Akt,  Scena

  1  1     |    Cześnika: drzwi na prawo, lewo i środku: stoły, krzesła etc.
  2  1,  1 |           białym żupanie bez pasa i w szlafmycy, siedzi przy
  3  1,  1 |      chleb etc., odbiera od niego i wraca, zawiązuje serwetę
  4  1,  1 |       tamuje rozmowy.~Qua opiekun i qua krewny~Miałbym z Klarą
  5  1,  1 |           płocha,~Chociaż dzisiaj i pokocha,~Któż za jutro mi
  6  1,  1 |        Bardzo temu wierzę.~jedząc i po krótkiej chwili~Jeszczeć
  7  1,  1 |        chwili~Jeszczeć młoda jest i ona, ~Ależ wdowa - doświadczona, ~
  8  1,  1 |          proporcją, mocium panie,~I nie każe fircykować,~Po
  9  1,  1 |         żem niemłody, ~Alem także i niestary.~Co?~ ~DYNDALSKI~
 10  1,  1 |   mankament nic nie znaczy;~Wszak i u niej, co w ukryciu,~Bóg
 11  1,  1 |          to tylko wiedzieć raczy;~I nikt pewnie się nie spyta,~
 12  1,  2 |       okrągłe do pół łydki, tupet i harcopf, kapelusz stosowany -
 13  1,  2 |        cześniku,~Już to sześć dni i sześć nocy~Nic nie miałem
 14  1,  2 |         na języku.~ ~CZEŚNIK~Jedz i słuchaj.~ ~PAPKIN~Tak się
 15  1,  2 |           A, bezbożny ty języku! ~I tyrkotny, i kłamliwy. ~  ~
 16  1,  2 |           ty języku! ~I tyrkotny, i kłamliwy. ~  ~PAPKIN ~Nadtoś
 17  1,  2 |             CZEŚNIK~uderza w stół i mówi dalej~Tu mieszkamy
 18  1,  2 |            zwady -~Lecz potrzebne i układy.~Pisać? - nie chcę
 19  1,  2 |           PAPKIN ~Tak się cieszę ~I w tę sprawę chętnie spieszę. ~
 20  1,  3 |       Lecz nie będę ja tu drzymał~I w podziele tak się zwinę:~
 21  1,  3 |          pani matko dobrodziejko, i śrebrne ostrogi.~Oj, kot,
 22  1,  4 |         Pozwól ugiąć kornie czoła~I na śniegu twojej ręki~złożyć
 23  1,  4 |          PAPKIN~Człowiek grzeczny~I majętny, i stateczny.~ ~
 24  1,  4 |      Człowiek grzeczny~I majętny, i stateczny.~ ~PODSTOLINA~
 25  1,  4 |           Od Cześnika ma zlecenie~I zachodzi tak z daleka~Tam,
 26  1,  4 |          wdzięki,~Drgnął miłością i, rzucony~Do nóg twoich,
 27  1,  5 |          Kiedy Rejent mnie napada~I otwartej żąda wojny!~Lecz
 28  1,  5 |           ludzi - ruszaj z niemi!~I jeżeli nie namową,~To przemocą
 29  1,  5 |       środka w głąb sceny złamany i w połowie zburzony; Przy
 30  1,  5 |            skrada się wzdłuż muru i pokazuje się powtórnie w
 31  1,  6 |        twych oczów, twego głosu -~I mam chwalić hojność losu! ~  ~
 32  1,  6 |         końcu: ~"Kocham?, bom też i kochała.~udając jego zapał~"
 33  1,  6 |      schodzim się w altanie,~Lecz i razem, co dzień prawie,~
 34  1,  6 |         którym pełza nasze życie,~I nie truchleć, czy dzień
 35  1,  7 |          z kijami, później Rejent i Cześnik w oknach ~ ~PAPKIN~
 36  1,  7 |      szaleństwo z waszej strony -~I mur będzie naprwiony.~ ~
 37  1,  8 |      Jakby z procy szlachcic leci~I do swego komisarza~Idzie
 38  1,  8 |           radość jeńcem sprawię, ~I zapewne do mnie powie, ~
 39  2,  1 |            Otworzyłem obie dłonie~I stanąłem na tej stronie.~
 40  2,  1 |      Waszeć z Bogiem ruszaj sobie~I uwiadom swego pana,~Że jak
 41  2,  1 |       Pozazdroszczą twojej sławie~I sto czartów dadzą za to.~ ~
 42  2,  1 |          powietrza, ognia, wojny,~I do tego od człowieka,~Co
 43  2,  1 |      Bronię, do kroć sto tysięcy!~I niech o nim nie wiem więcéj~
 44  2,  2 |          było morze.~Tam zyskałem i ordery,~I tytuły, i honory;~
 45  2,  2 |            Tam zyskałem i ordery,~I tytuły, i honory;~Ale tego
 46  2,  2 |      zyskałem i ordery,~I tytuły, i honory;~Ale tego być nie
 47  2,  2 |     grosza, a idź sobie.~ ~WACŁAW~I pół kroku stąd nie zrobię.~ ~
 48  2,  2 |     kaduka!~Samochcący guza szuka~I mnie jeszcze go nagoni.~
 49  2,  2 |      stronie~Otóż macie!~ ~WACŁAW~I chcę zostać tu przy Klarze.~ ~
 50  2,  2 |        jak komu.~wzruszając głową~I dla Klary - komisarza...~ ~
 51  2,  2 |         Rejenta!...~O dlaboga!... I w tym domu!~Waszmość obu
 52  2,  3 |      życiem równie cenię.~ ~KLARA~I do stryja trafim może,~A
 53  2,  4 |      blasku słońca,~Zawsze czysta i bez końca! -~A my, dumni
 54  2,  5 |        mieć męża mocno boli,~Lecz i smutek w czasie tonie.~ ~
 55  2,  5 |          co do joty.~ ~PODSTOLINA~I nie - księciem?...~ ~WACŁAW~
 56  2,  5 |         Już ci Cześnik na usługi,~I niech dzisiaj Cześnik ziewnie,~
 57  2,  5 |     Szedłem tylko w twoje ślady -~I zdradzaliśmy oboje~Lub też
 58  2,  6 |      boleśnie~Ach!~ ~KLARA~wesoło~I cóż?~ ~PODSTOLINA~To jest...~ ~
 59  2,  7 |         Wraca zwiędłej nowe życie~I unosi pod niebiosy -~Równowładna,
 60  2,  7 |         że zawsze równie będzie -~I przysięga nic nie znaczy.~ ~
 61  2,  7 |        dziesięciu zsadzał z koni,~I dopiero gdy się skłonił~
 62  2,  7 |              PAPKIN~Z tego stroju i z tej broni~Marsowego znać
 63  2,  7 |           Gdzie sklepienie z dzid i szabli,~Tam był Papkin -
 64  2,  7 |        posłuszeństwa,~Wytrwałości i śmiałości.~ ~PAPKIN~O królowo
 65  2,  7 |        Posłuszeństwa, wytrwałości~I śmiałości żądam próby.~ ~
 66  2,  7 |          dam wiarę,~Gdy o chlebie i o wodzie...~ ~PAPKIN~Tylko,
 67  2,  7 |        niezbyt długo.~ ~KLARA~Rok i dni sześć...~ ~PAPKIN~boleśnie~
 68  2,  7 |          nazywa.~Niech go schwyci i przystawi,~Moje oko nim
 69  2,  8 |           idzie ku drzwiom prawym i spotyka się z wybiegającym
 70  2,  8 |          Cześnika łeb ocalę.~Wiem i nie wiem. - Sprawa diabla:~
 71  2,  9 |          Za dzisiejszą mą swawolę~I że w murze gdzieś tam dziura, ~
 72  2,  9 |        wpadnie.~Całuje go w czoło i odchodzi w drzwi lewe, Papkin
 73  2,  9 |       Papkin ze skrzywioną twarzą i kiwając głową w drzwi środkowe~
 74  3,  1 |        Rejent siedzi przy stoliku i pisze. Dwóch Mularzy przy
 75  3,  1 |        Pozbawiony~Jesteś, bratku, i z przyczyny,~Że ci nie dam
 76  3,  2 |        Omówimy słówek parę.~siada i daje znak synowi, aby usiadł~
 77  3,  2 |          Innej waści trzeba żony;~I, serdeńko - będzie inna.~ ~
 78  3,  2 |    świecie.~ ~REJENT~Bóg to widzi i ocenia.~ ~WACŁAW~Ja ją kocham.~ ~
 79  3,  2 |         nie przestraszę.~ ~WACŁAW~I przysięgam...~ ~REJENT~surowo~
 80  3,  3 |           rada.~prostując się~Acz i starość bywa żwawa,~Wżdy
 81  3,  4 |       PAPKIN~z najniższym ukłonem i nieśmiało~Pana domu i Rejenta~
 82  3,  4 |     ukłonem i nieśmiało~Pana domu i Rejenta~Widzieć w godnej
 83  3,  4 |         Północy,~Rotmistrz sławny i kawaler -~okazując gestem
 84  3,  4 |          orderowe~Tak, siak, tedy i owędy...~Mądry w radzie,
 85  3,  4 |           muzułmany,~Sasy, Włochy i Hiszpany~Artemizy ostrze
 86  3,  4 |   Hiszpany~Artemizy ostrze sławne~I nim władać ramię wprawne -~
 87  3,  4 |        światła - nalewa lampeczkę i podaje Papkinowi, który
 88  3,  4 |      REJENT~słodko~Ależ bo ja mam i ludzi~Każę oknem cię wyrzucić.~
 89  3,  4 |      bardzo proszę -~siada blisko i naprzeciwko~Jakaż czynność
 90  3,  4 |       Jego grzeczną prośbę wnoszę~I dołączam moję własną~O odpowiedź
 91  3,  5 |       Alem za to chyża w dziele -~I nie mówiąc Cześnikowi:~"
 92  3,  5 |              Podpisuję twe układy~I w minucie tutaj staję. -~
 93  3,  5 |        pewność w każdym względzie~I wzajemnie dane słowa,~Witam
 94  3,  5 |      spływa,~Moja pani miłościwa,~I fortuna w złotej nawie~Żagiel
 95  3,  5 |          rozpięła,~Gdyś chętliwie i łaskawie~W twoje skarbne
 96  3,  5 |      Trwałej przychylności zdroje~I powolne służby moje,~Do
 97  3,  5 | maluczkich upaść nóżek~Jako sługa i podnóżek.~całuje ją w rękę~ ~
 98  3,  5 |         Zdmuchnął żonę Cześnikowi~I z nią syna swego swata!~
 99  3,  5 |           PAPKIN~Ja?~ ~PODSTOLINA~I gdyby nie ta zmiana,~Szłabym
100  3,  5 |         Papkin weźmie zapewnienie~I powtórzy to, co w liście~ ~
101  3,  6 |       Prawda - ciszéj.~na stronie~I przez mury czart ten słyszy.~
102  3,  6 |          tego sromu,~On pochodnią i żelazem~Śmierć wyrzuci w
103  3,  6 |      Chodźmy razem.~oglądając się i odprawiając coraz bardziej
104  3,  6 |           broni...~Dalej we drzwi i na wschody.~ ~PODSTOLINA~
105  3,  7 |   przyjęcie dzięki składa.~Ukłony i ceremonie aż do końca sceny~ ~
106  3,  7 |         Nie ma za co.~ ~PAPKIN~O, i owszem.~ ~REJENT~odprowadzając
107  3,  7 |        który!~Drzwi otwierają się i widać czterech pachołków~ ~
108  4     |           prawej stronie kałamarz i co trzeba do pisania; butelka
109  4     |        trzeba do pisania; butelka i parę kieliszków. - W głębi
110  4,  1 |        wierszy; w głębi Śmigalski i Perełka.~ ~CZEŚNIK~trzymając
111  4,  1 |            Iwitacją nieś piorunem~I spełń gładko me rozkazy.~
112  4,  1 |            mocium panie,~Cynamonu i muszkatu,~I wszelkiego aromatu,~
113  4,  1 |       panie,~Cynamonu i muszkatu,~I wszelkiego aromatu,~Aby
114  4,  1 |       Masz do ryby szafran świeży~I bakalii po dostatku -~Niechże
115  4,  2 |     kapelusz na bakier, ale włosy i suknie trochę w nieładzie~
116  4,  2 |           mi sprawa!~nalewa sobie i pije~Toż mu pieprzu w nos
117  4,  2 |          Rejent - sztuczka żwawa,~I szatańska przy tym postać.~
118  4,  2 |           PAPKIN~Ale...~ ~CZEŚNIK~I cóż daléj?~ ~PAPKIN~Otruł,
119  4,  2 |         Rejenta... do Rejenta?...~I chce... chce pójść...~ ~
120  4,  2 |  truchlejąc~Za Wacława.~ ~CZEŚNIK~I tyś milczał, ćmo przekleta!...~
121  4,  3 |          DYNDALSKI~Kto by się tam i łakomił~Na waszmości nędzne
122  4,  4 |        traktament miał dać potem;~I ten pośpiech jego wielki,~
123  4,  5 |      widzów, naprzeciwko Cześnika i wkładając okulary~Bogu dzięki!~ ~
124  4,  5 |         pyta.~Maczaj pióro, pisz, i kwita.~Dyndalski siada wyprostowany
125  4,  5 |   wyprostowany na brzeżku krzesła i macza pióro.~Papkin w ciągu
126  4,  5 |           tak, ni siak niby owa:~"I chciałabym, i boję się".~
127  4,  5 |          niby owa:~"I chciałabym, i boję się".~O! Już wiesz -
128  4,  5 |       Mocium"...~ ~CZEŚNIK~wyrywa i drze papier~Niech cię czarci
129  4,  5 |       DYNDALSKI~Siadam.~ ~CZEŚNIK~I powtarzaj.~dyktuje~"Bardzo
130  4,  6 |        Racz posłuchać jakby matka~I zapłakać na mym grobie.~
131  4,  6 |           zupełnie zdrów na ciele i umyśle, ale nie mogąc wiedzieć,
132  4,  6 |   rozporządzenie mojego ruchomego i nieruchomego majątku.~Nieruchomym
133  4,  6 |           kochał, czcił, szanował i ubóstwiał, JW Klarze Raptusiewiczównie,
134  4,  6 |           daruję angielską gitarę i rzadką kolekcyją motyli,
135  4,  6 |        ociera łzy~JW Cześnika zaś i JW Starościankę, jako egzekutorów
136  4,  6 |        braciom moim różnego stanu i wyznania zostawic po sobie
137  4,  6 |        miejsca nie ma.~Weź więc - i co tu wyryto,~Niech twa
138  4,  7 |          podła dusza,~Bez litości i bez sromu,~Nie zważając
139  4,  7 |          trać chwili.~ ~PAPKIN~O, i moja taka rada,~Bo się w
140  4,  8 | Objechałem jak bartnika.~ ~WACŁAW~I cóż złego mi się stanie?~
141  4,  8 |         Rejent wykradł narzeczonę~I chce tobie dać za żonę.~
142  4,  8 |         ręku~O fortuno tygrysico!~I trucizna, i wesele -~To
143  4,  8 |    fortuno tygrysico!~I trucizna, i wesele -~To za wiele! to
144  4,  9 |          sobie ubrda w głowie,~To i klinem nie wybije.~Żebym
145  4,  9 |        Pański, a ja znoszę.~Siada i składa kawałki ~ ~
146  4,  10|        się zawsze zgadzać trzeba.~I wyszedłem, i czekałem,~Tak,
147  4,  10|      zgadzać trzeba.~I wyszedłem, i czekałem,~Tak, czekałem -
148  4,  11|        chwyta za szablę, toż samo i Rejent. Czas jakiś zastanowienia:
149  4,  11|          spaść nie może.~Odpasuje i rzuca karabelę na stół.
150  4,  12|         klękając~Przebacz, ojcze, i wzajemną~Pobłogosław nasza
151  4,  12|           REJENT~Wstań, serdeńko, i chodź ze mną.~ ~
152  4,  13|          stało.~Więc wam powiem - i niemało:~Chciałam za mąż
153  4,  13|      zgadzac trzeba.~Daje krzyżyk i podnosi klęczących~ ~PAPKIN~
154  4,  13|   roztruchana,~Niech nam zagrzmia i fanfary,~Wypijemy pierwszej
155  4,  13|         Przechodzi na lewą stronę i drze testament~ ~CZEŚNIK~
156  4,  13|      wesele~Równie w sercach, jak i w dziele.~podając rękę Rejentowi~
157  4,  13| Cześnikowi, on zaś ojcu po lewej, i posuwając się na przód sceny:~ ~