Ksiega

  1 1|        inaksze być nie mogło, tak niechaj wie każdy ten, kto na nie
  2 1|         we Włoszech bywali. Zgoła niechaj to każdy wie, iżem ja Polakom
  3 1|         zawadzi), tedy to acz nic niechaj u niego uproszę, żeby mi
  4 1|           Fregoso.~Więc go ani to niechaj nie obraża, iż te osoby,
  5 1|           Nie będzie jej ten pił, niechaj ją on pije" i inych takich
  6 1|      wszech w obec ludzi, abowiem niechaj będą dwa na dworze, s których
  7 1|     prawym Dworzaninem. Ale o tym niechaj będzie dosyć, podźmy już
  8 1|      cnych swych posług, przedsię niechaj to czyni, co dobremu cnotliwemu
  9 1|          czasu wojennej potrzeby, niechaj używa sierdzitości swej,
 10 1|    stateczności trzeba, tą sie on niechaj zaleci. Lecz to nad wszytko,
 11 1|           pragnąc własnej chluby, niechaj przedsie to wszytko powie,
 12 1|        nie ma; wszakoż w powieści niechaj ten będzie skromny, pokazując
 13 1|          rozumie. A to rozumienie niechaj nie wychodzi z miary, aby
 14 1|      twarzach. Taka tedy gładkość niechaj będzie u mego Dworzanina,
 15 1|         może. A tak moj Dworzanin niechaj i to dobrze umie. Tu położę
 16 1|           najlepiej biegać mieli. Niechaj moj Dworzanin w tym wszytkim
 17 1|          siedzieć i mężnie gonić, niechaj i w tym moj Dworzanin Węgry
 18 1|      rzeczach wszytkich Dworzanin niechaj na zad nie zostaje. By był
 19 1|     rzeczach, ktore mu przystoją, niechaj sie ćwiczy, aby (jakom pirwej
 20 1|      gdzie czo komu nie przystoi, niechaj będzie chocia nader dobrze,
 21 1|          najchwalebniejsze sztuki niechaj kradnie. A mówię czo najlepsze,
 22 1|    naśladując i kształt czynienia niechaj contrefetuje, chcieli aby
 23 1|         ale o piękność jeszcze to niechaj wisi na wyroku. A tak przystępując
 24 1|       dobrze będzie umiał.~Tu sie niechaj stara, aby rzecz jego każdego
 25 1|          wydawać miała. Poty kres niechaj będzie mowy około wydwarzania,
 26 1|           przyść ktemu. Ale o tym niechaj będzie dosyć. Gdy już moj
 27 1|     włoski, francuski, hiszpański niechaj rozumie. Zasię poety wszytki,
 28 1|      świadom był każdego miejsca. Niechaj umie z głowy pisać list
 29 1|       pisaniu nie ćwiczył; jakoż, niechaj będzie jako chce uczony
 30 1|       może mówić. Ale nad wszytko niechaj to memu Dworzaninowi tkwi
 31 1|    śmiałym. Tego, czego nie umie, niechaj nie rozumie o sobie, aby
 32 1|         mu kto przypisuje, jednak niechaj tak z goła nie pozwala,
 33 1|      sporu trzymania, ale radniej niechaj skromnie zaprzy, iż tego
 34 1|         tym semną nie zgadza, ten niechaj czeka takiej dysputacyej,
 35 1|           niż moja być miała, ale niechaj przypisuje jego szczęściu;
 36 1|          chlubie napisał. Ale już niechaj o tym dosyć będzie.~Powiedział
 37 2|           który z dawnych łotrów. Niechaj że tedy ci starcy tamtych
 38 2|           s tego śmiano. A przeto niechaj nam też będzie wolno zażyć
 39 2|           naszego wieku, a starzy niechaj nam dadzą pokój, którzy
 40 2|          był u ich starych. A tak niechaj nie szemrzą przeciwko naszym
 41 2|       wyniszczyć zaraz i cnoty, a niechaj na to pomnią, iż za onych
 42 2|        kąkolu. A przeto Dworzanin niechaj będzie w tym, czo pocznie,
 43 2|      mowie i w uczynku rostropny, niechaj sie nie telko o to stara,
 44 2|       swych godności i przymiotów niechaj uczyni jedne massę, tak,
 45 2|          Otoż s takową przestrogą niechaj sie stosuje bacznie ku temu
 46 2|     wszakoż, gdy kczemu przydzie, niechaj znać będzie, iż dobrze umie,
 47 2|       nakierowali. Jako starzy ci niechaj sie strzegą zbytniej chluby
 48 2|          ich własne wyliczył, ale niechaj umieją użyć mądrości swej,
 49 2|        mogą. Młodzi ludzie takież niechaj tegoż baczenia będą; nie
 50 2|        rzecz barzo sprosna. Ktemu niechaj nie będzie dworzanin obmowcą
 51 2|     potkało. Nad to mój Dworzanin niechaj nie będzie wszeteczny, niechaj
 52 2|    niechaj nie będzie wszeteczny, niechaj nowinek nic nosi, niechaj
 53 2|         niechaj nowinek nic nosi, niechaj ostrożnie mowi, aby miasto
 54 2|          prosto by muchy lecie, a niechaj kto jako chce jasną prawdę
 55 2|   przeciwko prawdzie mówią; ktemu niechaj dworzanin leda czego nic
 56 2|    dworzanin leda czego nic mówi, niechaj sobie proznej sławy nic
 57 2|          chwali, prawda w uściech niechaj zawdy będzie, nie kłam,
 58 2|        nie kłam, ani pochlebstwo. Niechaj w nim znaczna będzie skromność,
 59 2|           sam za sobą pana ni ocz niechaj nie prosi, aby pan, niechcąc
 60 2|          Nad to jeszcze dworzanin niechaj sie na pokój pański, nie
 61 2|           i miejsce, a w ten czas niechaj tym bawi pana, czym by sie
 62 2|   wszelakiego inego pokazu łaski, niechaj zbytnie a jawnie nic łapa,
 63 2|       jest wielką nowiną. Takowym niechaj nie będzie nasz Dworzanin;
 64 2|          kiedy będzie łaskę znał, niechaj nie pokazuje, iż mu to w
 65 2|         kiedy go pan czym poczci, niechaj sie jakoby troszkę zbrania,
 66 2|         ma coś poważnego w sobie, niechaj będzie jako chce mądry,
 67 2|    przydzie, a czas jest po temu, niechaj ucieszyć mową, zwłaszcza
 68 2|       zasię w poważnych rzeczach, niechaj mądrze a rostropnie rzecz
 69 2|          aby kierował ku dobremu; niechaj nie będzie zawisny; niech
 70 2|      niech ni o kim źle nie mówi; niechaj sobie łotrostwem a niecnotą
 71 2|        sie we wloszczyznie kocha, niechaj zbytnie krotką sukienkę,
 72 2|           s sobą zgadzały. Przeto niechaj nasz Dworzanin ma jednego
 73 2|         aby to w sobie pohamował. Niechaj sie nad nikogo nie przekłada;
 74 2|         nad nikogo nie przekłada; niechaj sie nie ubiega do wyższego
 75 2|        niech nie będzie skrzętny, niechaj mu nie leda co wadzi, jako
 76 2|           Podczas dla towarzystwa niechaj gra o małe i o wielkie pieniądze,
 77 2|         pieniądze, a przegrywając niechaj sie nie miece, nie gniewa,
 78 2|     rozumieją. Jeśli też wygrywa, niechaj zaniecha żartów, śmiechów,
 79 2|     patrzy zdrowym okiem na kogo, niechaj będzie, jako nikczemny chce,
 80 2|  obyczajoch, w życiu, w jedzeniu, niechaj w nim nie będzie znać nic
 81 2|      wielkiego rozumienia o sobie niechaj nie przychodzi, jako drugim,
 82 2| skończonej doskonałości przyszła; niechaj to człowiekowi złej myśli
 83 2|          siłą o rzeczy doskonałe, niechaj na tym przestaje, czego
 84 2|       czynić s swej chęci. Nad to niechaj ma ten fortyl, aby z gotową
 85 2|         co czynić, tedy wtąż, ale niechaj tego znać nic będzie. A
 86 2|          czegoby nie umiał, zgoła niechaj zaniecha, ani w tym sławy
 87 2|        prostak. Wszakoż też zasię niechaj z nieumiejętnością swoją
 88 2|           a przeto nasz Dworzanin niechaj zaniecha tych prawdziwych
 89 2|          do nieprawdy. Już to tam niechaj komu inemu zleci, zwłaszcza
 90 2|     przypaść ma, ale iż człowiek, niechaj będzie jako chce bystrego
 91 2|         człowiek spukać sie miał, niechaj o tym Democritus dysputuje,
 92 2|        może. Odpowiedział pan: To niechaj powie, iż ja żadnej rzeczy
 93 2|      panie będzieę tu to wszytko, niechaj jedno uroście. Owa onym
 94 2|           daleko trefniejsze.~Ale niechaj już tu będzie koniec. A
 95 2|     Pirwszej posługi ten przykład niechaj będzie. Pan Giżycki stary,
 96 2|         na tych, którem wyliczył, niechaj na ten czas dosyć będzie,
 97 2|            chociaż i w odpowiedzi niechaj uszczknie białągłowę nie
 98 3|           czytając historye stare niechaj uczynki one spodziwne, naschwał
 99 3|       pisał, wyrazić niemógł. Ale niechaj to zapewne wie ten każdy,
100 3|         bespieczną, a kunsztowną, niechaj sprośnie a niewstydliwie
101 3|   bytności takowe rozmowy zaczął, niechaj ich słucha ze wstydem i
102 3|      roście.~A przeto dworna pani niechaj nie będzie tego obyczaju,
103 3|     drugiej białejgłowie usłyszy, niechaj sie radniej zasmęci niż
104 3|        onego obrazić mogło. Ktemu niechaj sie strzeże, aby sie w czym
105 3|       Wielkich rzeczy a poważnych niechaj w krotochwilną rozmowę nie
106 3|         białejgłowie przystojnego niechaj nie zaniechywa, a jeśli
107 3|      jeśli czego nie będze umieć, niechaj niepokazuje, aby umiała,
108 3|          aby umiała, ale skromnie niechaj tego ze czcią swą używa,
109 3|         sobą pokazować miała, ale niechaj tak tańcuje, iżby znać było
110 3|         zbytnie zdobią. A do tego niechaj będzie przystojny ubiór,
111 3|        chwalić niechcieli. Ale to niechaj ma swe osobne miejsce, tegom
112 3|         on nad wami umiał, to wam niechaj wszytko wolno będzie, tylko
113 3|          Ba to czysta, mężczyznam niechaj będzie wszytko czynić wolno,
114 3|         mówić chcesz, wolno w. m. niechaj będzie.~Powiedział pan Bojanowski:
115 3|  Miłościam nie podoba, łatwia to, niechaj ją mnie przyrzucą, obiecuję
116 3|     miłości swej powiedzieć, więc niechaj dostatecznie wypisze.~Odpowiedział
117 3|          miłości, abo pisać, tedy niechaj to tak skromnie, tak bacznie,
118 4|        pismo rozgniewa, tak je to niechaj błaga, iż u wszech ludzi
119 4|           sie kołysze. Lecz o tym niechaj będzie dosyć na ten czas,
120 4|          z białemigłowami dzieją, niechaj mowi co kto chce, ale rzadko
121 4|          wiele szkodzi. A przeto, niechaj tu już będzie mej mowy koniec,
122 4|            niż obietnica. Przeto, niechaj w. m. ciężko nie będzie,
123 4|          pytanie, a przy tym i to niechaj będzie, abyś nam w. m. powiedział,
124 4|   niewolnik abo sługa nie skaził, niechaj zawdy ma co czynić. I one
125 4|          należytych, ale poty już niechaj kres tego wyliczania będzie,
126 4|        radzić mógł, jedno żeby ci niechaj nie byli malowanemi pany,
127 4|        miłościwe oko pańskie w to niechaj by tak trefiał, iżby go
128 4|        czymkolwiek poprawić może, niechaj jako chce małe będzie. A
129 4|       Wapowski: Rzeczy podobnych, niechaj jako chcą trudne będą, wdy
130 4|       nieprzystojnego zachce. Ale niechaj w. m. pan Kryski nauczy,
131 4|          Odpowiedział pan Kryski: Niechaj pirwej tym panom odpowiem,
132 4|   wziąwszy za wodza. Naprzód tedy niechaj w to weźrzy, iż to ciało,
133 4|        miał ku upodobanemu ciału, niechaj za pomocą rozumu odejmie
134 4|        dopiero w takiej piękności niechaj sie kocha, tej niechaj sie
135 4|  piękności niechaj sie kocha, tej niechaj sie jego serce rozmiłuje,
136 4|         wszytkiemu światu świeci, niechaj sie rozmiłuje, do tej wszytkę
137 4|          tej wszytkę myśl i serce niechaj przyłoży, na tę same niechaj
138 4|      niechaj przyłoży, na tę same niechaj patrzy, nie oczyma cielesnemi,
139 4|        Lubelski uprzedził mówiąc: Niechaj tego pan Kryski sędzią będzie,