Part

 501 X    |                ofiary wypadku były już na nogach: Kozioł taki sam,
 502 X    |               było odnaleźć. Kozłowski na wszystkie wyrażenia wdzięczności
 503 X    |                  Potem wziąwszy kolegę na bok, oświadczył mu energicznie:~-
 504 X    |         czterej uczniowie ślizgali się na zamarzniętej odnodze Narwi.
 505 X    |     pośpieszyli w towarzystwie tamtych na lód. Szczęściem mieszkali
 506 X    |             razem z ludźmi, którzy się na miejscu wypadku zgromadzili,
 507 X    |            zaczynało się stawać szaro. Na szczęście berliniarze, zręczni,
 508 X    |             podobne.~Ogromny tłum stał na brzegu, przypatrując się
 509 X    |       topielców, rozebrano je, ułożono na zielonym suknie bilardu
 510 X    |           zielonym suknie bilardu niby na stole anatomicznym.~Przybyli
 511 X    |           tejże chwili oczy jego padły na leżące obok sztywne ciało...
 512 X    |     przeniesiony został gdzie indziej. Na nowe zapytania o bracie
 513 X    |            kościoła, a stamtąd zaraz - na cmentarz...~
 514 XI   |                z czterech ścian pokoju na świat Boży, na szerokie,
 515 XI   |            ścian pokoju na świat Boży, na szerokie, otwarte przestrzenie.~
 516 XI   |                pewien czas zagłusza je na chwilę rozgłośny tryl słowika,
 517 XI   |             zenitu rozbłękitnia się, a na wschodzie szarzeje i przechodzi
 518 XI   |         Sprężycki, nadzwyczaj wrażliwy na barwy, głosy, zapachy, wszystko
 519 XI   |               nie pozostaje.~A tu, jak na złość, profesor Żebrowski
 520 XI   |            Żebrowski kazał wyuczyć się na jutro nazwisk wszystkich
 521 XI   |               zaczyna pędzić, krzycząc na cały głos:~- Rod-Island!...
 522 XI   |              książkę - ucho nadstawia. Na jego twarzy maluje się radosne
 523 XI   |              szuka czapki, żeby wybiec na podwórze, na rynek, wpaść
 524 XI   |               żeby wybiec na podwórze, na rynek, wpaść do której stancji,
 525 XI   |                przed gmachem szkolnym, na korytarzach. U każdego w
 526 XI   |           najgłębszej ciszy przechodzi na palcach do katedry, na stoliku
 527 XI   |      przechodzi na palcach do katedry, na stoliku kładzie czapkę daszkiem
 528 XI   |               zdają się prócz nich nic na świecie nie widzieć.~Profesor,
 529 XI   |              kończy któryś z chłopców, na pamięć już znający tę przemowę,
 530 XI   |       uczniowie kręcą się niespokojnie na miejscach. Izdebski długo
 531 XI   |                baczność, uwaga! Napisz na tablicy cztery słowa czynne:
 532 XI   |              prymusa Sprężycki, widząc na co się zanosi, ziewnął szeroko.~-
 533 XI   |              ręka nauczyciela spada mu na czuprynę. Pozytywka od razu
 534 XI   |                 Więc poprzestaje tylko na gniewnym mruknięciu:~- Zetrzyj
 535 XI   |               łacińskich... kończy się na bam!... bas!... bat!...~
 536 XI   |         równych odstępach czasu, spada na szerokie plecy Bonusia.
 537 XI   |          odczuwa Izdebski obecność ich na sobie. Łaje głośno Sprężyckiego,
 538 XI   |          głośno Sprężyckiego, przyzywa na pomoc prymusa, zrzuca frak
 539 XI   |                zrzuca frak mundurowy - na wszelki sposób stara się
 540 XI   |        niedokonanym zupełnie zapomina.~Na tych utarczkach schodzi
 541 XI   |                bezpieczny, tryumfalnie na miejsce powraca.~Na krótkiej
 542 XI   |        tryumfalnie na miejsce powraca.~Na krótkiej pauzie "spiskowcy"
 543 XI   |          rozpierzchli się i cichuteńko na swych miejscach przycupnęli.~
 544 XI   |                 wzorowa cisza panowała na wszystkich ławkach.~Sztywny,
 545 XI   |                powagi. Zaledwie usiadł na katedrze, wydobywa katalożek,
 546 XI   |         wreszcie przed katedrą, z nogi na nogę przestępuje - milczy
 547 XI   |                 Prymus idzie do pieca, na palce się wspina - ale chrabąszcz
 548 XI   |               milczy - udaje, że czeka na koniec tej wyprawy.~Nagle
 549 XI   |          klasie. Huk taki; jakby grano na organach.~- Otworzyć okna! -
 550 XI   |          kasztanów.~Nauczyciel wyszedł na środek, brwi ściąga, nogą
 551 XI   |             tak, panie, tak! - krzyczy na całe gardło. - Co wirabiacie,
 552 XI   |              tam!~Chłopcy uciszają się na chwilę - ale po to tylko,
 553 XI   |      swobodniej przygotować i wypuścić na wroga nowe hufce.~Wrogiem
 554 XI   |         chrabąszcze.~Effenberger siada na katedrze i w tejże chwili
 555 XI   |           tamten.~Prymus otwiera drzwi na korytarz, udaje, że wyrzuca
 556 XI   |            Kilkadziesiąt owadów, jakby na komendę, z huczeniem organowym
 557 XI   |           Kilkadziesiąt innych wpełzło na profesora drapiąc go po
 558 XI   |              Chłopcy wybiegają z ławek na pomoc, przy czym potrącony
 559 XI   |              się nie mogąc, wciąż leży na podłodze zmieniając tylko
 560 XI   |          chłopcy opuścili swe miejsca; na środku klasy przepychają
 561 XI   |             zrejterował, pozostawiając na miejscu walki potłuczone
 562 XI   |               do wycierania atramentu. Na przyprowadzaniu katedry
 563 XI   |      oświadczają, że pióra maczać będą na katedrze. Wszystko to ma
 564 XI   |               katedrze. Wszystko to ma na celu zyskanie na czasie
 565 XI   |        Wszystko to ma na celu zyskanie na czasie oraz przygotowanie
 566 XI   |       Łypaczewski "wysztychował" kredą na tablicy i każe uczniom przepisywać
 567 XI   |          nauczycielowi pod nos kajety, na których chrabąszcze umaczanymi
 568 XI   |            latające owady, wykrzykując na różne głosy:~- A sio!...
 569 XI   |                się wzajemnym wybiegają na ulicę.~Cel sprzysiężenia
 570 XI   |               dostał "pałki" - nic też na przyszłą lekcję nie zadano.
 571 XI   |            lekcję nie zadano. Wreszcie na domiar szczęścia, była to
 572 XI   |                W ogrodach i ogródkach, na pobrzeżu Narwi, na Górze
 573 XI   |          ogródkach, na pobrzeżu Narwi, na Górze Benedyktyńskiej, na
 574 XI   |              na Górze Benedyktyńskiej, na cmentarzach przykościelnych -
 575 XI   |          drzewek senne owady sypią się na ziemię jak dojrzałe śliwki.
 576 XI   |             chłopcy za nim, krzycząc i na palce się wspinając, żeby
 577 XI   |                 urządzają istny najazd na miasteczko. Wszędzie ich
 578 XI   |              okna wpadają do mieszkań, na kształt pocisków wystrzelonych
 579 XI   |                tysiącami w rzece, idąc na żer wielkim rybom, które
 580 XI   |           pluskiem głośnym rzucają się na nie.~Błogosławione dnie
 581 XI   |            figlów, pustoty sprowadzają na ciche zwykle miasteczko!
 582 XI   |               człowieka, który by idąc na spoczynek, nie śmiał się
 583 XI   |         chrabąszczowe przypadają tylko na wiosnę, że w roku jest tylko
 584 XII  |        profesor Chabrowski.~Jego wpływ na uczniów jest tego rodzaju,
 585 XII  |                prócz piłek i gołębi są na tej ziemi inne jeszcze uwagi
 586 XII  |     przyzwyczajenie oglądać się często na drzwi i ściany - zwłaszcza
 587 XII  |               też cytując, najczęściej na drzwi spoziera.~Gdy przytrafi
 588 XII  |               najczęściej je przyjmuje na siebie Chabrowski. Te nadprogramowe
 589 XII  |               badał wrażenie uczynione na słuchaczach.~Gdy który z
 590 XII  |           czytanie i rzec, nie patrząc na nikogo:~- Słowacki wyraziłby
 591 XII  |             wchodzi z miną tajemniczą, na katedrze nie zasiada, dziennika
 592 XII  |               Proszę kolejno czytać je na głos. Inni niech uważają.
 593 XII  |          będziecie czytali - mówi - ja na minut kilkanaście wyjdę.
 594 XII  |                 która się przygotowywa na poczcie. Miasto nasze spotyka
 595 XII  |              chwilę zatrzyma się w nim na krótko, w przejeździe na
 596 XII  |               na krótko, w przejeździe na Litwę, wielki poeta polski.
 597 XII  |         ofiarować mu kwiaty.~Sprężycki na wspomnienie "poety", "wielkiego
 598 XII  |                niby wieść o zstąpieniu na ziemię Jowisza, Saturna
 599 XII  |              że samo nazwisko wrażenia na uczniach nie czyni, dodał
 600 XII  |           dowiedzieli. Czy mogę liczyć na panów? Możecie mi dać słowo?~-
 601 XII  |               szlacheckie!... - brzmią na wszystkie strony uroczyste,
 602 XII  |           Profesor Chabrowski wychodzi na palcach, drzwi za sobą ostrożnie
 603 XII  |                tak, nie tak!... U nas, na Mazowszu, ten gatunek nazywa
 604 XII  |               wzrasta.~Nawet najtępsi, na wszystko obojętni "piłkarze"
 605 XII  |           nikogo - chyłkiem wymyka się na ulicę.~Zamiar jego jest
 606 XII  |             cenę - zobaczyć Syrokomlę.~Na pocztę nie idzie, do czego
 607 XII  |          mógłby więc łatwo spóźnić się na nią.~Ostatecznie, przebywszy
 608 XII  |         benedyktyński i znalazłszy się na tak zwanym "trakcie petersburskim",
 609 XII  |              Łomży itd.~Wie, że dążący na Litwę poeta tędy koniecznie
 610 XII  |             Minął Karczmę Zieloną, już na krańcach miasta stojącą,
 611 XII  |              klasy~Przylgło, przyrosło na głucho?~Gdzie wy, drobne
 612 XII  |           doświadczenia podyktowały.~A na drodze wciąż pusto. Żaden
 613 XII  |              sięga do pamięci - prawie na głos mówi:~Bodaj to szkolna
 614 XII  |          Chabrowskiego - zdobywają się na wydanie jednego zaledwie
 615 XII  |             rozwichrzonym lasem włosów na głowie; Goethego, który
 616 XII  |               rozeznać postać siedzącą na bryczce.~Ta postać zbliża
 617 XII  |         wymykającymi się spod czapki i na ramiona spadającymi włosami.
 618 XII  |         spadającymi włosami. Jadący ma na sobie płaszcz ciemnozielony
 619 XII  |                 Czapkę wcisnął głęboko na oczy; w ustach trzyma cygaro
 620 XII  |                 oczy w dół spuszczone, na nic i na nikogo nie patrzą.~
 621 XII  |               dół spuszczone, na nic i na nikogo nie patrzą.~Na siedzeniu
 622 XII  |                i na nikogo nie patrzą.~Na siedzeniu obok podróżnego
 623 XIII |                całe miasteczko zalało, na próżno usiłuje wedrzeć się
 624 XIII |       zapuszczonych kartonowych rolet, na których wymalowano fantastyczne
 625 XIII |          zwierciadło zakryte muślinem. Na środku stoi wielki stół
 626 XIII |         chłopczyna, blady jak opłatek, na tym łóżku spoczywa? Twarz
 627 XIII |               się drzemać. Ale i w tym na pół tylko czuwającym stanie
 628 XIII |              Pomimo że przybysz wszedł na palcach, chory go dosłyszał.~-
 629 XIII |         mocniejszy, oczy otworzyły się na całą szerokość.~Dopiero
 630 XIII |                nie dają. Mimo wszystko na duchu nie upada, wesołości
 631 XIII |          kołdrę. Kolega kładzie bukiet na piersiach chorego.~- Przysuń
 632 XIII |          Bladziutki rumieniec wystąpił na jego chude, wystające kości
 633 XIII |          kobiecej delikatności. Chodzi na palcach, przemawia głosem
 634 XIII |               wyczytywać.~Teraz usiadł na brzeżku krzesła i opowiada,
 635 XIII |              słychać w szkole.~"Dziad" na każdej lekcji Sprężyckiego
 636 XIII |            Ksiądz prefekt obiecał mszę na intencję chorego odprawić.
 637 XIII |             intencję chorego odprawić. Na lekcji Astrowa, który jest
 638 XIII |         chrabąszczów i puścił Niemcowi na katedrę.~- Cóż Niemiec?~-
 639 XIII |              jak Miłkowskiemu wypisano na wysokim kołnierzyku całą
 640 XIII |                 mógłbym patrzeć śmiało na samo słońce...~- Może uchylić
 641 XIII |              okno od ciężkich zasłon i na całą szerokość otwiera.~
 642 XIII |             pokoju. Odsłania się widok na ogród falami słońca zalany,
 643 XIII |            ogród falami słońca zalany, na czysty turkusowy błękit
 644 XIII |             błyszczą, usta się śmieją. Na twarzy jego maluje się zachwyt.~
 645 XIII |           długimi kosmykami spadają mu na czoło.~Dembowski przygląda
 646 XIII |            wymalować zamiast "kostusi" na chorągwi żałobnej. Ale to
 647 XIII |            słońcem i powietrzem. Mruga na kolegę, a gdy Dembowski
 648 XIII |               gwiazda nie iskrzyła się na posępnym niebie...~- Śliczne! -
 649 XIII |             początek zaraz po świętach na lekcji Żebrowskiego...~-
 650 XIII |               spostrzegli jakiś papier na ziemi. Podniósł go Altaverde
 651 XIII |              kto z towarzyszów Rinalda na tę nagrodę?~- Z pewnością
 652 XIII |                jeżeli mnie opuścicie i na słowo oddacie w ręce żołnierzy. -
 653 XIII |              wodzu! podrzyj ten papier na kawałki; zrobimy z nich
 654 XIII |             bym uczynił to samo, będąc na miejscu Altaverda.~Rinaldo
 655 XIII |          wzdycha Dembowski spoglądając na chorą nogę kolegi.~- Do
 656 XIII |              muszę chodzić – choć - by na kuli. Uczcimy imieniny matki
 657 XIII |               i drugie popsute, ale my na to poradzimy. Za sceną będzie
 658 XIII |                Za sceną będzie kamień, na kamieniu kapiszon, przy
 659 XIII |           okropnym krzykiem wpadniecie na scenę wołając: "Niech żyje
 660 XIII |        Zmęczony długą mową chory upadł na poduszki. Przez długą chwilę
 661 XIII |       przyborów. Zgodzili się wreszcie na jedno: ślepej latarki i
 662 XIII |               teatru wędrownego, który na lato ma przybyć do Pułtuska.
 663 XIII |          takiego, co oprócz nas nikomu na ziemi całej nie jest znane -
 664 XIII |             wszystkie siły wytężywszy, na jeden cal od ziemi podnieśli.
 665 XIII |           nawet pomyśleć - trucizna...~Na co chłopcom trucizna? Czyżby
 666 XIII |               świata? Cóż by im jednak na czyjejś śmierci zależeć
 667 XIII |         czyjejś śmierci zależeć mogło? Na te pytania żaden nie umiałby
 668 XIII |          okropny jad! - włosy się jeżą na samo wspomnienie!...~Do
 669 XIII |             został niebawem wystawiony na próbę. Matka, zauważywszy
 670 XIII |  sakramentalnym złożeniem dwóch palców na krzyż...~Nie wiadomo, jaki
 671 XIII |             jednak tajemniczy flakonik na swym miejscu pozostał -
 672 XIII |               tam zapewne pozostaje...~Na posiadaniu tajemnicy nie
 673 XIII |             drugiego.~Sprężycki cierpi na bezsenność. Brak ruchu,
 674 XIII |         powieki.~Te chwile oczekiwania na spoczynek w niebieskawym
 675 XIII |           Nawet matkę, która siedziała na fotelu z zegarkiem w ręce,
 676 XIII |            zagląda noc, czarna jak kir na katafalku. Co pewien czas
 677 XIII |        katafalku. Co pewien czas zegar na wieży farskiej bije przeciągle
 678 XIII |            przeciągle godzinę. Daleko, na krańcach miasta, nawołują
 679 XIII |            uśnie, Dembowski wysuwa się na palcach z pokoju, budzi
 680 XIII |               ukryć pragnie. Silił się na zwykły humor, starał się
 681 XIII |              ojciec Sprężyckiego siadł na bryczkę i pojechał do Warszawy.
 682 XIII |        Homeopata kazał pootwierać okna na całą szerokość, zasłony
 683 XIII |            przez całą godzinę z błogim na ustach uśmiechem przyglądać
 684 XIII |             błękitowi nieba, po którym na kształt ciemnoszafirowych
 685 XIII |       wycieńczony, rzuca się łapczywie na ciasto i na mięso - jednak
 686 XIII |              się łapczywie na ciasto i na mięso - jednak duszę nurtuje
 687 XIII |           przerażeniem, które mu włosy na głowie podnosi.~Po odejściu
 688 XIII |               rozpromieniony, wesoły - na szyję mu się rzuca i woła:~-
 689 XIII |                co trudnego? Poszedłbym na wojnę i tak bym manewrował,
 690 XIII |              ma zwyczaj brać wszystko "na rozum", zastanawia się długo
 691 XIV  |              wspinać się do niej muszą na palcach, a niżsi spomiędzy
 692 XIV  |         szkolnego, nigdy nie widzi się na nim niebieskiego mundurka
 693 XIV  |        Nawzajem, nie pojawia się nigdy na korytarzu szkolnym czarna
 694 XIV  |           tylko od tej zasady wyjątki. Na połowę szkolną wkracza w
 695 XIV  |       godzinach ksiądz prefekt, dążący na lekcje religii; do połowy
 696 XIV  |              niekiedy, cicho pomykając na wytartych, miękkich podeszwach -
 697 XIV  |          posiadają w przednim gatunku.~Na pograniczu tych dwóch światów
 698 XIV  |                przechodzić trzeba idąc na dziedziniec szkolny. Króluje
 699 XIV  |              zębów, bez jednego włoska na wygolonej twarzy, nieustannie
 700 XIV  |          tabakę, nie zdejmujący prawie na chwilę swej wysokiej kuchmistrzowskiej
 701 XIV  |                postawie majestatycznej na osobliwym fotelu, który
 702 XIV  |            klasztornej, zatrzymują się na dłuższą chwilę, aby wetknąwszy
 703 XIV  |                zagrodowego szlachetki, na razowcu wychowanym, budzi
 704 XIV  |            który oznacza się wyjątkową na te rzeczy wrażliwością,
 705 XIV  |                której gaszą pragnienie na pauzach, a po trosze i podczas
 706 XIV  |               i skrzypiące, szarpane i na wszelki sposób dręczone
 707 XIV  |            codziennie, po sześć godzin na dobę, odpoczywa tylko podczas
 708 XIV  |                i wakacyj.~Przy pompie, na maleńkim, brukowanym placyku,
 709 XIV  |               trumnach, lecz po prostu na gołych deskach, z kamieniem
 710 XIV  |              jak buchnie... Coś upadło na kamienie. Schyliłem się,
 711 XIV  |                jak kość bielusieńki, a na palcu - sygnet.~- Wziąłeś
 712 XIV  |            palec zakopałem pod krzyżem na rozstajnych drogach o samej
 713 XIV  |                nie wezmę.~Zamyśla się, na palcach liczy...~- Nie,
 714 XIV  |              szamotania się i niebawem na dziedzińczyku o jeden mundurek
 715 XIV  |             tamten - w poniedziałek... na ostatniej pauzie... zobaczyłem...
 716 XIV  |           Polkowscy, bliźnięta, którzy na minutę nie rozłączają się
 717 XIV  |           ciała ludzkiego nie wypłynie na zewnątrz. Nie wypływał jednak.~
 718 XIV  |                mocno kołatać do furty, na zapytanie zaś: "A kto tam?...
 719 XIV  |               tym wypadku niż "owoce".~Na nieszczęście szałas ogrodnika
 720 XIV  |            przechadzki lub czas trawią na pobożnych rozmyślaniach.~
 721 XIV  |       półgłosem brewiarz lub siedzieli na ławkach kamiennych w zupełnym
 722 XIV  |            chwilę gorącą. Siedzi sobie na grubym konarze gruszy jak
 723 XIV  |              grubym konarze gruszy jak na koniu i zbierając rzekomo
 724 XIV  |              zdrzemnął się nad wielką, na kolanach rozłożoną księgą -
 725 XIV  |           opamiętywa się i poprzestaje na wymruczeniu czegoś niezrozumiałego.~
 726 XIV  |             kupionych za oszczędzonego na kajetach trojaka.~Nie tyle
 727 XIV  |       mączystych.~Gdy już chłopiec był na korytarzu, wychylił się
 728 XIV  |            Wszakże nikt nie "prosi" go na wieżę benedyktyńską, na
 729 XIV  |                na wieżę benedyktyńską, na dzwonnicę farską, do leśnych
 730 XIV  |        otchłani, między zboża falujące na polach, między kwiaty płonące
 731 XIV  |          polach, między kwiaty płonące na łąkach, ani do ogrodów,
 732 XIV  |         ogrodów, ani do bibliotek, ani na tłumne odpusty, ani na uliczne
 733 XIV  |             ani na tłumne odpusty, ani na uliczne zbiegowiska - a
 734 XIV  |                pustelnią. Znajduje się na pobrzeżu Narwi, które tu
 735 XIV  |             ptactwa wszelakiego, które na wiosnę tłumnie się zlatuje,
 736 XIV  |          zastawiać w tym zakątku sidła na wilgi, kraski, dzwońce,
 737 XIV  |             się korzeniach wedrzeć się na wierzchołek którego z drzew,
 738 XIV  |          Reguła klasztorna nie pozwala na używanie szczudła - biedny
 739 XIV  |           proszą", ale... przywykł już na to nie zważać. I oto przychodzi
 740 XIV  |       baldachimem z liści, kawał deski na dwóch kamieniach opartej.
 741 XIV  |          kamieniach opartej. To ławka. Na ławce w nieładzie książki,
 742 XIV  |           zdziwienia...~Widywał nieraz na wsi gospodynię lub panienkę
 743 XIV  |               ze dworu, jak wyszedłszy na środek dziedzińca, rzucały
 744 XIV  |           zajęty wyłącznie żerem i sam na żer przeznaczony.~Teraz
 745 XIV  |               asceta, z odkrytą głową, na której wiatr rozwiewa długie
 746 XIV  |         rozmachem kościstej ręki rzuca na prawo i lewo garście ziarna.
 747 XIV  |                 co stół jego obsiedli.~Na ten ruch i na te słowa ze
 748 XIV  |                obsiedli.~Na ten ruch i na te słowa ze wszystkich drzew
 749 XIV  |               głową jego krąży, niemal na ramionach mu siada. On czasem
 750 XIV  |             które zwykłemu człowiekowi na kilkanaście~kroków zbliżyć
 751 XIV  |                sobą księdza siedzącego na ławce - mniej groźnego i
 752 XIV  |                 Choć nie patrzy wprost na księdza, dostrzega jednak,
 753 XIV  |               ani jedno słowo stosowne na myśl mu nie przychodzi.
 754 XIV  |        zupełnie zbity z tropu, zły sam na siebie, odurzony...~- A
 755 XIV  |               wreszcie biedny chłopiec na lękliwe zaprzeczenie.~-
 756 XIV  |             dobrodzieja niby kurczęta, na ramionach mu siadały, z
 757 XIV  |               było za szczęście, gdyby na przykład kraska - ta przecudna
 758 XIV  |        powątpiewa... - gdyby ta kraska na każde zawołanie sfruwała
 759 XIV  |     natychmiast po powrocie wypuści go na wolność. Zrobiłby to samo
 760 XIV  |            ręki jedną z ksiąg leżących na ławce (nie nazywa go już "
 761 XIV  |                z samych "rekreacyj", a na każdej rekreacji wszyscy
 762 XIV  |            klasztornych), przyjdzie ci na pamięć ta chwila, przypomnisz
 763 XIV  |           duszy księdza Siennickiego - na jego intencję odmów trzy
 764 XIV  |              Staraj się jedno i drugie na całe życie zachować. Od
 765 XIV  |             czoła przyłożył - spojrzał na niebo, na słońce...~- Za
 766 XIV  |         przyłożył - spojrzał na niebo, na słońce...~- Za chwilę dzwonić
 767 XIV  |                 Za chwilę dzwonić będą na wieczorne pacierze. Wpierw
 768 XIV  |                rękę benedyktyna; on mu na czole znak krzyża nakreślił.~
 769 XIV  |                owego wieczoru zachował na długo. ~Dotąd o nim pamięta...~
 770 XV   |          Jastrebowa~Sprężycki siedział na parkanie mając przed sobą
 771 XV   |                z wysiłkiem, spotniały, na pół nieprzytomny.~Dopiero
 772 XV   |            Koledzy usiedli obok siebie na kanapie darniowej. Sprężycki
 773 XV   |        zapłakał Sprężycki - to właśnie na popis mi zadał?~Tamten,
 774 XV   |            Nawet wiem, skąd to poszło. Na imieniny matki wysmarowali
 775 XV   |              nowym mundurze i w butach na glanc wypucowanych. "Jastrząb"
 776 XV   |              pokiwał głową w milczeniu na znak komizeracji.~- Ale,
 777 XV   |         razowym. Sam leczy się mlekiem na wszystkie choroby. I właśnie
 778 XV   |              Powiedział raz, że nie ma na świecie szczęśliwszej istoty
 779 XV   |             nos wyciera w palce...~- I na papierowej harmonijce skoczne
 780 XV   |           wycina...~- A brody i włosów na głowie nie strzyże...~-
 781 XV   |                Jastrzębia, skończywszy na Salamonie.~Ale niebawem
 782 XV   |               do swej wielkiej księgi, na nowo jęczeć zaczął:~Chaosa
 783 XV   |           małym tylko stopniu wpływała na to jego narodowość oraz
 784 XV   |                 spadającymi w strąkach na zatłuszczony kołnierz granatowego
 785 XV   |               ochrypłym basem, patrzył na ludzi "spode łba" i na swych
 786 XV   |         patrzył na ludzi "spode łba" i na swych olbrzymich, płaskich,
 787 XV   |                apostoł prostoty, życia na łonie przyrody i w ogóle
 788 XV   |                 wodę źródlaną i mleko. Na mleko kładł nacisk największy
 789 XV   |                oraz za lek uniwersalny na wszystkie choroby.~Na nim
 790 XV   |      uniwersalny na wszystkie choroby.~Na nim samym skutki mlecznej
 791 XV   |         sprawowanie się, opierał głowę na rękach i zasypiał...~Jednakże,
 792 XV   |               chusteczką. Zarazem, gdy na szkolnej majówce starsi
 793 XV   |             czuł się wśród Polaków nie na swoim miejscu, ani ich nie
 794 XV   |                mlekiem", zdrzemnął się na katedrze. Uczniowie z początku
 795 XV   |         wybuchnąć, położył ciężką rękę na stoliku i swym głębokim,
 796 XV   |                 i wy - ciągnął tamten, na obelgę nie zważając - uznajecie
 797 XV   |          małymi zmianami powtarzał się na każdej lekcji Jastrebowa.~
 798 XV   |         nauczyciela uczeń, bez względu na to, czy siedział w pierwszej,
 799 XV   |         książkę - Rinalda Rinaldiniego na przykład lub Cudowną lampę
 800 XV   |             swym biegu czas sprowadził na ziemię upalny czerwiec,
 801 XV   |            dzień, który "zwierzchność" na zakończenie roku szkolnego
 802 XV   |               rozumieć, nie był obecny na popisie, gdyż w przeddzień
 803 XV   |              deklamator, wspiąwszy się na palce, dyszkantem zachrypniętego
 804 XV   |            kolegów. Było zwyczajem, że na czas wakacyj nauczyciele
 805 XV   |              dwóch skromnych pokoikach na dole. Żony nie miał; kawalerskim
 806 XV   |                jakby rzucić ją chciała na głowę przybysza.~- A czego
 807 XV   |                ogród?~- Gdzież ma być? Na podwórzu!~Na środku olbrzymiego
 808 XV   |            Gdzież ma być? Na podwórzu!~Na środku olbrzymiego dziedzińca
 809 XV   |      sztachetami, malowanymi (niegdyś) na zielono - on to miał być
 810 XV   |             chłopiec przez półotwartą, na jednej zawiasie smętnie
 811 XV   |          kołków przeprowadzono sznury, na których suszyła się bielizna
 812 XV   |           jednego z kołków przywiązano na mocnym powrozie kozę, z
 813 XV   |             rozczochranych dzieciaków. Na jednym z trawników - śmietników
 814 XV   |              Żydówka karmiła niemowlę; na drugim siedział wprost na
 815 XV   |              na drugim siedział wprost na ziemi bosy dziad z gołą
 816 XV   |               w samej tylko bieliźnie; na trzecim gdakały kury otaczając
 817 XV   |                   Profesora Jastrebowa na próżno oczy chłopca wszędzie
 818 XV   |             deklamował dziad bosonogi, na trawie siedzący.~Sprężycki
 819 XV   |              golony, ze szczecinowatą, na pół siwą brodą, z głową
 820 XV   |                pół siwą brodą, z głową na wierzchu łysą, a z boków
 821 XV   |                długimi pasmami włosów, na szyję i kark spadających,
 822 XV   |               i kark spadających, miał na sobie zgrzebną koszulę,
 823 XV   |             zgrzebną koszulę, wyłożoną na szerokie płócienne szarawary
 824 XV   |       rzemiennym ściśniętą.~Przed nim, na niskiej, prostej ławie leżał
 825 XV   |           kołnierz burmistrza, a oczy, na wierzch wysadzone, miały
 826 XV   |               wielkością należało albo na twarz upaść, albo - uciec... ~
 827 XVI  |               który z was pójść w nocy na cmentarz?...~Chłopcy, srodze
 828 XVI  |     filozoficznych i życiowych.~Czapki na tył głowy zesunęli, mundurki
 829 XVI  |              jest niezrównanie pomocne na upał i znużenie.~W odpoczywającej
 830 XVI  |              wszyscy naraz zamilkli.~- Na cmentarz?... - odzywa się
 831 XVI  |            ukręcił? Nie głupim!~- Jest na to sposób... - zauważa nieśmiało
 832 XVI  |         niespodzianym wyznaniem:~- Raz na wsi, wieczorem, "dusza"
 833 XVI  |             Wyznanie silnie oddziaływa na słuchaczów.~- Zląkłeś się? -
 834 XVI  |                dotyczącym pójścia nocą na cmentarz. Kuszkowski jest
 835 XVI  |              jednego, co by zdobył się na czyn bohaterski. Znam was!
 836 XVI  |            choć byłem z Bałandowiczem "na gruszkach", ogrodnik Pawlicki
 837 XVI  |              dowód, że do moich ciotek na skargę nie przychodził,
 838 XVI  |              dusz" wcale się nie boi i na cmentarz pójdzie o samej
 839 XVI  |             Kuszkowski myśli, że pójść na cmentarz w nocy to już największa
 840 XVI  |          kiedyś taki zuch!~- A jak też na przykład zdaje się panu
 841 XVI  |         naprzeciw Murowanki, trzymając na głowie ubranie i nie zamoczywszy
 842 XVI  |                W tejże chwili wskakuje na wierzch kloca mały Bellon,
 843 XVI  |               Przyjdźcie do mnie jutro na podwórze, to pokażę wam
 844 XVI  |            same chmury, a potem skoczę na równe nogi na ziemię.~-
 845 XVI  |             potem skoczę na równe nogi na ziemię.~- Przechwalasz się,
 846 XVI  |                dotąd dopiero kandydaci na bohaterów, ale ja ufam ich
 847 XVI  |               chłopca siedzącego nieco na uboczu, z twarzą mizerną,
 848 XVI  |               nie stanął do apelu ten, na którego miałem prawo liczyć
 849 XVI  |                bystre spojrzenie rzuca na mówiącego.~- Przed tygodniem -
 850 XVI  |           przejęty tym, co powiedział. Na próżno jednak i Kuszkowski,
 851 XVI  |       czynienia głośnych zapowiedzi.~- Na Sprężyckiego nie ma co liczyć -
 852 XVI  |               U fary przedzwoniono już na Anioł Pański. W powietrzu
 853 XVI  |           wyziew węgla kamiennego, ale na miejscu otwartym przyjemny
 854 XVI  |      jajecznicy z przysmażoną cebulką. Na stancjach przygotowywa się
 855 XVI  |          kloców, głowami skinęli sobie na pożegnanie, z pośpiechem
 856 XVI  |       Sprężycki idzie z wolna, wsparty na ramieniu Dembowskiego.~-
 857 XVI  |             moja sztuka nie polega ani na chodzeniu, ani na mówieniu.~-
 858 XVI  |           polega ani na chodzeniu, ani na mówieniu.~- Na czymże zatem?~-
 859 XVI  |          chodzeniu, ani na mówieniu.~- Na czymże zatem?~- Zobaczysz...
 860 XVI  |                  jednak przy rozstaniu na ustach Sprężyckiego błąka
 861 XVI  |             bohaterska nie miała czasu na urządzanie posiedzeń "klocowych" -
 862 XVI  |                stawiła się w komplecie na zwykłym miejscu nad Narwią.~
 863 XVI  |              popis", ogłoszono zapadłe na radzie nauczycielskiej wyroki.
 864 XVI  |               Kto miał utonąć, poszedł na dno, kto miał wypłynąć,
 865 XVI  |              miał wypłynąć, ukazał się na powierzchni - rozdano nagrody,
 866 XVI  |                leniwą ciszę wakacyjną.~Na chwilę jednak przed ostateczną
 867 XVI  |             już przez ten czas porznąć na deski i Narwią, a następnie
 868 XVI  |              spieszyło do jazdy konnej na oklep, do biegania boso
 869 XVI  |                sali popisowej przeszli na bryczkę i pomknęli wyciągniętym
 870 XVI  |           kłusem do rodzinnej zagrody.~Na klocach nadrzecznych znów
 871 XVI  |                kpi sobie ze wszystkich na świecie szkół, lekcji, zadań,
 872 XVI  |          wprost niezrównany, Jowiszowi na Olimpie podobny, gdy machnąwszy
 873 XVI  |            Oczy "galerii" zwracają się na nią ciekawie. Wtajemniczeni
 874 XVI  |               usta czapkami.~- Wezwany na konkurs bohaterów, zobowiązałeś
 875 XVI  |                 mianowicie: pójść nocą na cmentarz. Potwierdzasz to?~-
 876 XVI  |           Świętego Krzyża, którzy mnie na cmentarzu schwytali i biorąc
 877 XVI  |       dziadkiem i stróżem?~- Taki, żem na placu boju pozostawił pięć
 878 XVI  |            sześć" za kwiatki podeptane na jednej mogile.~- Dumny jesteś
 879 XVI  |         bohaterstwa?~- Jestem wściekły na swoją głupotę!~- Skończone.
 880 XVI  |           naprzód, a kurcz w tył... ty na wierzch, a kurcz do dna.
 881 XVI  |              to stało, ale wrzeszczysz na całe gardło: "Olaboga! ratujcie!..."~-
 882 XVI  |           wiosła nie podał, poszedłbym na dno jak amen w pacierzu! ~
 883 XVI  |           słuchaczów. - Bohater, co?~A na to, z najdalszego kloca,
 884 XVI  |              we łbie, żeby się narażać na pewne utonięcie. Szkoda,
 885 XVI  |            wystąpi trzeci z kandydatów na bohatera: Bellon alias Balonik.
 886 XVI  |               zapatrujesz się dziś sam na swoje bohaterstwo?~- Że
 887 XVI  |              brzegami.~- Oto wszystko, na com się zdobył - spokojnie
 888 XVI  |               to nauczyć się nie tylko na promocję, lecz i na nagrodę.
 889 XVI  |              tylko na promocję, lecz i na nagrodę. Zdaje mi się, że
 890 XVI  |              Sprężycki dokazał dzieła, na jakie nie zdobyłby się z
 891 XVI  |              wystarczą. No, i postawił na swoim. Tamten dawny prymus
 892 XVI  |              Nawet inspektor, choć zły na niego jak pies za to, że
 893 XVI  |               razem mocno już kapelusz na głowie osadziwszy, ciągnie:~-
 894 XVI  |           primo, pójście czyjeś w nocy na cmentarz;~secundo, dwukrotne
 895 XVI  |          huśtawki mógł był uczynić się na całe życie kaleką.~W tym
 896 XVI  |          miejscu mówcy przyjść musiały na myśl zarzuty, jakie spotkać
 897 XVI  |             będzie, żem wiedząc o tym, na nierozsądne próby pozwolił.
 898 XVI  |             otwarcie, żem nie brał ich na serio. Niech to nikogo nie
 899 XVI  |                   W górę Sprężyckiego!~Na próżno jednak oglądają się
 900 XVI  |                zanim jeszcze panegiryk na jego cześć dobiegł do końca.~
 901 XVII |                tylko czasowo, czekając na przybycie następcy.~O powodach
 902 XVII |            których skazywał tak często na hańbiącą chłostę lub na
 903 XVII |                na hańbiącą chłostę lub na kozę, przeciągającą się
 904 XVII |        zależało, ogół uczniów zostałby na drugi rok w tej samej klasie,
 905 XVII |               jedno!~Dawne dzwonienie "na zmianę", które wstrząsało
 906 XVII |               profesorze! już dzwonili na zmianę...~Nauczyciel twierdził,
 907 XVII |                stróża, bo wszystko, co na strachu tylko oparte, wraz
 908 XVII |       niebieskie mundurki wysypały się na wielką pauzę, kulawy Szymon
 909 XVII |            kulawy Szymon stawał śmiało na środku korytarza i rozkraczywszy
 910 XVII |              knoty" przewróciły go raz na ziemię i omal nie został
 911 XVII |               ziemię i omal nie został na drugą nogę kaleką...~Przebąkiwano,
 912 XVII |          miasto, z którego ma przybyć.~Na nieszczęście nazwisko było
 913 XVII |     własnowolnie stopnie, że skazanych na areszt zamyka w odwachu
 914 XVII |                odwachu policyjnym i że na użytek jego kancelarii przetrzebiono
 915 XVII |         Radomia.~Piękny to był dzień i na długo utrwalił się w pamięci
 916 XVII |                ławkami. Obejrzenie się na zwierzchność szkolną wymagało
 917 XVII |                dozwolone i co narażało na skręcenie karku.~Ryzykanci,
 918 XVII |         niepokojąco oddziałała ta mowa na młodzież. Niejednemu wydala
 919 XVII |           ciszą, gdy drzwi otwarły się na całą szerokość i w otoczeniu
 920 XVII |          mundurami błyszczącej, weszli na salę obaj rektorzy. Niebieskie
 921 XVII |          prawie już stary, z rzadkimi, na pół siwymi włosami, bez
 922 XVII |               tylko pokłonił się im, a na jego twarzy pojawił się
 923 XVII |        zwierzchnictwem... Zawszem miał na celu i na uwadze: najpierw,
 924 XVII |                 Zawszem miał na celu i na uwadze: najpierw, dobro
 925 XVII |               wasze... Dożyłem siwizny na tym ciężkim i odpowiedzialnym
 926 XVII |               Skończył i głowę zwiesił na piersi - po raz pierwszy
 927 XVII |               ręce, zwykle skrzyżowane na brzuchu, opadły bezwładnie
 928 XVII |            wszystkie oczy zwróciły się na nowego zwierzchnika. O tamtym
 929 XVII |                wrażenie, jakie wywarły na chłopcach te proste słowa.
 930 XVII |     niebieskiej gromadce zawrzało. Gdy na lodową powłokę strumienia
 931 XVII |              obiadem a podwieczorkiem, na klocach nad Narwią odbył
 932 XVII |              uczniowskiej. Roztrząsano na nim sprawy ważne. "Knoty"
 933 XVII |               wszystkim się podobała - na nieszczęście nikt nie wiedział,
 934 XVII |                 Podczas narad siedział na uboczu, nie odzywając się.
 935 XVII |              ale kończyło się wszystko na strachu. Za nowego rektorstwa
 936 XVII |               uchu, z kilkoma medalami na piersi.~Jan siadywał przy
 937 XVII |             Jan siadywał przy dzwonku, na zydlu, i w chwilach wolnych,
 938 XVII |              widzieć Jana, jak siedząc na zydlu i trzymając na jednym
 939 XVII |           siedząc na zydlu i trzymając na jednym z kolan jednego malca,
 940 XVII |          jednym z kolan jednego malca, na drugim drugiego, opowiadał
 941 XVII |      czterdziestym ósmym roku "chodził na Węgra", a potem jeszcze
 942 XVII |                Węgra", a potem jeszcze na Kaukazie ucierał się z Czeczeńcami.~
 943 XVII |            Wiśnicki nigdy nie krzyczał na uczniów, nie gromił ich,
 944 XVII |              spostrzega niczego, wcale na zbytników nie patrząc. Oni
 945 XVII |          przestawali krzyczeć, wracali na miejsca i z minami skruszonymi
 946 XVII |              przyzywał prymusa i mówił na przykład:~- Otwórz, kochanku,
 947 XVII |                 Były to jedyne lekcje, na które uczniowie śpieszyli
 948 XVII |               działa się nie w klasie, na lekcji, lecz na przechadzce,
 949 XVII |                klasie, na lekcji, lecz na przechadzce, pod drzewami
 950 XVII |         przechadzce, pod drzewami albo na przyzbie chaty wieśniaczej,
 951 XVII |             rzadkie minerały, łamał je na cząstki i uczniom rozdawał,
 952 XVII |           dostrzegali. Opowiadając raz na przykład piątoklasistom
 953 XVII |           mogli otrzymywać je od niego na każde żądanie - pod warunkiem,
 954 XVII |             otwarcie, przy wszystkich, na dziedzińcu szkolnym.~Chłopcy
 955 XVII |               dla chłopców.~Nazajutrz, na "dziesiątej" (tak nazywano
 956 XVII |            rzucając nieufne spojrzenia na jego kieszeń wypchaną. Jeden
 957 XVII |              się z podniesioną pięścią na prześladowców, przy czym
 958 XVII |             nastąpiły. Nawet stary Jan na próżno mrugał na przechodzących
 959 XVII |             stary Jan na próżno mrugał na przechodzących wyrostków,
 960 XVII |         pułtuskiej rozpanoszył.~Bywało na przykład, że rektor czyta
 961 XVII |           Widziałem go, jak łowił ryby na wędkę przy moście benedyktyńskim!...~
 962 XVII |           bezimienne przestępstwa, jak na przykład: wybicie szyby
 963 XVII |                 krzyknięcie spod ławki na nie lubianego nauczyciela: "
 964 XVII |            inny sposób. Przed rektorem na przykład, siedzącym samotnie
 965 XVII |               tajemniczo uśmiechnięty, na palcach skradający się,
 966 XVII |           skradający się, z pokręconym na głowie "runem", z odstającymi
 967 XVII |              to zrobił...~- Ha, cóż ja na to poradzę!~- Więc ja przyszedłem
 968 XVII |                mówi zdejmując i kładąc na powrót okulary. - Przed
 969 XVII |        powiedział to w oczy. Zadzwonię na Jana, żeby go tu przyprowadził.~
 970 XVII |               uczniów ze szkoły. Nawet na stancjach, przez wdowy utrzymywanych,
 971 XVII |        Przykład zwierzchnika oddziałał na podwładnych. Zmieniło się
 972 XVII |             teraz przyjemnym, gładkim, na miłości i zaufaniu opartym.~
 973 XVII |                przy piecu. Dzięki temu na lekcjach francuskiego ustały
 974 XVII |             wybijania końcówek pięścią na plecach.~Energiczne tytuły: "
 975 XVIII|               przybywających wyłącznie na przechadzkę. Nie lubi ich
 976 XVIII|              może doliczyć się kwiatów na klombach, owoców na drzewach -
 977 XVIII|            kwiatów na klombach, owoców na drzewach - niekiedy nawet
 978 XVIII|             Pawlicki przez zawieszenie na drzwiach ciężkiego kamienia,
 979 XVIII|               woła rozpaczliwym głosem na swego syna Olesia.~Nadchodzącemu
 980 XVIII|          zlecenie:~- Uważaj, a dobrze, na drzewa fruktowe... Na studentów
 981 XVIII|          dobrze, na drzewa fruktowe... Na studentów cięgiem patrz...
 982 XVIII|             same piąto-klasisty, ptaki na wylocie, którym rektor doręczyć
 983 XVIII|            drugim, umówiwszy się widać na jedną godzinę, sztywni,
 984 XVIII|         pocztowego. Przyszli, zasiedli na ławkach dokoła wielkiej,
 985 XVIII|              sapieżanki i zaraz wołają na "Alesia":~- Garniec agrestu...
 986 XVIII|              świetnym gronie błyszczy, na kształt wielkiej "bursztówki",
 987 XVIII|          zrywając - czyśmy tu przyszli na rekolekcje? Czy to jutro
 988 XVIII|           ważny...~- Opuszczamy szkołę na zawsze...~- Rozstajemy się,
 989 XVIII|               Jak?~- Zostańcie wszyscy na drugi rok w piątej klasie!~
 990 XVIII|              pomieścić, żeby mogli być na świecie ojcowie nie mający
 991 XVIII|              oczy błyszczą mu ogniście na okrągłej, bladej twarzy.
 992 XVIII|             kolegach budzi szacunek.~- Na Bonusia kolej!~Gruby Bonuś
 993 XVIII|              Sitkiewicz pociera brodę, na której dzięki długiemu skrobaniu
 994 XVIII|                    A potem co?~- Pójdę na obiad. Człowiek jest głodny,
 995 XVIII|                pomocy, aby go z czasem na czele fabryki postawić.
 996 XVIII|               postanowią.~- Właszczuk! na ciebie kolej.~Właszczuk
 997 XVIII|              brał pięćdziesiąt złotych na miesiąc. ~Na chłopcach,
 998 XVIII|      pięćdziesiąt złotych na miesiąc. ~Na chłopcach, przywykłych liczyć
 999 XVIII|          chłopcach, przywykłych liczyć na grosze, "pięćdziesiąt złotych"
1000 XVIII|              pozostałych jedni wracają na wieś pomagać ojcom w gospodarstwie,