Part,  Chap.

 1  1,  1 |         postanowione. Bo imieniem rzeczypospolitej jedna familja albo dom jeden
 2  1,  1 |        będzie mieszkania w spółku rzeczypospolitej, aby wszyscy obywatele szczęśliwie,
 3  1,  1 |       rzeczy w mieście i w każdej rzeczypospolitej obronę wynaleziono. ...........................................................................................................~ ~
 4  1,  2 |         jakie ubliżenie, tedy też rzeczypospolitej na jej zacności i całości
 5  1,  3 |   zwyczajach ku dobremu rządzeniu rzeczypospolitej.~Temi przeto zwyczajmi rzeczpospolita
 6  1,  3 |          ludzi potrzebują, inszej rzeczypospolitej, a naszej nie są pożyteczne,
 7  1,  5 |          występki karać, więcej o rzeczypospolitej niźli o swej własnej myślić,
 8  1,  5 |     myślić, o wszytkich członkach rzeczypospolitej mieć pilne staranie, a żadnego
 9  1,  5 |         obyczajach drugich części rzeczypospolitej mówić będziemy, a poczniemy
10  1,  5 |           za przyczyną i z dobrem rzeczypospolitej czynią, ale iż prawu nie
11  1,  5 |           o rządzeniu królestwa i rzeczypospolitej, albowiem w tych księgach
12  1,  5 |     nietylko w religji, ale też w rzeczypospolitej i w innych rzeczach każdemu
13  1,  5 |         inszego jest, jednę część rzeczypospolitej, która dobrze ma by rządzona,
14  1,  5 |          i żadna sprawiedliwość w rzeczypospolitej być nie może. Zaś zdjąwszy
15  1,  6 |    ZIEMSCY DLACZEGO DO RADZENIA O RZECZYPOSPOLITEJ BYWAJĄ KRÓLOWI PRZYDATNI.~
16  1,  6 |           dla czego do radzenia o rzeczypospolitej bywają królowi przydani.
17  1,  6 |         największa zwierzchność w rzeczypospolitej. 3) I tu o powinności panów
18  1,  6 |      pilnie przeglądają; jeśli co rzeczypospolitej szkodliwego być widzą, aby
19  1,  6 |     staraniem swym mógł wszytkiej rzeczypospolitej dosyć uczynić a jej brzemiona
20  1,  6 |           która po królu w każdej rzeczypospolitej jest najprzedniejsza. U
21  1,  6 | senatorskie, które jest najwyższą rzeczypospolitej radą, pospolitego dobra
22  1,  6 |      zdania i zwierzchności nic w rzeczypospolitej ani za granicą czynić się
23  1,  6 |        najprzedniejszych sprawach rzeczypospolitej radzi, a nigdy nie bywa
24  1,  6 |           obrać to, co się jemu i rzeczypospolitej pożyteczniejszego być zda.
25  1,  6 |         przy panach radach, gdy o rzeczypospolitej radzą, osobą swą był; bo
26  1,  6 |        który z większym pożytkiem rzeczypospolitej będzie. Lecz gdy się trafią
27  1,  6 |     powiedział, nic się królowi w rzeczypospolitej poczynać nie godzi; gdyż
28  1,  6 |           i dokazować być stróżem rzeczypospolitej i obrońcą. Niech żaden nie
29  1,  7 |       sprawiedliwie a z pożytkiem rzeczypospolitej wotować. Za winą pieniężną
30  1,  7 |    mężobójcy niepożyteczne będzie rzeczypospolitej, która zawżdy straciwszy
31  1,  7 |        której jakikolwiek potym w rzeczypospolitej mógłby być pożytek. Do tego
32  1,  7 | szlacheckiego stanu przeciwko tej rzeczypospolitej, która za niejaką nagrodę
33  1,  7 |        wotowali, coby z pożytkiem rzeczypospolitej było. Lecz ci co czynią,
34  1,  8 |        też mym zdaniem i on urząd rzeczypospolitej potrzebny, któryby doglądywał
35  1,  8 |         mniemania byli, iż do ich rzeczypospolitej trzeba było takich urzędników,
36  1,  8 |    patrzyć. My w chrześcijańskiej rzeczypospolitej takowych urzędników nie
37  1,  8 |       jeśliże to jest z pożytkiem rzeczypospolitej, aby każdy rzeczy swoich
38  1,  9 |       bywają nabywane, mają być z rzeczypospolitej wygładzone - jako są karty,
39  1,  9 |         nie tylko im samym, ale i rzeczypospolitej potrzebna. Bo nie bez przyczyny
40  1,  9 |          aby mnóstwo próżnujących rzeczypospolitej nie obciążało. 7. Owym też
41  1,  11|            A jeśli jest co na tym rzeczypospolitej, aby kto nie używał źle
42  1,  11|           być przełożon, ażby się rzeczypospolitej spodobał, ażby to okazał,
43  1,  11|           mężu! jesteś pożyteczny rzeczypospolitej, który trochę ziemie wydzierając
44  1,  11|       rozumiesz, aby nic złego do rzeczypospolitej nie przychodziło, barzo
45  1,  12|            jeślibyś to czynił dla rzeczypospolitej, to jest dla tego, aby żaden
46  1,  13|         będą, jako tego, którybym rzeczypospolitej rad pomógł, a stąd żadnego
47  2,  14|          święte obyczaje w której rzeczypospolitej moc miały: tedyby 'tam statutów
48  2,  14|           a srogość praw w każdej rzeczypospolitej jest wielkim znakiem złego
49  2,  16|        które niejednako wszytkiej rzeczypospolitej jest pożyteczne, które jednakie
50  2,  16|      ludzie, mieszkające w jednej rzeczypospolitej, dla jednej przyczyny jedne
51  2,  16|         na dziw? Nie trzeba w tej rzeczypospolitej, w której takie prawa panują,
52  2,  16|           niego cierpieć; w tejże rzeczypospolitej jemu jest żart a jakoby
53  2,  16|        okażemy. Nic tedy nie jest rzeczypospolitej szkodliwszego, jako praw
54  2,  17|          kiedykolwiek ku szkodzie rzeczypospolitej nie wywarła, zwłaszcza iż
55  2,  17|    przynosi zwierzchnemu panu ani rzeczypospolitej pożytku, gdyby lud pospolity
56  2,  17|          wielmoźność a dostojność rzeczypospolitej i królewska i tych, którzy
57  2,  17|      należy: ten, iż to przeciwko rzeczypospolitej czyni, niech będzie za występnego
58  2,  17|          przeciwko urzędowi, albo rzeczypospolitej, albo przeciwko temu, któremu
59  2,  17|          temu, któremu część jaka rzeczypospolitej poruczona jest, uczynił
60  2,  17|      dumał, skądby teraźniejszego rzeczypospolitej postanowienia albo zwątlenie,
61  2,  17| nieprzyjacielskie serce przeciwko rzeczypospolitej albo przeciwko królowi wziął,
62  2,  18|    wtrącić mogli. O nędzny stanie rzeczypospolitej naszej! w której i ci, co
63  2,  18|       gdzie chce, chodzić; a toby rzeczypospolitej niech było odpuszczono,
64  2,  18|           dawają. A tak należy to rzeczypospolitej, aby wszyscy złoczyńcy od
65  2,  18|           dawać, niech to odpuści rzeczypospolitej, że ona, dowiadując się
66  2,  19|       żadnym na osoby baczeniem o rzeczypospolitej radzić będą i lepiej w każdej
67  2,  19|    przychylnym, który o wszytkiej rzeczypospolitej radzi. .................~
68  2,  19|      prawo i godne tego, aby go w rzeczypospolitej używano; bo to na dobrego
69  2,  19|    urzędzie cierpian. Więcej mamy rzeczypospolitej życzyć, niźli pożytkom jednej
70  2,  19|          nierówno więcej złego do rzeczypospolitej przychodzi, niż z niepożytecznego
71  2,  19|       daleko więcej szkodzić może rzeczypospolitej, niźli wiela sołtysów? Ale
72  2,  19|     rzeczpospolitą. Bo kto chce o rzeczypospolitej staranie mieć, ma i wszytkie
73  2,  19|   porządku, więcej należy zdrowie rzeczypospolitej, niźli na drugich.~.................................................................................................................................~
74  2,  19|   zapalająca, ma być zagaszeń a z rzeczypospolitej zgoła wyrzucon. Lecz ono,
75  2,  19|        dana i stanowi je imieniem rzeczypospolitej, której osobę na sobie nosi.
76  2,  19|        ponieważ i on sam do tejże rzeczypospolitej jako głowa do wszytkiego
77  2,  19|           rozruszenie a zginienie rzeczypospolitej. Przeto też więcej pilności
78  2,  19|             zaprawdę godni, aby z rzeczypospolitej byli wykorzenieni; aby dla