Part,  Chap.

  1  1,  1 |        gospodarstwem, a do tego należy, aby ona czeladź i wszyscy domownicy
  2  1,  1 |            dowcip do tego ciągnąć mają, aby się onym wszytkim mieszczanom
  3  1,  1 |                spółku rzeczypospolitej, aby wszyscy obywatele szczęśliwie,
  4  1,  1 |            uczciwie a dobrze żyć mogli, aby się w dostojności i w pożytkach
  5  1,  1 |                i w pożytkach pomnażali, aby wszyscy cichy a spokojny
  6  1,  1 |                a spokojny żywot wiedli, aby każdy swego bronić i używać
  7  1,  1 |             swego bronić i używać mógł, aby od krzywd i zabijania każdy
  8  1,  2 |                części te księgi dzielą?~Aby tedy rzeczpospolita w całości
  9  1,  2 |            rzeczy tak się w sobie mają, aby rzeczpospolita biegłością
 10  1,  2 |             ustąpili, dla tego używają, aby wżdy oni po niewoli to czynili,
 11  1,  3 |        świętobliwi ani doskonale prawi, aby się zgoła żadnego występku
 12  1,  3 |              każdy ma najwięcej starać, aby o każdej rzeczy dobrze rozumiał
 13  1,  3 |        najsprawiedliwiej sądził; potym, aby chęć swą rozumowi poddał.
 14  1,  3 |              władzę i pod moc rozumowi, aby snąć miłość albo nienawiść,
 15  1,  3 |        hamowaniem takowych namiętności, aby tak wiele mocy miała ku
 16  1,  3 |        sprawiedliwość, która rozkazuje, aby nikomu krzywdy nie czyniono,
 17  1,  3 |         sprawach postępować ma, trzeba, aby do tego przystąpiła pilność
 18  1,  3 |         pilności wielkiej nie przyłoży, aby się wszystko dobrze a porządnie
 19  1,  3 |                 którzy to chcą przemóc, aby nauk wszytkich zgoła nizacz
 20  1,  4 |               rzeczach ma przedsiębrać, aby zarazem jakoby jaki mocny
 21  1,  4 |             pilności przyłożą rodzice, .aby syny swoje temi naukami
 22  1,  4 |                wystrzegać? a najwięcej, aby je powściągali od rozkoszy;
 23  1,  4 |             ostać nie może. Trzeba też, aby im zamierzyli mierność żywności,
 24  1,  4 |            pościeli: tylko tego strzec, aby co siłom ich i zdrowiu nie
 25  1,  4 |             trzeba pilne staranie mieć, aby myśl wolniejsza była a do
 26  1,  4 |            pochodzą. A przetoż rodzice, aby do każdej cnoty dziatkom
 27  1,  4 |                tedy tego pilnie patrzą, aby chłopięta i dzieweczki pierwszych
 28  1,  4 |       próżnowaniu; niechaj się starają, aby zawżdy co robiły i iżby
 29  1,  4 |            rodzice niechaj się starają, aby igry dziecinne były uczciwe:
 30  1,  4 |               albo nie rychło po jedle: aby, gdy ciało jest napełnione,
 31  1,  4 |               go przyrodzenie ciągnęło, aby takich nauk albo rzemiosł
 32  1,  4 |                go statecznie napominać, aby się nie tak pilnie o to
 33  1,  4 |          towarzystwo wziął - jeno o to, aby pilnie obaczał a przypatrował
 34  1,  4 |                za prawa, co za karność? aby to zasię wróciwszy się do
 35  1,  4 |        wszelakim sposobem o to starają, aby oni sami tak się przed oczyma
 36  1,  4 |               pijanica nie dokaże tego, aby miał w synu trzeźwości miłość
 37  1,  4 |                A tu radbych to widział, aby każdy rodzic w się wejrzał,
 38  1,  4 |                jako daleko lepiej jest, aby tego dziatki nie widziały
 39  1,  4 |                obyczaj, iż którzy chcą, aby dzieci ich ku jakiej sławie
 40  1,  5 |               im tak tej władzy używać, aby mieli wedle woli swej albo
 41  1,  5 |              żadnego dnia nie opuścili, aby czegokolwiek czytać nie
 42  1,  5 |          Albowiem to piękna rzecz jest, aby zwierzchni panowie jako
 43  1,  5 |              wszytkie dni żywota swego, aby się uczył bać się Pana Boga,
 44  1,  5 |            przykazania jego, od którego aby nie odstępował ani na prawo
 45  1,  5 |               ani na prawo ani na lewo, aby przez długi czas królował
 46  1,  5 |             rzecz słuszna i przystojna, aby ludzie żadnych urzędów na
 47  1,  5 |               swoim służy, nie godzien, aby go panem zwano. Albowiem
 48  1,  5 |            które im do tego przekażają, aby prawdy nie poznały; a stądci
 49  1,  5 |                 sprawiedliwości, której aby ludzie używali, tedy [jako
 50  1,  5 |     najpotrzebniej w sobie mieć, mówmy: aby rzeczpospolitą nać inne
 51  1,  5 |            obywateimi ziemi swej zgodę, aby postanowił między niemi,
 52  1,  5 |           porównanie, nie tym sposobem, aby już wszytkie rzeczy były
 53  1,  6 |            powiatu. 6) Na króla należy, aby przy radzie senatorów bywał.
 54  1,  6 | rzeczypospolitej szkodliwego być widzą, aby się przeciw temu zastawili.
 55  1,  6 |               starszym nad pospólstwem, aby się przeciwko wynalazkom
 56  1,  6 |                jego. Co Panie Boże daj, aby na wieki trwało!~Ale też
 57  1,  6 |                pilnie strzegą posłowie, aby dla nich kiedy rzeczpospolita
 58  1,  6 |                stanowi takie serce dać, aby oni, odrzuciwszy na stronę
 59  1,  6 |         poruczone sobie mają, potrzeba, aby wiela ludzi oczu, uszu i
 60  1,  6 |                 się o to starać trzeba, aby senatorska ławica co najlepiej
 61  1,  6 |                 albo pany radne zebrać, aby się z temi pierwej w każdej
 62  1,  6 |            zwierzchnemu panu godzi się, aby miał około siebie ludzi
 63  1,  6 |             będą przypuszczani, trzeba, aby byli wierni i milczeniem
 64  1,  6 |              poradniki albo sekretarze, aby sprawy im poruczone odprawiali.~
 65  1,  7 |              wszytkie msze osoby radne, aby około watowania na wszytko
 66  1,  7 |              wszytko baczenie mieli. 2. Aby się skwapliwego a nierozmysinego
 67  1,  7 |                Namiętnościom serdecznym aby się nie podawali. 4. Aby
 68  1,  7 |                aby się nie podawali. 4. Aby na uczciwość pierwsze baczenie
 69  1,  7 |             pierwsze baczenie mieli. 5. Aby na drugich dobre wota szczerze
 70  1,  7 |                szczerze przyzwalali. 6. Aby to śmieli mówić, co rozumieją
 71  1,  7 |                 albo sprawiedliwego. 7. Aby u siebie więcej rozważali
 72  1,  7 |            zasług ustawiła im to prawo, aby głowa ich od chłopa gardłem,
 73  1,  8 |              niepotrzebny, ten (radbym) aby pilnie wejrzał w obyczaje
 74  1,  8 |             pożytkiem rzeczypospolitej, aby każdy rzeczy swoich dobrze
 75  1,  9 |                  a ktemu też i kostyry, aby ten urząd imał i sadzał.
 76  1,  9 |   maszkaradników, którzy, gdy nie chcą, aby je poznano, biegają po ulicach
 77  1,  9 |                  i modlitwy przydawane, aby nowym małżonkom zdarzył
 78  1,  9 |              swej mają być przymuszeni, aby mnóstwo próżnujących rzeczypospolitej
 79  1,  9 |             początku świata postanowił, aby wszyscy chleb jedli w pocie
 80  1,  10|           żywności, mają być opatrzeni, aby i domy pospolite były im
 81  1,  10|                 i sami się wystrzegali, aby w większe występki zasię
 82  1,  10|                  Potomkom też przystoi, aby onych, którzy z tego świata
 83  1,  10|                 trzeba pilnie opatrzyć, aby od próżnowania nie znikczemnieli
 84  1,  11|                w dobre obyczaje wwieść, aby pewnych czasów albo dozorcę
 85  1,  11|                na tym rzeczypospolitej, aby kto nie używał źle rzeczy
 86  1,  11|              daleko więcej jest na tym, aby kto nie ożywał źle ludzi,
 87  1,  11|            dobrze rozkazować, potrzeba, aby sam wprzód dobrze posłuszny
 88  1,  11|                 się o to pilno starają, aby synowie ich byli dobrze
 89  1,  11|              ich byli dobrze wychowani, aby po sobie jakich nogciów
 90  1,  11|             domu niektórego szlachcica, aby tam, w drodze się spracowawszy (
 91  1,  11|            posługowały, prosił hetmana, aby do domu niektórego jego
 92  1,  11|                to być rzecz niesłuszną, aby kmieć miał tak być od pana
 93  1,  11|                 godne!~Nie może to być, aby ten wojskom miał umieć dobrze
 94  1,  11|               części ziemie przypuścił, aby ją z nim robili, powieda,
 95  1,  11|              też Machometów broni tego, aby ktokolwiek tejże wiary w
 96  1,  11|                dobrze, iż panowie chcą, aby im to wolno było, kiedy
 97  1,  11|         uciskania, jeśli tak rozumiesz, aby nic złego do rzeczypospolitej
 98  1,  11|                 takowe role wydzierają, aby uważali u siebie ono karanie,
 99  1,  12|                 majętnościom pozwolono, aby się strojniej niż pospólstwo
100  1,  12|               na wszelaki zbytek, chce, aby na drugie ustawy skępstwa
101  1,  12|                 pisano. To o to stoisz, aby żaden prostego stanu człowiek,
102  1,  12|     rzeczypospolitej, to jest dla tego, aby żaden na rzecz niepotrzebną
103  1,  12|                swym nie widzisz, chcesz aby z oka brata twego pręt wyrzucono?
104  1,  12|          używasz? Czemu z waśni chcesz, aby to drugiemu było odjęto,
105  1,  12|               siły, wiedzie go do tego, aby rozpuścił wodze wielkiej
106  1,  12|                 wlepia weń to mnimanie, aby zacność swą w tym zwierzchownym
107  1,  13|            które on różne i różnym dał, aby tą różnością a spólnym udzielaniem
108  1,  13|               chcą. Bo to być nie może, aby ten w powinności braterskiej
109  1,  13|               Bożego jest postanowiono, aby, kto się powyższa, był uniżon,
110  2,  15|               bywają zapłaty i karania, aby niemi ludzie bywali zatrzymowani
111  2,  15|         najprzedniejsza powinność praw, aby nie tylko kaźni okazowały
112  2,  15|                 trzeba się o to starać, aby nietylko zwierzchność urzędu,
113  2,  15|                 Bożej jest ludziom dań, aby był wodzem i mistrzem życia
114  2,  15|                 zarzucają, ci niegodni, aby je ludźmi zwano, bo to zarzucają,
115  2,  16|                Praw ten ma być warunek, aby wszytko ku, uczciwości a
116  2,  16|               pożytkowi stanowiono tak, aby jednakie zapłaty cnotom
117  2,  16|             mają być tak wielce ważone, aby kto broniąc się niemi miał
118  2,  16|            ludzkie zgromadzenia bywają: aby wszyscy obywatele spokojnie
119  2,  16|              rozumiani, jako on, który, aby długo mógł być wolnym, pragnął
120  2,  16|               być wolnym, pragnął tego, aby był niewolnikiem praw. ..............................~
121  2,  17|                 Starać się o to trzeba, aby drobnego stanu ludzie, im
122  2,  17|              tym ma być pilne staranie, aby podłego stanu ludzie od
123  2,  17|               Niech żaden nie ma za to, aby który człowiek, by najuboższy,
124  2,  17|             wszakże się trzeba obawiać, aby się ona waśń zastarzała
125  2,  17|               zastarzywał się, a ktemu, aby czym kto bogatszy albo zacniejszy
126  2,  17|           rzeczami najwięcej godzi się, aby my, którzy jesteśmy niebieską
127  2,  17|              czynili, czego nie chcemy, aby nam czyniono. Tak się tedy
128  2,  17|             niejako umiarkowania godne, aby ci, co małą rzecz ukradną,
129  2,  17|             artykuł przeciw mężobójcom, aby gardłem karani, byli, mogli
130  2,  17|             mogli się do tego nakłonić, aby z zabijania przyjaciół swoich
131  2,  17|              sprawiedliwsza rzecz była, aby urząd tego (którego między
132  2,  17|               Bożemu przystojnym, niźli aby miał przyjść w ręce zabójcy,
133  2,  17|                 naukami ozdobieni byli, aby nie mogli trzymać przedniej
134  2,  17|                wszech najsroższa nędza, aby ich gardła tą trochą pieniędzy
135  2,  17|               obrażające majestat jego, aby za to co przykrego albo
136  2,  17|                rozumnemi, ktoby chciał, aby się poddani jego do tego
137  2,  17|                zwano, rozwiązał, chcąc, aby za jego wieku więcej nie
138  2,  17|         dostojność do tego się ciągnie, aby prawem a rozkazowaniem rzecząpospolitą
139  2,  17|                 ustawili byli to prawo, aby złodzieja wróceniem we dwójnasób,
140  2,  17|                też papieskie rozkazują, aby jego testament nic nie ważył,
141  2,  18|            musisz. Cóż tedy wolisz, czy aby ten złoczyńca tak się wolno
142  2,  18|               twą wisiał, czyli radniej aby z więzienia wyszedszy sprawował
143  2,  18|                być tak wiele pozwolono, aby im wierzono, że oni okrom
144  2,  18|             chocia ona majętność za to, aby z niej rzecz, o którą gra
145  2,  18|            którzy to prawem obwarowali, aby żaden szlachcic osiadły
146  2,  18|                też tego nie obwarowali, aby było baczenie na majętność,
147  2,  18|             należy to rzeczypospolitej, aby wszyscy złoczyńcy od urzędu
148  2,  18|               to jest rzecz niesłuszna, aby, niewinny i jedną godzinę
149  2,  18|              trzeba o to staranie mieć, aby sprawa tych, którzy siedzą
150  2,  18|                albo jeśli ma być wolen, aby długim więzieniem nie był
151  2,  18|            takowe: bo niesłuszna rzecz, aby się ten w niczym nie miał
152  2,  18|               nic słuszniej szego, jako aby ten - który się waży przywieść
153  2,  18|             Boże na takich postanowiło, aby tak byli karani, jako mieli
154  2,  19|                na mądrego ustawcę praw, aby się czego nie dopuszczał
155  2,  19|                to jest rzecz potrzebna, aby o rzeczach podobnych podobne
156  2,  19|                sołtysie niepożytecznym, aby go ruszono z tego stanu
157  2,  19|            zaprawdę prawo i godne tego, aby go w rzeczypospolitej używano;
158  2,  19|                 wedle zwyczaju naszego, aby czasu potrzeby wojnę służyli;
159  2,  19|           takowym podała do tego droga, aby poddane łupili, którychby
160  2,  19|              dopiero to trzeba ustawić, aby nic przeciwko prawom nie
161  2,  19|         przypominane zwierzchnemu panu, aby się znał być człowiekiem,
162  2,  19|                         Godzi się tedy, aby i nad królmi i nad wszytkiemi
163  2,  19|                i ich broniły; Boże daj! aby się temu wszyscy przypatrowali
164  2,  19|              srogości urzędowej trzeba, aby i obywatele swe w powinności
165  2,  19|                zaś obywatelom przystoi, aby urzędu swego posłuszni byli,
166  2,  19|           przyciągają - zaprawdę godni, aby z rzeczypospolitej byli
167  2,  19|     rzeczypospolitej byli wykorzenieni; aby dla ich złości i dobrzy