Ksiega

 501 2  |             tak panie Bojanowski zda sie to w m. małe brzemię, które
 502 2  |            pan Bojanowski: Iście, że sie mnie rzecz to wielka nic
 503 2  |    namniejszej rzeczy zmacać, zda mi się, że to jest rzecz i trudna
 504 2  |            by syn umarł, popisowałby sie na ten czas żarty a trefnością:
 505 2  |           żaden baczny człowiek tego sie błazeństwa nie dopuści.~
 506 2  |            jednakie, może to być, iż sie strzyma człowiek tego szaleństwa
 507 2  |            tańcował po ulicy, a tego sie nie strzyma, aby sam siebie
 508 2  |            ano iż nic na czas, żaden sie onemu nie rozśmieje. Jakoż
 509 2  |           obaczy, kogo uwiodą, jeśli sie im z wielką, pilnością nie
 510 2  |              nie widzi, bo każdy rad sie s tym popisuje, co rozumie
 511 2  |              sobie, iżby umiał, mało sie o tym pytając, takli jest,
 512 2  |           sobie rozumie. A tak mając sie w tym Dworzanin dobrze sprawować,
 513 2  |              czego pragnie, kiedy mu sie jaką regułką oczy otworzą,
 514 2  |        regułką oczy otworzą, a droga sie pokaże, i miejsca, na których
 515 2  |        miejsca, na których szańcować sie będzie miał, niż, gdyby
 516 2  |              będzie miał, niż, gdyby sie wszytko tak nie dzieląc
 517 2  |           swemu zdołał, to jest, aby sie uszom w. ni. uczonym dosyć
 518 2  |              sobie nie pocznę, kiedy sie w niczym jemu nie sprzeciwię;
 519 2  |              czo widzą, jednak sadzą sie gwałtem na to, aby w tym
 520 2  |           uczynku rostropny, niechaj sie nie telko o to stara, aby
 521 2  |            sposób życia jego zgadzał sie z godnością, aby zawdy był
 522 2  |            główna cnota, wszakoż tak sie s sobą wszytki cnoty poplotły,
 523 2  |            gruntownej sprawy wszytki sie zgodzić mogą. A tak trzeba,
 524 2  |             użyć, bo iż cnoty zdadzą sie czasem jakoby miedzy sobą
 525 2  |           ukaże. Stądże owo jest, iż sie nam s podziwieniem podoba
 526 2  |             więc ilko ono męstwo zda sie więtsze, kiedy skromność
 527 2  |              sile, a męstwie, dobrze sie więtsza widzi, niżby tak
 528 2  |             wiele czyni, nie chwaląc sie sam z uczynku chwalebnego,
 529 2  |             i druga cnota jaśniejsza sie w nim pokaże, zwłaszcza
 530 2  |               które i na każdą rzecz sie zgodzą, i zamykają na krotce
 531 2  |             i najpotrzebniejsza, aby sie strzegł nad wszytko (jako
 532 2  |            takową przestrogą niechaj sie stosuje bacznie ku temu
 533 2  |              Te regułki w. m. zda mi sie, iż nie wiele komu pomogą,
 534 2  |           dosyć o tym mówił, jako mu sie w tym sprawować trzeba:
 535 2  |              abo regułkę dał, zydzie sie też, widzi mi sie, tu do
 536 2  |             zydzie sie też, widzi mi sie, tu do tego, a to tak: Gdy
 537 2  |            abo w jakiej utarzsce, ma sie o to bacznie starać, aby
 538 2  |             o to bacznie starać, aby sie jakokolwiek wyłęczył od
 539 2  |              godzien, abo nie starać sie o nie tyle, ile ze wstydem
 540 2  |              wstydem człowiek starać sie może, gdyż ta jest sama
 541 2  |          wiedzieć gdzie, i o co wdać sie w niebespieczeństwo, wiele
 542 2  |             należy. Bo drugi, czując sie być mężem, będzie takim
 543 2  |              chce, jako też, kiedyby sie przed wszytkim ufcm potykać
 544 2  |             sama telko sława. Gdy mu sie też trefi w gończej, abo
 545 2  |            miejscu jest, i przed kim sie popisuje, winien sie starać,
 546 2  |             kim sie popisuje, winien sie starać, aby nietelko był
 547 2  |          pospołu na ubiór złoży, aby sie s sobą dobrze zgadzały;
 548 2  |          nietelko hnet tego syt, ale sie też prosto by jaką robotą
 549 2  |              taką przestrogą, jakoby sie nie zdało, iż sie chlubić
 550 2  |             jakoby sie nie zdało, iż sie chlubić chce, ale iż tak
 551 2  |              jako na skrzypcu, bojąc sie, aby jej też tak nie zabił,
 552 2  |            kim mowi, nie dopuścił by sie był tego błazeństwa. A tak,
 553 2  |         ktemu, aby pomniał przed kim sie s czym popisuje, i z jakim
 554 2  |              pokazował, co umie, abo sie s nimi kosztował o płatną.~
 555 2  |          szermować nie mieli; zda mi się, iż tę rzecz w. m. subtylnie
 556 2  |   umiejętność, a w tym jednak pokaże sie we mnie nie hrde serce,
 557 2  |        nierównym sobie skosztować-em sie nie sromał, co ludzie s
 558 2  |              inaczej, nie radzę, aby sie kusił, bo to jakoś nie przystoi
 559 2  |             mieć górę. A tak mnie by sie zdało, aby zgrai acz nic
 560 2  |              swego dzieła, pokazując sie być nikąska niechciwym,
 561 2  |           nic abo barzo mało ćwiczyć sie może. Nie jako jeden mój
 562 2  |          dobry przyjaciel, który, iż sie zbytnie w muzyce kocha,
 563 2  |             mówi, a iż w mowie trefi sie jakie pomilczenie, to hnet
 564 2  |   pomilczenie, to hnet pocichu imuje sie śpiewać; a drugiego znam,
 565 2  |              poskakuje; tenże też bo sie i szermować uczył, na potkaniu
 566 2  |         czerstwości potrzeba, zda mi sie aby ich przed panem swym
 567 2  |               tam w ten czas zejdzie sie wszytko, a może pokazać
 568 2  |         proszony, a wszakże tak, aby sie nie zdało, iż sie w tym
 569 2  |           tak, aby sie nie zdało, iż sie w tym zbytnie ćwiczy, ale
 570 2  |       jeszcze nieznajome, nie dadząc sie barzo raczyć, hnet wszytko
 571 2  |             przyścia, jedno ta, żeby sie s tym popisał. A przeto
 572 2  |            wypisać wszytko to, co mu sie trefić może. Ale gdy będzie
 573 2  |             więcej niż czego zawadza sie miłości, a miłość staremu
 574 2  |          bezecne dziecię czasem kusi sie i o starego, a ciało ozięble,
 575 2  |         Myszkowski, ale niechcę, aby sie s nich ludzie śmiali; w
 576 2  |            mogą, niż drugiego, ktory sie w muzyce nie ćwiczył, u
 577 2  |          dworzaninem być nie zejdzie sie, jedno młodemu.~Odpowiedział
 578 2  |           Lupa, iż ci starzy, którzy sie w takowych zabawach kochają,
 579 2  |              pan Myszkowski: Ba i to sie zejdzie. Ale każdy wiek
 580 2  |             leda co czasem mówią, by sie jedno mówiło; są skąpi,
 581 2  |      hojniejszy, szczyrszy. Ale hnet sie zwadzi, uieustawiczny, prędko
 582 2  |        zwadzi, uieustawiczny, prędko sie jednego rozmiłuje i zasię
 583 2  |              są w tym pośrodku, mają sie o to starać, aby niedostatki
 584 2  |               Jako starzy ci niechaj sie strzegą zbytniej chluby
 585 2  |          doświadszeniem dostali, aby sie do nich, jako do bogów jakich
 586 2  |        baczenia będą; nie mówię, aby sie tymże kształtem jako i starzy
 587 2  |             starzy sprawowali, bo co sie jednemu żydzie, to drugiemu
 588 2  |              przyrodzone. Jakoż mnie sie barzo podoba pachołek młody,
 589 2  |             młody, zwłaszcza ten, co sie para rycerskim rzemięsłem,
 590 2  |              wiele mówi, abowiem zda sie, iż takowy ma coś przed
 591 2  |          młodemi. Nad to jeszcze, iż sie wnet na takiego oglądają,
 592 2  |      wielkiego serca roście) najduje sie w źwirzętach ślachetniejszycb,
 593 2  | gwałtowniejsze jest, niźli to, które sie z nienagła zapala. Przeto
 594 2  |      nienagła zapala. Przeto owi, co sie miecą, łają, wyzywają, grożą
 595 2  |              z łańcucha spuszcza, bo sie wymoże, wysili w onym miotaniu,
 596 2  |            wesela przychodzi, ale iż sie boją, więc czynią tym sobie
 597 2  |      stateczność a postanowienie, bo sie zda, iż już one dymy młode,
 598 2  |            ustała; tak zasię każdemu sie podoba ów starzec żywy,
 599 2  |        podoba ów starzec żywy, który sie krzepczy więcej sam sobą,
 600 2  |     przydawać miało. A tą rzeczą zda sie być w onym pośrzednim wieku,
 601 2  |             tak wielem ludzi, i udać sie za jednego z nich, potrzeba
 602 2  |          czym ten od tego rozny, aby sie też i on odmieniał na czas,
 603 2  |      Lubelski: Mym zdaniem zdzierasz sie W. M. panie Myszkowski s
 604 2  |              drugi raz, rozmyśliwszy sie powiedzieć mógł. Więc w.
 605 2  |        którzy leda co wziąwszy przed się, dobrze o tym mówić i pisać
 606 2  |            pan Myszkowski: Nie kładę sie ja s tymi tam równo, wielkie
 607 2  |              Dworzaninem a panem zda sie jakoby żadną miarą być nie
 608 2  |             nierówni. Ale jednak tak sie to porówna, kiedy dworzanin
 609 2  |           boga mieć, będzie, wszytek sie stosując ktemu obyczajmi,
 610 2  |               chęcią szczyrą, aby mu sie co najwięcej podobał, abowiem
 611 2  |              jest gra, abo obieranie sie w jednej rzeczy, barziej
 612 2  |            drugiej, w czym chcę, aby sie stosował dworzanin (chocia
 613 2  |             ten dowcip, że pozna, co sie panu podoba i czym wniść
 614 2  |             na sobie to przemoże, iż sie będzie kochał panu kwoli
 615 2  |           których twarzy to znać, że sie na pana gniewają, co jest
 616 2  |             uczynił pany, najbarziej sie więc na pana skarzą i najgorzej
 617 2  |          barziej nie upodobali, jako sie ludziom przykrzyć, prosto
 618 2  |       proznej sławy nic czyni, niech sie nie chwali, prawda w uściech
 619 2  |              dziwnemi śmieszki i wda sie w rzecz, jako s tym, s kim
 620 2  |               co kiedy będzie, nigdy sie pan nie wymówi, a jeśli
 621 2  |              pan nie wymówi, a jeśli sie wymówi kiedy, tedy jednak
 622 2  |             rozumiał, żeby sługa tym sie obrazić miał. Abowiem panowie
 623 2  |           mogąc ktemu przyść, musiał sie obrazić poczynają więc od
 624 2  |            jeszcze dworzanin niechaj sie na pokój pański, nie wezwanym
 625 2  |           wolność mówić i czynić, co sie im podoba, czego niechcą,
 626 2  |            poważne a potrzebne, tedy sie już tam nie zyda, ale je
 627 2  |       niechaj tym bawi pana, czym by sie ucieszyć pan mógł, aby mu
 628 2  |        każdej inej rzeczy, najwięcej sie o to ma starać, aby panu
 629 2  |          gdzieby tego nie znali, zda sie im, jakoby wnet mieli umrzeć.
 630 2  |          sobą widzą być w łasce, to; sie tak barzo gryzą, iż żadną
 631 2  |          mogą. Skąd to więc bywa, iż sie z nich ludzie śmieją, i
 632 2  |              są w wielkiej lasce, to sie nią tak barzo upiją, iż
 633 2  |        zezwać wszytkiego świata, aby sie im podziwował i poradował,
 634 2  |              ale nic tak barzo, iżby sie tez bez tego obejść nie
 635 2  |              puszczając wszytko mimo sie dają tak znać ludziom, że
 636 2  |             ich panowie czczą, znają sie być niegodnemi.~Ale kiedy
 637 2  |             pan czym poczci, niechaj sie jakoby troszkę zbrania,
 638 2  |         chęcią konał ono. Abowiem im sie tego człowiek więcej zbrania,
 639 2  |              ktemu też łaska ona tym sie więtsza widzi, im ją sobie
 640 2  |           jeszcze jest skromnym. Kto sie z w. m. temu przypatrzył
 641 2  |              owo kto wszetecznie wda sie w rzecz s swym panem, jako
 642 2  |               iż co jedno rzecze, to sie wnet jest śmiać czemu, prosto
 643 2  |          jest śmiać czemu, prosto by sie miał na to telko samo urodzić.
 644 2  |        zatrefnować, barzo rychło tym sie ohydzi, a prosto tak mu
 645 2  |              a ku temu dopiero, żeby sie stosował, obaczając, czemu
 646 2  |         powiedział pan Lupa, chce mi sie tu w. m. troszkę zabawić.~
 647 2  |              wszetecznie łapać. Mnie sie nauka ta w. m. nie podoba,
 648 2  |            też to wszeteczność która sie w. m. wszetecznością widzi,
 649 2  |            oni s pany swemi obchodzą sie wielką swobodą. A też u
 650 2  |              prawda iż panowie radzi sie wiec s takiemi w rzecz wdają;
 651 2  |            słusznie przypisać, iżeby sie we wszetecznikach wszytcy
 652 2  |           chwalić, i nierówno pokażą sie więtsze i chwalebniejsze,
 653 2  |             rzecz prowadzi, stosując sie zawdy ku obyczajom tych
 654 2  |              niego, to dla tego, aby sie nie zdał być pochwalcą złych
 655 2  |             Ślachcic poczciwy, kiedy sie już zawiedzie, a przystanie,
 656 2  |        mierze jako ów ptaszek, który sie w głodnym kraju wylągnie,
 657 2  |          kraju wylągnie, bo chociaby sie indziej zaleciawszy mógł
 658 2  |          odmienia, a trwa tam, gdzie sie urodził.~Mnie sie tak widzi,
 659 2  |              gdzie sie urodził.~Mnie sie tak widzi, odpowiedział
 660 2  |       Myszkowski, iż człowiek więcej sie ma oglądać na swoje powinność,
 661 2  |            pirwszym poźrzeniu zdadzą sie dobre, a są złe; drugie
 662 2  |             złe; drugie zasię zdadzą sie złe, a są dobre. A przeto
 663 2  |         rzeczy czynić, które mogłyby sie jednemu s przykra na nie
 664 2  |         dobra w sobie, od tej, która sie telko tak widzi.~Odpowiedział
 665 2  |           roskazał, nie odstrzelając sie nic od jego nauki, czyli
 666 2  |           czyli uczynić tak, jako mi sie lepiej widzi.~Odpowiedział
 667 2  |            słuchać miał. Więc, kiedy sie człowiek w tej mierze na
 668 2  |              mnimaniu omyli, a iż mu sie tak nie zdarzy, jako sie
 669 2  |             sie tak nie zdarzy, jako sie nadziewał, ale opak, to
 670 2  |               Jeśli też zasię dobrze sie zdarzy, tedy szczęściu za
 671 2  |        dziękować przydzie. Ale przed sie niemasz co chwalić, bo to
 672 2  |            przełożonych swoich, a iż sie jednemu poszczęści, który
 673 2  |            dwudziesty prostak będzie sie też chciał tego w rzeczach
 674 2  |           myśli, s czego potym wiele sie złego urodzi. A tak to moja
 675 2  |       pożytek z rzeczy tej (zdarzyli się), którą, inaczej, niż pan
 676 2  |          uczynić ma, czy szkoda, gdy sie nie poszczęści; bo jeśliby
 677 2  |           nie poszczęści; bo jeśliby sie wielki pożytek pokazował
 678 2  |       maluczka za niezdarzeniem, tam sie może ważyć jeden występić
 679 2  |              któremu służy, i podług sie tego sprawował, abowiem
 680 2  |              jego roskazania, aby mu sie tak mc stało, jak owemu
 681 2  |           ten maszt więtszy nie mógł sie tak dobrze na tę rzecz zgodzić,
 682 2  |       nieborak, jako umiał, wymawiał sie, okazując, iż ten mniejszy
 683 2  |              wieldze ważyć.~Ale gdyż sie to już odprawiło, co spólnego
 684 2  |      spólnego ma sługa s panem, jako sie w tym sługa sprawować ma,
 685 2  |            panem nie tak często wdać sie jeden może; aczci poprawdzie
 686 2  |            drugiego, tak mądrego, co sie nie będzie chciał z nikim
 687 2  |             głowie zawisły. A gdy mu sie pana dostać nie będzie mogło,
 688 2  |          powagi złożyć s siebie, aby sie też s chudemi wdawał, a
 689 2  |           chudemi wdawał, a zdamy mu sie niegodni jego towarzystwa,
 690 2  |               powiedz nam W. m. jako sie dworzanin ubierać ma, a
 691 2  |               że każdemu wolno nosić sie, jako raczy, gdyż tego prawo
 692 2  |             ale nam omierzł, jakeśmy sie nowinek chycili. Otóż, chocia
 693 2  |        nowinek chycili. Otóż, chocia sie ochopnie nam teraz sprosne
 694 2  |     roskazować. Takież i Węgrzy, gdy sie tureckich strojów jęli,
 695 2  |             naszych ustały. Wracając sie tedy zasię do rzeczy, tak
 696 2  |            stroju, aby dworzanin nic sie wdy od zwyczaju nie odstrzelał,
 697 2  |              Nazbyt. Takież też, kto sie we wloszczyznie kocha, niechaj
 698 2  |              zawarty zarzuci, a imie sie co najuczciwiej i najstateczniej
 699 2  |            teraz niewiem czemu czerń sie zagęściła, dobrzeby, aby
 700 2  |          okrom tego czasu nie zda mi się, aby dworzanin miał sie
 701 2  |              się, aby dworzanin miał sie pstrzyć zbytnie, bo jakom
 702 2  |             na to pan Wapowski: Mnie sie to widzi mało potrzebna,
 703 2  |            pirwej n siebie, będzieli sie to podobało ludziom, albo
 704 2  |             sobie uczesze brodę, zda sie sobie barzo strojny, a drugi,
 705 2  |           więcej. Są, też ci, którzy sie jedno o głowę starają, aby
 706 2  |             są takowi ochędożni, zda sie nie ich, ale pożyczane,
 707 2  |          nich leży, to dopiero widzi sie być ich własne. Otóż sie
 708 2  |             sie być ich własne. Otóż sie tego głupstwa dworzanin
 709 2  |           niedopuści, ale za jakiego sie będzie chciał udać, takiego
 710 2  |               takiego stroju trzymać sie będzie, aby i ci, którzy
 711 2  |            go za takiego, za jakiego sie mieć sam chce, chociażby
 712 2  |             nic począł sobie.~Zda mi sie, że nie przystoi (rzekł
 713 2  |           nie s praw, abo z mowy, co sie w człowieka wlewa, bo by
 714 2  |             w człowieka wlewa, bo by sie każdy na tym barzo omylił,
 715 2  |             sędzić o drugim mógł, co sie weń wlewa, patrząc na sprawy,
 716 2  |               a drugie są, w których sie nic nie zawięzuje, a o tych
 717 2  |         wielekroć człowiek pozna, co sie wnątrz święci. Baczyłeś
 718 2  |             sobie chodził, oględając sie to na te, to na owe stronę,
 719 2  |  wytrzeszczywszy oczy patrza, jakoby sie zapomniał, abo sie tak z
 720 2  |            jakoby sie zapomniał, abo sie tak z niczego śmieje, jako
 721 2  |             pewna, że toż w nim musi sie najdować. Zawdy to tak ludzie
 722 2  |        ludzie s towarzystwa, jakiego sie kto trzyma, sądzili i sądzą,
 723 2  |             przyrodzenia jakoby rada sie garnie. A przeto trzeba
 724 2  |           Derśniak: I owszem, trzeba sie dobrze rozmyślić, s kim
 725 2  |             nieszczęściem pospolicie sie trefia, że dwa, żywąc barzo
 726 2  |        rzeczy nic prawi. A tak, iżem sie ja nie raz już na przyjacielu,
 727 2  |              iż nieźle jest zachować sie i miłować jednego barziej
 728 2  |         nikomu radzić, aby potym tak sie przyjaźnią nie ułowił, jako
 729 2  |              na świecie. A przeto ja sie w tym żadną miarą z w. miłością
 730 2  |          rozerwania; i ktemu rychlej sie dwa zgodzą, niż trzej, jako
 731 2  |             nastroić, niż trzy, żeby sie s sobą zgadzały. Przeto
 732 2  |         godności i zawołania; a iżby sie s tymi radniej wdawał, którzy
 733 2  |               niźliby leda o co miał sie z nim gryść. A sam też,
 734 2  |             sobie pohamował. Niechaj sie nad nikogo nie przekłada;
 735 2  |        nikogo nie przekłada; niechaj sie nie ubiega do wyższego miejsca;
 736 2  |             stworzyć im trzeba, gdyż sie im wszytko to nie podoba,
 737 2  |          zawdy przyczynę najdą, o co sie skarżyć na przyjaciela.
 738 2  |             jako i białogłowy, bo mi sie zda, kiedy by człowiek wszytko
 739 2  |           jednoż prowadził, prędkoby sie to sprzykrzyło; a gdyż wszytek
 740 2  |              czas u dworu na zabawie sie trawi, zda mi sie to rzecz
 741 2  |            zabawie sie trawi, zda mi sie to rzecz barzo potrzebna
 742 2  |        dworzanin umieć będzie, co mu sie naznaczyło, łatwie odmieni
 743 2  |         łatwie odmieni i przystosuje sie do każdego przyrodzenia,
 744 2  |           baczenie, którym sprawując sie podług czasu, a raz ku rzeczam
 745 2  |     przykładając, dowiedzie tego, iż sie każdy ucieszy jego towarzystwem.~
 746 2  |               a przegrywając niechaj sie nie miece, nie gniewa, nie
 747 2  |          mojej grze baczysz. Lecz iż sie ja przegrawając frasuję,
 748 2  |             to stąd, iż mniemam, aby sie to działo moją nieumiejętnością,
 749 2  |             m. nie myślił. Ale iż mi sie to podoba, kto nadobnie
 750 2  |           bystrego zabawa, ale to mi sie do szachów niepodoba, iż
 751 2  |         czasu strawić, prosto jakoby sie też w zacnej jakiej nauce
 752 2  |             ćwiczył; a nakoniec, gdy sie najwięcej jeden nauczy,
 753 2  |           Kostka: Moskwa snadż barzo sie w tym mało ćwiczy, a wżdy
 754 2  |              w czym być osobny, musi sie długo i nader pilnie ćwiczyć.
 755 2  |           nader pilnie ćwiczyć. A co sie tycze owych drugich gier,
 756 2  |           tych ludzi widał wiele, co sie leda kuglarstwa uczyli dla
 757 2  |           uczyli dla tego telko, aby sie im dziwowano, nie rozumiem,
 758 2  |        uczynić, drugiemu złe. Trefia sie to u panów, iż przystanie
 759 2  |          patrząc na pana, a stosując sie ku jego wolej, lekce go
 760 2  |          pocznie ważyć; nie rośmieje sie żaden, gdy on zatrefnuje;
 761 2  |            nieborakowi pomoże to, iż sie będzie trefnie odgryzał,
 762 2  |         świecie człowiekiem, tedy mu sie zmylą szyki. A zasię kiedy
 763 2  |           kijem w błoto, przedsię mu sie wszyscy śmieją. Tak wiele
 764 2  |           weźmie. A przeto tak by mi sie zdało, aby w tym dworzanin
 765 2  |        gdzieby go nikt nie znal, aby sie starał pilnie, żeby jego
 766 2  |    wiadomości przyszło, iż on, gdzie sie kolwiek chował, wszędzie
 767 2  |            gdym ją uźrzał, daleko mi sie podlejsza zdała, niżem ja
 768 2  |       zmyślił, nic nie była. Takżeby sie też podobno i z dworzaninem
 769 2  |            Myszkowski: Rzeczy, które sie w. m. abo komu inemu podlejsze
 770 2  |              wnątrz więcej jest, niż sie z wirzchu pokazuje. A przeto,
 771 2  |          oczy sądzą, ale zadzierzysz sie w. m. a będziesz czekał
 772 2  |             czekał dzień w dzień, aż sie co w nim skrytego a osobnego
 773 2  |            być w dworzaninie) dobrze sie opatrzy, przywiedzie w.
 774 2  |           przodku ludzie wezmą, i ma sie o to człowiek z pilnością
 775 2  |            nie był tak osobnym, iżby sie ich było siła nie nalazła
 776 2  |           tak za jego szczęściem, iż sie go jedna pani zbytnie rozmiłowała.
 777 2  |            iż z drugiej strony równą sie miarką oddawało) poczęła,
 778 2  |      skrytego ognia nosić, zwierzyła sie tego towarzysce swej, s
 779 2  |     towarzysce, ale sobie kwoli jęła sie o jego chęć pilnie starać,
 780 2  |            godniejsza tego była, aby sie o nie starano, niż ona o
 781 2  |           kogo. Słuchajcież w. m. co sie zasię stało. Rychło potym
 782 2  |            stało. Rychło potym trefi się, iż ta wtóra białagłowa
 783 2  |         Krótko powiedając rozsławiło sie to, i wiele białychgłów,
 784 2  |             tak barzo miłuje.~Począł sie tu śmiać pan Bojanowski,
 785 2  |              mało nie wszytki rządzą sie czym inym, niż baczeniem.
 786 2  |          pełno jest) dowody, tedybyś sie W. M. cofnąć mógł nazad,
 787 2  |         cofnąć mógł nazad, a obaczyć sie w swym błędzie, czemu bych
 788 2  |       białogłowy były bezrozumne, iż sie czasem zmiłują na cudzy
 789 2  |          komu inemu, niźli sobie. Bo sie też to częstokroć przydawa
 790 2  |         wiele ludziom mądrym, a mali sie prawda znać i w. m. samemu,
 791 2  |            co nas tu jest, trefowało sie to siła kroć iżeśmy więcej
 792 2  |              jako uczone, potym, gdy sie to odkryło, iż były czyjeś
 793 2  |            straciły tę cenę, i zdały sie barzo daleko od dobrych.
 794 2  |              A przeto dworzanin o to sie ma usilnie starać, aby na
 795 2  |              na początku hnet dobrze sie postawił, a mnimanie o sobie
 796 2  |              jako to szkodzi potknąć sie na czym, a wpaść zaraz w
 797 2  |           bliscy owi wszytcy, którzy sie wydają za trefne, ano im
 798 2  |             przystoi, i za tym przed sie wzięciem clicą, aby im wszytko
 799 2  |            było i czynić i mówić, co sie zabaży. Więc czasem zajdą
 800 2  |              takie rzeczy, s których sie wypleść nie mogą, aż śmiechem,
 801 2  |             najsprosniej, tak, iż im sie barziej białegłowy zapałają,
 802 2  |             białegłowy zapałają, tym sie oni sobie zdadzą być czystszymi
 803 2  |       czystszymi pachołki, a wszytko sie sobie śmieją, s podziwieniem
 804 2  |         sobie śmieją, s podziwieniem sie kochając w tak osobnym (
 805 2  |         kochając w tak osobnym (jaki sie im ten widzi) swym przymiocie.
 806 2  |           tym najwiętszy mistrz, ten sie sobie zda być prawym dworzaninem.
 807 2  |             dworzanin nasz, starając sie o dobre mnimanie, tych wszytkich
 808 2  |            bo są jasne, jako to, aby sie dworzanin nie wydawał za
 809 2  |              chłopskiego, bo najdują sie drudzy tacy, które pług
 810 2  |        siebie, a ci nie telko odrzec sie mogą dworzany być, ale niewiem,
 811 2  |              aby dworzanin to, co mu sie tu naznaczyło, umiał doskonale,
 812 2  |              uczynieniu, i jemu żeby sie dziwował każdy, a on nikomu;
 813 2  |      przychodzi, jako drugim, którzy sie nikomu dziwować nie chcą,
 814 2  |            miłości ludzkiej, strzedz sie Dworzaninowi trzeba; i owszem,
 815 2  |              wszytkich rzeczach czuł sie mieć górę i daleki przodek,
 816 2  |              aby zawdy w tym, w czym sie ćwiczy, ku skończonej doskonałości
 817 2  |           ale kopa przedsię, ciesząc sie tym, iż wdy srebro najduje,
 818 2  |              też dworzanin, starając sie wszytką siłą o rzeczy doskonałe,
 819 2  |           każde dosyć uczciwe, a kto sie wszytką mocą zapędzi, aby
 820 2  |        wirzch góry przyszedł, rzadko sie trefi, aby jednak przez
 821 2  |         rycerskiego rzemięsła, jeśli sie w czym czuć godnym będzie,
 822 2  |          chytrze sposobić musi, iżby sie nie zdało, że tego biega,
 823 2  |        przyszedł, mali co mówić, aby sie doma na to nagotował; mali
 824 2  |             i owego, s czego mógł by się drugi dorozumieć, że tego
 825 2  |             jednego znam, a barzo mu sie zawdy śmiać muszę, który, (
 826 2  |        gonitwy jakiej przydzie, hnet sie s tym wyrwie, jako raz goniąc
 827 2  |              koń było wysadzono. Owa sie zda, iż ni o czym lepiej
 828 2  |              umie, jako o tym, co mu sie gdzie sromotnie przydało;
 829 2  |       nieobce, aby nasz dworzanin na sie wywoływał, a był w tym takim
 830 2  |             tego schodził, a gdzieby sie już wywikłać a zedrzeć nie
 831 2  |          nieumiejętność swoje, niżby sie miał kusić, a podjąć czego
 832 2  |             to, co umieją, a chytają sie tego, czego im przyrodzenie
 833 2  |           męża doświadczonego, który sie tak barzo jął świętego pisma,
 834 2  |              professyą. Otóż, gdy mu sie popisać przydzie w tej tam,
 835 2  |              prawie dobrze umie tedy sie naschwał dobrze w niej pokaże,
 836 2  |      rzeczesz, bo widzisz dobrze, że sie to umiejętnością dzieje,
 837 2  |        dworzaninow, kiedy to, w czym sie dobrze czuje, a s czego
 838 2  |             iż ma piękną rękę, barzo sie jej to często trefia, że
 839 2  |              umie to tak snadnie, iż sie niezda, żeby sie z nią popisowala.~
 840 2  |         snadnie, iż sie niezda, żeby sie z nią popisowala.~Rzekł
 841 2  |         Myszkowski jął mówić: zda mi sie, żem też czytał, iż Iulius
 842 2  |             mu potrzeba. Powiedziało sie też pirwej, aby dworzanin
 843 2  |        pirwej, aby dworzanin nie dał sie nigdy znać w żadnej nieprawdzie,
 844 2  |              telko to przypomnię, iż sie to trefią i prawdziwemu,
 845 2  |              i owi, którzy poznawszy sie dziś s tobą, a chcąc sie
 846 2  |             sie dziś s tobą, a chcąc sie tym co najbarziej zalecić,
 847 2  |              ani mówić, ani pożegnać sie dopuści. I tym błażeństwem,
 848 2  |             I tym błażeństwem, chcąc sie przedać za zbytnie sprzyjaźliwe,
 849 2  |            wszytki sprosności, które sie w życiu spólnym trefują.
 850 2  |               Dosyć jest ku temu, co sie powiedziało, tego telko
 851 2  |         dołożyć, aby dworzanin umiał sie z każdym zgodzić, każdemu
 852 2  |         każdy mógł rad słuchać i nią sie ucieszyć, jako chłodnym
 853 2  |            towarzystwo, ale też, aby sie ani przyjadło nigdy.~Mam
 854 2  |           słyszenia godna, na którąm sie ja jako żyw zebrać nie mógł,
 855 2  |             więcej stąd pochodzi, iż sie w. m. zdzierasz z pracej,
 856 2  |              powieścią drugie, bo mi sie widzi, iż na tym wiele należy,
 857 2  |    Myszkowski) nauka i mistrz naleść sie może, ale co sie tyczę trefności,
 858 2  |              naleść sie może, ale co sie tyczę trefności, w tej jako
 859 2  |        mistrza niemasz, ani było, bo sie s tym człowiek urodzić musi;
 860 2  |         mierze siła, jako Moskwa, ta sie z gotową i trefną odpowiedzią
 861 2  |              a najwięcej mówić, tedy sie więc we wszytkim głupstwie
 862 2  |          niemasz na świecie, a przed sie dajesz to w. m. znać, kiedy
 863 2  |               o miejscu, i dalej, to sie do każdej inej rzeczy zgodzić
 864 2  |           moim zdaniem telko dwojaka sie najduje, jedna jest, kiedy
 865 2  |       widzieli, abo słyszeli, abo im sie samym przydało, kiedy tak
 866 2  |         przełożyć, że z ich słów zda sie tym, co słuchają, jakoby
 867 2  |           uszczknie, bo bez tego tak sie zda jakoby rzeczenie niemiało
 868 2  |           Hnet tu pan Derśniak za to sie wziął mówiąc: Panie Myszkowski
 869 2  |            trefniejsza, tam już musi sie uciec do rozsądku, a regułki,
 870 2  |            używać go ma. Bo widzi mi sie, iż pan Kostka tego chce
 871 2  |              w. m. tę pracę wziąć na się, niż mnie, który zgoła nic
 872 2  |            głupie rzeczenie, któremu sie więc ludzie rychlej niż
 873 2  |             Derśniak rzekł; Widzi mi sie, panie Myszkowski, iż w.
 874 2  |          wielki przodek. A tak jeśli sie w. m. mówić nadprzykrzyło,
 875 2  |         namdli, o południu przesypia sie w cieniu przy jakiej strudze,
 876 2  |            snadź wytchnąwszy zdobędę sie jeszcze na co takiego.~Zatym
 877 2  |           panie Myszkowski, bo jedno sie w. m. położysz, tak hnet
 878 2  |              w. m. M. panie wymawiać sie niechcę, aczkolwiek jako
 879 2  |             niechcę, aczkolwiek jako sie więc dziwuję owej śmiałości,
 880 2  |         człowiek źwirzę jedno, które sie śmieje, bo żadne ine żwirzę,
 881 2  |        żwirzę, chyba człowiek, śmiać sie nie może, a jest ten śmiech
 882 2  |               gdzie co dzień śmierci sie nadziewając przedsię każdy
 883 2  |             co to jest śmiech, gdzie sie chowa jako sie s prędka
 884 2  |         śmiech, gdzie sie chowa jako sie s prędka wyrwie, iż człowiek
 885 2  |         jakoby tedyż człowiek spukać sie miał, niechaj o tym Democritus
 886 2  |           Tej tedy trefności, której sie ludzie śmieją, żadna ina
 887 2  |             przystojne, abowiem temu sie jedno samemu śmiejemy, co
 888 2  |           sobie coś nieskładnego, iż sie zda, jakoby źle było, ano
 889 2  |             błahe baczenie, postaram sie, abych tu na tym miejscu
 890 2  |              chocia takie ludzie zda sie tak, iżby dwór barzo rad
 891 2  |             barzo rad widział, przed sie nie są tego godni, aby je
 892 2  |               kiedy kto szydzi, nikt sie temu nie rośmieje, iż źli
 893 2  |            są godni, niż tego, które sie śmiechem kończy; a nędzni
 894 2  |            tę korzyść swej nędze, iż sie s nich śmiać nie przystoi,
 895 2  |           abo ku gańbie czyjej wziąć sie mogą, a czasem i też własne,
 896 2  |          wielką pijanicą. Ale więcej sie tego trefia, iż jednaż rzecz
 897 2  |              iż jednaż rzecz wyłożyć sie roznie może, niż aby też
 898 2  |            niż aby też słowa zgodzić sie miały. Jako sie nie dawno
 899 2  |              zgodzić sie miały. Jako sie nie dawno trefiło chodząc
 900 2  |           czyści pachołcy, prząstąpi sie żebrak do jednej zacnej
 901 2  |              patrzcie panowie, czego sie ja od swej wdowy dobrego
 902 2  |       okrutnicą, iż nietelko niechce sie ulitować nad tym nagim niebożątkicm,
 903 2  |            rzecze: idź z Bogiem, tak sie baczę w tym kocha, kiedy
 904 2  |        żartem uszczypliwym. Wracając sie tedy ku rzeczy około trefnowania,
 905 2  |              długim a dworskim, jako sie co stało, powiedaniu zależy,
 906 2  |       posługa jaka, w której rychlej sie kunszt a śmiech, niż wielka
 907 2  |              uszu, a zatym wynarzało sie i to i owo na ludzie. To
 908 2  |              razem, on zastanowiwszy sie troszkę podniósł s prędka
 909 2  |             na końcu stało V a I, co sie rozumie (jako każdy wie)
 910 2  |          nowym Papieżu, i obróciwszy sie ku drugim drzwiam, jakoby
 911 2  |           rzecz, abo zmyślona, która sie powieda, nic na tym, bo
 912 2  |             wyliczanie rzeczy, które sie jadły, abo piły, ale telko
 913 2  |       rejestrem o ziemię, a do korda sie na gospodarza targnął. Ale
 914 2  |            człowiek powiedając, jako sie rzecz w sobie miała, umiał
 915 2  |           słuchać będą, zapomniawszy się, mnimali, że to przed oczyma
 916 2  |            to przed oczyma ich teraz sie dzieje. I kto w to może
 917 2  |           Indzie chwalą. Ale nie tym sie dzieje zaprawdę, jedno,
 918 2  |         Morawie przyszło do tego, że sie w szrankach bić mieli; jeden
 919 2  |             ja, to wiedz pewnie, bić sie nic będę. Przyjaciele, krewni
 920 2  |            powinność swoję, a użalił sie szedziwości ojcowskiej,
 921 2  |            mogła; zgoła powiedał, ja sie bić nie będę, a te słowa
 922 2  |             pokazował, a opowiedział sie i przyjął duellum za ojca.
 923 2  |            prawi - uczynię, ale żeby sie bić, o tym wy ani myślcie.
 924 2  |         przyjacioły szedł i wziął na sie ojcowską krzywdę; czas hnet
 925 2  |             tego przyszło, stanowili sie obadwa na czas w Bernie.
 926 2  |      turnieju dosyć, kiedy zbroje na sie kłaść, kiedy na koń wsieść
 927 2  |          znowu siebie przeklinać, iż sie z nieprzyjacielem bić niemiał.
 928 2  |             otoś zabit niebożę, broń sie: Pachołek śmiały zapomniawszy
 929 2  |         Pachołek śmiały zapomniawszy sie i wodzę koniewi i swe drzewo
 930 2  |          przeskoczył szranki, kto mu sie nawinął w onej zgrai, siekł,
 931 2  |             kto sobie rozważy, śmiać sie musi. Ale pan Krakowski,
 932 2  |              tysiąc kroć jeszcze zda sie smaczniejsza. Jako też i
 933 2  |               Do tegoż też przyłącza sie baczne contrefetowanie a
 934 2  |              w to pięknie ugodzi, iż sie niczyje uszy nie obrażą,
 935 2  |      przystoi, ale dworzanin barzoby sie tym oszpecił, bo jemu te
 936 2  |           tak podawać, iżby ten, kto sie onemu przypatruje, jeszcze
 937 2  |   pokazowaniu czyjej postawy, mądrze sie sprawować trzeba, aby z
 938 2  |              wyszło, a w nieprzyjaźń sie nie obróciło; ktemu ma to
 939 2  |            którym świetnie okazać by sie był mógł, uczynił tak: izbę,
 940 2  |              trunkow uczynił, począł sie pilnie przypatrować twarzy
 941 2  |             na ten czas Biskup ubrał sie był ohromnie w szatę szeroką
 942 2  |         słowy Biskup, dla czegoby mu sie tak pilno przypatrował.
 943 2  |      poselstwem mnie tu posłał, abym sie przypatrzył temu: Ja pak
 944 2  |              pilnej; sługa wróciwszy sie, iż pan w komorze był na
 945 2  |              ławie zasnął. Potym gdy sie on gość s powieścią odprawił,
 946 2  |              Zabrzeski: Hę panie. Ma sie z w. m. sam uźrzeć. Zatym
 947 2  |        uźrzeć. Zatym Doktor frasując sie na takowe głupstwo, że mu
 948 2  |               takież i o obiad, żeby sie był w czas wymówić mógł,
 949 2  |           panie, Zabrzeski. Nie racz sie w. m. frasować, śniłoć mi
 950 2  |               m. frasować, śniłoć mi sie owo wszytko, com w. m. powiedał.
 951 2  |             powiedał. A Patricius co sie miał gniewać, to sie musiał
 952 2  |              co sie miał gniewać, to sie musiał okrutnie śmiać.~Snadź
 953 2  |      okrutnie siekł miotłami, użalił sie go, bo ten zbrodzień nieborak,
 954 2  |             kiedy owo kto przechadza sie z roskoszy, i rzekł k niemu:
 955 2  |        boleści i sromoty. Obróciwszy sie on zbrodzień patrzał pirwej
 956 2  |            pokój, iż ja idę, jako mi sie podoba.~A drugi, tez ksiądz,
 957 2  |             Książę urbinskie radziło sie, coby s tą ziemią czynić
 958 2  |      wielkiego łamania głowy wysypać sie ziemia ta może. Rozsunąwszy
 959 2  |          ziemia ta może. Rozsunąwszy sie książę odpowiedział mu:
 960 2  |              tam oboja ziemia wsypać sie mogła. Owa chocia książę
 961 2  |             mu to, iż, im więtszy by sie dół kopał, tym by więcej
 962 2  |              stało. Co gdy on, który sie na drogę gotował, wszytko
 963 2  |          pisał; sługa nie przeciwiąc sie panu, ostrogi przypnie,
 964 2  |              bot zakryje ostrogę, iż sie nie ubłoci.~A drugi zasię
 965 2  |    pospolitego skarbu tak iż niebyło się już dalej do czego sięgnąć,
 966 2  |             a wojna stateczna dopiro sie w ten czas poczynała. Owa
 967 2  |          nakładu pieniądze będą.~Gdy sie tu każdy mądremu temu wynalaskowi
 968 2  |           złocie widział, i dziwnego sie grania nasłuchał, tak, iż
 969 2  |          widział. Odpowiedział: było sie tam na wszytki strony czemu
 970 2  |          miedzy inemi rzeczami to mi sie najdziwniejsza zdała. Człowiek
 971 2  |              owa część puzana, która sie i tam i sam pomyka, w garło
 972 2  |          swoje prowadzić, mówiąc: Co sie zasię wydwarzania tycze,
 973 2  |             wynidzie z miary, uśmiać sie mu człowiek musi. Jako gdy
 974 2  |          jednej biesiedzie, o czymby sie zamyśliła i przecz by była
 975 2  |             w kilku milach, opóźnili sie, że w boru zostać przez
 976 2  |          drugi, powiedając: Składźmy sie - prawi - kołom, iżby jeden
 977 2  |             i tę radę, mówiąc: Kiedy sie - prawi -roześpim, wnet
 978 2  |               aby najpirwszy, mocnej sie gałęzi ujął i trzymał, a
 979 2  |           najwyższy wołać: spieszcie się, daj was zabito, bo mi tak
 980 2  |           tak barzo ciężko, iż ledwe sie już gałęzi trzymam. A jeden
 981 2  |        podobno jeden abo dwa wrócili sie do domu. Drugą taką, też
 982 2  |              dobry pan rozgniewawszy sie, jako więc bywa, kto met
 983 2  |    wrzeszczeć, jakoby miała upominać sie sprawiedliwości u króla
 984 2  |           ślachcic, a ta zbraniawszy sie długo przez znaki, nakoniec
 985 2  |          znaki, nakoniec wdy namówić sie dała, i jęła je grać znowu,
 986 2  |             znak zwycięstwa.~Ale kto sie takowemi powieściami chce
 987 2  |          ucieszyć do wolej i nauczyć sie czego, słuchaj onego nie
 988 2  |          wypowiedzeniu rzeczy, która sie kiedy sstała należą. A teraz
 989 2  |            contrefetowaniu kogo mamy sie tego strzedz, abyśmy w niczym
 990 2  |             tym krótkim rzeczeniu ma sie Dworzanin wiarować, aby
 991 2  |              trefne być może, więcej sie mu pospolicie ludzie dziwują,
 992 2  |              na biesiedzie, kiedy mu sie kilka kroć wieniec na głowie
 993 2  |         Varus powiedział: nie dziwuj sie - prawi - żeć nie w czas
 994 2  |              Ba, to dziwna rzecz, iż sie to nikomu tu nie trefiło,
 995 2  |           słowa dwuwykładnego podoba sie skoro najbarziej ludziom,
 996 2  |              jeśli jeszcze przyłączy sie do tego dwuwykładne słowo,
 997 2  |        patrząc na nic z okna, radził sie s panem Koniuszym a s panem
 998 2  |              król to usłyszał, czego sie słyszeć nie nadziewał: a
 999 2  |           wszytek dzień strawił, gdy sie już było zmierzkło, szedł
1000 2  |            nie wiedział. Owa pytając sie to tego, to owego trefi