Part,  Chap.

  1  1,  1 |                albo za jakiego Boga ma być rozumian, jako Arystoteles
  2  1,  2 |            niźliby tu odemnie wypisane być miały; a jednak też, iż
  3  1,  3 |              iże ludzie nigdy nie mogą być tak świętobliwi ani doskonale
  4  1,  3 |               żadnego miejsca rozumowi być nie może, którzy chęcią
  5  1,  3 |        zajrzemy, w takiej czci i wadze być nie radzi widzimy, w jakiej
  6  1,  3 |               Ma tedy każda nasza wola być stwierdzona tłumieniem albo
  7  1,  3 |                 a co z przodku zda się być rzecz trudna ku uczynieniu,
  8  1,  3 |            żadne przyrodzenie nie może być tak dobre, któreby się nie
  9  1,  4 |                      Jakie staranie ma być około dobrego ćwiczenia
 10  1,  4 |            wyżej), w jakie obyczaje ma być wprawowan, a jakie mniemanie
 11  1,  4 |          powiedają, że takowa praca ma być albo przed jedłem, albo
 12  1,  4 |        nauczywszy się nigdy posłusznym być, chcą zarazem panować albo
 13  1,  4 |              mężowie i starcy nie mogą być do zacnych spraw pożyteczni,
 14  1,  4 |             odmienić; a iż to nie może być okrom osobliwego daru Bożego,
 15  1,  4 |         nieprzystojne postępki miałyby być naprawione, a prawdziwa
 16  1,  4 |         przystojnych znajomość miałaby być w młode dziecinne serca
 17  1,  5 |              dobrzy królowie ozdobieni być mają. Pierwsza jest roztropność,
 18  1,  5 |         opisane są, a za płaty widzimy być w rozdawaniu urzędów położone;
 19  1,  5 |             między niemi, ile by mogło być porównanie, nie tym sposobem,
 20  1,  5 |                życzliwą albo przyjazną być szlacheckiej krwi. Za takiemi
 21  1,  5 |      sprawiedliwość w rzeczypospolitej być nie może. Zaś zdjąwszy z
 22  1,  5 |                Cóż to tedy jest królem być? Rzecz pewna, jeśli w tej
 23  1,  5 |             poddane. Lecz a jakoż mają być rządzeni? Jedno gdy wodzem
 24  1,  6 |           rzeczypospolitej szkodliwego być widzą, aby się przeciw temu
 25  1,  6 |     rzeczypospolitej pożyteczniejszego być zda. Lecz takowi, którzy
 26  1,  6 |               wyznawać się i dokazować być stróżem rzeczypospolitej
 27  1,  7 |             śmieli mówić, co rozumieją być dobrego albo sprawiedliwego.
 28  1,  7 |             żeby tę rzecz, o której ma być rozbieranie w radzie, dobrze
 29  1,  7 |           jeśli winą, czyli gardłem ma być karane? - bo są niektóre
 30  1,  7 |                rzeczypospolitej mógłby być pożytek. Do tego też wielce
 31  1,  7 |            strony zasię mają te rzeczy być rozważone i poznane, które
 32  1,  7 |             iże niczym inszym nie może być nagrodzone mężobójstwo,
 33  1,  7 |        mężobójcy. A jeśliże karanie ma być występkowi równe, a gdzież
 34  1,  7 |              rzecz nam tak miła nie ma być, jako żywot ludzki. Nadto,
 35  1,  7 |                 a czemuż i ci nie mają być na gardle karani, którzy
 36  1,  7 |               ludzkie w większej wadze być miały, niźli same gardła,
 37  1,  8 |               coby rozumiał taki urząd być niepotrzebny, ten (radbym)
 38  1,  8 |         ruszono, który lepszym rozumie być pożytek, niźliby sprawiedliwość?
 39  1,  9 |               Lecz i ono zaiste nie ma być cierpiano, żeby biesiady
 40  1,  9 |      próżnujące i pijanice srodze mają być karani. 1. Bo z zaniedbania
 41  1,  9 | niesprawiedliwie bywają nabywane, mają być z rzeczypospolitej wygładzone -
 42  1,  9 |                podobne. A przetoż mają być wszyscy karani: i ci, którzy
 43  1,  9 |              biesiady uczciwe nie mają być zabraniane, wszakże w nich
 44  1,  9 |          zabraniane, wszakże w nich ma być znaczna skromność, a miara
 45  1,  9 |          znaczna skromność, a miara ma być zachowana. A tak nazbyt
 46  1,  9 |          nazbyt kosztowne potrawy mają być zakazane, któremi wytrawiona
 47  1,  9 |          dzięki wielkie Panu Bogu mają być czynione, i modlitwy przydawane,
 48  1,  9 |               skromnie a trzeźwię mają być sprawowane, i rozmowy z
 49  1,  9 |             rozmowy z uczciwością mają być czynione, a od tańców wszelaki
 50  1,  9 |              tańców wszelaki zbytek ma być oddalon. ...........................................................................................................~
 51  1,  9 |              mieszczanom zapowiedziane być mają. Ludzie próżnujący
 52  1,  9 |              do powinności i swej mają być przymuszeni, aby mnóstwo
 53  1,  9 |            które draby zowiemy, nie ma być taka swawola dawana, iż
 54  1,  9 |          przyrodzenia, którzy nie mogą być niczym inszym w powinności
 55  1,  10|               godzą, od żebraniny mają być odpędzani, tak zasię którzy
 56  1,  10|             siłach i na żywności, mają być opatrzeni, aby i domy pospolite
 57  1,  10|            ubóstwo. Lecz które obaczą; być do roboty godne, niech je
 58  1,  10|               i o cudzych żebrakach ma być rozumiano, że by i oni do
 59  1,  10|           majętność stracili, acz mają być cierpieni między ubogiemi
 60  1,  10|                żywność skromniej im ma być dawana, i pracami trzeba
 61  1,  10|        domowników swych potrzeby, mają być albo pola niedrogo najęte,
 62  1,  10|              insze drogi do zysku mają być podane. ....................................................................................................................~
 63  1,  10|                nie wiem, jeśliby mieli być cierpiani; bo zwykli pod
 64  1,  11|          ludziom. Zaprawdę, miałoby to być karano, jeśliby w czym okrutnie,
 65  1,  11|              zaprawdę żadenby nie miał być przełożon, ażby się rzeczypospolitej
 66  1,  11|              jako daleko więcej nie ma być dopuszczono panować tym,
 67  1,  11|               i znaszać ono, bez czego być nie może;. złych się wystrzegać
 68  1,  11|          łaskawie, urzędowi posłusznym być; niechby je tych nauk wyuczyli,
 69  1,  11|           przywodzili, że żadna nie ma być różność między ojcem, a
 70  1,  11|                szemrali, powiedając to być rzecz niesłuszną, aby kmieć
 71  1,  11|         niesłuszną, aby kmieć miał tak być od pana w uczciwości mian,
 72  1,  11|           proszon, któryby raczej miał być z domu wyrzucon, jeśliby
 73  1,  11|             rzekł, że nie inaczej mają być rozumiani i kmiecie, gdy
 74  1,  11|             hetmana godne!~Nie może to być, aby ten wojskom miał umieć
 75  1,  11|           bronion i w całości zachowań być ma, tak, iż nie dziw, że
 76  1,  11|              Ale i ten błąd nie miałby być cierpian. Bo a któryby jeden
 77  1,  11|               liczbie niewolników miał być poczytan, chyba chrześcijanie,
 78  1,  11|        sprawiedliwą przyczyną nie miał być w niewolą skazan, jako Noe
 79  1,  11|               tych poddanych wykładają być niepożytecznemi, których
 80  1,  12|                dla ich świetności chcą być za wielkie poczytani, nie
 81  1,  12|           dobrego przyrodzenia zda się być znakiem, a szaty ochędożne
 82  1,  12|         szatami. Powiedają, że to musi być szlacheckiego stanu ludziom
 83  1,  12|              na rzecz potrzebną chowan być miał, tedybyś sam na się
 84  1,  12|                ty sobie ku poczciwości być rozumiesz? Przecz dla skromnego
 85  1,  12|               Zaprawdęć szlachectwo ma być okazowane sprawami, a bogactwa
 86  1,  12|              prawdziwa ozdoba cnotą ma być nabywana; a okromniej ani
 87  1,  12|               części ciała, które mają być zakryte. A ponieważ przyrodzenie
 88  1,  12|                kolan się ściągający ma być chwalon, jako wstydu a skromności
 89  1,  13|        pilnować. Każdemu jego cześć ma być wyrządzona; nie trzeba tak
 90  1,  13|              szczodrobliwością ukazuje być ubogiego bratem; kto jest
 91  1,  13|            bracią mieć nie chcą. Bo to być nie może, aby ten w powinności
 92  1,  13|          przyjdzie, iż którzy nie chcą być z drugiemi równo, ci bywają
 93  2,  14|                lud pospolity posłuszny być może, ani przełożeni dobrze
 94  2,  14|               Mówmy przeto, jakie mają być prawa i co z nich za pożytek.~
 95  2,  15|               Praw i obyczajów zda się być tenże sposób, bo prawa rozkazują
 96  2,  15|              zwierzchności urzędu mają być ważne. Lecz, ile być może,
 97  2,  15|              mają być ważne. Lecz, ile być może, trzeba się o to starać,
 98  2,  16|            WARUNKI PRAW~1. Praw ten ma być warunek, aby wszytko ku,
 99  2,  16|                żadne wolności nie mają być tak wielce ważone, aby kto
100  2,  16|            występku różność karania ma być zachowana, tedy ma być obracana
101  2,  16|              ma być zachowana, tedy ma być obracana nie na rozpuszczenie
102  2,  16|              na urzędziech będące mają być ciężej karani, niźli ubóstwo,
103  2,  16|               Jakoż tedy to prawo może być chwalone, które niejednako
104  2,  16|            rany oba oni, co bili, mają być karani, ale jeśli z tych
105  2,  16|                z nich tylko o głowę ma być obwinion, bo dwa o jedno
106  2,  16|            wedle naszych praw nie mogą być na gardle karani. Na to
107  2,  16|            wina o morderstwo kładziona być miała, gdyż od tych ran,
108  2,  16|          powiedają, że z osiadłości ma być do sędziego pozwan, a wedle
109  2,  16|                głowę pieniężną winą ma być karan. Izali dla Boga! ta
110  2,  16|                przystęp żądny nie może być, że też jedna od drugiej
111  2,  16|               za prawdziwie wolne mają być rozumiani, jako on, który,
112  2,  16|              on, który, aby długo mógł być wolnym, pragnął tego, aby
113  2,  16|                 tedyby więcej ci mieli być karani, którzy są na wysokich
114  2,  17|              ludzie, im najwięcej może być, bezpieczni byli od krzywd,
115  2,  17|                uczynili. 2. Prawa mają być opisane przeciwko tym, co
116  2,  17|           łapające.~O krzywdach też ma być uczyniono postanowienie
117  2,  17|         niewolstwem albo śmiercią mają być karane.~A o tym ma być pilne
118  2,  17|            mają być karane.~A o tym ma być pilne staranie, aby podłego
119  2,  17|          człowiek, by najuboższy, miał być taki, żeby krzywdę nie zemszczoną
120  2,  17|              który ją uczynił, zda się być złośliwym: toż też i o sobie
121  2,  17|               będą napisane, tedy mają być za sromotne książki poczytane,
122  2,  17|      sprawiedliwszym, niż gardłem mógł być skarany. Cudzołóstwa, złodziejstwa,
123  2,  17|                za złodziejstwa zda się być niejako umiarkowania godne,
124  2,  17|            tych na na śmierć skazanych być mogły abo na wojnach, abo
125  2,  17|         mniemania byli, że więcej mają być ważone rzeczy doczesne,
126  2,  17|                wielem set powiedziałem być jednego) skarał karaniem
127  2,  17|               szlacheckiej głowy zdało być co słusznego, ale w nagrodzie
128  2,  17|           przeleje, tego też krew musi być przelana. Cóż przeto, aza
129  2,  17|            postanowić; jakoby to miało być ograniczono i jakim karaniem
130  2,  17|        ograniczono i jakim karaniem ma być karano? Teodosius, cesarz,
131  2,  17|             obrażenie majestatu zadane być może. Majestat tedy jest
132  2,  17|          Krótko mówiąc, ten mi się zda być winien obrażenia majestatu,
133  2,  17|             Tym tedy rzeczom prawem ma być zabiegano, a zbytnie i przymnażania
134  2,  17|              urzędów pożądliwości mają być hamowane. Co się łacno sprawi,
135  2,  17|               A przetoż i to prawem ma być zabroniono, i wszyscy do
136  2,  17|           miernego życia karności mają być przyciągnieni.~ ~
137  2,  18|          przeto, że się też sami w tym być spodziewacie. Ale znosicie
138  2,  18|              iż cnocie szlacheckiej ma być tak wiele pozwolono, aby
139  2,  18|               o którą gra idzie, mogła być nagrodzona. A dziwna rzecz
140  2,  18|               i jedną godzinę trapiony być miał, przeto trzeba o to
141  2,  18|               był karan, albo jeśli ma być wolen, aby długim więzieniem
142  2,  18|           winnym, z którymby nie mogła być tak snadnie sprawiedliwość
143  2,  18|             komu w czym winę dawać, ma być ustawiono karanie na takowe:
144  2,  18|             byli karani, jako mieli ci być karani, którym winę dali. ........................................................................................~
145  2,  19|      poprawować? 2. Sposób ich skąd ma być bran? 3. Niechaj będą spisane
146  2,  19|                jakiemi i ci zdadzą się być, którzy nieszlachecki stan
147  2,  19|               a niepotężne, łacno może być przypędzone ku znoszeniu
148  2,  19|           dobre a przystojne nie mogło być poczytano. Niegodzi się
149  2,  19|           poczytano. Niegodzi się temu być jednej stronie przychylnym,
150  2,  19|              co rzekł, nie odwołał, ma być karan sześćdziesiąt grzywien
151  2,  19|               do słuszności ustosowane być ujźrą, i źli nie łacno je
152  2,  19|              uczynku jego żal; a niema być ten uczynek poczytan za
153  2,  19|               dosyć czynić, ten nie ma być na tym urzędzie cierpian.
154  2,  19|              na insze urzędniki nie ma być rozciągane? Ano z onych
155  2,  19|         pisarzowie z miejsca nie mieli być ruszeni, ponieważ każdego
156  2,  19|               cóż inszego jest tyranem być, jeśliźe to nie jest? gdyż
157  2,  19|                niepożytecznego sołtysa być onego, którego ziemię albo
158  2,  19|             zaprawdę niepożytecznym ma być on rozumian, kto nie czyni
159  2,  19|             przeciwko prawom nie mogło być ważno, ani samo rozkazanie
160  2,  19|             ale wedle praw pisanych ma być rządzona. Tyranów to jest
161  2,  19|              królewskie zapalająca, ma być zagaszeń a z rzeczypospolitej
162  2,  19|             wszym doskonały, a taki ma być najmędrszy i najsprawiedliwszy
163  2,  19|                 Które zdanie więcej ma być przypominane zwierzchnemu
164  2,  19|        zwierzchnemu panu, aby się znał być człowiekiem, to jest: zwierzęciem
165  2,  19|                są posłuszni, o tych ma być rozumiano, że na wszytkie