wspaniałomyślnym i miłościwym bywa, nie napada ni grabieży
 975 I     |                  wolnie, co chwila szerszy, miłośniejszy, piękniejszy, głębiej uczuty,
 976 II    |                    nie nienawidzić się, ale miłować powinni, że wszechświat
 977 III   |                     zarówno obowiązują i do miłowania Boga nade wszystko, i do
 978 III   |               spodziewa się więcej i więcej miłuje. W miarę ubytku ziemskich
 979 I     |                spokój, jakoby sen poważny a miły, w świecie dusz, w świecie
 980 I     |               kształtów słabiuchnych? I tak miotani myśleć tylko mogą i wzdychać -
 981 III   |                    dyplomacją stanu, której mistrzostwem serc ludzkich spadlanie
 982 III   |                   się w jego uczuciu rzewny mistycyzm, albo nad daną w religii
 983 III   |                 przy tym niezbadana, jakoby mistyczna, choć prześwieciły nad nią
 984 II    |                 bajecznych podań, w kolebce mistycznej, za dni nie rozwidnionych
 985 III   |                     to podobieństwo nie już mitami o rodowodzie bogów lub anielskich
 986 II    |         znamionującym je piętnem.~Wszystkie mitologiczne wiary ubóstwiały naturę,
 987 II    |                życia ludzkości - od religii mitologicznych i żydowskiej do pocieszenia
 988 III(1)|                świeckiej władzy. Stąd ponad mitrą i ponad wszelką tajemnicą,
 989 II    |           rozwinionego, działała, z kolebki mitycznej i ciemnej wyprowadzając
 990 I     |              Chrystus też nie stwarzał dróg mlecznych wkoło planety, stojąc na
 991 III   |                  nim, starym, i po niej, co młoda na wieki; tak się zdarzyło
 992 III   |         późniejszych latach, u przejścia do młodości, nie potrafią się obronić
 993 I     |                 wszelkie rozdarcie wynika z mniejszego lub większego ich od siebie
 994 II    |                     już pod pewną miarą i w mniejszej potędze nie było? Wolna
 995 II    |                    zatem i walka jedności z mnogością, prawowiary z schizmą i
 996 II    |                   ulepione przez wieki śród mnóstwa chorób, trudów, przypadków
 997 III   |            niewinnego człowieka, otoczonego mnóstwem rozbójników, którzy w jednym
 998 II    |             samolubstwo jedynie o działaniu mocarstw stanowią, on, choć upaństwowiony
 999 II    |                przymierzach swoich z innymi mocarstwami nie będzie się pilnował
1000 III   |                   wieże stawiali. Jak ślepe moce natury, nie przeczuwani,