Ksiega

 501 2  |             kiedy przyspieje włos siwy, a człowiek na dół idzie, upuszczając
 502 2  |      upuszczając to, w czym sie kochał, a wstępując w starość jako
 503 2  |           słońce ku ziemie sie skłania, a ziemię zdzierając z niej
 504 2  |                 i trawę, czyni obrzydłą a kwaśną), aby brał zaraz
 505 2  |          wywracają rozsądek i baczenie. A dla tego zda mi sie, iż
 506 2  |                 mu sio, iż brzeg bieży, a okręt abo czołn stoi, a
 507 2  |                 a okręt abo czołn stoi, a to w istej prawdzie inaczej
 508 2  |      krotochwile w jednej mierze stoją, a my w tej łodzi, w tym okręcie,
 509 2  |             musi człowiek wciąż pędzić, a naskakawszy sie po okrutnych
 510 2  |             okręt o jaką rozbije skałę. A tak, iż stary człowiek barzo
 511 2  |                pije, by najlepsza, zła, a niesmaczna mu sie widzi,
 512 2  |               im niesmaczne, nikczemne, a barzo od onych rozne, których
 513 2  |        krotochwile tyż są, co i pirwej. A przeto, czując iż roskoszy
 514 2  |             odmiana ta s nich pochodzi, a nie s czasu. A zasię przywodząc
 515 2  |                pochodzi, a nie s czasu. A zasię przywodząc sobie na
 516 2  |                i czas, ktorego to było, a zatvm gi chwalą jako barzo
 517 2  |            snami w nieszczęściu naszym, a w tych sie kocha, które
 518 2  |               przeszłych jego roskoszy. A zasię na drugą stronę barze
 519 2  |             szatę, w której był ranion. A znalem jednego, co z rostruchanika (
 520 2  |               tak barzo miło wspominać, a nie inaczej sie człowiekowi
 521 2  |               iż przeszłe czasy chwalą, a teraźniejsze ganią; więc
 522 2  |                 przeciwko białejgłowie. A teraz wszytko opak, bo nie
 523 2  |       powiedając, by krótki nieuczciwy, a długi zuchwały. Owa niemasz
 524 2  |             miedzy nami siła jest złych a niecnotliwych ludzi, i teraźniejszy
 525 2  |                 przeciwne jest dobremu, a dobre złemu poniewoli, a
 526 2  |                a dobre złemu poniewoli, a z musu, jedno drugie dla
 527 2  |     przeciwności przyrodzonej wspierać, a krzepczyć musi, a ilko ubywa,
 528 2  |             wspierać, a krzepczyć musi, a ilko ubywa, abo przybywa
 529 2  |               by nie było nieszczęście. A przeto dobrze on mówi Socrates
 530 2  |                 Phaedone około roskoszy a boleści, iż one pospołu
 531 2  |            jednę napisał około boleści, a roskoszy, iż, kiedy Bog
 532 2  |             sobą nieprzyjaciół zjednać, a zjednoczyć nie mogł, że
 533 2  |                nie łaknął, nie pragnął, a sen go nie morzył. A przeto
 534 2  |           pragnął, a sen go nie morzył. A przeto ja tak dzierżę, iż
 535 2  |          zdrowie, pociechy i ine dobra, a posyłała to na świat, tegdy
 536 2  |               chować sie miał, cienkimi a drobnemi kostkami okryła
 537 2  |               nie jest przeciwko razowi a uderzeniu, jako głowa. Tymże
 538 2  |                weszły na świat za łaską a dobrocią natury, zaraz też
 539 2  |          musiały im pomocz towarzystwa, a s nimi pospołu nastać, tak
 540 2  |              najmocniejszy ocet będzie. A przeto, iż teraz rodzą sie
 541 2  |               one, które starcy chwalą; a kto sie też uda do niecnoty,
 542 2  |            jednak jako najgorzej mogli, a umieli, tak czynili. A iż
 543 2  |                  a umieli, tak czynili. A iż onego czasu ludzie byli
 544 2  |                 utrafione rospuściwszy, a s krogulcem cały dzień,
 545 2  |                 czas było barzo dobrze, a teraz barzoby sie s tego
 546 2  |              barzoby sie s tego śmiano. A przeto niechaj nam też będzie
 547 2  |                obyczajów naszego wieku, a starzy niechaj nam dadzą
 548 2  |               już było dwadzieścia lat, a jeszczem od matki ani od
 549 2  |                sióstr nie był odłączon, a potym do wielu lat niewiedziałem,
 550 2  |          niewiedziałem, co jest femina; a teraz chłopięta, dziecka,
 551 2  |                 ledwe s powicia wyszły, a już wiedzą więcej łotrostwa,
 552 2  |                  niż był u ich starych. A tak niechaj nie szemrzą
 553 2  |               wyniszczyć zaraz i cnoty, a niechaj na to pomnią, iż
 554 2  |             cnotą, dzielnością cnotliwe a godne przechodzą, czego
 555 2  |               troszkę szyrokiemi słowy, a wszakoż nie barzo od rzeczy.~
 556 2  |            wszakoż nie barzo od rzeczy.~A gdyż sie to pokazało, iż
 557 2  |          chwalili jedno, drudzy drugie, a trzeci słysząc tak wiele
 558 2  |              doskonały naleść sie mógł. A przeto uczyć tego, czego
 559 2  |                 aby Dworzanin rozsądku, a baczenia był dobrego, jako
 560 2  |            wszytko zebrać, jako na nić, a subtylnie namniejszej rzeczy
 561 2  |       popisowałby sie na ten czas żarty a trefnością: iście, że żaden
 562 2  |                pan Myszkowski: Z grubym a ze znacznym błazeństwem
 563 2  |                tę taką widomą prostotę: a za w. m. niewiesz, iź obłędy
 564 2  |               będzie tańcował po ulicy, a tego sie nie strzyma, aby
 565 2  |               nie chwalił bezpotrzebnie a od rzeczy, abo iżby sobie
 566 2  |               pilnością nie przypatrzy. A co rozum człowieczy, a rozsądek
 567 2  |                  A co rozum człowieczy, a rozsądek dla wiela przyczyn
 568 2  |              nie, jako o sobie rozumie. A tak mając sie w tym Dworzanin
 569 2  |                 znał, czo jest na czas, a co nie. Otoż chocia Dworzanin
 570 2  |              jaką regułką oczy otworzą, a droga sie pokaże, i miejsca,
 571 2  |                 nie dzieląc na rozsądek a baczenie jego puściło. Rzecz
 572 2  |         naznaczył, na wszytko zezwalam, a tego dokładam, iż ku nabyciu
 573 2  |            dobrego mniemania u każdego, a łaski u tego pana na czyim
 574 2  |               pewną rezę wstawić umiał, a użyć mógł na dworze tych
 575 2  |                pochwali, gdy co dobrze; a jest w drugich jakaś złość
 576 2  |                 co podobnego do kąkolu. A przeto Dworzanin niechaj
 577 2  |                  aby zawdy był jednaki, a we wszytkich rzeczach nie
 578 2  |                 ku jednemu końcu bieżą, a do każdej gruntownej sprawy
 579 2  |               wszytki sie zgodzić mogą. A tak trzeba, aby ich Dworzanin
 580 2  |                 rzecz i uczyni ją oblą, a jasnością poda na dalą,
 581 2  |               drugą wspiera. I umiejąc, a wiedząc, gdzie co przeciwko
 582 2  |                zawołany, kiedy układnie a skromnie we wszytkim poczyna
 583 2  |                onej sierdzitości, sile, a męstwie, dobrze sie więtsza
 584 2  |             widzi, niżby tak sama była. A przeto, kto mało mówi, a
 585 2  |                A przeto, kto mało mówi, a wiele czyni, nie chwaląc
 586 2  |              owszem składając s siebie, a czemu inemu przypisując,
 587 2  |            inych wszytkich przymiociech a godnościach człowieczych,
 588 2  |                 mnie powiedzieć należy.~A pirwsza jest i najpotrzebniejsza,
 589 2  |               iż nie wiele komu pomogą, a ja jeden tak wiele teraz
 590 2  |                 już powtarzać nie będę, a wszakoż ta, ktorąm ja naukę
 591 2  |               widzi mi sie, tu do tego, a to tak: Gdy Dworzaninowi
 592 2  |       najmniejszym poczcie ludzi męstwo a przeważność swą pokazał,
 593 2  |                przeważność swą pokazał, a na oczach co najzacniejszych
 594 2  |               co najzacniejszych ludzi, a możeli być samego tego krola,
 595 2  |              jest, chcieć mieć daremną, a prozną, gdy jej kto nie
 596 2  |               Otoż mieć w tym baczenie, a wiedzieć gdzie, i o co wdać
 597 2  |                której w pole wyciągnął, a przyczyna niema być ina
 598 2  |             strojne, ale też i warowno, a gdzieby mu czego niedostawało,
 599 2  |                 to jest jego zawołanie. A przeto koń aby był piękny
 600 2  |               aby z uczonym o księgach, a z żołnierzem o wojnie rzecz
 601 2  |                 wojnie rzecz prowadził, a jeśli mu siebie samego w
 602 2  |                 o których jej powiedał. A prawda, panie Kostka, iż
 603 2  |                sie był tego błazeństwa. A tak, jakom powiedział, Dworzanin
 604 2  |               miedzy chłopstwem siadał, a tam to pokazował, co umie,
 605 2  |               duższy, kto czerstwiejszy a więcej umie; a siła, moc,
 606 2  |            czerstwiejszy a więcej umie; a siła, moc, czerstwość, a
 607 2  |                a siła, moc, czerstwość, a umiejętność może być tak
 608 2  |               już ja ślachectwo stracę, a on go dostanie, ale, abo
 609 2  |             przypiszą, abo umiejętność, a w tym jednak pokaże sie
 610 2  |                wieniec, pójść to miało. A ktemu chcę, aby ślachcic
 611 2  |                 czym nad nim mieć górę. A tak mnie by sie zdało, aby
 612 2  |           mierze z wygrania cześć mała, a s przegrania siłna sromota.
 613 2  |                 dobrze czyni, chwalono; a wszakoż, gdy kczemu przydzie,
 614 2  |                kocha, kiedy s kim mówi, a iż w mowie trefi sie jakie
 615 2  |              pocichu imuje sie śpiewać; a drugiego znam, który, iż
 616 2  |        dworskich zabaw należy i taniec, a na to Dworzanin ma też mieć
 617 2  |               iżby ani szalenie nazbyt, a ze zbytnią chęcią, ani też
 618 2  |            chyba abo z roskazania jego, a ktemu w towarzystwie, abo
 619 2  |               czas zejdzie sie wszytko, a może pokazać dworzanin i
 620 2  |               być w małym towarzystwie, a w równym, nie miedzy chasą,
 621 2  |         poczynać sobie nic nie zawadzi. A nie telko tańcować, ale
 622 2  |          zwłaszcza będąc o to proszony, a wszakże tak, aby sie nie
 623 2  |            ludzie ważyć ono sobie będą. A jako temu przystoi lutnię
 624 2  |                wszytko pokaże, co umie, a czasem i to, czego nie umie.
 625 2  |                 żeby sie s tym popisał. A przeto w tym i w każdej
 626 2  |                 tych, s ktoremi będzie, a nad wszytko sam siebie,
 627 2  |              twarzy, siedzieć spokojem, a paciorki piać każą, grać
 628 2  |              czego zawadza sie miłości, a miłość staremu jako przywoita,
 629 2  |            czasem kusi sie i o starego, a ciało ozięble, ledwe nie
 630 2  |               starzec, aby frasunki swe a nędzę tego świata wybił
 631 2  |              tego świata wybił z głowy, a słodkości onej niebieskiej
 632 2  |                  śpiewać abo grać może. A chociaż by też już tego
 633 2  |              one prze starość zaniechać a opuścić mają.~Tu powiedział
 634 2  |          wyrugowsć od wszytkiego stare, a powiedzieć, iż dworzaninem
 635 2  |            Odpowiedział pan Myszkowski: A widzisz w. m. panie Lupa,
 636 2  |                staremu.~Rzekł pan Lupa: A cóż to za zabawy, to podobno,
 637 2  |                kładąc w nasze głowę ine a ine myśli, przynosi s sobą
 638 2  |             syny, frasunk zawdy w domu, a łajanie, bo wszytko chczą,
 639 2  |            chczą, aby po ich woli szło. A młody człowiek zasię śmielszy,
 640 2  |                upomina. Owa wiek stały, a stateczny, to jest najlepszy,
 641 2  |               złego w młodości zagubił, a starość też surowa ze swemi
 642 2  |                 strzegą zbytniej chluby a powiedania o sobie i inych
 643 2  |                 smakiem powiedać umieli a k rzeczy, słodząc onę powagę
 644 2  |               sobie coś troszkę powagi, a gdy do czynienia przydzie,
 645 2  |         kuńsztować, nic masz tu płochej a bystrej zapalczywości, ale
 646 2  |                sierdzitość, którą rozum a baczenie wzbudza i rządzi.
 647 2  |               ognia w nim nie zostanie. A jeszcze bych przyrównał
 648 2  |           czynią tym sobie dobre serce. A tak, jako w młodym pachołku
 649 2  |               chwalą ludzie stateczność a postanowienie, bo sie zda,
 650 2  |               krzepczy więcej sam sobą, a sercem dobrym, niżli, aby
 651 2  |                co mocy przydawać miało. A tą rzeczą zda sie być w
 652 2  |              tak mam rzec) nie doszedł, a młodość nazad zostawił,
 653 2  |        wszytkich, jeśli w spolnym życiu a w towarzystwie nie będzie
 654 2  |             jeden przed drugim ubiegał. A w tym trudno podać naukę,
 655 2  |                 najdzie ich na świecie. A przeto, kto chce ujść dobrze
 656 2  |              potrzeba mu swego własnego a dobrego baczenia i rozsądku;
 657 2  |            dobrego baczenia i rozsądku; a znając co w kim jest, czym
 658 2  |             chocia błahej rzeczy mówić; a byli ludzie, jako w. m.
 659 2  |                 dobrze i szyroko mogli, a w. m. o rzeczy, w której
 660 2  |          Towarzystwo miedzy Dworzaninem a panem zda sie jakoby żadną
 661 2  |              pomniał, iż on jest sługa, a pan panem, ktemu, iż pana
 662 2  |                 boś tu w. m. na krotce, a właśnie pochlebcę chytrego
 663 2  |                 przyjaciela nie miłuje. A Dworzanin, jakom powiedział,
 664 2  |                 w rzeczach przystojnych a poczciwych, abo które nie
 665 2  |            wdzięcznego powiedzieć chce. A ku temu tak przydzie, kiedy
 666 2  |                wniść w łaskę jego może; a sam na sobie to przemoże,
 667 2  |                 zostawić złą myśl doma, a przed panem z wesołą twarzą
 668 2  |                i najgorzej o nim mówią, a to jest rzecz barzo nieprzystojna
 669 2  |                  prosto by muchy lecie, a niechaj kto jako chce jasną
 670 2  |              oni każdemu spór trzymają, a przeciwko prawdzie mówią;
 671 2  |               będzie skromność, statek, a powaga nic brzydka, pana
 672 2  |         pozwolić, o co by go on prosił. A kiedy też przez kogo inego
 673 2  |               nigdy sie pan nie wymówi, a jeśli sie wymówi kiedy,
 674 2  |               czego dla kogo na wielką, a z usiłowaniem prośbę nie
 675 2  |                 tak barzo tego pragnąc, a nie mogąc ktemu przyść,
 676 2  |              kto to rozbierać u siebie, a one posądzać może. A przeto
 677 2  |            siebie, a one posądzać może. A przeto złe to każdy czyni,
 678 2  |               to i owo dla krotochwile. A tak Dworzanin, gdy mu przydzie
 679 2  |                sprawował rzeczy poważne a potrzebne, tedy sie już
 680 2  |          odłożyć na iny czas i miejsce, a w ten czas niechaj tym bawi
 681 2  |           pokazu łaski, niechaj zbytnie a jawnie nic łapa, jako drudzy
 682 2  |               leda komu laskę pokazują. A jeśli zasię są w wielkiej
 683 2  |               pokazuje, iż mu to w dziw a wielka nowina; ani tey.
 684 2  |           poczyta, czym go pan nadarzyć a ozdobić chce, aby pan tym
 685 2  |                  tedy s kwaśną postawą, a barzo nierad. A przeto,
 686 2  |                postawą, a barzo nierad. A przeto, kto chce znać łaskę
 687 2  |            zasię, komu to nie przystoi, a iż ma coś poważnego w sobie,
 688 2  |            barzo rychło tym sie ohydzi, a prosto tak mu to będzie
 689 2  |               dobrze znal i swoje siłę, a ku temu dopiero, żeby sie
 690 2  |              obaczając, czemu sprostać, a czemu nie sprostać może.~
 691 2  |             zasłużył i był jej godzien, a iżby czekał tego radniej,
 692 2  |          inaczej, wszeteczcństwo płuży, a skromność za głupstwo mają.
 693 2  |               łasce przyszli. Skromnego a statecznego nigdym ja w
 694 2  |           bespieczeństwo jakieś szczyre a otworzyste, nie patrząc
 695 2  |            obchodzą sie wielką swobodą. A też u nas, jeśli kto wychodzi
 696 2  |             wdają; ale przedsię skromny a godny człowiek ma wszędy
 697 2  |        wszetecznego i patrzyć nie mogą, a skromnego, miernego barzo
 698 2  |                  miernego barzo miłują. A to przy tym, że ja tu samej
 699 2  |              sobie wiele wolał, godność a sprawy jego poczciwe te
 700 2  |                też kto nazbyt stateczny a skromny, hnet go abo za
 701 2  |             kiedy mu z rzeczy przydzie, a czas jest po temu, niechaj
 702 2  |             gładce i dobrze mówić umie; a kiedy też zasię w poważnych
 703 2  |                rzeczach, niechaj mądrze a rostropnie rzecz prowadzi,
 704 2  |                  cnotliwym człowiekiem, a swe sprawy wszytki aby kierował
 705 2  |                niechaj sobie łotrostwem a niecnotą łaski pańskiej
 706 2  |             swym nieszczęściem na złego a niepobożnego pana trefił,
 707 2  |                 pochwalcą złych rzeczy, a ktemu chceli ujść tej napaści,
 708 2  |                kiedy sie już zawiedzie, a przystanie, wiele rzeczy
 709 2  |            jednak miejsca nie odmienia, a trwa tam, gdzie sie urodził.~
 710 2  |             mówią: Jaki pan, taki kram. A zwłaszcza jeszcze, kiedy
 711 2  |              jedno niepobożność pańska.~A o tym, co w. m. rozumiesz,
 712 2  |             poźrzeniu zdadzą sie dobre, a są złe; drugie zasię zdadzą
 713 2  |            drugie zasię zdadzą sie złe, a są dobre. A przeto bywają
 714 2  |             zdadzą sie złe, a są dobre. A przeto bywają te czasy,
 715 2  |               nie wejźrzawszy zdać złe, a wdy złe nie będą.~Powiedział
 716 2  |           jakobych w tym postępić miał, a ja będąc w tym punkcie,
 717 2  |        hetmańskiej władzej i regimentu, a iżby pohamował w ludziech
 718 2  |              sam siebie i przyrodzenie, a roskazał o nieposłuszeństwo
 719 2  |                 na swym mnimaniu omyli, a iż mu sie tak nie zdarzy,
 720 2  |       roskazania, druga wina, iż skaził a wywrócił ono, co miał uczynić
 721 2  |         roskazanie przełożonych swoich, a iż sie jednemu poszczęści,
 722 2  |                 jedno okazał rozum swój a władza, i uczyni wszytko
 723 2  |                 wiele sie złego urodzi. A tak to moja rada, aby człowiek
 724 2  |                pokazował za zdarzeniem, a szkoda maluczka za niezdarzeniem,
 725 2  |                 z jego nieposłuszeństwa a wykroczenia s kresu szkoda,
 726 2  |                wielka za niezdarzeniem, a pożytek barzo mały za poszczęścieniem
 727 2  |          abowiem jeśliby pan był surowy a swej myśli, nigdy inaczej
 728 2  |                 będąc hetmanem w Azyej, a mając dobywać miasta Leucas,
 729 2  |                 wszyscy społem używamy, a s panem nie tak często wdać
 730 2  |                jako z rodzonym w gadki; a choć nie będzie miał żadnej
 731 2  |                leda o czym rzecz długą, a postawą, twarzą, rozkładaniem
 732 2  |                 na jego głowie zawisły. A gdy mu sie pana dostać nie
 733 2  |         najwiętszego swego przyjaciela. A jeśli jeszcze kto drugi
 734 2  |               sie też s chudemi wdawał, a zdamy mu sie niegodni jego
 735 2  |                 zaniechać Jego miłości, a o tak sprosnych jego obyczajach
 736 2  |            Kostka, te, którzy za suknią a kosztowniejszym ubiorem
 737 2  |               sie dworzanin ubierać ma, a który ubiór jemu jest najprzystojniejszy;
 738 2  |         zaprawdę. Więc jedni golą brody a z wąsy chodzą, drudzy strzygą
 739 2  |                 drudzy na dół głaszczą, a drudzy wzgórę jeżą. Jeśli
 740 2  |           jednak pachną ona przystojną, a świętą polską swobodą, która
 741 2  |          rospustnym które jest ze złym, a uchowaj Boże, aby nic s
 742 2  |               na jakiego narodu kształt a strój dał przerobić swoje
 743 2  |            jeśli co dobrego przyniesie. A mieliby wszyscy ci Polskę
 744 2  |               sobą nie zawarty zarzuci, a imie sie co najuczciwiej
 745 2  |                 ku potrzebie tam wesoła a świetna barwa tak na zbroi,
 746 2  |          gonitwie, w maszkarach świetne a dobrze łączone barwy mają
 747 2  |                 oczy ludzkie coś żywego a wesołego. Ale okrom tego
 748 2  |             pospołu dał suknię uczynić, a jeśli jeszcze ktemu i czapkę,
 749 2  |               pomyślił, co to za gąska. A tak trzeba tak na to, jako
 750 2  |                dworzanin był ochędożny, a snażny; wszakoż, aby nie
 751 2  |          ochędostwo, ale męszczyźńskie, a ktemu, aby nie w jednej
 752 2  |             rzeczy był telko ocbędożny, a w drugiej nie, ale we wszytkim
 753 2  |              drugiego, który wygoliwszy a wysmuknąwszy sobie czuprynę,
 754 2  |                sie sobie barzo strojny, a drugi, mając botki gładko
 755 2  |                 nie ich, ale pożyczane, a ono wszytko ine, co ledajako
 756 2  |               aży z ubioro miał sędzić, a nie s praw, abo z mowy,
 757 2  |               wre, acz to czasem omyla. A nie telko ubiór, ale postępki,
 758 2  |              pan Wapowski) mimo uczynki a słowa, s czegoby jeden drugiego
 759 2  |         drugiego człowiek osędzić mógł; a zaprawdę, radbym ja wiedział,
 760 2  |         rozumiem, iż są dwojakie sprawy a uczynki człowiecze, jedne
 761 2  |                 w inych temu podobnych; a drugie są, w których sie
 762 2  |          których sie nic nie zawięzuje, a o tych ja teraz mówię, i
 763 2  |                na te, to na owe stronę, a jakimsi jałowym śmiechem,
 764 2  |          dobrego mniemania i wziętości, a to jest zachowanie a spólna
 765 2  |         wziętości, a to jest zachowanie a spólna przyjaźń, s kim ją
 766 2  |               sam być musi. Jeśli złego a nikczemnego; to i sam bez
 767 2  |                trzyma, sądzili i sądzą, a jakowego jednego widzą,
 768 2  |                 jakoby rada sie garnie. A przeto trzeba na to mieć
 769 2  |                długi czas w serdecznej, a w nierozdzielnej miłości
 770 2  |                na drugiego winę zgania, a podobno obadwa w tejże rzeczy
 771 2  |                 tejże rzeczy nic prawi. A tak, iżem sie ja nie raz
 772 2  |                jest dobrego na świecie. A przeto ja sie w tym żadną
 773 2  |              byli, niż nieme zwierzęta; a jeśli kto psuje a burzy
 774 2  |            zwierzęta; a jeśli kto psuje a burzy ten dar Boży, przyjaźń,
 775 2  |            biegu nieba s sobą spólnego. A nad wszytko, gdy będą dobrzy,
 776 2  |          Dworzanin ma jednego zwłasnego a serdecznego przyjaciela,
 777 2  |               to być) jakom powiedział. A potym drugie wszytki aby
 778 2  |            stanu, godności i zawołania; a iżby sie s tymi radniej
 779 2  |              Jeśli też jaki przyrodzony a nieszkodliwy niedostatek
 780 2  |                co miał sie z nim gryść. A sam też, kiedy go s czego
 781 2  |           podoba, czego oni nie czynią, a zawdy przyczynę najdą, o
 782 2  |             abyś w. m. nie tak zdaleka, a ogółem o tym towarzystwie,
 783 2  |                i o każdej części osobno a dołożliwiej.~Odpowiedział
 784 2  |                 w. m. dosyć powiedział, a wszakoż chciałbych ja jeszcze
 785 2  |                 człowiek wszytko jednoż a jednoż prowadził, prędkoby
 786 2  |            prędkoby sie to sprzykrzyło; a gdyż wszytek czas u dworu
 787 2  |             sprawując sie podług czasu, a raz ku rzeczam statecznym,
 788 2  |             małe i o wielkie pieniądze, a przegrywając niechaj sie
 789 2  |                  bo stąd ludzie skąpego a mizernego takiego być rozumieją.
 790 2  |            skąpy, ten grać nie pomyśla, a jeśli go kto kiedy,na to
 791 2  |                 to podoba, kto nadobnie a bez frasunku gra, a ku swej
 792 2  |            nadobnie a bez frasunku gra, a ku swej myśli dworzanina,
 793 2  |           Myszkowski, rzekł pan Kostka: A o szachach co w. m. rozumiesz?~
 794 2  |        Myszkowski: Iście że jest czysta a rozumu bystrego zabawa,
 795 2  |            zacnej jakiej nauce ćwiczył; a nakoniec, gdy sie najwięcej
 796 2  |               to jeszcze nie doskonale. A przeto ja tak rozumiem,
 797 2  |        rzemięślech lepiej prześć miarę, a być miedzy osobnymi.~Powiedział
 798 2  |            barzo sie w tym mało ćwiczy, a wżdy szachy nader dobrze
 799 2  |                 i nader pilnie ćwiczyć. A co sie tycze owych drugich
 800 2  |              przymioty i wdzięcznością, a zaraz pan do niego ni s
 801 2  |           jeszcze czyni mu pan jaki kus a znak niełaski. Co bacząc
 802 2  |             hnet każdy patrząc na pana, a stosując sie ku jego wolej,
 803 2  |                tedy mu sie zmylą szyki. A zasię kiedy pan patrzy zdrowym
 804 2  |              dwór czcić i ważyć będzie, a chocia leda co powie chłopską
 805 2  |           chocia leda co powie chłopską a gruba, trefnością, jako
 806 2  |                dwór o kim za początkiem a znakiem łaski abo niełaski
 807 2  |               niełaski pańskiej weźmie. A przeto tak by mi sie zdało,
 808 2  |                 sobie ile może rozumem, a to tak, iż gdy będzie miał
 809 2  |            zadzierży i dalej je poprze. A to ktemu jeszcze w zysku
 810 2  |               jam tego na sobie doznał, a podobno i kto tu z w. m.
 811 2  |               ją sobie w głowie uprządł a uformował, iż potym, gdym
 812 2  |                 zdała, niżem ja mnimał; a to niskąd inąd nie urosło,
 813 2  |       sztychując ono z rzeczą prawdziwą a widomą, chocia sama w sobie
 814 2  |                dworzaninem sstać mogło. A przeto nie wiem, by to dobrze
 815 2  |             sobie takie rzeczy w głowie a na umyśle swym zbudować,
 816 2  |               rzecz można czynić dosyć, a tak więcej w tym człowiek
 817 2  |              będzie. Ale około godności a przymiotów ludzkich insza
 818 2  |                 sie z wirzchu pokazuje. A przeto, gdy w. m. pirwszy
 819 2  |              człowieka wziętego mowiąc, a nie poznasz w. m. zaraz
 820 2  |               ale zadzierzysz sie w. m. a będziesz czekał dzień w
 821 2  |                aż sie co w nim skrytego a osobnego otworzy, nie wątpiąc
 822 2  |                 tak wiela ludzi urosło. A gdy ten taki w godności
 823 2  |                 gdy ten taki w godności a w przymioty (jakom przełożył,
 824 2  |            mnimanie, któreś miał o nim. A snadź będziesz w. m. coś
 825 2  |            człowiek z pilnością starać. A iżbyście w. m. dobrze pojęli,
 826 2  |                byli daleko sztychowali, a wszakoż przyszło tak za
 827 2  |               miarką oddawało) poczęła, a iż ktemu przyść nie mogło,
 828 2  |                nigdy była nie widziała, a widząc gwałtowną miłość
 829 2  |                 zacnej i barzo pięknej, a iż białogłowy pospolicie
 830 2  |                 miłość tej tam niebogi, a rozważając sobie z onego
 831 2  |                sobie z onego listu lube a pełne ognia słowa, naprzód
 832 2  |             słowa (kiedy je powtarzała, a myśliła sobie, że to nie
 833 2  |       białejgłowy on młodzieniec pisał. A jako trucizna, kiedy ją
 834 2  |               czym inym, niż baczeniem. A wierzę, byś w. m. chciał
 835 2  |              chciał wszytko powiedzieć, a nic nie ochylać, przyznałbyś
 836 2  |          obyczaj przylgnąć do gorszego, a jako owce to czynić, co
 837 2  |                 ja w. m. spór dzierżał, a okazał wszytko inaczej,
 838 2  |                W. M. cofnąć mógł nazad, a obaczyć sie w swym błędzie,
 839 2  |          przydawa wiele ludziom mądrym, a mali sie prawda znać i w.
 840 2  |            miały być jedne pana Rejowe, a drugie pana Jana Kochanowskiego;
 841 2  |                mu pacholę, iż ine jest, a to, co J. M. pije; począł
 842 2  |              jako żyw nie pił lepszego; a chocia mu potym powiedziano,
 843 2  |                 za pacholęcą powieścią. A przeto dworzanin o to sie
 844 2  |               hnet dobrze sie postawił, a mnimanie o sobie dobre uczynił,
 845 2  |            szkodzi potknąć sie na czym, a wpaść zaraz w ohyzdę, której
 846 2  |                i one wszytki trefności. A gdy takim s poczciwemi białemigłowami
 847 2  |                być czystszymi pachołki, a wszytko sie sobie śmieją,
 848 2  |               tego, ni z owego nasadzi, a miasto dobry dzień, owo
 849 2  |                Popluska, mlekiem zmyje, a potym chychu na trzy zbyty;
 850 2  |             potym chychu na trzy zbyty; a kto w tym najwiętszy mistrz,
 851 2  |                 być prawym dworzaninem. A jeśli jaki uczciwy człowiek
 852 2  |                 wszytko tu z rejestru." A tak dworzanin nasz, starając
 853 2  |                 drudzy tacy, które pług a kozica z daleka wabi do
 854 2  |                z daleka wabi do siebie, a ci nie telko odrzec sie
 855 2  |                żeby sie dziwował każdy, a on nikomu; ale mu to z hardości,
 856 2  |           nikomu; ale mu to z hardości, a z wielkiego rozumienia o
 857 2  |            dobrze lepiej czynić umieją, a jeśli kto o tym mówi, to
 858 2  |         subtylności ich zrozumieć może. A przeto takowego obyczaju,
 859 2  |            chwalić to ma sprzyjaźliwie, a chociażby i w tym i w inych
 860 2  |                  iż wdy srebro najduje, a bywa w inych gorach podlejsze,
 861 2  |                  i każde dosyć uczciwe, a kto sie wszytką mocą zapędzi,
 862 2  |               połowicę przejść niemiał. A tak Dworzanin nasz mimo
 863 2  |             mimo główne swoje zawołanie a professyą rycerskiego rzemięsła,
 864 2  |               nie zdało, że tego biega, a chce być widzian, ale iż
 865 2  |           niechaj tego znać nic będzie. A to ktemu, iżby w tej rzeczy,
 866 2  |              których nie barzo świadom, a w których nie do końca jest
 867 2  |               tykają po kąsku głębokich a subtylnych rzeczy w Philozophiej,
 868 2  |                  abo i w inych naukach, a w głowie ich barzo tam tego
 869 2  |              siebie. Jako jednego znam, a barzo mu sie zawdy śmiać
 870 2  |                 czas na rączym uciekał. A gdy zasię do wspominania
 871 2  |             dworzanin na sie wywoływał, a był w tym takim sprosnikiem,
 872 2  |          gdzieby go do czego powabiono, a onby tam w tym nic nie rozumiał,
 873 2  |             najbarziej s tego schodził, a gdzieby sie już wywikłać
 874 2  |                gdzieby sie już wywikłać a zedrzeć nie mógł, aby radniej (
 875 2  |            swoje, niżby sie miał kusić, a podjąć czego nie umie, a
 876 2  |                a podjąć czego nie umie, a przyść o gańbę i lekkość.
 877 2  |               opuszczają to, co umieją, a chytają sie tego, czego
 878 2  |                 że jest tak wiele sztuk a wymysłów mozgowczych, iż
 879 2  |              nauce, jedne nader dobrze, a nie czyni jej swą professyą,
 880 2  |                czyni jej swą professyą, a drugą umie też nieźle, ale
 881 2  |               wdy nie tak jako pirwszą, a tej czyni professyą. Otóż,
 882 2  |            rzekł, iż to jest oszukanie, a podchodzić tym sposobem
 883 2  |                 jest ozdoba onej nauki, a jeśli jest oszukanie, toć
 884 2  |                dobrze pomoc kamieniowi. A przeto trudno to kto ma
 885 2  |                omamieniem, ale dowcipem a umiejętnością. A jakom wyszszej
 886 2  |               dowcipem a umiejętnością. A jakom wyszszej powiedział,
 887 2  |                w czym sie dobrze czuje, a s czego rozumie, że ma być
 888 2  |             pokaże ludziom nieznacznie, a pokryje, jeśli co zna nie
 889 2  |            sobie. Jako jeden z naszych (a musiał czytać Paediam Cyri)
 890 2  |             Cyri) rad barzo po usarsku, a długo chodzi, a to dla tego,
 891 2  |                usarsku, a długo chodzi, a to dla tego, aby pokrył
 892 2  |        nieforemność niejaką nóg swoich, a tego do niego rzadki kto
 893 2  |           często trefia, że ją ukazuje, a umie to tak snadnie, iż
 894 2  |              ukaże czasem troszkę nogi, a przysiągłby drugi, że to
 895 2  |                drugi, że to s trefunku, a nie z umysłu.~Zaś pan Myszkowski
 896 2  |             jeden dół, wpadnie w drugi, a miasto pochwały przyganę
 897 2  |                kłamcę ludzie rozumieją, a to stąd, gdy rad dziwy,
 898 2  |                 to stąd, gdy rad dziwy, a rzeczy trudne ku wierze
 899 2  |              chociaż prawdziwe powieda, a przeto nasz Dworzanin niechaj
 900 2  |              poznawszy sie dziś s tobą, a chcąc sie tym co najbarziej
 901 2  |              nikogo barziej nie miłują, a jako zdrowia, garła, majętności,
 902 2  |                za zbytnie sprzyjaźliwe, a dobrotliwego serca kupujemy
 903 2  |                 więc za wielkie matacze a głupie pochlebce. Ale ktoby
 904 2  |           każdym wiedzieć o czym mówić, a iżby mu zawdy dostawało
 905 2  |                 zawdy dostawało rzeczy, a takiej, którejby człowiek
 906 2  |                 był trefnym w powieści, a umiał rozśmieszyć, pod czas
 907 2  |               dostawać w. m. nie miało. A przeto, aby przy tak czystych
 908 2  |                  teraz uczynił zmienkę, a pokaż w. m. drogę, którą
 909 2  |                 iż na tym wiele należy, a prawie to rzecz jedna jest
 910 2  |               trefną odpowiedzią rodzi; a wszakoż pod czas też i Moskwicin
 911 2  |               chce być najtrefniejszym, a najwięcej mówić, tedy sie
 912 2  |              więc we wszytkim głupstwie a sprosności popisze, to dla
 913 2  |              uczył, niemasz na świecie, a przed sie dajesz to w. m.
 914 2  |            krótko, zwięzliwie, trefnie, a s prętka co rzecze, chocia
 915 2  |                Otoż jako w onej długiej a foremnej powieści próżno
 916 2  |               też zasię w tej krótkiej, a co regułka pomoc może, gdyż
 917 2  |                 kęs jeden wdzięczności. A przeto ni na czym to inym
 918 2  |                jedno na bystrym rozumie a przyrodzeniu.~Hnet tu pan
 919 2  |                nic abo zasię ta trefna, a ta jeszcze trefniejsza,
 920 2  |             musi sie uciec do rozsądku, a regułki, którą kiedy o tym
 921 2  |                 iżby obrał, co ma rzec, a czego zamilczeć. A tak opuściwszy
 922 2  |                rzec, a czego zamilczeć. A tak opuściwszy to, co ku
 923 2  |               nam W. M., w czym kunszt, a fortyl pomoc do trefności
 924 2  |       trefnowanie jemu jest przystojne, a które nie; a jakim kształtem
 925 2  |                przystojne, a które nie; a jakim kształtem i którego
 926 2  |                panie Derśniaku z nauki, a pan Bojanowski s przyrodzenia
 927 2  |             dobrze rozśmieszyć umiecie, a przeto przystojniej któremu
 928 2  |               nami masz wielki przodek. A tak jeśli sie w. m. mówić
 929 2  |                 wyrokowi nie przygarną. A pan Myszkowski w tym czesie
 930 2  |                słów pana Derśniakowych, a snadź wytchnąwszy zdobędę
 931 2  |         położysz, tak hnet zasię wstać, a w swą drogę iść, gdy mnie
 932 2  |           człowiek, śmiać sie nie może, a jest ten śmiech niemal zawdy
 933 2  |                 napasieniu oczu zabawy. A iż więc miłujemy te ludzie,
 934 2  |          pojedynkiem, źwirzęta rozmaite a niesłychane, wszem wobec
 935 2  |               Philozophowie patrzywali, a nie telko ta jedna była
 936 2  |               ich spracowanym subtylną, a prawie niebieską dumą, ale
 937 2  |               nas i daje sercu ochłodę, a ktemu nie dopuszcza, aby
 938 2  |                 pomniał na owe frasunki a doległości teskliwe, któremi
 939 2  |              któremi opływa nasz żywot. A przeto każdemu jest śmiech
 940 2  |                ku teraźniejszej rzeczy, a kiedyby też dobrze należało,
 941 2  |                  jedno szkaradość jakaś a nieprzystojeństwo przystojne,
 942 2  |              dojechać ma, bo z nędznego a upadłego człowieka, abo
 943 2  |         człowieka, abo tez ze zbrodnia, a bezecnego, kiedy kto szydzi,
 944 2  |              które sie śmiechem kończy; a nędzni zasię ludzie mają
 945 2  |       nieszczęściu był chłubliwy, hardy a wszeteczny. Więc i tych,
 946 2  |              Więc i tych, którzy miłość a zachowanie mają, tykać nie
 947 2  |           gańbie czyjej wziąć sie mogą, a czasem i też własne, jako
 948 2  |                 białychgłowach smętnych a strapionych, i ta go - prawi -
 949 2  |             sobą strapionego człowieka, a on nadaremno łaski prosi.
 950 2  |             jest, jeden, który w długim a dworskim, jako sie co stało,
 951 2  |           zależy, drugi, który w jednym a węzłowatym rzeczeniu zawisł.
 952 2  |                w którym bywają i trefne a prędkie rzeczenia, i długie
 953 2  |             prędkie rzeczenia, i długie a foremne powieści, i ktemu
 954 2  |               której rychlej sie kunszt a śmiech, niż wielka szkoda
 955 2  |            szkoda towarzyszowi najdzie. A przeto ile ku pirwszemu
 956 2  |          Alexander Papież szósty umarł, a Pius trzeci Papieżem został,
 957 2  |                rozmawiając to o śmierci a panowaniu przeszłego Papieża,
 958 2  |              słuchywały, me mając uszu, a zatym wynarzało sie i to
 959 2  |             podwojów z marmuru starego. A jabych rzekł, iż te dwoje
 960 2  |       powiedzieć to, w czym my wątpimy. A gdy każdy s tych, którzy
 961 2  |                swe przystosować chciał, a przedsię od ściany do ściany
 962 2  |                 imię Alexandra Papieża, a na końcu stało V a I, co
 963 2  |             Papieża, a na końcu stało V a I, co sie rozumie (jako
 964 2  |              drogą przystojną, ale mocą a gwałtem przyszedł był ku
 965 2  |                stało jedno N, dwoje PP, a V, co znaczyło: Nicolaus
 966 2  |           foremny sposób zatrefnowania, a prawie przystojny dworskiemu
 967 2  |                 nieco swego przyczynić, a troszkę skłamać wolno.~Słyszał
 968 2  |              Podkomorzego Krakowskiego, a Ochmistrza Krolowej Jej
 969 2  |         Tęczyński z Wenecyej wyjeżdżał) a w tym rejestrze nie było
 970 2  |                 przy każdym dniu stało, a przed numerum było to słowo
 971 2  |              prędka Costa, pytał zaraz, a to ki djabeł; powiedział
 972 2  |             uderzył rejestrem o ziemię, a do korda sie na gospodarza
 973 2  |                 Ale jądro tej trefności a wdzięczność wszytka w tym
 974 2  |                 jeszcze więtszej chęci, a miłości ludzkiej. Tego tedy
 975 2  |           poczciwość i powinność swoję, a użalił sie szedziwości ojcowskiej,
 976 2  |          powiedał, ja sie bić nie będę, a te słowa raz za razem ustawicznie
 977 2  |                 męskie serce pokazował, a opowiedział sie i przyjął
 978 2  |               że wsiadł zbrojno na koń, a gdy już na placu stanął,
 979 2  |        przyjaciół: Juscz gie czas pani. A ci mu odpowiedzieli: skoro –
 980 2  |              pyta, jeśli to już trzeci; a po trzecim zatrąbieniu,
 981 2  |               pod nim bość nieznacznie, a mówić mu, otoś zabit niebożę,
 982 2  |            koniewi i swe drzewo puścił, a dobywszy miecza, pirwej
 983 2  |           nieprzyjaciela w biegu pożył, a potym, gdy koń s nim przeskoczył
 984 2  |               rannych barzo wiele było, a konia s nim ledwe ułapiono,
 985 2  |              sie baczne contrefetowanie a pokazowanie czyich obyczajów
 986 2  |        uczciwość przystojną ślachcicewi a jeśli co tak troszkę przyswobodniejszym
 987 2  |                inego, jedno za Guzmana, a bodaj nie gorzej, bo wdy
 988 2  |                foremnie kraść przydzie, a ludziom je tak podawać,
 989 2  |         rozumiał, niż słyszy abo widzi, a we wszytkim aby zachowan
 990 2  |                 aby z żartu nic wyszło, a w nieprzyjaźń sie nie obróciło;
 991 2  |         niepomału śmiech w nas pobudza (a wszytko to przedsię ku pirwszemu
 992 2  |                  dwie strzałce od Cara, a chustkę modrą od Carowej
 993 2  |               jego pana wypić roskazał, a ten, kiedy kilka sporych
 994 2  |                ohromnie w szatę szeroką a bohatą, bieret wielki rogaty,
 995 2  |             Tatarzyna on miód rozszedł, a bez przestanku oczy wytrzeszczywszy
 996 2  |               nosił na swych ramionach, a dla tego mój pan s tym leda
 997 2  |             dnia Biskup posła odprawił, a za strzałki carowi kulę
 998 2  |               kulę żelazna od piszczka, a carowej łokieć koleńskiego
 999 2  |             Zabrzeskiego, coby sprawił. A on ze snu, panie - prawi -
1000 2  |            kazał w. m. na obiad prosić. A Doktor zasię: Ale powiedz