Part,  Chap.

2005  2,  17|                takowym występkiem zwano, rozwiązał, chcąc, aby za jego wieku
2006  1,  3 |          blednieją, a ci, co się radują, rumiani bywają; oni się frasują,
2007  1,  7 |           jeśliże, karząc złodzieje, nie rusza nas nic ta ginących ludzi
2008  1,  7 |                ludzi szkoda, a czemu nas ruszać ma, gdybyśmy mężobójce także
2009  2,  19|                powiedział, bywa z miejsc ruszan, czemuby też niepożyteczni
2010  2,  19|                  z miejsca nie mieli być ruszeni, ponieważ każdego z tych
2011  1,  8 |               jedno oszczepy, przyłbice, rusznice, miecze i wszelka insza
2012  2,  16|                na sumieniu swym, które w rychłe ma sądu Bożego doznać, nie
2013  2,  17|              przystojnie rzecząpospolitą rządzą, pochodząca z mniemania
2014  1,  5 |           poddane. Lecz a jakoż mają być rządzeni? Jedno gdy wodzem będzie
2015  1,  11|               temu nie dostanie serca do rządzenia ludu pysznego a odpornego.
2016  1,  3 |             wszystkiego żywota ludzkiego rządzicielką, przywodząc wszystko ku
2017  2,  19|                osobach, któreby obyczaje rządziły i ich broniły; Boże daj!
2018  1,  3 |               zwątpić. Tak też wiadomość rzczy uczciwych kęsa nie warta
2019  1,  11|             robią, nie mieli bezpiecznie rzec, że ich własna jest? nie
2020  1,  5 |                  i myślić: sądnej części rzecsypospolitej nie opuszczać, oskarżaniu
2021  1,  8 |           ludzkich. W onych starodawnych rzeczachpospolitych i greckich i inszych narodów
2022  2,  17|                    Ale między wszytkiemi rzeczami najwięcej godzi się, aby
2023  2,  18|             wyszedszy sprawował się? Ale rzeczesz że tę wolność ma szlachecki
2024  2,  16|                   Ale co o jednym prawie rzeczone, to się i o drugich im podobnych
2025  2,  17|                 sposobem obrażają pana i rzeczpospolitę - co zowią obrażeniem majestatu;
2026  1,  5 |                 tą przemierzłą, nadętą a rzeczpospolitej wielce szkodliwą nierównością,
2027  2,  19|              ustawowania praw jest mu od rzeczypo spolitej dana i stanowi
2028  2,  19|                 albo kto żadnego pożytku rzeczypospoli tej albo komukolwiek dłużen,
2029  2,  17|            przedtym bywało. A przedsię i rzeczypospolita pożytków zbywa, któreby
2030  1,  5 |                 rzecz pewna, że naonczas rzeczypospolite bywały bardzo dobrze sprawowane.
2031  1,  9 |          tubylcom albo obywatelom. Wiele rzemieślniczych mistrzów bardzo rzadko siadają
2032  2,  17|                 ubioru, jeśli nie będzie rzemieślników? Któż rzeczy potrzebne będzie
2033  1,  4 |           ciągnęło, aby takich nauk albo rzemiosł pierwsze zaprawowanie poznawać
2034  1,  8 |              zachowania, jakimby się kto rzemiosłem bawił i czymby się żywił?~
2035  1,  6 |             posłowie u nas, jedno jako u Rzymian bywali starsi nad pospólstwem,
2036  2,  17|        rzeczpospolitą trapią. Starodawni Rzymianie srodzej karali lichwiarza,
2037  2,  18|               tak o tym ustawili cesarze rzymscy. Kto niewinnie będąc pojman,
2038  2,  17|                 karanie iż Fryderyk III, rzymski cesarz, naprzód wymyślił,
2039  1,  11|               Lecz ci bogacze, żeby temu sadłu i chęci swej dosyć czynili,
2040  1,  5 |                 jednako sądzić i myślić: sądnej części rzecsypospolitej
2041  1,  9 |            kostyry, aby ten urząd imał i sadzał. Lecz i ono zaiste nie ma
2042  2,  17|         mniemania zacności, a zależąca w sądziech i władzy rozkażewania. Bo
2043  1,  3 |                  może, najsprawiedliwiej sądził; potym, aby chęć swą rozumowi
2044  1,  1 |                 domów, ulicami porządnie sadzone; z tych zasię miast i wsi
2045  1,  1 |                 a nikomu nie potrzebując samby z sobą przestawał, ten nie
2046  1,  12|             przyjdziesz: bo to abo tobie samemu szkodzi, abo drugim a czasem
2047  2,  17|                  z nieba znakiem państwu sarmatskiemu, że nie stoją te więzienia
2048  1,  6 |                  więcej zgodzi, pozna, i sarnę rzecz, która się toczy,
2049  1,  8 |                komu chce. Temu się żaden sąsiad nie może oprzeć; bo kto
2050  1,  8 |             którą jest straszny wszytkim sąsiadom, grozi ranami, a odpowiada,
2051  1,  1 |          porządnie zebrane, z rozmaitych sąsiadów złączone, a ku dobremu a
2052  1,  11|                 ziemie wydzierając twemu sąsiadowi, wydzierasz mu z gęby chleb,
2053  1,  11|               czynsz zapłacą, jedno jako sąsiedzi. O słowa mądrego hetmana
2054  1,  9 |                 obrócić. 5. A aczkolwiek schadzki i biesiady uczciwe nie mają
2055  1,  10|              onych, którzy z tego świata schodzą, prowadzili nie okazałością
2056  1,  2 |                 zacności i całości wiele schodzić musi. Acz wiem, iż o tych
2057  2,  17|            takiego nie zasłużyli, ma się ściągać tak, że i dziedzictwa na
2058  1,  12|                  ubiór, abo do kolan się ściągający ma być chwalon, jako wstydu
2059  2,  17|               tak szeroko, jak przedtym, ściągało, i wiele rzeczy które takowym
2060  2,  16|                 winę mu dano, a potym go ścięto. Bo statut jest, iż człowiek
2061  2,  16|               dla jednej przyczyny jedne ścinają a drugim folgują, aza nie
2062  2,  19|               poprawieniu dawnych, też o sędziach i o innych rzeczach k tym
2063  2,  19|               starostowie, niepożyteczni sędziowie, niepożyteczni pisarzowie
2064  1,  6 |                 każdego powiatu posły na sejm, którzy acz nie mają mocy
2065  1,  6 |                dla ważnych spraw i to na sejmie, godzi się królowi miewać
2066  1,  6 |                 ustawicznie byli. 5) I o sekretarzach każdego powiatu. 6) Na króla
2067  1,  6 |              dawają takie poradniki albo sekretarze, aby sprawy im poruczone
2068  2,  17|                czasu o tym i u prawa i w senacie mieszało, o czym przodkowie
2069  1,  7 |                do tego pilnie przykładać senator każdy, żeby tę rzecz, o
2070  1,  6 |                  podawają ku rozbieraniu senatorom. Ustawy też wszytkie pilnie
2071  1,  6 |                  o to starać trzeba, aby senatorska ławica co najlepiej była
2072  1,  6 |               zwyczaj jest zasadzać koło senatorskie, które jest najwyższą rzeczypospolitej
2073  1,  4 |                  prędszy bywa.~Ktemu też sentencje zacne, to jest wierszyki,
2074  1,  7 |                Bogu, prawdę swoje do ich serc podawającemu, zuchwale onemi
2075  1,  3 |                   które z pewnego powodu serdecznego pochodzą, więcej nas w powinności
2076  1,  5 |          wielkiemi pany nieprzyjazni nie siać, ani też możności ich niszczyć
2077  1,  9 |   rzemieślniczych mistrzów bardzo rzadko siadają na swych warstaciech; chowają
2078  2,  18|                  aby sprawa tych, którzy siedzą w tarasie rychło się toczyła
2079  2,  17|           któryby się nie wymknął z tego siedzenia dorocznego? Lecz niech tak
2080  2,  17|                 teraz: niech to doroczne siedzenie będzie sroższe, niż karanie
2081  1,  8 |                sławy, na którego nic nie sieją, nie zna, dochodu też żadnego
2082  2,  18|             około siebie dosyć, chodzi z siekierkami, z mieczmi i strzałami;
2083  1,  4 |            ponieważ zdrowie człowiecze i siła takowemi pomiernemi pracami
2084  1,  10|               ubogiemi a schodzi im i na siłach i na żywności, mają być
2085  1,  13|               lekceważyć nie trzeba, ale siłami i majętnościami naszemi
2086  1,  4 |                tylko tego strzec, aby co siłom ich i zdrowiu nie szkodziło,
2087  1,  12|                 ułowiwszy człowieka temi siły, wiedzie go do tego, aby
2088  1,  12|           nieprzyjacielem, między żoną i siostrą. Wtenczas płużą zwady, guzy,
2089  1,  9 |           milczkiem kostkami grając; abo skaczą, abo igrają, albo sprośnie
2090  2,  19|                poprawować? 2. Sposób ich skąd ma być bran? 3. Niechaj
2091  2,  17|  nieprzyjacielsko, abo co takiego dumał, skądby teraźniejszego rzeczypospolitej
2092  1,  4 |                   albo przechadzek, albo skakania jakiego, albo ciskania kamieniem,
2093  1,  10|                  źle czynić, ani też tak skąpa, któraby ledwie połowicę
2094  2,  17|                powiedziałem być jednego) skarał karaniem prawu Bożemu przystojnym,
2095  2,  17|             krzywdę nie zemszczoną a nie skaraną miał skromnie znosić - co
2096  2,  19|                  dla ich złości i dobrzy skarani nie byli i wszytka rzeczpospolita
2097  2,  17|    sprawiedliwszym, niż gardłem mógł być skarany. Cudzołóstwa, złodziejstwa,
2098  1,  11|                  jego występku w niewolą skazał. Ale mówię o tej zwyczajnej
2099  1,  11|         przyczyną nie miał być w niewolą skazan, jako Noe Chama, syna, dla
2100  2,  17|           któreby tu z tych na na śmierć skazanych być mogły abo na wojnach,
2101  1,  4 |                powodzenie a sposób życia skażonego sprawuje to, że i dzieci
2102  2,  17|               łacniej poznać może, które skazują, że karanie takiego występku
2103  1,  12|               chce, aby na drugie ustawy skępstwa pisano. To o to stoisz,
2104  2,  17|                   jeśli się język w czym skiełznie, karać; o których rzeczach
2105  1,  13|               ani niemi gardzili; abyśmy składali nadętość, a nic pysznego
2106  1,  10|             zbytku, do pychy i nadętości skłaniają. ..............................................~
2107  1,  3 |            zasiadły w chęci do obyczajów skłonnej, a gdy ją ku dobremu chylić
2108  1,  9 |                chodu a z nieprzystojnych skoków i postawek, jakie pospolicie
2109  2,  19|           poprawieniu i stanowieniu praw skończy, toż dopiero to trzeba ustawić,
2110  1,  4 |                  murzynowi trudno czarną skórę w jaką inakszą odmienić;
2111  2,  16|                   schodzi z tego świata. Skoro tedy on ranny umarł, wnet
2112  2,  17|                 występku kształt wzięli, skrócili go a lżejszym uczynili.
2113  1,  4 |          bieganiem a ujęciem obroku bywa skrócona, tak pożądliwości bystre
2114  1,  5 |           głaskać, a wały nawałności ich skromić i ciszyć. To lepak może
2115  2,  19|                 większy rozsądek mają, a skromniejszych i nie tak bestliwych namiętności,
2116  1,  9 |            wszakże w nich ma być znaczna skromność, a miara ma być zachowana.
2117  1,  10|                ludzie zbierają, stawiają skrzynki dla ubogich ludzi. A tak
2118  2,  19|                tego stanu i z majętności skupiono. Dobre zaprawdę prawo i
2119  1,  1 |              powiada. Niechajże tedy ten skutek będzie mieszkania w spółku
2120  2,  17|            mnóstwem domowników, to jest: skutkami bogactw, ponieważ sprawami
2121  1,  5 |                  za małą pracą do swoich skutków mogą przyjść. ...................................................~
2122  1,  7 |               baczenie mieli. 2. Aby się skwapliwego a nierozmysinego watowania
2123  2,  18|             majętność, o żywot i o dobrą sławę - rozumiał, że też i jego
2124  1,  4 |                 aby dzieci ich ku jakiej sławie z cnoty rostącej przyszły,
2125  1,  11|                 stołu on wielce możny, a sławny mąż Jan Tarnowski, hetman
2126  1,  13|               tak rozumieć, żeby on miał sławnym zostać dla tego, że drugiemi
2127  1,  5 |           panowie w trajedjach od gniewu ślepi a do zapalczywości szaleni. .........................................~
2128  1,  12|               uczynków a wynurza się ona ślepych i nieukróconych chęci zgraja.
2129  2,  16|                 wody, ani powietrza, ani słońca nie mają wspólnego? Bo to,
2130  2,  15|             przechodzi. A jako promieńmi słonecznemi wszystko bywa oświecono,
2131  1,  5 |                synowie jego. Bo zaprawdę słowem Bożym może wiele rzeczy
2132  2,  19|               odwoływa, a powiada, że to słówko "natychmiast" ma się rozumieć
2133  1,  5 |               obyczajów i praw ziemskich słuchać, a wedle zamiaru ich ma
2134  1,  11|        posłusznym był, a urzędu we wszym słuchał. Żadnemu nie dopuszczą nijakiego
2135  1,  5 |           uczciwości miewali i radzi ich słuchali. ...................................................................................................................~
2136  1,  3 |                tylko samego przyrodzenia słuchano. A iżbych tego jaśniej dowiódł,
2137  1,  6 |                                          Słusznaby też rzecz była, żeby król
2138  2,  15|                 baczenia mają na dobre a słuszne rzeczy. Są tedy obyczaje
2139  2,  17|          szlacheckiej głowy zdało być co słusznego, ale w nagrodzie głowy chłopskiej
2140  2,  18|                dawa. A zasię niemasz nic słuszniej szego, jako aby ten - który
2141  2,  19|                 będą posłuszni gdy je do słuszności ustosowane być ujźrą, i
2142  1,  3 |        niesłusznych rozkoszy odrywa a do słusznych wiedzie, obżarstwu i nierządności
2143  1,  11|            brzydzą, służą im niewolniczą służbę. A my, którzy się prawdziwej
2144  2,  18|                 idzie, chce cię mnóstwem służebników swoich przechodzić. Jeśli
2145  1,  5 |                który namiętnościom swoim służy, nie godzien, aby go panem
2146  2,  19|               albo własnym namiętnościom służyć zwykli. ....................................................................................................................~
2147  2,  19|                 aby czasu potrzeby wojnę służyli; a któryby sołtys temu nie
2148  2,  17|                nasi (jako powiadają) nie słychali; przeto trzeba o tym co
2149  2,  17|                 serca, jako on mówi, źle słynąć, gdy dobrze uczynisz; a
2150  1,  12|                pokładał. Lecz bym to rad słyszał, co to jest za zacność?
2151  1,  8 |                 których i król nigdy nie słyszy, a ubodzy ludkowie nie śmieją
2152  1,  12|               nachyli, przydawa ufności, śmiałości domówienia i czynienia prędkości
2153  1,  4 |                 się go i obawiały, a nie śmiały przed nim nic takowego mówić
2154  1,  8 |                 mu wojować, żaden go nie śmie pozwać ani go staroście
2155  1,  7 |                  pieniężnej winy bronią? Śmiech tylko z siebie postronnym
2156  1,  7 |          szczerze przyzwalali. 6. Aby to śmieli mówić, co rozumieją być
2157  1,  7 |               postronnym narodom czynią, śmieszki z głów kmiecych stroją,
2158  1,  4 |                 albo rozkazować. Oni też śmiesznie są nikczemni, którzy pochlebując
2159  2,  18|               którymby nie mogła być tak snadnie sprawiedliwość uczyniona,
2160  1,  5 |                za ich cnoty? Albowiem on Solon w prawach atenieńskich napisał,
2161  2,  19|                 wojnę służyli; a któryby sołtys temu nie mógł dosyć czynić,
2162  2,  19|              krzywda. Jest u nas prawo o sołtysie niepożytecznym, aby go ruszono
2163  2,  19|            podobno ci, którzy to prawo o sołtysiech stanowili, byli pany sołtysów,
2164  2,  19|             chcieli, to jest: straszliwe sołtysom; a im samym i nic. Lecz
2165  2,  17|                  że i dziedzictwa na nie spadać nie mają. To niech będzie
2166  1,  9 |                   w nocy, (kiedy wszyscy śpią) przechodząc się, wołanieby
2167  1,  4 |               czysty a złemi myślami nie splugawiony, jako jest ona piękna powieść:
2168  1,  11|                ażby się rzeczypospolitej spodobał, ażby to okazał, że też
2169  2,  18|                że się też sami w tym być spodziewacie. Ale znosicie częstokroć
2170  2,  18|                ty napotym używać się jej spodziewasz? Lecz z wami, którzy jednej
2171  1,  1 |                nie noszący) uciesznego a spokojnego żywota mimo rzeczpospolitą
2172  2,  16|            bywają: aby wszyscy obywatele spokojnie a szczęśliwie żyć mogli;
2173  1,  1 |           pomnażali, aby wszyscy cichy a spokojny żywot wiedli, aby każdy
2174  1,  1 |                  stawa się ta obywatelów społeczność, którą nazywamy rzecząpospolitą.
2175  2,  19|                 praw jest mu od rzeczypo spolitej dana i stanowi je imieniem
2176  1,  1 |               skutek będzie mieszkania w spółku rzeczypospolitej, aby wszyscy
2177  2,  19|                rozumiano, że na wszytkie spólną nędzę przyciągają - zaprawdę
2178  1,  5 |                 rzeczy były między niemi spolne - albo żeby bogatym miał
2179  1,  3 |        wyrozumienia roztropność ostrzy i sposobność do spraw w człowieku wzbudza
2180  1,  12|         utopiwszy rozum, zatoną wszytkie sposobności do uczciwych uczynków a
2181  1,  5 |           napominaniem statecznym, czego sposoby na inszym miejscu snadniej
2182  2,  18|               Jeśli się z tobą na drodze spotka, tedy albo z drogi zstąpić
2183  1,  11|        szlachcica, aby tam, w drodze się spracowawszy (bo już noc nadchodziła),
2184  1,  3 |              jacy będzie rozum powodem a sprawcą wszystkich postępków; -
2185  1,  6 |                  tej mierze (jako myśli) sprawić mogło albo nie? Tym sposobem
2186  1,  7 |               rozumieją być dobrego albo sprawiedliwego. 7. Aby u siebie więcej
2187  1,  2 |                 a uczciwemi obyczajami i sprawiedliwemi sądy w swoim porządku zachowana
2188  1,  7 |                  ten, ktoby chciał na to sprawiedliwie a z pożytkiem rzeczypospolitej
2189  2,  17|             występek mężobójcy? Azaż nie sprawiedliwsza rzecz była, aby urząd tego (
2190  2,  17|                 tym sroższemi, albo wżdy sprawiedliwszemi, a powinnemi kaźniami od
2191  1,  12|           wdziawszy, jesteś mędrszy? aza sprawiedliwszy? aza którą cnotą bogatszy
2192  2,  17|                  jeśliby inszym karaniem sprawiedliwszym, niż gardłem mógł być skarany.
2193  1,  12|             przyrodzenie tak nasze ciało sprawiło, iż niektóre części chciało
2194  1,  4 |            przyrodzenie ludzkie tak jest sprawione, iż i pospolicie po robocie
2195  1,  3 |                  tak wiele mocy miała ku sprawowaniu rzeczy, ile sam rozum będzie
2196  1,  4 |              bawią je tańcami, lutniami, sprośnemi pieśniami, ustawicznie pochlebcę
2197  1,  3 |               uczciwość, a w czym żywota sprosność; kiedyby odrzuciwszy sprośne
2198  1,  10|               rzeczy poruczone, którymby sprostali, albo jakie insze drogi
2199  1,  1 |                dwie rzeczy między ludźmi sprzyjaźną jednego przeciw drugiemu
2200  2,  17|         kosztownym obiciem, drogą szatą, srebrem, złotem i mnóstwem domowników,
2201  2,  17|                stopniami swemi złotemi i srebrnemi czelniejszych urzędów dostępować
2202  1,  3 |                 się wiedzie nas do onego środku, który jest między zbytkiem
2203  2,  17|             trapią. Starodawni Rzymianie srodzej karali lichwiarza, niźli
2204  2,  17|                  każdy rozumieć musi, że srogiego karania godne; wszakże zwykłe
2205  2,  16|                   którym na jedne bardzo srogiej a na drugie bardzo lekkie
2206  2,  14|             zatym iść musi, że mnóstwo a srogość praw w każdej rzeczypospolitej
2207  2,  17|                  przeciwko tym, co łoją, sromocą i biją. 3. Przeciwko gwałtownikom,
2208  2,  16|             dobrze uczynione niepobożnie sromocąc i szpecąc. A o onych co
2209  2,  17|          odstraszać od czynienia krzywd.~Sromocenia, któremi wszytek stan którykolwiek
2210  2,  17|           zabronią i przeciw wszelakiemu sromoceniu, łajaniu, zbiciu, osieczeniu
2211  2,  17|                wszytek stan którykolwiek sromocon bywa, cięższe bywają, niż
2212  1,  6 |                wzięła z wielką stanu ich sromotą i nędzą. Ale Panie Boże!
2213  2,  17|                 występujących, szkodami, sromotami, więzieniem, wywołaniem
2214  2,  18|                  wie, iż nie taras czyni sromotę, ale występek. A żeby nie
2215  2,  16|                 śmierci, musisz szkody i sromoty albo łajanie od niego cierpieć;
2216  2,  17|                albo zacniejszy jest, tym sroższemi, albo wżdy sprawiedliwszemi,
2217  1,  8 |              który się tak nad poddanemi sroży, nie jest godzien strofowania
2218  1,  5 |                aby prawdy nie poznały; a stądci owi panowie w trajedjach
2219  1,  11|          zaorywać, abo zarabiać sześćset stajan rolej?. ......................................................................................................................~
2220  2,  18|              miejsca, gdzie się zbrodnia stała, wnet pojmani byli; a iżby
2221  1,  3 |       niebezpiecznościach przypadających stałość i przystojność, będąc sama
2222  1,  4 |                 bawiły, uczeńszemiby się stały. ......................................................................~ ~
2223  1,  13|            czekać, przed którego stolicą stanąć, a jemu liczbę ze wszytkich
2224  2,  16|                 tyle jest nad podlejszym stanem królów, i owszem, ile możniejszych,
2225  2,  18|                  wtrącić mogli. O nędzny stanie rzeczypospolitej naszej!
2226  1,  5 |                    ale żeby tym wszytkim stanom chlubę niepotrzebną, nadętość,
2227  1,  7 |          pieniężną winę zbijają a główną stanowią. Naprzód wedle praw bożych
2228  2,  19|               się to już o poprawieniu i stanowieniu praw skończy, toż dopiero
2229  2,  19|             którzy to prawo o sołtysiech stanowili, byli pany sołtysów, a tak
2230  1,  6 |                  ich zdania prawa bywają stanowione, sądy odprawowane i wojny
2231  1,  5 |             pozwalać miał, albo wszytkie stany mieszać - ale żeby tym wszytkim
2232  1,  10|                każde zgromadzenie o tych stara nie miało, którzy albo się
2233  1,  6 |                  miłowali, o wszytko się starali, wszytkich gardła, pożytków
2234  1,  6 |             jeden sam albo radą swą albo staraniem swym mógł wszytkiej rzeczypospolitej
2235  1,  4 |              dzieci i dorośli, mężowie i starcy nie mogą być do zacnych
2236  1,  12|              skromności znak. ....~Wedle starej przypowieści tak mówią,
2237  1,  7 |                 Za winą pieniężną pomaga starodawny tej ziemi zwyczaj, który
2238  1,  8 |                go nie śmie pozwać ani go staroście oznajmić, chyba ten, ktoby
2239  1,  8 |           strofowania dozorcy? Są między starostami nad miasty, nad powiatami
2240  2,  19|               wojewodowie, niepożyteczni starostowie, niepożyteczni sędziowie,
2241  1,  8 |         urzędników nie mamy, a przetoż i staroświeckiej onej karności i obyczajów
2242  1,  6 |              jedno jako u Rzymian bywali starsi nad pospólstwem, które zwano
2243  1,  11|              wystrzegać a dobre miłować, starsze w uczciwości mieć, równym
2244  1,  4 |              uszyma, ale też i oczyma od starszych, a najwięcej od rodziców,
2245  1,  6 |              obranym, tribunis, to jest: starszym nad pospólstwem, aby się
2246  1,  11|                wszytko, wieźcie się stąd starzy kmiecie rychło.~Lecz wiele
2247  1,  4 |       dziecinnych igrach będą, albo kogo statecznego a dobrego przy nich będą
2248  1,  5 |                 mają się zabawiać ludźmi statecznemi, poważnemi, roztropnemi,
2249  1,  4 |                jego ćwiczenia, trzeba go statecznie napominać, aby się nie tak
2250  1,  12|              zaraża, samego człowieka do statecznych spraw niesposobnego a nakoniec
2251  1,  5 |            fukaniem cichym, napominaniem statecznym, czego sposoby na inszym
2252  2,  16|              dano, a potym go ścięto. Bo statut jest, iż człowiek prostego
2253  2,  17|             szlachcie. Niech przeto tego statutem zabronią i przeciw wszelakiemu
2254   |             PRAWACH,~to jest: o ustawach statutowych.~
2255  1,  1 |                 z tych zasię miast i wsi stawa się ta obywatelów społeczność,
2256  1,  13|          przyznawa. Potym też sami sobie stawają się proroki, że ktemu przyjdzie,
2257  2,  19|          sędziego, na pierwszy dzień się stawi. Aleć to jest wykręcać,
2258  1,  10|                  często ludzie zbierają, stawiają skrzynki dla ubogich ludzi.
2259  1,  11|                 mieć, równym ludzkie się stawić, a młodszym łaskawie, urzędowi
2260  1,  4 |            sprawy wszytkie ich niechajby sterowali ku czci a przystojności,
2261  1,  7 |                  szlachta między sobą na sto grzywien głowę przyjacielską
2262  1,  5 |               zapłata mi jako i karaniem stoi. Bo jeśliby dobrym nie płacono
2263  1,  12|                 skępstwa pisano. To o to stoisz, aby żaden prostego stanu
2264  2,  17|             państwu sarmatskiemu, że nie stoją te więzienia za występek
2265  1,  13|                  i czekać, przed którego stolicą stanąć, a jemu liczbę ze
2266  1,  3 |                  wieczną błogosławionych stolicę pilnie serdecznemi oczyma
2267  1,  5 |              słowy: Gdy usiędzie król na stolicy królestwa swego, niech zakon
2268  1,  11|               Powiedział jednego czasu u stołu on wielce możny, a sławny
2269  2,  17|                  wysławiano. I takci oni stopniami swemi złotemi i srebrnemi
2270  1,  10|                ci, którzy na ostatecznym stopniu żywota swego są, ci chwały
2271  1,  3 |                  rady i sprawy obracać i stosować mają; bo tym obyczajem zostoi
2272  1,  1 |          najprzedniejszą tak wiela ludzi stowarzyszenia związką; w którym ci co
2273  1,  9 |             powinności zatrzymani, jedno strachem a karaniem. Lecz szlacheckiego
2274  1,  9 |           częstokroć chorym i położnicom strachy zadawaj ą. 3. Nuż proszę,
2275  1,  10|                 złą sprawą swą majętność stracili, acz mają być cierpieni
2276  1,  3 |                wzywała); a żadnej rzeczy straconej albo już ginącej nie będzie
2277  1,  5 |                podlejsze a nie tak możne straszą, a onym, którzy są niższego
2278  2,  19|                  jakie chcieli, to jest: straszliwe sołtysom; a im samym i nic.
2279  1,  8 |           wszelka insza broń, którą jest straszny wszytkim sąsiadom, grozi
2280  1,  8 |                 a insze nomofilaki, lubo strofażmi; którzy nietylko pisanych
2281  1,  8 |                  sroży, nie jest godzien strofowania dozorcy? Są między starostami
2282  1,  12|            pomaga, chocia ich z tych wad strofują. A tak jakoby zwątpiwszy
2283  1,  7 |                 śmieszki z głów kmiecych stroją, okrucieństwo nad temi,
2284  1,  12|                   udawszy się na zbytnie stroje i na wszelaki zbytek, chce,
2285  1,  12|                  swą w tym zwierzchownym strojeniu pokładał. Lecz bym to rad
2286  1,  12|          majętnościom pozwolono, aby się strojniej niż pospólstwo ubierali.
2287  1,  5 |                 z strony bogactw, jako z stron łaski i dostojności jakiej.
2288  2,  19|             Niegodzi się temu być jednej stronie przychylnym, który o wszytkiej
2289  1,  12|               którybyś się za miłownika, stróża, a obrońcę rzeczy pospolitej
2290  2,  18|                 siekierkami, z mieczmi i strzałami; z niemi do sądu chodzi
2291  1,  6 |                  tak niechaj tego pilnie strzegą posłowie, aby dla nich kiedy
2292  1,  3 |                tedy każda nasza wola być stwierdzona tłumieniem albo miarkowaniem
2293  2,  17|                  nie na wyobrażenie Boże stworzeni są, których gardło mniejszą
2294  1,  1 |                  lepiej, niż które insze stworzenie, do takowego zgromadzenia
2295  1,  11|                wolno bywa odyść. Pan Bóg stworzyciel wszytkiego świata jest tak
2296  2,  17|               który ona mądrością, którą stworzył wszytkie rzeczy, taż je
2297  1,  5 |                  stanów, nie będą ubodzy styskować na swe ubóstwo, ani nieszlachcicy
2298  1,  8 |             skarżyć. A więc się to i tym sucho odrzeć ma, którzy takowe
2299  1,  12|          łańcuchu abo w jakim kosztownym suknie, abo futrze; jeślibyś to
2300  2,  17|                  których gardło mniejszą sumą pieniędzy płacą? Niech by
2301  2,  16|                  zdrowiu zwątpił, ale na sumieniu swym, które w rychłe ma
2302  2,  18|                długim więzieniem nie był suszon. Bo tak o tym ustawili cesarze
2303  1,  13|           pierwszych ksiąg o obyczajach.~Swarom przeto, waśniom i nienawiściom
2304  1,  9 |          przeleżą, piją. A gdzież więcej swarów, guzów, ran, ochromienia,
2305  2,  16|               Odpowiedział, że szlachcic swaru bitwy początkiem był, ale
2306  1,  9 |                 zowiemy, nie ma być taka swawola dawana, iż pospolicie żebrzą;
2307  1,  8 |                  cokolwiek mu się podoba swawolnego, rozpustnie broi - bo poddanemu
2308  1,  3 |               niecnot, aniby się też tak swawolnie domagali tego, co im nie
2309  1,  8 |            zmyślił; a on czym dalej, tym swawolniejszy bywa. A więc taki dziw nie
2310  2,  14|           niewstydliwość i źle czynienia swawolność, iż trzeba bardzo twardych
2311  2,  14|         zabiegano, wylewającej z brzegów swejwoli zapory zakładano a na wynurzające
2312  1,  5 |                 a w pamięć sobie biorąc. Świadczą historje o wielu królów
2313  1,  11|            przywłaszczać. Wołają, że ich świat, a wszytkie kmiece majętności
2314  1,  7 |              ludzkie bywają wzgardzone i światło sprawiedliwości, między
2315  1,  7 |                   który jest jakoby jaka światłość a świeca żywota, pokazuje
2316  2,  16|                sercu przywileje i tytuły świebody moc wzięły. Wiele ich, którzy
2317  1,  7 |                  jakoby jaka światłość a świeca żywota, pokazuje to, że
2318  1,  1 |               iżby wszyscy szczęśliwy na świecie żywot wieść mogli. .................................................................................................~
2319  1,  6 |           urzędników tak duchownych jako świeckich. .A przeto wielką pilność
2320  1,  12|           pospólstwo, tak duchowni, jako świetcy. ...............................................................~
2321  1,  5 |             czytania też ksiąg tak pisma świętego, jako też i inszych potrzebnych.
2322  1,  5 |     zwierzchniejszemi, albo zacniejszemi świetną szatą, mnóstwem sług, dawnemi
2323  1,  12|            siebie obracają je, a dla ich świetności chcą być za wielkie poczytani,
2324  1,  4 |                żywota napotym uczciwego, świętobliwego i chwalebnego? Bo nic się
2325  1,  3 |            ludzie nigdy nie mogą być tak świętobliwi ani doskonale prawi, aby
2326  2,  17|                  w mieście i na polu, na świętych i nieświętych miejscach!
2327  2,  18|          nadzieję pokładał w niewinności swojej, iż do tego przyjść miało,
2328  1,  6 |                   którymby się z myślami swojemi pierwej, otworzył a ich
2329  2,  18|            nieprzystojnej wolności; i to swowoleństwo cierpią, za którym niebezpieczności,
2330  2,  16|                 myśli i występków, nie w swowolności brojenia, co się komu podoba,
2331  1,  4 |                  dokaże tego, aby miał w synu trzeźwości miłość wzbudzić;
2332  1,  4 |          pilności przyłożą rodzice, .aby syny swoje temi naukami wyćwiczyli,
2333  1,  11|            wszytkim pożywienia dodawa do sytości, nie tylko bogatym, ale
2334  1,  11|                 ci, którzy nie mocą, ani szablą, ale abo przez dziedzictwo,
2335  2,  17|                 się wielka różność około szacowania głów ludzkich. Lecz Bóg
2336  1,  7 |             grzywien głowę przyjacielską szacuje. A teć są rzeczy, które
2337  1,  9 |                 to powiedają, że skromny szafunek jest wielki~dochód. Jest
2338  1,  5 |                 ślepi a do zapalczywości szaleni. .........................................~
2339  1,  12|              Wtenczas płużą zwady, guzy, szarpaniny, ochromienia i takie boje.
2340  1,  12|           kosztowniejszą i wytworniejszą szatę na się wdziawszy, jesteś
2341  1,  4 |                się im każą pilno strzec. Szczebietliwość w nich niechaj hamują, z
2342  1,  4 |           jakobyś młodą rószczkę, gdy ją szczepisz, jadem napoił, która potym
2343  1,  7 |                Aby na drugich dobre wota szczerze przyzwalali. 6. Aby to śmieli
2344  1,  1 |                 złączone, a ku dobremu a szczęśliwemu życiu postanowione. Bo imieniem
2345  1,  1 |                  wodziło, i iżby wszyscy szczęśliwy na świecie żywot wieść mogli. .................................................................................................~
2346  1,  5 |              cnota królowi należąca jest szczodrobliwość, mieć na to pilne baczenie:
2347  1,  13|              tedy jest bogaty, niech się szczodrobliwością ukazuje być ubogiego bratem;
2348  1,  11|                 to Tarnowski przyzwolił, szedł on szlachcic do kmiecia
2349  2,  18|              zasię niemasz nic słuszniej szego, jako aby ten - który się
2350  1,  11|        szlachcicem; a tak gniewali się i szemrali, powiedając to być rzecz
2351  1,  13|              więcej mówić nie mógł (gdyż szeroki plac ku mówieniu, i filozofowie
2352  2,  17|                 nie chciał, żeby się tak szeroko, jak przedtym, ściągało,
2353  1,  12|               białych. Pięć lat temu abo sześć jako nasi krótsze szaty
2354  1,  11|              mógł zaorywać, abo zarabiać sześćset stajan rolej?. ......................................................................................................................~
2355  2,  17|            występku, albo występujących, szkodami, sromotami, więzieniem,
2356  1,  7 |              gardła, albo jakoby większą szkodę rzeczpospolita wzięła zabiwszy
2357  1,  5 |                 a rzeczpospolitej wielce szkodliwą nierównością, czyniąc się
2358  2,  16|                nie jest rzeczypospolitej szkodliwszego, jako praw a karania różność
2359  1,  4 |         pożywającym i nasieniu przyczynę szkodzenia wielką dawać będą. ............................................................................................................~
2360  1,  12|                   bo to abo tobie samemu szkodzi, abo drugim a czasem też
2361  2,  17|               zastarzała kiedykolwiek ku szkodzie rzeczypospolitej nie wywarła,
2362  1,  4 |                  siłom ich i zdrowiu nie szkodziło, o które trzeba pilne staranie
2363  1,  4 |            przyszły, posyłają je albo do szkoły do dobrych mistrzów, albo
2364  2,  18|            sprawował się w rzeczy, która szła o głowę, a nadzieję pokładał
2365  2,  16|               bogaci, niż ubodzy, srożej szlachcicy, niźli miejskiego albo chłopskiego
2366  2,  17|                  nigdy nie jest życzliwą szlachcie. Niech przeto tego statutem
2367  1,  8 |                 jednego, co okrom tytułu szlachectwa nie ma nic, czymby się zalecić
2368  1,  12|                 serca takiego! Zaprawdęć szlachectwo ma być okazowane sprawami,
2369  2,  18|                 ta od tarasu wolność nie szlachetności rodzaju, ale majętnościom
2370  2,  16|             przekłada bogate nad ubogie, szlachtę nad miejski i chłopski stan,
2371  1,  5 |              sprawiedliwości gardło dać. Szósta jest zamknienie tego miejsca
2372  2,  16|         uczynione niepobożnie sromocąc i szpecąc. A o onych co mam mówić,
2373  2,  15|               wszystko bywa oświecono, a szpetne rzeczy od pięknych bywają
2374  1,  10|             lepak niektórzy ubodzy, co w szpitalach mieszkają, tam się żywią,
2375  1,  10|                Lepiejby, żeby je dano do szpitalów, gdyby jedno tacy byli,
2376  1,  11|                mistrzów pierwej nauczy i sztukę uczyni: jako daleko więcej
2377  2,  17|               chrześcijaństwie złodzieje szubienicą karzą, które karanie iż
2378  1,  8 |            inszych panów, którzy zewsząd szukają drogi albo przyczyny do
2379  1,  4 |                  i pospolicie po robocie szukamy odpoczynku, igry i. jakiejkolwiek
2380  2,  17|                  mogli trzymać przedniej szych urzędów, niechby na tym
2381  1,  11|           mieczem wziąwszy, takby z nich szydził mówiąc: mojeć to jest i
2382  1,  12|                  na biesiadach waszych i t. p. .................................................................~ ~
2383  1,  10|                do szpitalów, gdyby jedno tacy byli, żeby robić nie mogli.
2384  2,  17|                  znosić - co acz na czas taić musi, wszakże się trzeba
2385  1,  12|            niewładnącym czynią. Wtenczas tajemnice tobie zwierzone łacno się
2386  1,  9 |                  co złego, a na zdradzie tajemnie co czynić? 4. Igry wszelakie,
2387  1,  6 |             ustawicznie będą a do takich tajemnych rozmów będą przypuszczani,
2388  1,  9 |                pijaństwem, żebractwem .a tajemnym łupiestwem. 8. To mówię
2389  1,  11|                  by je mieczem wziąwszy, takby z nich szydził mówiąc: mojeć
2390  1,  5 |                być szlacheckiej krwi. Za takiemi słowy, a gdzie takie zarazy
2391  1,  3 |                 czas nie przyzwyczai się takiemu posłuszeństwu. Bo z ustawicznej
2392  2,  16|                  radzić trzeba. A którzy takim prawom służą, ci za prawdziwie
2393  1,  4 |                  obcy kraj posłać miano, takoweż staranie trzeba mieć około
2394  1,  6 |          pożyteczniejszego być zda. Lecz takowi, którzy przy boku królewskim
2395  2,  17|               cztermi oracjami wydanemi; tamże zarazem okazałem różność
2396  1,  4 |               bywają wychowani; bawią je tańcami, lutniami, sprośnemi pieśniami,
2397  2,  18|                 To też każdy wie, iż nie taras czyni sromotę, ale występek.
2398  2,  18|             sprawa tych, którzy siedzą w tarasie rychło się toczyła i iżby
2399  2,  18|               może się pokazać. Bo ta od tarasu wolność nie szlachetności
2400  2,  17|                stworzył wszytkie rzeczy, taż je w całości zachować chce.
2401  1,  12|               potrzebną chowan być miał, tedybyś sam na się pirwej to prawo
2402  1,  12|                od oczu ludzkich dalekie, tedyż zaprawdę dłuższy ubiór,
2403  2,  19|        postronnemi się przykłady karali. Tenci jest zaprawdę czas, którego
2404  2,  17|                  karaniem ma być karano? Teodosius, cesarz, tych, co o nim
2405  2,  17|           rozumieć. A tak jeśli na wyrok Teodozjuszów zezwolić chcemy, zaiste
2406  1,  5 |               możności ich niszczyć albo tępić; niezgody między obywatelami
2407  1,  3 |                   czym kto ma leniwszy a tępszy rozum, tym większego do
2408  2,  17|                 co takiego dumał, skądby teraźniejszego rzeczypospolitej postanowienia
2409  2,  17|            papieskie rozkazują, aby jego testament nic nie ważył, jeśli pierwej
2410  1,  11|            właśnie następują, albo które testamentem na kogo przychodzą. 2. O
2411  1,  5 |               tedy [jako Herodotus przez tłumacza Cicerona powiada] za onych
2412  1,  7 |     niesprawiedliwości (jako Paweł mówi) tłumią, nadto jeszcze Bogu, prawdę
2413  1,  3 |               nasza wola być stwierdzona tłumieniem albo miarkowaniem lub hamowaniem
2414  1,  6 |                 i sarnę rzecz, która się toczy, dostateczniej wyrozumie
2415  2,  18|              siedzą w tarasie rychło się toczyła i iżby albo przekonany wnet
2416  1,  7 |                  bywa w niwecz obrócone. Tom tu naprzykład dlatego powiedział,
2417  1,  6 |              człowiek ma tych, z któremi towarzysko żywię, którym się pierwej
2418  2,  16|       przyrodzenia dobrzy i skromni, ale towarzystwem złych ludzi zarażeni, wiele
2419  2,  18|             gdzie chce, sługi i życzliwe towarzysze sobie jedna, a przeciwko
2420  1,  9 |         warstaciech; chowają uczniów abo towarzyszów niemało, którzy w niebytności
2421  1,  7 |             ludzi prawo dla złodziejstwa traci? - co jeśliże, karząc złodzieje,
2422  1,  6 |    rzeczypospolitej będzie. Lecz gdy się trafią niezgodne wota senatorów,
2423  2,  16|               podobnych niechaj rozumie. Trafiło się w niektórym powiecie,
2424  1,  5 |                   a stądci owi panowie w trajedjach od gniewu ślepi a do zapalczywości
2425  2,  17|           urzędów łapacze rzeczpospolitą trapią. Starodawni Rzymianie srodzej
2426  2,  18|                 niewinny i jedną godzinę trapiony być miał, przeto trzeba
2427  1,  6 |                 pospólstwem, które zwano tribuni plebis. Bo ponieważ w pospólstwie
2428  1,  6 |       czelniejszym osobom na to obranym, tribunis, to jest: starszym nad pospólstwem,
2429  2,  17|                 nędza, aby ich gardła tą trochą pieniędzy były płacone.
2430  2,  17|               inkauście, ale w jadowitej truciźnie maczając, jawnie napisali,
2431  1,  6 |                wiem, jeśli nie większy i trudniejszy między wszytkiemi~inszemi
2432  1,  4 |              rzecz same, która za wielką trudnością i pracą bywa otrzymana,
2433  2,  16|                 sposobem o pożytkach i o trudnościach i krzywdach wszytkich wobec
2434  1,  6 |             Panie Boże daj, aby na wieki trwało!~Ale też niekiedy dali się
2435  1,  11|                 bitwy, dobywania miast i tryumfy; doznały fortelów, któremi
2436  2,  19|                 znacznemi, którychby nie trza wykręcać; a o podobnych
2437  1,  8 |              dozorcy? ............~A tak trzebaby takich dozorców w każdym
2438  1,  5 |              cielesnym miarę zagranicza. Trzecia jest sprawiedliwość, której
2439  1,  9 |                  takowe uczty skromnie a trzeźwię mają być sprawowane, i rozmowy
2440  1,  12|             Bydlęta nieme przechodzą nas trzeźwością, które więcej, niż trzeba,
2441  1,  11|                 wieś, albo ziemię, którą trzymał ten, co przedał, i same
2442  1,  9 |              wolno będzie przebywać, nie tubylcom albo obywatelom. Wiele rzemieślniczych
2443  1,  12|                 zasię w wieczór chodzi w tureckiej fałszurze, w kołpaku, w
2444  1,  12|              drudzy po włosku, drudzy po turecku; nie inaczej, jedno jakoby
2445  2,  18|               wałęsał a zawżdy nad głową twą wisiał, czyli radniej aby
2446  1,  4 |             wycierpiemu zimna i gorąca i twardej pościeli: tylko tego strzec,
2447  2,  14|             swawolność, iż trzeba bardzo twardych praw, któremiby rostącemu
2448  1,  5 |                skromni a układni łaskawą twarz królewską, pyszni i nadęci
2449  1,  5 |          rozpowiemy; częścią też znakami twarzy a postawami, z którychby
2450  2,  18|                postawą ustraszyć a serce twe zwątlić. Zawżdy miecz przy
2451  2,  16|              jest żywota twego i śmierci twej pan, a ty bojąc się śmierci,
2452  1,  11|                trochę ziemie wydzierając twemu sąsiadowi, wydzierasz mu
2453  1,  3 |                  zasię to za pewną rzecz twierdzę, iże ludzie wielokroć za
2454  1,  7 |             odpowiadają: Wiadomości dróg twoich nie chcemy.~Ale o tym napisałem
2455  2,  18|                  mają miejsce majętności twoje, gdy idzie o granice albo
2456  2,  16|                żaden król i owszem żaden tyran mię może mieć większej mocy,
2457  2,  19|                  Lecz a cóż inszego jest tyranem być, jeśliźe to nie jest?
2458  2,  19|                pisanych ma być rządzona. Tyranów to jest wyrok, którym zmyślają,
2459  1,  5 |               łacno do cnego mierzionego tyraństwa zmykają, któremu przyzwoite
2460  1,  11|               szerzej w księgach, którym tytuł Philaletes, napisałem.~
2461  1,  8 |            Najdzie nie jednego, co okrom tytułu szlachectwa nie ma nic,
2462  2,  16|             których w sercu przywileje i tytuły świebody moc wzięły. Wiele
2463  1,  12|                  w jednym domu jedni się ubierają po niemiecku, drudzy po
2464  1,  12|                 strojniej niż pospólstwo ubierali. Lecz i te słowa są serca
2465  1,  8 |             godziło się niewieście tak w ubiorach, jako też w inszych wszelakich
2466  1,  6 |       przestrzegali, żeby rzeczpospolita ubliżenia jakiego nie odnosiła. Widziałem
2467  1,  2 |                  trzech ma w sobie jakie ubliżenie, tedy też rzeczypospolitej
2468  1,  13|            szczodrobliwością ukazuje być ubogiego bratem; kto jest rozumem
2469  1,  10|                  trzeba wiedzieć każdego ubóstwa sposób albo przyczynę: bo
2470  1,  9 |                 czynili, w maszkary, się ubrawszy do domówby się cudzych wdzierali,
2471  1,  7 |               których tę różność karania uc2yniono, bardzo to nikczemna; a
2472  1,  6 |               tylko jednego oka, jednego ucha, jednej nogi i jednej ręki
2473  2,  16|           broniąc się niemi miał karania uchodzić, abo niejednakowo karania
2474  1,  6 |              nędzą. Ale Panie Boże! tego uchowaj, a racz wszytkiemu szlacheckiemu
2475  1,  6 |                   gdzie będzie rozmowa o uchwale panów rad, powiem. Teraz
2476  1,  6 |        potrzebnych postanowiono u nas za uchwaleniem szlacheckiego stanu; wiele
2477  1,  3 |                  złoczyńcę srogie kaźnił uchwalono; a ci wszyscy - tak oni,
2478  1,  1 |            żadnego na sobie nie noszący) uciesznego a spokojnego żywota mimo
2479  2,  16|               niewolstwem nad miarę jest uciężon, a szlachta zasię nazbyt
2480  1,  11|                ubogich ludzi dławienia i uciskania, jeśli tak rozumiesz, aby
2481  1,  2 |               Ukrainie była obroniona, a uczciwemi obyczajami i sprawiedliwemi
2482  1,  1 |              Jest (jako Cicero) wykłada) uczciwie a dobrze żyć mogli, aby
2483  1,  9 |                  sprawowane, i rozmowy z uczciwością mają być czynione, a od
2484  1,  12|               około ubioru. Bo skromny a uczciwy ubiór, abo ochędóstwo dobrego
2485  1,  9 |            biegania i wołania imo to, iż uczciwym obywatelom pokój i odpoczywanie
2486  1,  4 |                  nim dzieci jego bawiły, uczeńszemiby się stały. ......................................................................~ ~
2487  1,  9 |               swych warstaciech; chowają uczniów abo towarzyszów niemało,
2488  1,  9 |             żywota najświętszy; a takowe uczty skromnie a trzeźwię mają
2489  1,  5 |                dni żywota swego, aby się uczył bać się Pana Boga, a strzec
2490  1,  4 |              tego dziatki nie widziały a uczyły się tych rzeczy, któreby
2491  1,  11|                gdy powinności swej dosyć uczynią i czynsz zapłacą, jedno
2492  2,  17|           wyobrażenie Boże jest człowiek uczynień, a przeto kto krew ludzką
2493  2,  17|                jeśli co przedtym takiego uczyniła, czy była zupełnego rozumu?
2494  1,  4 |              wieku dziecinnego (o którym uczyniłem wzmiankę wyżej), w jakie
2495  2,  18|               tak snadnie sprawiedliwość uczyniona, gdyby nie był pojman. A
2496  2,  17|                   O krzywdach też ma być uczyniono postanowienie o tych, które
2497  1,  10|       okazałością bogactw abo pychy, ale uczynkami z miłości pochodzącem, przez
2498  1,  12|                 sposobności do uczciwych uczynków a wynurza się ona ślepych
2499  2,  19|           odpuszczenia, komu natychmiast uczynku jego żal; a niema być ten
2500  1,  2 |                   cnota lub męstwo, albo uczynność, albo którego inszego temu
2501  1,  12|              barzo obyczajnego, gdy kto, udawszy się na zbytnie stroje i
2502  1,  10|                 roboty swej niech drugim udziela. .................................~
2503  1,  13|                  ojca naszego między się udzielać, które on różne i różnym
2504  1,  12|                 lepiej nachyli, przydawa ufności, śmiałości domówienia i