Part,  Chap.

2505  1,  10|          przyczynić: Naprzód gdyby każdy ujął nieco swych nakładów, a
2506  1,  4 |              bystrość końska bieganiem a ujęciem obroku bywa skrócona, tak
2507  1,  5 |                   albo żeby bogatym miał ujmować to, coby ubogim, dawał,
2508  1,  6 |               każdy więcej dwiema oczyma ujrzy, lepiej dwiema uszyma usłyszy,
2509  2,  19|                słuszności ustosowane być ujźrą, i źli nie łacno je z tym
2510  2,  14|           dostatecznie, ile się nam zda, ukazaliśmy. Teraz zaś o ustawach, wedle
2511  1,  12|                  tak, iż nie wstydzą się ukazować onych części ciała, które
2512  2,  19|                  któreby słuszność prawa ukazowały. Bo owe nieznaczne słowa
2513  1,  5 |               którychby ludzie skromni a układni łaskawą twarz królewską,
2514  2,  17|             godne, aby ci, co małą rzecz ukradną, nie byli na gardle karani.
2515  2,  17|              prawa wedle różności rzeczy ukradzionych jedne złodzieje wracaniem
2516  1,  2 |            postronnego nieprzyjaciela na Ukrainie była obroniona, a uczciwemi
2517  1,  12| rzeczypospolitych tak moc wzięła, że jej uleczyć nielza, bo mało nie wszytcy
2518  1,  1 |               miasta albo mnóstwo domów, ulicami porządnie sadzone; z tych
2519  1,  9 |                 inszemi osobami) we dnie ulice obchodził, a w nocy miasto
2520  1,  12|                podszczuwacz na złości, a ułowiwszy człowieka temi siły, wiedzie
2521  1,  4 |                  pracami stwierdza się i umacnia i roście w człowieku; a
2522  2,  17|         złodziejstwa zda się być niejako umiarkowania godne, aby ci, co małą rzecz
2523  1,  11|           poddanym dobrze rozkazować nie umie; a kto się nadyma, rządząc
2524  1,  3 |                 przedsię one pracę swoje umiejętnie i z pilnością sprawować,
2525  1,  13|               tylko o onych rzeczach był umyślił rozmówić, które się najwięcej
2526  2,  14|                sądy odprawowano, napisać umyśliliśmy. Lecz ono źrzetelna rzecz
2527  2,  19|                  ten uczynek poczytan za umyślnie uczyniony, który jego powiedacz
2528  1,  3 |         człowieku wzbudza i stwierdza. A umyślniem chciał tu o tym szeroce
2529  1,  13|                ludzkie, przedsię równość umysłów będzie zachowana, która
2530  1,  4 |                bo dobre sprawy z dobrego umysłu i z dobrej chęci pochodzą.
2531  1,  5 |               okażą się jednakie serca i umysły wszytkich stanów, nie będą
2532  1,  13|          powyższa, był uniżon, a kto się uniża, był powyższon. To mamy
2533  1,  13|               aby, kto się powyższa, był uniżon, a kto się uniża, był powyższon.
2534  1,  5 |                  inszym się zalecić albo upodobać mógł, niźli samą cnotą.
2535  2,  18|           potrzymać, niźli winnego z rąk upuścić albo nieskaranemu dać gdzie
2536  2,  18|             chociaby się kto szlachcicem urodził, a nie ma osiadłości, imają
2537  1,  10|             miało, którzy albo się w nim urodzili albo długo mieszkali, żeby
2538  1,  4 |               zacność domu, w którym się urodziły; a pierwej w ich serca cedzą
2539  2,  17|                 albo ku gorszemu odmiana uróść mogła. Ale to z praw rzymskich
2540  1,  11|               obyczajów albo którzy insi urzędnicy czynili opyt o takich paniech
2541  1,  9 |                 to postanowiony osobliwy urzędnik, któryby z ceklarzmi (abo
2542  1,  8 |                 albo królowi albo inszym urzędnikom na to wysadzonym oznajmiali,
2543  2,  19|               więcej pilności i srogości urzędowej trzeba, aby i obywatele
2544  1,  4 |                trzymać. To imię: cnota w uściech mają, ale rzecz same, która
2545  1,  5 |                rozkazuje temi słowy: Gdy usiędzie król na stolicy królestwa
2546  1,  4 |             serce swe a popędliwości swe uskromić; i ona też: Jako bystrość
2547  1,  5 |              pospolitemu swych poddanych usługiwali. .................................................................................~
2548  1,  13|             naszemi ludziom, ile możemy, usługować. Nie godzi się nam, którzy
2549  1,  6 |                  też zdanie w tej mierze usłyszał, z nich wyrozumiał, jeśliby
2550  1,  6 |              ujrzy, lepiej dwiema uszyma usłyszy, a dwiema rękami i dwiema
2551  2,  19|                Teć są rzeczy, któreśmy o ustanowieniu nowych praw, albo poprawieniu
2552  1,  2 |                  drogi dobrych obyczajów ustąpili, dla tego używają, aby wżdy
2553  2,  19|               niektórych prawnikach albo ustawcach praw starodawnych, którzy
2554  2,  19|               zabieżeć należy na mądrego ustawcę praw, aby się czego nie
2555  1,  12|                 ty i o tej rzeczy inszym ustawę czynić chcesz, o czym sam
2556  2,  19|           skończy, toż dopiero to trzeba ustawić, aby nic przeciwko prawom
2557  2,  19|             opłakawać a wiszące nad nami ustawicznemi modlitwami oddalać mamy;
2558  1,  5 |                jest roztropność, która z ustawiczny zabawy z ludźmi uczonemi
2559  1,  12|               sam na się pirwej to prawo ustawił, którybyś się za miłownika,
2560  1,  7 |                za niejaką nagrodę zasług ustawiła im to prawo, aby głowa ich
2561  1,  3 |                nasze żadnego karania nie ustawiły, ale przedsię na złodzieje,
2562  2,  14|              Prawa lub statuty dla złych ustawione.~Jako wiele na dobrych obyczajach
2563  2,  18|                  czym winę dawać, ma być ustawiono karanie na takowe: bo niesłuszna
2564  2,  19|                  a iżby wiedział, że moc ustawowania praw jest mu od rzeczypo
2565  2,  19|               się czego nie dopuszczał w ustawowaniu praw, coby za dobre a przystojne
2566  2,  17|                  ludzkich. Lecz Bóg sam, ustawując mężobójcom na gardle karanie,
2567  1,  3 |             nierządności cielesnej miarę ustawuje, hamując wszelaki zbytek,
2568  2,  19|           posłuszni gdy je do słuszności ustosowane być ujźrą, i źli nie łacno
2569  2,  18|                 chodem i wszytką postawą ustraszyć a serce twe zwątlić. Zawżdy
2570  1,  13|             powinnościami zawżdy naszemi uszanować, szczęśliwe i przeciwne
2571  1,  5 |                rostą owe słowa i pisania uszczypliwej żółci pełne: chłopska krew
2572  1,  6 |          potrzeba, aby wiela ludzi oczu, uszu i nóg i rad używali, chcąc
2573  1,  13|             ratunku nie dawa, kto zamyka uszy przed proszącemi a drzwi
2574  1,  12|            ponieważ straciwszy rozsądek, utopiwszy rozum, zatoną wszytkie sposobności
2575  1,  8 |                zaisteć ci, którzy marnie utrącają majętność, godni są karania
2576  1,  4 |              trzeźwości miłość wzbudzić; utratnik też majętności a na zbytnie
2577  1,  13|                 obaczał; a nadtoby i ono uważał że mu więcej do doskonałości
2578  1,  11|              takowe role wydzierają, aby uważali u siebie ono karanie, które
2579  1,  3 |          nieustawiczność pilnie u siebie uważy: ten nie będzie potrzebował
2580  1,  13|                   albo na rozpominaniu i użaleniu tych przygód, którym wszyscy
2581  1,  12|                  i zuchwałym, a jako bez uzdy konia z drogi błądzącym
2582  1,  6 |                  niekiedy dali się w tym uznać, iż nazbyt stan swój miłują,
2583  1,  13|                  niech nauki swej i rady użycza potrzebnym; kto szlachectwem
2584  1,  8 |               każdy rzeczy swoich dobrze użył, a używając mógł też rzeczpospolitą
2585  1,  8 |             rzeczy swoich dobrze użył, a używając mógł też rzeczpospolitą
2586  1,  4 |              gier, by jedno tego miernie używały; ponieważ zdrowie człowiecze
2587  1,  2 |                   którem wyżej mianował, używam, mając tę nanadzieję, iże
2588  1,  3 |               wzięli sobie w zwyczaj a w używanie rzeczy uczciwe: nie byliby
2589  2,  19|                aby go w rzeczypospolitej używano; bo to na dobrego sołtysa
2590  1,  12|                 czemuż okrom ustawy tego używasz? Czemu z waśni chcesz, aby
2591  1,  4 |               napisał:~...... Laudataque virtus~Crescit, et immensum gloria
2592  1,  12|                pomaga, chocia ich z tych wad strofują. A tak jakoby zwątpiwszy
2593  1,  13|             hardzie, nic okrutnie. Bo te wady z siebie wygnawszy, choć
2594  1,  6 |              owszem daleko większej, bez wagi wyroku, bez rozmaitego porady
2595  2,  18|                  złoczyńca tak się wolno wałęsał a zawżdy nad głową twą wisiał,
2596  1,  5 |             rozkazować, serce głaskać, a wały nawałności ich skromić i
2597  1,  12|             proroka tak mówiącego: Biada wam, którzy wstawacie rano,
2598  2,  18|                  jej spodziewasz? Lecz z wami, którzy jednej chęci jesteście,
2599  1,  9 |              wygładzone - jako są karty, warcaby, kostki i insze tym podobne.
2600  1,  9 |                  rzadko siadają na swych warstaciech; chowają uczniów abo towarzyszów
2601  1,  3 |                 rzczy uczciwych kęsa nie warta jest, jeśli do niej staranie
2602  2,  16|                  PRAW~1. Praw ten ma być warunek, aby wszytko ku, uczciwości
2603  2,  16|                                          WARUNKI PRAW~1. Praw ten ma być
2604  2,  18|                przeleż w te doły pierwej was wtrącą, niźlibyście wy drugie
2605  1,  12|             ustawy tego używasz? Czemu z waśni chcesz, aby to drugiemu
2606  1,  13|               obyczajach.~Swarom przeto, waśniom i nienawiściom bynajmniej
2607  2,  18|               złościwej tej cierpliwości waszej złościwe przyczyny; a przeleż
2608  1,  12|                 piszczałka na biesiadach waszych i t. p. .................................................................~ ~
2609  2,  18|            znosicie częstokroć z wielkim waszym złem - bo widzi on Bóg złościwej
2610  1,  10|               odjąć mogła. Bo chorzeje i wątleje tak ciało, jak i myśl, od
2611  1,  3 |              może w tej mierze żaden nie wątpić, i owszem, czym kto ma leniwszy
2612  2,  19|           przeciwko prawom nie mogło być ważno, ani samo rozkazanie królewskie.
2613  1,  6 |                  bywa zbieran, jedno dla ważnych spraw i to na sejmie, godzi
2614  2,  18|                 jako aby ten - który się waży przywieść kogo w niebezpieczność
2615  1,  12|               jako przez jakie naczynie, wchodzi on podszczuwacz na złości,
2616  1,  11|                  jeśliby w tej gospodzie wczasność mogli mieć, szli byli za
2617  1,  12|                 pychy. A którzy się w to wdadzą, widzimy, że pospolicie
2618  1,  12|              nielza, bo mało nie wszytcy wdali się w pijaństwo - tak panowie,
2619  1,  13|             miejsce, a w ichby się urząd wdały. A przełóż ludzie dobrzy
2620  1,  13|           pomieszanie stanów, gdy ludzie wdawają się w sprawy sobie nie należące;
2621  1,  12|               wytworniejszą szatę na się wdziawszy, jesteś mędrszy? aza sprawiedliwszy?
2622  1,  9 |          ubrawszy do domówby się cudzych wdzierali, a ktemu też i kostyry,
2623  2,  14|              wynurzające się zuchwalstwo wędzidła kładziono. A ponieważ tak
2624  1,  3 |                pilnie serdecznemi oczyma wejrzy i na tę żywota doczesnego
2625  1,  12|               cnocie a godności powinna, wełnie przypisować a szaty swoje
2626  1,  12|              nadętości, a zarazem wlepia weń to mnimanie, aby zacność
2627  1,  9 |                  wszędzie obyczaj, że na wesela wiela ludzi proszą, którym
2628  1,  9 |                dozwalają. Lecz na takich weselach trzeba myślić o dobrodziejstwie
2629  2,  18|              dopuścił, z takiej wolności weselić się mógł. A wierę - askądże
2630  1,  12|                   iż ludzi naprzód czyni wesołe, potym, gdy się go więcej
2631  1,  1 |              czeladź i wszyscy domownicy wespołek żyli, a do każdej potrzeby
2632  1,  6 |                 którzy acz nie mają mocy wetować, wszakże wiele rzeczy potrzebnych
2633  1,  8 |                  pytał przyczyny takiego wetowania, odpowie, iż na się albo
2634  1,  6 |                 Tym sposobem i o drugich wetowaniu będzie potym lepszy rozsądek
2635  2,  17|               się nic nie wróci, komu co wezmą, i złodziejów przedsię nie
2636  1,  5 |                 zakon Boży od ofiarników weźmie, a niech go czyta przez
2637  1,  4 |         ćwiczenia dziatek i młodzieńców?~Weźmijmy tedy początek tej rozprawy
2638  1,  3 |           trzymają się sprośnych, miasto wiadomych trzymają się niewiadomych,
2639  1,  11|           chrześcijanie, których się oni wiarą brzydzą, służą im niewolniczą
2640  1,  5 |           wykorzeniać, a zgodę stanowić, wiarę każdemu zachować, też i
2641  1,  6 |         rzeczypospolitej szkodliwego być widzą, aby się przeciw temu zastawili.
2642  2,  17|                   Aleksander też cesarz, widząc, że mało co wyższych czasów
2643  2,  18|                 wielkim waszym złem - bo widzi on Bóg złościwej tej cierpliwości
2644  1,  4 |              naśladować. A tu radbych to widział, aby każdy rodzic w się
2645  1,  6 |          ubliżenia jakiego nie odnosiła. Widziałem to sam, gdy wiele rzeczy
2646  1,  3 |                inszych narodów nigdy nie widziano, któryby takowe zwyczaje
2647  1,  3 |               mówię? Atoli ktemu, abyśmy widzieli, że te rzeczy są jakoby
2648  1,  12|              Gdyż bierzma w oku swym nie widzisz, chcesz aby z oka brata
2649  2,  18|               prawdziwej wolności sposób wiecie, obaczcie to ze mną, co
2650  1,  3 |           zachowana. Bo kto jedno na one wieczną błogosławionych stolicę
2651  1,  4 |        szkodliwego, nie mniej to mocy na wieczne czasy w nich będzie miało,
2652  1,  3 |        wiadomością i rozmyślaniem rzeczy wiecznych bywa rozkochana i zachowana.
2653  1,  12|                  włoskiej, tenże zasię w wieczór chodzi w tureckiej fałszurze,
2654  1,  12|              pijaństwem; a pijecie aż do wieczora, abyście pałali winem -
2655  1,  1 |           wszyscy cichy a spokojny żywot wiedli, aby każdy swego bronić
2656  1,  13|                 i wielce ważą ony, które wiedzą, że też i oni drugie wielce
2657  1,  3 |               jakoby w ciemnościach, nie wiedząc, co czynić mają - częstokroć
2658  1,  3 |                tedy to jeszcze w różnych wiekach, osobach, staniech i w różnych
2659  1,  6 |                Co Panie Boże daj, aby na wieki trwało!~Ale też niekiedy
2660  2,  17|                 może. Majestat tedy jest wielmoźność a dostojność rzeczypospolitej
2661  2,  17|                 pospólstwa, o wszelakiej wielmożności i godności, że w męstwie
2662  1,  4 |                  hamują, z której roście wielomowność zbytnia i płochość języka
2663  1,  13|         najwięcej przed oczyma ludzkiemi wiercą.~Których dochodząc, chocia
2664  2,  18|             wolności weselić się mógł. A wierę - askądże ta cierpliwość
2665  1,  6 |          przypuszczani, trzeba, aby byli wierni i milczeniem ozdobieni.
2666  1,  4 |                 sentencje zacne, to jest wierszyki, nauki albo przykłady jakie
2667  2,  18|                  wiele pozwolono, aby im wierzono, że oni okrom pojmania stawią
2668  1,  5 |                 zarazem a nie skwapliwie wierzyć, między wielkiemi pany nieprzyjazni
2669  1,  11|                  rzeczy kmiecych, ale tę wieś, albo ziemię, którą trzymał
2670  2,  17|                 polepszywszy wnet bywają wieszani - a podobnoby się polepszyli,
2671  1,  11|                 jest i mienie i wszytko, wieźcie się stąd starzy kmiecie
2672  2,  17|                Takci się zda, jeśliby to więzienie sroższe było, niż na gardle
2673  2,  17|                 na dnie w plugawstwach w wieży - jakąż potym śmiercią on
2674  1,  4 |           zepsowało się, które potym złe wilgotności i ciężkie niemocy czyni;
2675  1,  12|                 wieczora, abyście pałali winem - harfa, bęben, piszczałka
2676  1,  5 |                przedsię królewska władza winna obyczajów i praw ziemskich
2677  1,  9 |                               6. Karczmy winne i piwne abo wygładzone,
2678  2,  18|               poimawszy potrzymać, niźli winnego z rąk upuścić albo nieskaranemu
2679  1,  11|                  król podjął dlatego, iż winnicę u Nabota poddanego swego
2680  2,  18|                  nad nim czyni, co i nad winnym, z którymby nie mogła być
2681  2,  17|              urząd należy, zaniedbawasz: winujże się sam, jeśli wedle tego,
2682  1,  7 |                czynią, którzy pieniężnej winy bronią? Śmiech tylko z siebie
2683  1,  4 |         pierwszych młodych lat swych nie wiodły w próżnowaniu; niechaj się
2684  2,  19|               prawem i zwierzchność jego wisi ze zwierzchności prawa:
2685  2,  18|           wałęsał a zawżdy nad głową twą wisiał, czyli radniej aby z więzienia
2686  2,  19|             pospolite klęski opłakawać a wiszące nad nami ustawicznemi modlitwami
2687  1,  5 |                  albo podatek na poddane wkładać, albo co na wieczność stanowić.
2688  1,  11|                  na każdy rok na kmiecie wkładano, i o tych ciężarach, które
2689  2,  17|           przykazanie, jeśli się głęboko wkorzeni w serca nasze, może nas
2690  1,  3 |     nieprzyjaciele, którzy się w nas tak wkradli, iż za ich opanowaniem nie
2691  1,  11|                  drudzy, którzy wszytkim władną, są niektóre msze, na które
2692  1,  5 |                  gdyż przedsię królewska władza winna obyczajów i praw ziemskich
2693  1,  3 |          skromności, a podbijając je pod władzę i pod moc rozumowi, aby
2694  1,  3 |                toby się w to ustawicznie włamował, a w obyczaj to sobie przywodził.
2695  1,  11|                 bezpiecznie rzec, że ich własna jest? nie inaczej jedno
2696  1,  5 |            rzeczypospolitej niźli o swej własnej myślić, o wszytkich członkach
2697  1,  5 |      zaniedbywali, a nie tak wiele swemu własnemu pożytkowi, jako pospolitemu
2698  1,  4 |              serca ludzkiego mocniej nie wlepi, jako to, do czego kto z
2699  1,  12|             pysze i nadętości, a zarazem wlepia weń to mnimanie, aby zacność
2700  1,  11|                  jednego czasu jechał do Włoch przez baworską ziemię, chciał
2701  1,  12|               chodziwszy po ranu w kapie włoskiej, tenże zasię w wieczór chodzi
2702  1,  12|                  po niemiecku, drudzy po włosku, drudzy po turecku; nie
2703  2,  15|       grzeszącemu, ale by też to w ludzi wmawiały, że się nie godzi grzeszyć.
2704  1,  4 |                  i ku zgotowaniu łacna a wnętrzności nie zapalająca; albowiem
2705  2,  17|                  nic nie czynią, czegoby wnetże pospolicie nie wysławiano.
2706  1,  12|              zmaza na dobre obyczaje tym wniesiona jest, gdyż w zbytku i w
2707  2,  16|       trudnościach i krzywdach wszytkich wobec stanowić i radzić trzeba.
2708  2,  16|              znają; naostatek że też ani wody, ani powietrza, ani słońca
2709  1,  1 |               obywatelom na wszem dobrze wodziło, i iżby wszyscy szczęśliwy
2710  2,  19|                czemuby też niepożyteczni wojewodowie, niepożyteczni starostowie,
2711  2,  17|               skazanych być mogły abo na wojnach, abo na domowych robotach;
2712  1,  8 |                 gospodarstwem, trudno mu wojować, żaden go nie śmie pozwać
2713  1,  11|                 Nie może to być, aby ten wojskom miał umieć dobrze rozkazować,
2714  1,  11|              sobie śmieją przywłaszczać. Wołają, że ich świat, a wszytkie
2715  1,  9 |        nieprzyjaźna. 2. Nocne biegania i wołania imo to, iż uczciwym obywatelom
2716  1,  9 |           wszyscy śpią) przechodząc się, wołanieby czynili, w maszkary, się
2717  2,  18|                  czynić musisz. Cóż tedy wolisz, czy aby ten złoczyńca tak
2718  2,  16|                  służą, ci za prawdziwie wolne mają być rozumiani, jako
2719  2,  16|            chłopstwo i ludzie od urzędów wolni; a jeszcze ciężej ci, którzy
2720  1,  4 |                  staranie mieć, aby myśl wolniejsza była a do wszytkiego gotowsza
2721  2,  17|             majestatowi występne karano: wolniejsze prawo na ten występek uczynił,
2722  1,  4 |         jakiejkolwiek ochłody albo też i wolniejszej myśli: przeto rodzice niechaj
2723  2,  19|                 mówią, że zwierzchny pan wolny od praw, zda się, że to
2724  2,  16|                który, aby długo mógł być wolnym, pragnął tego, aby był niewolnikiem
2725  1,  7 |               pożytkiem rzeczypospolitej wotować. Za winą pieniężną pomaga
2726  1,  7 |                  czynić pierwej, niźliby wotowali, coby z pożytkiem rzeczypospolitej
2727  1,  6 |                ich dowcip, słuchając jak wotują, wybaczy: też i to, do czego
2728  1,  8 |            zaniedbawszy sprawiedliwości, wotuje albo dla swego albo dla
2729  1,  4 |            młodzieńczyka swego, niech go wprawią w takowe nauki albo rzemiosła,
2730  1,  4 |                  w jakie obyczaje ma być wprawowan, a jakie mniemanie o rzeczach
2731  1,  11|            rozkazować, potrzeba, aby sam wprzód dobrze posłuszny był. .............................~
2732  2,  17|             ukradzionych jedne złodzieje wracaniem w pięciornasób, drugie we
2733  1,  9 |                pocie czoła swego, aż się wrócą do ziemi, z której poszli.
2734  2,  17|                  to prawo, aby złodzieja wróceniem we dwójnasób, a lichwiarza
2735  1,  4 |                 za karność? aby to zasię wróciwszy się do domu umiał drugim
2736  1,  4 |                ten wiek gorącością sobie wrodzoną pała, nie potrzeba ognia
2737  1,  4 |                  w młode dziecinne serca wsadzona; ponieważ (jakom pierwej
2738  1,  1 |            sadzone; z tych zasię miast i wsi stawa się ta obywatelów
2739  2,  17|                wiele wystąpił; a wszakże wspaniałego męża rzecz jest a prawie
2740  2,  16|           powietrza, ani słońca nie mają wspólnego? Bo to, co jest u nas w
2741  2,  18|                  gdym o różności karania wspomniał. A iż to jest rzecz niesłuszna,
2742  1,  12|             mówiącego: Biada wam, którzy wstawacie rano, abyście szli za pijaństwem;
2743  1,  12|            wygrało, którem pił. Bo dymy, wstępujące do głowy, mieszają wszytko,
2744  1,  4 |               dzieci w uczciwości miały, wstydały się go i obawiały, a nie
2745  1,  11|                Bogu wiary dzierżymy, nie wstydamy się mieć niewolnikami ludzi
2746  1,  12|               poczęli nosić, tak, iż nie wstydzą się ukazować onych części
2747  2,  15|              przez które postanowione, a wszakoż i dla zwierzchności urzędu.~
2748  1,  13|            trzymać, a powodzenia od Boga wszechmogącego prosić i czekać, przed którego
2749  1,  13|            pokornych. Bo się zda, jakoby wszelaką ludzkość zwlekli z siebie
2750  1,  5 |                 ubogim, chociaby się też wszelakiemi cnotami ozdobili, żadne
2751  1,  4 |                 przeto rodzice niech się wszelakim sposobem o to starają, aby
2752  1,  6 |           odstępowali, z któremiby się o wszelkich rzeczach namyślał a z niemiby
2753  1,  10|         pospolite były im postanowione i wszelkie potrzeby do żywności należące
2754  1,  4 |                  uczciwe, niech nie będą wszeteczne, błazeńskie a niewstydliwe. .........................................~
2755  1,  12|                 niesposobnego a nakoniec wszetecznym i zuchwałym, a jako bez
2756  2,  19|                 swego posłuszni byli, to wszysko, com powiedział, u siebie
2757  1,  9 |               przystoi, były sprawowane. Wszystcy próżnujące i pijanice srodze
2758  1,  3 |        roztropność, która jest najlepszą wszystkiego żywota ludzkiego rządzicielką,
2759  1,  5 |               też i inszych potrzebnych. Wtóra: mierność popędliwościom
2760   |                                   KSIĘGI WTÓRE.O PRAWACH,~to jest: o ustawach
2761  2,  18|            przeleż w te doły pierwej was wtrącą, niźlibyście wy drugie w
2762  1,  13|                 a w cudze się urzędy nie wtrącać. Bo stąd roście pomieszanie
2763  2,  18|              niźlibyście wy drugie w nie wtrącić mogli. O nędzny stanie rzeczypospolitej
2764  1,  4 |             Merkury przekształtować, ani Wulkan przekować nie może; czego
2765  1,  11|                  trzeba w dobre obyczaje wwieść, aby pewnych czasów albo
2766  1,  6 |            dowcip, słuchając jak wotują, wybaczy: też i to, do czego się
2767  1,  4 |                liczbę roboty ich od nich wybierali.~.................................................................................................................................~
2768  1,  10|                  niźliby wszytko ubóstwo wychować mogły, tedy ich trzeba tym
2769  2,  14|               jest wielkim znakiem złego wychowania ludzkiego, nieszczęśliwego
2770  2,  14|                 jest, iż gdyby stateczne wychowanie, wstyd, dobroć, cnotliwe
2771  1,  4 |              habet: ~To jest:~Gdy męstwo wychwalają, więcej go przybywa,~Jako
2772  1,  11|               prawa nie może na ludziach wyciągać, jedno czynsz a robotę powinna. .......................................................................................~
2773  1,  4 |                 też niech je zwyczają ku wycierpiemu zimna i gorąca i twardej
2774  1,  11|       przywodzisz, a prawie krew z niego wyciskasz? A z tego ubogich ludzi
2775  1,  4 |                  syny swoje temi naukami wyćwiczyli, z którychby oni zarazem
2776  1,  8 |                ktoby się chciał na jatki wydać Wiele ich do niego przychodzi
2777  1,  7 |             którem o karaniu mężobójstwa wydał; a tu dla przykładu przywiodłem
2778  2,  17|          okazałem to ja cztermi oracjami wydanemi; tamże zarazem okazałem
2779  1,  12|                 bogactwy się popisujące, wydawa. Jako jeden powiedział:
2780  1,  4 |               żywności, któraby była nie wydworna i ku zgotowaniu łacna a
2781  1,  11|    rzeczypospolitej, który trochę ziemie wydzierając twemu sąsiadowi, wydzierasz
2782  1,  11|             wydzierając twemu sąsiadowi, wydzierasz mu z gęby chleb, w ubóstwo
2783  1,  9 |              starał, próżnujące z miasta wyganiając, a pijane i hultaje karząc.~
2784  1,  10|           chcieli, niechby z miasta byli wygnani, co i o cudzych żebrakach
2785  1,  13|            okrutnie. Bo te wady z siebie wygnawszy, choć różne są majętności
2786  1,  12|              sobie dobrze, zawołał: wino wygrało, którem pił. Bo dymy, wstępujące
2787  1,  1 |       szczęśliwie, to Jest (jako Cicero) wykłada) uczciwie a dobrze żyć mogli,
2788  2,  19|               nieznaczne słowa wiele nam wykładaczów narodziły i przyczyny rozmaitego
2789  2,  19|                 i źli nie łacno je z tym wykładem wykręcą. Bo niech będzie
2790  1,  2 |           opisali, przeto nie potrzebują wykładu naszego. Aleć ja wiem, dla
2791  1,  3 |                niej staranie i zabawa ku wykonaniu tych rzeczy nie przystąpi. ...............~
2792  2,  19|                  z rzeczypospolitej byli wykorzenieni; aby dla ich złości i dobrzy
2793  2,  19|                  łacno je z tym wykładem wykręcą. Bo niech będzie ten artykuł,
2794  2,  14|               rostącemu złemu zabiegano, wylewającej z brzegów swejwoli zapory
2795  1,  12|                tobie zwierzone łacno się wymkną. Wtenczas się wiele mówi,
2796  2,  17|               morderców, któryby się nie wymknął z tego siedzenia dorocznego?
2797  2,  19|            karani, chybaby co z przygody wymówiwszy przeciwną rzeczą bez odwłoki
2798  2,  17|                  rzymski cesarz, naprzód wymyślił, pewną sprawę mamy, a potym
2799  1,  12|           kosztownemi na wzgardę drugich wymyślonemi: bo wytworne szaty i złote
2800  1,  6 |           pospólstwem, aby się przeciwko wynalazkom panów rad opierali a pilnie
2801  1,  12|           ponieważ szaty dla potrzeby są wynalezione, żeby od zimna i od gorąca
2802  1,  1 |                  rzeczypospolitej obronę wynaleziono. ...........................................................................................................~ ~
2803  1,  9 |           zakazane, któremi wytrawiona a wyniszczona bywa osób prostych majętność,
2804  1,  12|                  do uczciwych uczynków a wynurza się ona ślepych i nieukróconych
2805  2,  14|           swejwoli zapory zakładano a na wynurzające się zuchwalstwo wędzidła
2806  1,  3 |                  przyłożyć ma, jakoby go wyostrzył.~.................................................................................................................................~
2807  1,  1 |            sposób i przyrodzenie naprzód wypisali, a oznajmienie od onych
2808  1,  2 |                pracy, niźliby tu odemnie wypisane być miały; a jednak też,
2809  2,  17|         rzymskich jest napisano. Lecz my wypiszmy pierwej, co to jest majestat,
2810  1,  12|                  żaden tego dostatecznie wypowiedzieć nie może. - Bo ponieważ
2811  1,  3 |               ich oracz sprawą dobrą nie wyprawi; zaś żadne przyrodzenie
2812  2,  19|                   któreśmy obiecali, już wyprawujmy.~
2813  1,  5 |              jest królem, obraz na ziemi wyraża. ....................................................................................................................~
2814  1,  13|                ci bywają poniżani. Bo to wyrokiem Syna Bożego jest postanowiono,
2815  1,  5 |                   iż król nietylko wedle wyroków albo statutów, ale też wedle
2816  1,  6 |                daleko większej, bez wagi wyroku, bez rozmaitego porady sposobu.~
2817  1,  6 |                  mierze usłyszał, z nich wyrozumiał, jeśliby się co w tej mierze (
2818  1,  6 |                 się toczy, dostateczniej wyrozumie i dekret uczyni taki, który
2819  1,  3 |        ćwiczeniem podpartej, iż ona i do wyrozumienia roztropność ostrzy i sposobność
2820  2,  16|              ludzi zarażeni, wiele złego wyrządzają ludziom podlejszego stanu,
2821  2,  18|           rodzaju, ale majętnościom bywa wyrządzana; gdyż chociaby się kto szlachcicem
2822  1,  13|                Każdemu jego cześć ma być wyrządzona; nie trzeba tak rozumieć,
2823  2,  17|              rzeczom jako osobom, którym wyrządzony, nie wiem, jeśliby inszym
2824  1,  12|               aby z oka brata twego pręt wyrzucono? O ostateczna rozpusto!
2825  1,  4 |                  zbytnie kosztowne szaty wysadzający się nie zaleci dziatkom
2826  1,  12|          powiedział: nazbyt się na szaty wysadzasz, nazbyteś nikczemny. Ludzie,
2827  1,  8 |                  inszym urzędnikom na to wysadzonym oznajmiali, co się wżdy
2828  2,  17|                tak wielem set ich, który wysiedział rok na dnie w plugawstwach
2829  1,  4 |                  uczynili rodzice, gdyby wysławianiem cnoty a przypominaniem przykładów
2830  2,  17|            czegoby wnetże pospolicie nie wysławiano. I takci oni stopniami swemi
2831  1,  8 |                łaski opatrzenia jakie za wysługi (jako ono mówią) na wieczność
2832  1,  5 |                 szlacheckiego nadętość i wysoką myśl, z możniejszych pychę,
2833  2,  16|                 być karani, którzy są na wysokich urzędziech, niż podlejszego
2834  1,  3 |             sobie mając, nie miał często wystąpić, domagając się tych rzeczy,
2835  2,  17|                  jedno jako gdybyś wiele wystąpił; a wszakże wspaniałego męża
2836  1,  4 |           dziatkom, a rozum i dowcip ich wystawiali, chociaż też i więcej, niżli
2837  2,  17|             baczy to, że jest na krzywdy wystawiony. A przeto trzeba o tym radzić,
2838  1,  7 |                 A jeśliże karanie ma być występkowi równe, a gdzież się tedy
2839  2,  17|               jakoby przeciw majestatowi występne karano: wolniejsze prawo
2840  2,  17|  rzeczypospolitej czyni, niech będzie za występnego przeciw majestatowi osądzon.
2841  2,  16|                 ani w lekcejszym karaniu występnych. 3. Jeśliże dla jednakiego
2842  2,  17|                 co przeciwko majestatowi występują. 6. Na lichwiarze i urzędy
2843  2,  17|                  strony żywota twego nie występujesz, a przedsię nie inaczej
2844  1,  5 |               zabawy z ludźmi uczonemi a wystrzegania pochlebców roście, z czytania
2845  2,  18|                  radniej aby z więzienia wyszedszy sprawował się? Ale rzeczesz
2846  1,  9 |               mają być zakazane, któremi wytrawiona a wyniszczona bywa osób
2847  1,  12|                 Aza ty, kosztowniejszą i wytworniejszą szatę na się wdziawszy,
2848  1,  11|                być; niechby je tych nauk wyuczyli, któreby je i do wszelakiej
2849  2,  17|            szkodzie rzeczypospolitej nie wywarła, zwłaszcza iż wszytek ten
2850  1,  8 |            pewnych czasów czynili opyt i wywiadowanie około obyczajów ludzkich
2851  2,  17|                   sromotami, więzieniem, wywołaniem z ziemie, niewolstwem albo
2852  1,  6 |               wszytkiemi~inszemi urzędy, wyznawać się i dokazować być stróżem
2853  2,  19|                Ano z onych ludzi, którzy wyższe a zacniejsze urzędy trzymają,
2854  2,  18|                  na jednym miejscu jest, wyższego się miejsca przed tobą domaga.
2855  2,  17|               cesarz, widząc, że mało co wyższych czasów przed nim wiele ludzi
2856  1,  3 |          sposobność do spraw w człowieku wzbudza i stwierdza. A umyślniem
2857  1,  4 |                 w synu trzeźwości miłość wzbudzić; utratnik też majętności
2858  1,  3 |              roście; która iż nieinaczej wzburza serca ludzkie, które opanuje,
2859  1,  12|               abo szatami kosztownemi na wzgardę drugich wymyślonemi: bo
2860  2,  17|                  ubogich ludzi naród dla wzgardy swej a niekarności baczy
2861  1,  7 |            obraża, i sądy ludzkie bywają wzgardzone i światło sprawiedliwości,
2862  2,  17|                Bo i na osobę trzeba mieć wzgląd: czy to mogła uczynić i,
2863  1,  11|                używa, jako by je mieczem wziąwszy, takby z nich szydził mówiąc:
2864  2,  16|         przywileje i tytuły świebody moc wzięły. Wiele ich, którzy z nienawiści
2865  1,  6 |              Zamknienie opisania senatu, wzięte do ich powinności.~.................................................................................................................................~
2866  2,  17|                 wróci lichwy niesłusznie wziętej. Tym tedy rzeczom prawem
2867  2,  16|              szlachcica. Onego ranionego wzięto do balwierza, ale iż niektóre
2868  1,  4 |         powiedział, i niżej często o tym wzmianka będzie) szkodliwsze jest
2869  1,  4 |          dziecinnego (o którym uczyniłem wzmiankę wyżej), w jakie obyczaje
2870  1,  7 |                          Niech przeto na wzór będzie w kole senatorskim
2871  2,  19|                 pan byłby żywym prawem i wzorem każdemu ku naśladowaniu
2872  1,  3 |            jeśliby do tego jaka potrzeba wzywała); a żadnej rzeczy straconej
2873  1,  3 |                  ustawiczną złych rzeczy zabawę sprosności broją. Albowiem
2874  1,  10|               może i ile może; niech się zabawia jaką uczciwą robotą, a owocu
2875  1,  5 |                 przeto królowie mają się zabawiać ludźmi statecznemi, poważnemi,
2876  1,  4 |                  spraw pożyteczni, będąc zabawieni nieprzystojnemi rozkoszami
2877  2,  16|              jest żart a jakoby igrzysko zabić ciebie, a tobie to za główny
2878  2,  17|                 kradzeniem rzeczy, niźli zabijaniem przyjaciół.~A iż gardłem
2879  2,  16|             występek poczytają, jeśli go zabijesz albo ranisz. Aleśmy o tym
2880  1,  7 |                 i pożytki na przyjacioły zabitego przychodzące, którzyby nic
2881  1,  7 |             szkodę rzeczpospolita wzięła zabiwszy mężobójce, niźli złodzieja.
2882  2,  17|                  aby miał przyjść w ręce zabójcy, którego też samego że toż
2883  2,  15|                  dobre obyczaje, a złych zabraniają. Ale do praw przydane bywają
2884  1,  9 |            biesiady uczciwe nie mają być zabraniane, wszakże w nich ma być znaczna
2885  2,  16|                tak w rozkazowaniu jako w zabranianiu, jednym a jednakim sposobem
2886  2,  17|               Niech przeto tego statutem zabronią i przeciw wszelakiemu sromoceniu,
2887  1,  4 |             snadniej dowieść mogą, jedno zabronieniem próżnowania. Niechajże tedy
2888  2,  17|               przetoż i to prawem ma być zabroniono, i wszyscy do skromnego
2889  2,  17|                złą zdradą, zamieszaniem, zaburzeniem jawnymi jakkolwiek nieprzyjacielsko,
2890  2,  17|            czyniono. Tak się tedy drugim zachowajmy, jako chcemy, żeby się też
2891  2,  17|                   żeby się też i oni nam zachowali. Jeślić się zda ciężka rzecz
2892  1,  11|        przystojności bronion i w całości zachowań być ma, tak, iż nie dziw,
2893  1,  4 |                  zdrowiu i ku trzeźwości zachowaniu. A nie tylko niech i je
2894  1,  13|      powinowactwo braterstwa między nami zachowano było. Kto tedy jest bogaty,
2895  1,  7 |                najszlachetniejszej, bywa zaćmione i rozkazanie Boże bywa w
2896  1,  3 |             między inszemi cnotami dosyć zacna; która wiadomością i rozmyślaniem
2897  1,  4 |                bywa.~Ktemu też sentencje zacne, to jest wierszyki, nauki
2898  1,  5 |               porównają się zwierzchni i zacni z niższemi, a w rozmaitych
2899  2,  19|             onych ludzi, którzy wyższe a zacniejsze urzędy trzymają, nierówno
2900  1,  5 |                  zwierzchniejszemi, albo zacniejszemi świetną szatą, mnóstwem
2901  2,  17|               aby czym kto bogatszy albo zacniejszy jest, tym sroższemi, albo
2902  1,  5 |           wkładają i wojny z postronnemi zaczynają i insze rzeczy sprawują;
2903  1,  5 |              tejże nadętości dostojeństw żądają, urzędów się domagają, podlejsze
2904  2,  19|                 ktoby komu sprośne słowo zadał, a natychmiast tego, co
2905  2,  16|              tych ran, które oba jednako zadali, schodzi z tego świata.
2906  2,  17|                 komu obrażenie majestatu zadane być może. Majestat tedy
2907  1,  9 |              chorym i położnicom strachy zadawaj ą. 3. Nuż proszę, a co za
2908  2,  19|            odwołać. Pozową kogo o to, że zadawszy przykre słowo, natychmiast
2909  1,  11|              ludzi, nad któremi zaprawdę żadenby nie miał być przełożon,
2910  1,  11|                 urzędu we wszym słuchał. Żadnemu nie dopuszczą nijakiego
2911  2,  16|               jednej do drugiej przystęp żądny nie może być, że też jedna
2912  1,  5 |                 i przystojna, aby ludzie żadnych urzędów na sobie nie mający
2913  2,  19|          bojaźliwych albo też rozmaitemi żądzami przypędzonych; ale pospólstwo
2914  1,  9 |                 wszytkę w powinności ich zadzierżawał. A w karczmach niechby tylko
2915  1,  3 |          najszlachetniejszych postępkach zadzierzeć może - jedno wiadomość a
2916  1,  12|           niemasz czoła, u których wstyd zagasł. A cóż by to był za człowiek,
2917  2,  19|            królewskie zapalająca, ma być zagaszeń a z rzeczypospolitej zgoła
2918  2,  16|            ateńskie dla zbytnej wolności zaginęło. U nas pospolity człowiek
2919  1,  5 |                rozkoszom cielesnym miarę zagranicza. Trzecia jest sprawiedliwość,
2920  1,  4 |               jakiemiby je chcieli mieć. Zaista ojciec pijanica nie dokaże
2921  1,  8 |         rzeczpospolitą kiedy podpomagać: zaisteć ci, którzy marnie utrącają
2922  1,  3 |               tedy przedsię tych, którym zajrzemy, w takiej czci i wadze być
2923  2,  16|                 stanu, cnocie ich jawnie zajźrąc, a sprawy ich dobrze uczynione
2924  1,  9 |               kosztowne potrawy mają być zakazane, któremi wytrawiona a wyniszczona
2925  1,  4 |               ostrzejsza. Niechby im też zakazowali towarzystwa ze złemi ludźmi,
2926  1,  4 |              jakoby jaki mocny fundament zakładał żywota napotym uczciwego,
2927  2,  14|                  brzegów swejwoli zapory zakładano a na wynurzające się zuchwalstwo
2928  1,  12|             człowieczego sromotne części zakrywały, ludzie marnochlubni, abo
2929  1,  13|            powinności swej dosyć czyniąc zalecać i zdobić, a w cudze się
2930  1,  12|         ochędożne osobę zdobią i niejako zalecają. Ale zbytniej do ochądóstwa
2931  1,  4 |                szaty wysadzający się nie zaleci dziatkom swym mierności
2932  2,  17|               męstwie a zacnych sprawach zależą, rozumieć. A tak jeśli na
2933  2,  17|                  z mniemania zacności, a zależąca w sądziech i władzy rozkażewania.
2934  1,  12|              przeto też więcej tego mamy żałować, iż ta wada w chrześcijańskich
2935  1,  5 |               ziemskich słuchać, a wedle zamiaru ich ma rządzić. ................~
2936  1,  5 |            stanów zezwolenia, albo wedle zamierzenia praw; co wżdy jednak lepiej,
2937  1,  4 |                 może. Trzeba też, aby im zamierzyli mierność żywności, któraby
2938  2,  17|                   uczynił co złą zdradą, zamieszaniem, zaburzeniem jawnymi jakkolwiek
2939  1,  8 |              miasty, nad powiatami i nad zamkami tak królewskiemi, jakoteż
2940  2,  18|                  ran, do ochromienia, do zamordowania, któregoś się ty dopuścił?
2941  2,  16|                 obwinion, bo dwa o jedno zamordowanie wedle naszych praw nie mogą
2942  1,  7 |             nagrodzone mężobójstwo, jeno zamordowaniem mężobójcy. A jeśliże karanie
2943  2,  18|               ludzi urzędów nie mających zamykają. Bo co niektórzy powiedają,
2944  1,  4 |                  przykłady jakie w sobie zamykające, jakich w każdym języku
2945  2,  17|                  przeto i nierównością i zaniechaniem więzienia dzieje się wielka
2946  1,  9 |                 mają być karani. 1. Bo z zaniedbania skromnego chodu a z nieprzystojnych
2947  2,  17|                 co na twój urząd należy, zaniedbawasz: winujże się sam, jeśli
2948  1,  3 |                 miało zepsować, jeśli go zaniedbują a ustawiczną zabawą ćwiczyć
2949  1,  5 |          miłowali, żadnej części jej nie zaniedbywali, a nie tak wiele swemu własnemu
2950  1,  11|                jeden tylko człowiek mógł zaorywać, abo zarabiać sześćset stajan
2951  2,  14|              chwili, czym dalej, większe zaostrzać. Mówmy przeto, jakie mają
2952  1,  3 |                  zbytnią a łakomą chęcią zapalają się ku dostawaniu wielkich
2953  1,  5 |          trajedjach od gniewu ślepi a do zapalczywości szaleni. .........................................~
2954  1,  3 |                 mówić, którzy częstokroć zapamiętywają się i nie baczą, co przed
2955  1,  11|              swej dosyć uczynią i czynsz zapłacą, jedno jako sąsiedzi. O
2956  1,  5 |           rzeczach najwięcej pokazuje: w zapłatach a w karaniu. Dziś pospolicie
2957  2,  14|           wylewającej z brzegów swejwoli zapory zakładano a na wynurzające
2958  1,  9 |              wygładzone, abo mieszczanom zapowiedziane być mają. Ludzie próżnujący
2959  1,  4 |              nauk albo rzemiosł pierwsze zaprawowanie poznawać i miłować poczynał,
2960  2,  17|                 wzięli, albo onym bywali zaprzedani, którzy z takich handlów
2961  2,  17|               albo daniem w niewolę albo zaprzedaniem złodzieja. A dziś i temu
2962  1,  11|              człowiek mógł zaorywać, abo zarabiać sześćset stajan rolej?. ......................................................................................................................~
2963  2,  19|             przeciwną rzeczą bez odwłoki zaraz zganili; bo on godzien jest
2964  1,  12|               ciało rozmaitemi niemocami zaraża, samego człowieka do statecznych
2965  1,  12|              Jedzenia i picia, i zbytnie żarcie nieprzystojne jest człowiekowi,
2966  2,  16|        początkiem był, ale bijąc, oba mu zarówno byli ciężcy, iż zgoła nie
2967  2,  16|               rzeczypospolitej jemu jest żart a jakoby igrzysko zabić
2968  1,  12|            okromniej ani pomyślić o tym. Zarzucajmy co chcemy, ale mamyli prawdę
2969  1,  6 |         urzędników, któremi zwyczaj jest zasadzać koło senatorskie, które
2970  1,  8 |      młodzieńcowi próżnować, w karczmach zasiadać, ani się grami jakiemikolwiek
2971  1,  3 |                  o tym pisali, iże cnoty zasiadły w chęci do obyczajów skłonnej,
2972  1,  10|                 cierpiani; bo zwykli pod zasłoną żebractwa wiele złego broić,
2973  1,  7 |                 która za niejaką nagrodę zasług ustawiła im to prawo, aby
2974  1,  7 |              złodzieja. A co powiadają o zasługach szlacheckiego stanu, dla
2975  1,  7 |                 tego też wielce pomagają zasługi ludzi szlacheckiego stanu
2976  2,  17|                  jeśli wedle tego, jakoś zasłużył, ludzie o tobie mówią. Jeśli
2977  2,  17|                 chociaby nic takiego nie zasłużyli, ma się ściągać tak, że
2978  2,  17|                obawiać, aby się ona waśń zastarzała kiedykolwiek ku szkodzie
2979  2,  17|             ubogich ludzi nie rósł a nie zastarzywał się, a ktemu, aby czym kto
2980  1,  6 |              widzą, aby się przeciw temu zastawili. A przełóż żadne prawa ani
2981  1,  8 |               dozorców albo przełożonych zato odnosić.~Najdzie nie jednego,
2982  1,  12|               rozsądek, utopiwszy rozum, zatoną wszytkie sposobności do
2983  1,  11|              owszem, kiedy rzecz idzie o zatrzymanie kmiecia, tak go sobie mocnie
2984  2,  19|                 nagrody w powinności ich zatrzymawać, a z majętności, którą mają
2985  2,  15|                  aby niemi ludzie bywali zatrzymowani w powinności ich, którzy
2986  1,  3 |                  więcej nas w powinności zatrzymywają, niźli albo największe zapłaty
2987  2,  19|           obywatele swe w powinności ich zatrzymywał, bystrość hamował, karności
2988  1,  13|        udzielaniem wszech rzeczy ludziom zawiera się, albo na rozpominaniu
2989  2,  14|                  osobna rzeczy niemi się zawierają, a bez nich ani lud pospolity
2990  2,  16|                iż przez nasze prawa jest zawikłale dana możniejszym, tedy to
2991  1,  3 |                rzeczach uczciwych zabawa zawisła na miarkowaniu i hamowaniu
2992  1,  12|                  podpiwszy sobie dobrze, zawołał: wino wygrało, którem pił.
2993  1,  3 |             którzy chęcią pomsty pałają. Zazdrość roście w nas z cudzych dóbr,
2994  1,  4 |             sprośności, krzywdy, gniewu, zazdrości, nadętości, zbytku i okrutności
2995  2,  17|         wszelakiemu sromoceniu, łajaniu, zbiciu, osieczeniu i wszelakiemu
2996  1,  10|                  gdzie się często ludzie zbierają, stawiają skrzynki dla ubogich
2997  1,  6 |                  radzi, a nigdy nie bywa zbieran, jedno dla ważnych spraw
2998  1,  1 |             gospodarzem. Gdzie się zasię zbierze wiele tych gospodarzów z
2999  1,  7 |            poznane, które pieniężną winę zbijają a główną stanowią. Naprzód
3000  1,  5 |               jakoby od tych namiętności zbite, które im do tego przekażają,
3001  1,  1 |            opisują, że rzeczpospolita są zbory a zgromadzenia ludzkie porządnie
3002  2,  18|                  tego miejsca, gdzie się zbrodnia stała, wnet pojmani byli;
3003  1,  12|             łakomie dopirają, w wielkich zbytkach żywą, chcąc się tym sposobem
3004  1,  3 |                środku, który jest między zbytkiem a między niedostatkiem,