Ksiega

  1 1|         około gier (bo prooemium to jego, ktore on wziął z Oratora
  2 1|             wielkim kosztem stał na jego dworze; wszakoż wszyscy
  3 1|           kilka kunsztownych posług Jego Miłości pana Kaspra Zebrzydowskiego
  4 1|          zbłądził, kiedybym był dał Jego M. panu Ocieskiemu Kanclerski
  5 1|       wielkie sprawy, dla których w jego domu u wszytkich gmachów
  6 1|              którą sie przyrodzenie jego hydziło, ałe pomniąc sie
  7 1|             to omyślał, skądby Krol Jego M. cześć, a naród polski
  8 1|         miał ludzi, ktore chwalebne jego staranie, izby tym łatwiej
  9 1|    jurgielty wzywając, tak, iż dwór jego był jedną osobną szkołą
 10 1|          brali. I ktokolwiek jakiej jego cnoty, choć z daleka naśladować
 11 1|       Rychło tedy potym, kiedy Krol Jego M. po śmierci Krola Zygmunta
 12 1|            siedząc (gdzie też był i Jego M. pan Stanisław Maciejowski,
 13 1|          radniej będzie wolał, żeby jego rozumowi przyganiouo, niż
 14 1|             swą powie, tedy obierze Jego M. ksiądz Biskup ku igrze
 15 1|            aby każdy był roskazania jego posłuszen. Po odeściu księdza
 16 1|             pan Kostka, obrócił sie Jego M. pan Lubelski do pana
 17 1|             wszytkim podobała okrom Jego M. pana Lubelskiego, który
 18 1|        jeśli ja dobrze znam postawę jego, widzi mi się, że miał nam
 19 1|        ubliżył zdaniu, a rozsądkowi jego, który wielą stopni, niż
 20 1|        drogi, którą szli przodkowie jego, zostawi zmazę na domu na
 21 1|         kresu, ku któremu przyszedł jego przodek. A dla tego bywa
 22 1|            sprawy, wszytki postępki jego hnet ozdobniejsze, lhne
 23 1|            gra szła tym torem, jako Jego Mość pan Lubelski naznaczył,
 24 1|             zacni nie będą) wszytki jego dobre przymioty za nic nie
 25 1|           urodzi, zakon a zawołanie jego, abo (jako dziś mówią) professia
 26 1|             nie k niej skłonne jest jego serce. Zgoła Dworzanin ten
 27 1|            a jako zbroja najmiększa jego pierzyna, a s przyłbice
 28 1|         lekkich ludzi dzieło, a nie jego ćwiczenia rzemiosło: spytała
 29 1|             to wszytko powie, co ku jego czci przysłuży. Ale nie
 30 1|         członki udatne, tak, iżby z jego więzy znać siłę, znać czerstwość,
 31 1|              godzien jest, żeby sie jego towarzystwa poczciwi ludzie
 32 1|           tym przechodził, czo było jego właściwe, tak ja też chcę,
 33 1|          drogi, a dowcip i baczenie jego, tak w kunście, jako i statku,
 34 1|          był na świecie taki drugi, jego syna Alexandra Wielkiego
 35 1|          ktore do wszytkiego ma być jego wodzem, może sobie wziąć
 36 1|            m. racz wiedzieć, że owo jego niedbanie jest wydwarzanie
 37 1|           co komu przychodzi, tak o jego umiejętności ludzie rozumieją.
 38 1|         zarzuciwszy ono, pożycza na jego miejsce s cudzego języka,
 39 1|        wszakoż to wszytko należy na jego własnym rozsądku, aby uważył,
 40 1|           to, co gruntu komu ojciec jego zostawił; także materya,
 41 1|            niechaj stara, aby rzecz jego każdego ruszyła, aby mógł
 42 1|      przystoi, starać sie barziej o jego ćwiczenie i ozdobę, niż
 43 1|        powiedał, że mu sie widziała jego lekcya siła już sprawić,
 44 1|         jako wiele umiał, znać to z jego osobnego pisma, ktore zostawił.
 45 1|             to patrzy przystoili to jego zawołaniu, abo nie, czego
 46 1|         dosyć, ma za to, że potomka jego pytać nie będą, jako tego
 47 1|      osądzić sie każdemu trzeba, iż jego pisanie nie doszło tej doskonałości,
 48 1|        której go dobre przyrodzenie jego wiedzie, a przeto, kto na
 49 1|            godności i przymioty dla jego ozdoby mieć ma, zwłaszcza
 50 1|         poeta pisał dzieje a sprawy jego, możemy stąd znać, iż Alexander
 51 1|              ale niechaj przypisuje jego szczęściu; jakoż jednak
 52 1|             jako trąbą głośną spraw jego. Może też to być, iż Alexander
 53 1|          być ono miło, czoby kto ku jego chlubie napisał. Ale już
 54 1|        dziecię Achilles, wychowanie jego, co inego pirwej umiało,
 55 1|        Biskup, odprawiwszy do Krola Jego M. Komornika, i bywszy czas
 56 1|       chwilkę milczenie było, rzekł Jego M.: Nuż przedsię kto teraz
 57 2|            być świadkiem przeszłych jego roskoszy. A zasię na drugą
 58 2|            na on czas jedną częścią jego roskoszy; tak zasię zamek,
 59 2|      dzieląc na rozsądek a baczenie jego puściło. Rzecz tedy pana
 60 2|           nie telko o to stara, aby jego godność i przymioty były
 61 2|           ale też, aby sposób życia jego zgadzał sie z godnością,
 62 2|              tak, iżby każda sprawa jego pachnęła wszytkimi cnotami,
 63 2|          dworzaninowi, gdyż to jest jego zawołanie. A przeto koń
 64 2|              chyba abo z roskazania jego, a ktemu w towarzystwie,
 65 2|           iż nic była ina przyczyna jego tam przyścia, jedno ta,
 66 2|           iż go s słodkiej powieści jego każdemu miło słuchać. Toć
 67 2|           miłując pana swego, wolej jego i roskazaniu dosyć czynił,
 68 2|         podoba i czym wniść w łaskę jego może; a sam na sobie to
 69 2|            prosi, aby pan, niechcąc jego tym obrazić, kiedyby dla
 70 2|          jako pan, abo mu nic mu na jego słowa odpowie, abo jeśli
 71 2|             wolał, godność a sprawy jego poczciwe te zań będą mówić,
 72 2|           iż ina przyczyna nic była jego odstania, jedno niepobożność
 73 2|         posłużyć, gdziebym nieco od jego roskazania odstąpił, mamli
 74 2|             odstrzelając sie nic od jego nauki, czyli uczynić tak,
 75 2|           Ale jeśliby widział, iż z jego nieposłuszeństwa a wykroczenia
 76 2|      słuchać do namniejszego punktu jego roskazania, aby mu sie tak
 77 2|              jako wielkie rzeczy na jego głowie zawisły. A gdy mu
 78 2|          jedno s panięty. Ale kiedy Jego M. niechce tej powagi złożyć
 79 2|             a zdamy mu sie niegodni jego towarzystwa, przydzie nam
 80 2|          przydzie nam też zaniechać Jego miłości, a o tak sprosnych
 81 2|          miłości, a o tak sprosnych jego obyczajach nie mówić.~Gdyżeś
 82 2|       oprawić po macedońsku. Księża jego, pogańscy wieszczkowie,
 83 2|           inaczej chodził, niż jest jego zawołanie. Jeśli usarzem
 84 2|        którzy go nieznają, z ubioru jego wnet na pirwszym weźrzeniu
 85 2|      patrząc na szaty, abo na ubiór jego, ale to mówię, iż i ubiór
 86 2|          godnością, abo uczynnością jego, ale iżby już prawie tak
 87 2|              jako też w niebytności jego. Jeśli też jaki przyrodzony
 88 2|          tego, iż sie każdy ucieszy jego towarzystwem.~Powiedział
 89 2|             pana, a stosując sie ku jego wolej, lekce go sobie pocznie
 90 2|     zatrefnuje; nie pójdą w posłuch jego słowa, i owszem będą wszyscy
 91 2|             sie starał pilnie, żeby jego przyjazd, dobra o nim sława
 92 2|             wszakoż przyszło tak za jego szczęściem, iż sie go jedna
 93 2|          ale sobie kwoli jęła sie o jego chęć pilnie starać, co jej
 94 2|            jest osobny, co nie jest jego zawołania, cóż w tym tam,
 95 2|             owszem pochwalisz w. m. jego rękę i baczenie, które umiało
 96 2|           aby nietelko nie omierzło jego towarzystwo, ale też, aby
 97 2|              To, co ma wszytko, nie jego; toż też może ku gańbie
 98 2|             to naschwał dobrze umie Jego M. pan grabia s Tarnowa
 99 2|          obrażą, gdzie wielki rozum jego (acz w inych poważnych rzeczach)
100 2|            wdy Guzmanowi iż to jest jego rzemięsło, takowy sposób
101 2|            który posłowi za zdrowie jego pana wypić roskazał, a ten,
102 2|           żadną miarą inaczej rozum jego niemógł pojąć, ani tego
103 2|             ujął i trzymał, a drugi jego nóg, a zasie trzeci wtórego
104 2|          jakiś mędrek, uźrzawszy on jego wielki brzuch, powiedział:
105 2|          sławne ludzi, spomniał też jego, i dał mu silny dank w sprawie,
106 2|             królestwo, rzekł ktoś z jego miłośników: To - prawi -
107 2|        krotochwil, powiedział: iż w jego ziemi niewolnicy w tym sie
108 2|             pożyczono, a prokurator jego prząc długu tym wychodził:
109 2|             gdzie na ten czas sługa jego nie daleko będąc, a słysząc
110 2|             gdy mu kiedyś niewiasta jego zbytnie potrawę osolila,
111 2|          biskupiej wsi, gdzie drabi jego głodni hojnie zażyć kapłańskiego
112 2|             bierzesz co twojej, nie jego, sławie, abo pożytkowi służy.
113 2|             baczenie na to, że wżdy jego sprawą miasta Tarentum dostał.
114 2|           ten, to ów szydził z onej jego przygody rzekła jedna zacna
115 2|           rzeczy, upominanie kogo z jego głupstwa, i ine wszytki
116 2|          nogach stać niemógł, sługi jego jedne do gospody odprawił,
117 2|          władać nic mógł, i pacholę jego, (bo telko to na ten czas
118 2|        wszytkę zmyśloną, a chłopiec jego włosny onegoż potwirdza,
119 2|       przegranych pieniędzy uczniem jego być i dać co namienił obiecał.
120 2|             upatrzył, kiedy by mimo jego komorę szedł. Owa sie tak
121 2|           dzierżę s przeszłych słów jego.~Powiedział pan Kostka:
122 3|   proporcyej do ludzi, jako on plac jego wymierzenia był więtszy
123 3|        została przy Pygmalionie ona jego s kości słoniowej.~Naprzód
124 3|         wielki Philozoph, a s pisma jego znać, że niebarzo był łaskaw
125 3|              abo powinowatej jakiej jego, jemu równej, abo jeszcze
126 3|  okrucieństwa AIexandrowego, dzieci jego pobić a zamordować chcieli,
127 3|        jakoby sie śmierci niewinnej jego sławnie pomścić mogła, dawszy
128 3|           iżbym sie krwie niewinnej jego pomściła; ta nadzieja sama
129 3|           familiej, ale Tomazo imię jego było. Ten jadąc jednego
130 3|             nie umiał sie o ciężkim jego więzieniu a nędzy wypowiedzieć,
131 3|       wzbudził pan Bóg jednego syna jego, i dał mu ten umysł, iż
132 3|           pewien potomstwa, że jest jego własne, jako kiedy za powścięgliwością
133 3|          kiedy Sophocles, towarzysz jego na urzędzie, chwalił z wielka
134 3|             bo czasem, kiedy której jego rzeczy skrycie dostać mogła,
135 3|         czyście na stronie, abowiem jego przykład mało strzymawałości
136 3|            bym był więcej trzymał o jego powścięgliwości, by był
137 3|          jakoby ku więtszej chłubie jego piszą, że na ten czas; gdy
138 3|             żadną miarą zezwolić na jego łotrostwo niechciała, ale
139 3|            niej miłość, ale ona tej jego przychylności nie przyjmując,
140 3|            widząc niepowścięgliwość jego i wzgardę małżeńskiego łoża,
141 3|          jakoby przyznawała godność jego, jej go zdrożyła, za którą,
142 3|       niepodobne rzeczy, iż prze on jego niesłuszny, ani naczęsny
143 3|         białagłowa dla nowego sługi jego nie porzuciła) wydaje człowieka,
144 3|         przestrzegał tego, aby prze jego przyczynę białagłowa we
145 3|              iż białagłowa dla onej jego potwornej retoryki, aby
146 3|            pani, będąc z odjechania Jego barzo teskliwą, napisała
147 3|    dowiedziawszy sie, już to będzie jego wielka roskosz, na wszytek
148 3|          wolej lamentem ustawicznym jego nacieszyć nie miały. Za
149 3|           odpadł od łaski, a iny na jego miejsce wstąpił. Skąd więc
150 4|             polska znieść, a władza jego przy łasce pańskiej dosiąc
151 4|             wielka była, co i wirsz jego pokazuje, ale tą nie tak
152 4|        pewien nie stracić tym łaski jego sobie. Zasię bacząc myśl
153 4|          urość może jemu i poddanym jego, ze sprawiedliwości, ze
154 4|           który stara sie o to, aby jego pan nie był ni od kogo oszukali,
155 4|          pana, a ganić złe postępki jego, pohamuje się, bacząc, iż
156 4|       ułomkiem, jako jednym piątnym jego złość naznaczyło. Potwirdza
157 4|         rozumu, któryby wypolerował jego rozum, a zjął z umysłu tak
158 4|             zasię, jeśli pod sprawą jego być niechce, stawa sie cnocie
159 4|         jedno umysł kazał. Gdzie tę jego wielką władzą i w tym obaczyć
160 4|           sobie gryzie, ale i ciało jego zgodzi sie więc z umysłem,
161 4|        panowie formowali, i rozumem jego będąc nieco podparty, stanie
162 4|         boją i miłują, a którzy oną jego pochodnią sprawiedliwości
163 4|       inaczej, jedno iż z obyczajów jego wszytcy poddani swe obyczaje
164 4|          tym myślić, jakoby poddani jego kwitnęli, a żaden s nich
165 4|          tego zdrowie za cnotliwemi jego sprawami milsze i droższe
166 4|    odpowiedzieć panu Dersniakowi na jego pytanie, a przy tym i to
167 4|        doskonale przyszedł ku łasce jego, to jest, żebyś mu bez żadnej
168 4|          niewiem, jakim bych ja był jego nauczycielem, który przed
169 4|           tym, kiedy sie roskazaniu jego exequutia dzieje, powinien,
170 4|      activam vitam zową; ale koniec jego vita contemplativa będzie,
171 4|         przystało, niewiem, jako by jego nakład starczył. Acz drudzy
172 4|             starać sie będzie, iżby jego poddam byli waleczni, nie
173 4|             swemu wychowanie dać, a jego tak dobremi drogami, jakie
174 4|           ono ugruntują mądre słowa jego a pańskie pojęcie i wyrozumienie,
175 4|    pilniejsze, jako to, aby w ziemi jego była sprawiedliwość, dla
176 4|         dobrego strzegli by zdrowia jego, i prze nie siła kroć byli
177 4|   uczciwości było rozkazanie a wola jego, niż zdawna uchwalony statut,
178 4|      okrucieństwo i rospustne życie jego, częścią też pod czas kiedy
179 4|       burzliwi ludzie nigdy w ziemi jego możni nie byli, wiedząc
180 4|          kiedyby sie trzoda wszytka jego w ludzie, a mówię w ludzie
181 4|          jacy być mają, odmieniła i jego była posłuszną. Patrzże
182 4|       zwyciężył, niż ci, do których jego proporzec nie przyszedł.
183 4|           inego nie chciałbych mieć jego takim, jedno żeby umiał
184 4|            wszytek świat wiedział o jego hojności. Na ostatek siła
185 4|            dziwnie zakocha, iż onej jego mowy ludzie przed brzydkością
186 4|        dobrze pochwalić chce, i dać jego osobie przystojne przezwisko,
187 4|             jako sie który urzędnik jego w tym, co mu poruczył, sprawuje,
188 4|    dostatnim a porządnym domu tak w jego państwie wszytko zgodnie
189 4|         prozne a daremne w państwie jego nie były, bo chocia sie
190 4|       Dworzaninie, ku któremu końcu jego godność przygodzić sie ma,
191 4| nieprzystojne rzeczy zawieść, a tym jego skazie mieli. Tym tedy sposobem
192 4|             iż nie we wszytkim, nie jego przyczyną, ale pańską cnotą
193 4|   bespieczne scie pokazują, w łaskę jego, a potym go wieść ku cnotam.
194 4|          ludzi, ani bliźniemu dobra jego wydzierać, ani ojca nie
195 4|          odwieść, nie chciał już ku jego poprawie używać dworstwa,
196 4|          widział, iż próżne wszytko jego staranie być miało. Jakoż
197 4|            Plato i Arystoteles są w jego cechu, już nie baczę, czemuby
198 4|            siebie najdzie tak, iż w jego mocy to jest, albo naśladując
199 4|         abowiem najmniejszy członek jego, najcieńsza żyłka, najliższa
200 4|            skoro to obaczy, iż oczy jego chytają sie za one piękność
201 4|          sie kocha, tej niechaj sie jego serce rozmiłuje, i w pośrodku
202 4|          zaraz powstawszy, jedni do Jego Miłości księdza Biskupa,
203 4|     DRUKOWAŁ MACIEJ WIRZBIĘTA~KRÓLA JEGO MIŁOŚCI TYPOGRAPH~ROKU OD