bold = Main text
    Part,  Chap.                                     grey = Comment text

  1  1,  1 |                                         Co to jest rzeczpospolita?~
  2  1,  1 |                 jest rzeczpospolita?~I. Co to jest rzeczpospolita?~
  3  1,  1 |   rzeczpospolita?~Podoba mi przeto ono, co mężowie uczeni przy każdym
  4  1,  1 |     stowarzyszenia związką; w którym ci co żywo wszytkie swoje prace,
  5  1,  2 |                siebie pilnie uważać to, co dalej będę mówił, pochwalą
  6  1,  3 |                swawolnie domagali tego, co im nie przystoi. Aleby kto
  7  1,  3 |               jemu nie trzeba, albo też co nieprzystojnego brojąc.
  8  1,  3 |            sprosności broją. Albowiem a co inszego nas do pracy i prawdziwej
  9  1,  3 |         pochodzącej pobudzić może, albo co nas w najszlachetniejszych
 10  1,  3 |              ciemnościach, nie wiedząc, co czynić mają - częstokroć
 11  1,  3 |                       Widamy to, że ci, co się boją, blednieją, a ci,
 12  1,  3 |              się boją, blednieją, a ci, co się radują, rumiani bywają;
 13  1,  3 |            próżni. Bo o rozgniewanych a co trzeba mówić, którzy częstokroć
 14  1,  3 |          zapamiętywają się i nie baczą, co przed oczyma mają? U tych
 15  1,  3 |              krzywdy nie czyniono, ale, co czyje jest, dano. Stąd roście
 16  1,  3 |                 pożyteczno wiedzieć to, co dobrze; nic nie jest pożyteczno
 17  1,  3 |                przywłaszczaniu każdemu, co czyje jest, przyzwyczaił
 18  1,  3 |               jest, przyzwyczaił się, a co z przodku zda się być rzecz
 19  1,  3 |                 o którym mówimy, nałóg, co jest jedno męstwo dobrych
 20  1,  4 |             albo ćwiczenia przymięszają co szkodliwego, nie mniej to
 21  1,  4 |           dzieciństwa poczęli poznawać, co jest uczciwego a co sprośnego,
 22  1,  4 |           poznawać, co jest uczciwego a co sprośnego, o co mają.stać
 23  1,  4 |             uczciwego a co sprośnego, o co mają.stać a czego się wystrzegać?
 24  1,  4 |                  tylko tego strzec, aby co siłom ich i zdrowiu nie
 25  1,  4 |               od myślenia rzeczy złych, co najwięcej mogą, odwodzą;
 26  1,  4 |                 się starają, aby zawżdy co robiły i iżby liczbę roboty
 27  1,  4 |                 dziecinne były uczciwe: co łacniej przyjdzie, jeśli
 28  1,  4 |             obaczał a przypatrował się, co też w obcych ziemiach za
 29  1,  4 |            obcych ziemiach za obyczaje, co za prawa, co za karność?
 30  1,  4 |               za obyczaje, co za prawa, co za karność? aby to zasię
 31  1,  5 |                to pilne baczenie: komu, co, dlaczego a jako wiele dać?
 32  1,  5 |                na poddane wkładać, albo co na wieczność stanowić. Bo
 33  1,  5 |                 wedle zamierzenia praw; co wżdy jednak lepiej, niźli
 34  1,  5 |                i insze rzeczy sprawują; co aczkolwiek często za przyczyną
 35  1,  5 |         wtenczas, gdy o czym radzą albo co inszego sprawują, byli próżni
 36  1,  5 |               każdemu przywłaszczyć to, co jego jest; a to się we dwuch
 37  1,  5 |            mówić będziemy.~Teraz o tym, co królom jest najpotrzebniej
 38  1,  6 |               pilnie przeglądają; jeśli co rzeczypospolitej szkodliwego
 39  1,  6 |               za nieprzyzwoleniem jego. Co Panie Boże daj, aby na wieki
 40  1,  6 |                 wolności swoich bronią, co się okazało w niesłusznym
 41  1,  6 |            pożytków i zacności bronili. Co kiedy będzie, tedy się okaże
 42  1,  6 |           trzeba, aby senatorska ławica co najlepiej była postanowiona,
 43  1,  6 |                 wyrozumiał, jeśliby się co w tej mierze (jako myśli)
 44  1,  6 |                 senatorskim spór jaki o co będzie, łacniej będzie mógł
 45  1,  6 |           łacniej będzie mógł obrać to, co się jemu i rzeczypospolitej
 46  1,  7 |                                         CO PRZYNALEŻY NA SENAT I NA
 47  1,  7 |          WSZYTKIE INSZE OSOBY RADNE.~1. Co przynależy na senat i na
 48  1,  7 |                 6. Aby to śmieli mówić, co rozumieją być dobrego albo
 49  1,  7 |               zdrowie odjęli? - bo ono, co za pieniężną winą chcąc
 50  1,  7 |               dla złodziejstwa traci? - co jeśliże, karząc złodzieje,
 51  1,  7 |           mężobójce, niźli złodzieja. A co powiadają o zasługach szlacheckiego
 52  1,  7 |          rzeczypospolitej było. Lecz ci co czynią, którzy pieniężnej
 53  1,  8 |              byli niektórzy przełożeni, co doglądali dziecinnych obyczajów,
 54  1,  8 |               większa połowica zginęła. Co jeśliby kto był, coby rozumiał
 55  1,  8 |           odnosić.~Najdzie nie jednego, co okrom tytułu szlachectwa
 56  1,  8 |               nigdy nie przewinili, ale co on sam zmyślił; a on czym
 57  1,  8 |               to wysadzonym oznajmiali, co się wżdy jednak jeszcze
 58  1,  9 |             zadawaj ą. 3. Nuż proszę, a co za pożytek owych maszkaradników,
 59  1,  9 |                złościwym wolność, dumać co złego, a na zdradzie tajemnie
 60  1,  9 |                  a na zdradzie tajemnie co czynić? 4. Igry wszelakie,
 61  1,  10|                 lepak niektórzy ubodzy, co w szpitalach mieszkają,
 62  1,  10|          niechby z miasta byli wygnani, co i o cudzych żebrakach ma
 63  1,  10|                nie dawają i nie czynią, co powinni, Boga będą mieli
 64  1,  10|                każdy by niech robił to, co może i ile może; niech się
 65  1,  11|              jeśli się godzi panu odjąć co u poddanego swego?~Ale mimo
 66  1,  11|                 poczynali. A jeśli jest co na tym rzeczypospolitej,
 67  1,  11|              ludziom skłonności poszły. Co jeśli ten okrutnością i
 68  1,  11|         mnimaniem, że wszytko ich jest, co dzierżą ich poddani. Ale
 69  1,  11|                 że to jest jego własne, co mu się dostało. Bo i on
 70  1,  11|              ziemię, którą trzymał ten, co przedał, i same tylko władność,
 71  1,  11|       niewolnikami ludzi tejże i wiary, co i my. Nie mówię, żeby kto
 72  1,  11|      przyzwalali, wolno pri nam, dawszy co, na swój pożytek obracać -
 73  1,  11|                majętność może się im na co dobrego zgodzić; rozkoszny
 74  1,  11|              abo przefrymarczyć chciał. Co aczby się mogło zdać za
 75  1,  12|                to drugiemu było odjęto, co ty sobie ku poczciwości
 76  1,  12|       szlachcica od prostego człowieka (co pospolicie za przyczynę
 77  1,  12|                Lecz bym to rad słyszał, co to jest za zacność? Aza
 78  1,  12|              pomyślić o tym. Zarzucajmy co chcemy, ale mamyli prawdę
 79  1,  12|               kształtów i barw u szat a co inszego pokazuje, jedno
 80  1,  12|           jakoby sam nie swój, jako on, co w komedji, podpiwszy sobie
 81  1,  12|                obyczajów ludzkich, mało co pomaga, chocia ich z tych
 82  1,  13|             drugie wielce ważą; ale ci, co drugiemi gardzą, pospolicie
 83  2,  14|                  jakie mają być prawa i co z nich za pożytek.~
 84  2,  15|                 się nie godzi grzeszyć. Co jeśliże których praw żadna
 85  2,  16|                 w swowolności brojenia, co się komu podoba, ani w lekcejszym
 86  2,  16|      mężobójstwo jest postanowione. Ale co o jednym prawie rzeczone,
 87  2,  16|                  któremuby z onych dwu, co go bili, większą w tym winę
 88  2,  16|              mówiąc, iż o rany oba oni, co bili, mają być karani, ale
 89  2,  16|              nie mają wspólnego? Bo to, co jest u nas w obyczaju, iż
 90  2,  16|           sromocąc i szpecąc. A o onych co mam mówić, którzy swowolnie
 91  2,  16|           chłopskiego stanu, srożej ci, co są na urzędziech, niźli
 92  2,  16|                na urzędziech, niźli ci, co bez urzędu - bo oni będąc
 93  2,  17|              być opisane przeciwko tym, co łoją, sromocą i biją. 3.
 94  2,  17|          mężobójcom. 5. Przeciwko onym, co przeciwko majestatowi występują.
 95  2,  17|          podłego stanu ludzie od krzywd co najwięcej byli bezpieczni.
 96  2,  17|          skaraną miał skromnie znosić - co acz na czas taić musi, wszakże
 97  2,  17|             umiarkowania godne, aby ci, co małą rzecz ukradną, nie
 98  2,  17|          niewolę dawano onym, u których co wzięli, albo onym bywali
 99  2,  17|                 się nic nie wróci, komu co wezmą, i złodziejów przedsię
100  2,  17|        szlachecką - a za głowę chłopską co? Bo ta tylko pieniądzmi
101  2,  17|            szlacheckiej głowy zdało być co słusznego, ale w nagrodzie
102  2,  17|                 pana i rzeczpospolitę - co zowią obrażeniem majestatu;
103  2,  17|           słychali; przeto trzeba o tym co pewnego postanowić; jakoby
104  2,  17|                Teodosius, cesarz, tych, co o nim źle mówili, nie tylko
105  2,  17|                majestat jego, aby za to co przykrego albo złego cierpieć
106  2,  17|                 Królewska to rzecz, gdy co dobrze uczynisz, łajanie
107  2,  17|           Jeśliś pan, albo to uczynisz, co tobie nie przystoi, albo
108  2,  17|                nie przystoi, albo tego, co na twój urząd należy, zaniedbawasz:
109  2,  17|                 cesarz, widząc, że mało co wyższych czasów przed nim
110  2,  17|               to mogła uczynić i, jeśli co przedtym takiego uczyniła,
111  2,  17|               Lecz my wypiszmy pierwej, co to jest majestat, żebyśmy
112  2,  17|             urzędowi możność czynienia, co na jego powinności należy:
113  2,  17|                 poruczona jest, uczynił co złą zdradą, zamieszaniem,
114  2,  17|        jakkolwiek nieprzyjacielsko, abo co takiego dumał, skądby teraźniejszego
115  2,  17|         pożądliwości mają być hamowane. Co się łacno sprawi, jeśliby
116  2,  18| rzeczypospolitej naszej! w której i ci, co uczynili krzywdę, i ci,
117  2,  18|                 uczynili krzywdę, i ci, co ją odnieśli, i ci, co od
118  2,  18|               ci, co ją odnieśli, i ci, co od niej są daleko, też jednaką
119  2,  18|             wiecie, obaczcie to ze mną, co to ma do tego, zbroiwszy
120  2,  18|         dochodzenie której rzeczy - ale co one mają do bicia, do ran,
121  2,  18|               nie mających zamykają. Bo co niektórzy powiedają, iż
122  2,  18|               się do sądu a wszytkiemu, co prawo najdzie, dostoją:
123  2,  18|            występku, toż nad nim czyni, co i nad winnym, z którymby
124  2,  19|              zadał, a natychmiast tego, co rzekł, nie odwołał, ma być
125  2,  19|                ten sposób napisany: Ci, co złorzecząc ku czci przymawiają,
126  2,  19|                grzywien karani, chybaby co z przygody wymówiwszy przeciwną
127  2,  19|           rozumian, kto nie czyni tego, co na jego powinność należy,
128  2,  19|              zmyślają, jakoby król mógł co przeciwko prawom; a tak
129  2,  19|               zgoła wyrzucon. Lecz ono, co niektórzy mówią, że zwierzchny
130  2,  19|              moc praw, niźli panować; a co się inszym nie godzi, to