Ksiega

   1 Ded|              uczonych ludzi w Polszcze nie było, jako za panowania
   2 Ded|          panowania W. K. M. a to zasię nie od szczęścia jest, ale właśnie
   3 Ded|               ile sie ich pirwej nigdy nie najdowało. Albowiem gdyś
   4 Ded|        nieprawości rostą, jeśli pirwej nie wypurguje człowiek oczu
   5 Ded|          człowiek oczu umysłu swego, a nie będzie widział tej dobrej
   6 Ded|            dobrej drogi, ktorą iść ma, nie jest rzecz można, aby kiedy
   7 Ded|           rozmowy, a posyłam tak, jako nie Orzechowskiego złotym, ale
   8 Ded|               czego ja sobie obiecować nie śmiem), nie mnie by za to,
   9 Ded|            sobie obiecować nie śmiem), nie mnie by za to, ale W. K.
  10 Ded|          dokonać mógł. A Wasza Kro. M. nie pocztę jako jest mała od
  11 1  |              tak żyj, jakoby tego nikt nie uczuł, żeś był na świecie.
  12 1  |              mądrze żywie, ten w kącie nie siedząc i przykładem i pomocą
  13 1  |           zasię źle a głupie, ten wżdy nie pokrywając swych niedostatków,
  14 1  |            głupiemu uledz miedzy trupy nie przystoi, ale głupiemu (
  15 1  |               sprawy sławę i pochwałę, nie szedł milczkiem s świata,
  16 1  |             przychodziło, chociam tego nie widział w sobie, iżby rozum
  17 1  |             mego baczenia) inaksze być nie mogło, tak niechaj wie każdy
  18 1  |          niechaj wie każdy ten, kto na nie wezrzy. Iż Kastiglio pisał
  19 1  |                uszom polskim przyjemne nie było. Przeto nie tylko zaniechałem
  20 1  |             przyjemne nie było. Przeto nie tylko zaniechałem imion
  21 1  |           wiele inych rzeczy włożyć-em nie chciał, jako hnet s przodku
  22 1  |               Ciceronowego służyć mnie nie mogło), jednych nie kładę,
  23 1  |               mnie nie mogło), jednych nie kładę, a drugie odmieniam:
  24 1  |                iż jednym grom u nas by nie rozumiano (gdyż o Tarantelli
  25 1  |           Tarantelli domowej Polak nic nie słychał), a drugie nie zejdą
  26 1  |             nic nie słychał), a drugie nie zejdą sie do tej rozmowy,
  27 1  |            rozmowy, gdzie białych głow nie masz. Gdzie tych mnie sie
  28 1  |             sie włożyć w dialog polski nie godziło, bo ani nasze Polki
  29 1  |           duello i tego tak sie włożyć nie godziło, bo około bitwy
  30 1  |       imitatione, iż ten mądry discurs nie służy jedno uczonemu Polakowi;
  31 1  |                statuaria, której u nas nie znają; nuż wspominanie mianowicie
  32 1  |           podobne, których ja wyliczać nie chcę, widzi to każdy, żeby
  33 1  |          polszczyznę żadną miarą wniść nie mogły; abo chociażby też
  34 1  |               czemum ja tego abo owego nie włożył, abo czemum czo odmienił,
  35 1  |              Wspomnię też tu i to, żem nie naznaczył Dworzaninowi,
  36 1  |               którzy delicatum palatum nie dawno mieć poczęli, nie
  37 1  |                nie dawno mieć poczęli, nie szłoby to w smak, ktemu
  38 1  |            Podźmyż dalej. U nas z okna nie miłują; u nas komedyj takich,
  39 1  |           jakie mają być, ani tragedyj nie masz, iżby to Polacy wiedzieć
  40 1  |           mówię o tych, którzy literas nie mają), co jest Histrio.
  41 1  |                 jaki jest we Włoszech, nie używają. U nas ślachta na
  42 1  |           skrzypicach, na piszczałkach nie grawa; a jeśli kto gra,
  43 1  |               tedy barzo rzadko. U nas nie wiedzą, jakie jest wszeteczeństwo
  44 1  |             polskim wspominać mnie sie nie zdało. A gdy do facecyj
  45 1  |               tak w polszczyznie uśćby nie mogło. Zasię owo czo mówi
  46 1  |                delle pallote medicate, nie może być nikąska śmieszno
  47 1  |         wymyśliła przyprawę kulkam, iż nie tylko w ciele człowieczym,
  48 1  |               zapali, ogień sie ugasić nie może, ale ani w drzewie.~
  49 1  |             mógł ogień cić, żaden dziw nie jest, bo sie tego oczy nasze
  50 1  |               ale mnie sie tego włożyć nie widziało, abowiem Bokaciusa
  51 1  |       opuściłem siła rzeczy, ktore abo nie należały Polszcze, abo rzecz
  52 1  |    virginitatis et e contra męszczyzni nie lubią tych białych głów,
  53 1  |           drewnie włożyło) opuścił, bo nie tylko sie to do polszczyzny
  54 1  |            tylko sie to do polszczyzny nie zejdzie, ale i do włoszczyzny
  55 1  |                ja po polsku powiedzieć nie umiał, a tegom zasię nie
  56 1  |               nie umiał, a tegom zasię nie chciał, czo on o mniszkach,
  57 1  |              go przysparzać im namniej nie trzeba; a mniszki zasię
  58 1  |           starce, i tej nikąska Polska nie potrzebuje, jako też i inych
  59 1  |           męszczyzni służą, a u nas to nie przystoi, przeto wszytkiego
  60 1  |               wszytkiego tego musiałem nie włożyć, gdzie powieda del
  61 1  |              któraby około poczciwości nie miała prawie ugruntowanego
  62 1  |       orationis septimae, tegom ja tak nie kładł, jako tam stoi, bo
  63 1  |            stoi, bo by to dobrze nigdy nie było (mówię tak, jako rozumiem).
  64 1  |             mierze chciał być skąpy, a nie tylko mi sie nie zda, abym
  65 1  |              skąpy, a nie tylko mi sie nie zda, abym mało około tej
  66 1  |               chytre obyczaje; wszakoż nie wiem, by nasze Polki nie
  67 1  |               nie wiem, by nasze Polki nie były w tym tak misterne,
  68 1  |         misterne, chocia nauki w sobie nie mają, jako kiedy Włoszki.
  69 1  |                kiedy Włoszki. A przeto nie one z mojej księgi chytrsze
  70 1  |      ragionevolmente in fin al bascio, nie powiedziało sie dla tego,
  71 1  |   przysprosniejszym. I tak folgując ja nie tylko uszom, ale i językowi
  72 1  |          wszytkiegom tego zaniechał; a nie telko tego, ale i przed
  73 1  |              polski język tego wyrazić nie może, a nie tylko polski,
  74 1  |               tego wyrazić nie może, a nie tylko polski, ale i włoski
  75 1  |                terminom z Philozophiej nie zdoła, jako owemu potentia
  76 1  |              to wszytko łacina jest, a nie włoszczyzna.~Item si rivolga
  77 1  |               Alcibiade priore. Owa ja nie rozumiem, ktoby tak był
  78 1  |            ktoby tak był sprosny, żeby nie baczył, iż takowe rzeczy
  79 1  |            rzeczy przełożyć sie nijako nie mogły. A dla tego nielza
  80 1  |           stesso etc., bo polskie uszy nie mają tego gustum, żeby sie
  81 1  |                brać cieleśnie, słów, a nie sensu patrząc, pewnie żeby
  82 1  |            barzo brzydzili, a mimo to, nie wiem jakoby to kto wyłożył,
  83 1  |           Cortegiano tak sie przełożyć nie mogą, jako Marsilius Ficiuns
  84 1  |              ten mój Dworzanin podobać nie będzie, oto ma Kortegiana
  85 1  |               moja polszczyzna namniej nie zepsowała, niechajże go
  86 1  |               to moje przetarcie drogi nie zawadzi), tedy to acz nic
  87 1  |              mi odpuścił, iż Polaki, a nie Włochy w tym Dialogu mieć
  88 1  |                 Więc go ani to niechaj nie obraża, iż te osoby, ktore
  89 1  |           jednego czasu n dworu s sobą nie byli, abowiem nie tylko
  90 1  |               s sobą nie byli, abowiem nie tylko pan Wapowski na ten
  91 1  |               pan Wapowski na ten czas nie był dworzaninem, ale ani
  92 1  |           pospołu, a chociażby sie też nie znali, tedy mi to było wolno,
  93 1  |            wspominam, jeszcze sie były nie wsławiły, ale to nic, bo
  94 1  |                 kiedy sie były jeszcze nie stały, w czym wiem, iżem
  95 1  |               stały, w czym wiem, iżem nie barzo zbłądził, bo i to
  96 1  |               jeszcze tych oni tytułów nie mieli. Ale pan Kanclerz
  97 1  |         miejsca, którychem przestąpił, nie s Kastiglionem człowiekiem
  98 1  |             sztych sie kładąc. Ale już nie bawiąc sie dłużej do rozmowy
  99 1  |                 przy której chociam ja nie był, jednak o wszytkim mam
 100 1  |            uczynić temu dosyć. A w tym nie szukał ani roskoszy żadnej,
 101 1  |               ałe pomniąc sie być mało nie pirwszym Senatorem w Polszcze,
 102 1  |             kresu, natura macochą jemu nie była, ale taką matką, iż
 103 1  |             której nicześ inego sędzić nie mógł, jedno szczyry umysł,
 104 1  |        nieszczęściu upadłej myśli znać nie było. A czo najbarziej w
 105 1  |            wady w nim znać ani słychać nie było. Więc ludzkość a senatorska
 106 1  |            usadzone, że rozeznać żaden nie mógł, czo czemu panowało.
 107 1  |        panowało. Owa był prawym panem, nie stąd, iż miał wiele, ale
 108 1  |                czo kosztu ani starania nie litował, garnąc takie ku
 109 1  |       rycerskich ludzi, s któremi żył, nie jako pan s sługami, ale
 110 1  |            domu księdza Maciejowskiego nie gościem, gdzie i było zawżdy
 111 1  |            widomie do ziemie lecą. Ale nie to jest rzecz przedsięwzięcia
 112 1  |               ksiądz Maciejowski, prze nie barzo sposobne zdrowie na
 113 1  |       wspomniał, powiedział: Azaby sie nie mogła naleść jaka ina krotochwila,
 114 1  |           naleść jaka ina krotochwila, nie ta ustawiczna, karty. Czemuby
 115 1  |                 karty. Czemuby też kto nie wniósł owego obyczaju do
 116 1  |          świeżo z Włoch przyjeżdżacie, nie zaniechywać tych dobrych
 117 1  |                mierze może sie popisać nie grubie. Na to pan Kryski
 118 1  |               sie ich też u nas ludzie nie sprosni jęli. Ale do wynalezienia
 119 1  |             rzeczy od nich wynalezione nie podobają, miałby wielką
 120 1  |                przed W. M. panem swym, nie chciałbym sie zle popisać,
 121 1  |          zwłaszcza, który mądrze mówić nie umiem, ale przed W. M. żadną
 122 1  |             żadnemu kwoli chwalić tego nie będę, czo mi sie nie podoba.
 123 1  |              tego nie będę, czo mi sie nie podoba. A do tych czasów
 124 1  |               czo takiego, o czymem ja nie słychał, czo jeśli dobre
 125 1  |              sobie czo osobnego miały, nie tylko je wysławiać będę,
 126 1  |                imę, jako ten, kogo gra nie mierzy. Tu powiedział pan
 127 1  |                 księże, że sie ni nacz nie godzę, ale jednak nie wiem
 128 1  |             nacz nie godzę, ale jednak nie wiem czemu, jako nauka sama
 129 1  |           nauki wziął pożytek, abowiem nie chcieć sie nauczyć tego,
 130 1  |                sie nauczyć tego, czego nie umiesz, i owszem mieć sie
 131 1  |               W. M. panem swym, że nic nie umiem. a przy tym i to powiedam,
 132 1  |            powiedział: Jeszcze ja tego nie ganię, iż W. M. jako i pan
 133 1  |               i pan Kryski nic o sobie nie dzierzysz, pod ten czas
 134 1  |         Miłościwy księże, na one same, nie rychło sie na to zgodzą,
 135 1  |               to będzie, już sie żaden nie wymówi, a radniej będzie
 136 1  |               wiem pewnie, iż jeśli on nie będzie początkiem tych gier,
 137 1  |               sie pan Wapowski mówiąc: Nie jest tu żaden z nas M. księże,
 138 1  |        wielkiego słuchać, a roskazania nie z dziwną chęcią, czekać
 139 1  |             sie weźmiecie. A ty Kostka nie mnimaj, iżemci przodkować
 140 1  |             dla tegom to uczynił, abyś nie musiał na zad zostawszy
 141 1  |            musiał na zad zostawszy nic nie powiedzieć, jako sie to
 142 1  |          dostatek rzeczy w głowie swej nie maja. Zatym pan Bojanowski
 143 1  |             pan Bojanowski powiedział: Nie wiem, czo ja mam naleść
 144 1  |               ja mam naleść M. księże, nie straciłem nic, i nie rozumiejąc
 145 1  |           księże, nie straciłem nic, i nie rozumiejąc o czym gadka,
 146 1  |                chytra samołowka na mię nie była. Na to powiedział pan
 147 1  |               powiedział pan Lubelski: Nie tuszę, panie Bojanowski,
 148 1  |                swoich) abo owa druga: "Nie będzie jej ten pił, niechaj
 149 1  |               panie, o takowe gry mnie nie będzie trudno. Ku temu ksiądz
 150 1  |           Bojanowski, od W. M. czekam, nie takowych gier prostaczkich.
 151 1  |               że sie W. M. s swoją źle nie popiszesz! Ale ty Kostka,
 152 1  |              popiszesz! Ale ty Kostka, nie bawiąc sie zaczni. Zatym
 153 1  |             dobrej gry w swojej głowie nie najdę, jąkam raz we Włoszech
 154 1  |            rzeczy (jako to potym tajno nie było) w nich zamykały, zaraz
 155 1  |               A gdyż bez przywary nikt nie jest, jakąby też tę w nim
 156 1  |          powiedział, który tak począł: Nie śmiem twierdzić M. panie,
 157 1  |               na świecie, miłość nigdy nie dotknęła, ale też zasie
 158 1  |              dla czegom sie barzo wdać nie chciał, przeto, iżem widział
 159 1  |           odwodzili mie od tego, abych nie miłował; tak potym zasic
 160 1  |           łagodnych słów swojej panny, nie telko przestawali na tym
 161 1  |              nikt snadź wypowiedziećby nie umiał. A tak chciałbym ja,
 162 1  |          doznał smaku, wiem pewnie, że nie będzie zazrzał tego dobrego
 163 1  |               gniew czynią: a ja ledwe nie przyrzekę zajść troszkę
 164 1  |                pana Lubelskiego, który nie bawiąc się, ani tego rozbirając
 165 1  |               żyw był barzo przykry, i nie rozumiem, czoby to za cukier
 166 1  |              przeciwko mnie obruszyła, nie wiem jeśli s czyich plotek,
 167 1  |               we mnie jakąś odmianę, a nie czałą wiarę przeciwko sobie,
 168 1  |           żadna boleść z moją boleścią nie miała porównać. A to mi
 169 1  |              mieć te serdeczną żałość, nie dla mego przewinienia; ale
 170 1  |               to najdował u siebie, że nie miała być na świecie cięszsza
 171 1  |              chciał, ale pan Lubelski, nie dając nic znać po sobie,
 172 1  |               żadna ina choroba duszna nie najdowała; drugie Krolestwo
 173 1  |              pożytek, powiem hnet, ale nie pirwej, aż sie każdy s powieścią
 174 1  |               Wszakoż abym ja porządku nie psował, tedy tak powiedam,
 175 1  |         dzisiejszego pana Krola J. M. (nie wspominając jeszcze samego
 176 1  |                czystych ludzi na kupie nie najdzie, a którzyby mimo
 177 1  |                tego zacnego przezwiska nie godzien: Widziałoby mi sie
 178 1  |               żeście sie W. M. jeszcze nie wszyscy wyprawili; został
 179 1  |               został pan Kryski, który nie powiedział gry swojej. A
 180 1  |              trefniejszej w mej głowie nie było i s tego zaprawdę radbym
 181 1  |            należy; a na to mi świadków nie trzeba, abowiem nie czyniąc
 182 1  |           świadków nie trzeba, abowiem nie czyniąc ja tego, czo Dworzanin
 183 1  |             może to każdy rozumieć, iż nie umiem, prze czo też zasłużyłem
 184 1  |           gorzej (bez wątpienia) jest, nie chcieć dobrze czynić, niż
 185 1  |              chcieć dobrze czynić, niż nie umieć. Czo gdy tak jest,
 186 1  |               umieć. Czo gdy tak jest, nie wiem jaki pożytek tym panom,
 187 1  |              może, chyba, żeby tak, iż nie wiedząc ja czo Dworzaninowi
 188 1  |               mu sie był sporu trzymać nie ważył, a takby była gra
 189 1  |              mogę, ani chcę, abych sie nie sprzeciwił wolej W. M.,
 190 1  |         nierozmyślnie o rzeczy takiej, nie jest to lada czo. Odpowiedział
 191 1  |               Odpowiedział pan Kryski: Nie chce ja być panie, jako
 192 1  |                odprawić, bo iżem na to nie myślił, samo mię to u wszech
 193 1  |              tę wolność, że będę mógł, nie bojąc sie niczyjego strofowania
 194 1  |              brzemienia długo na sobie nie nosił, tak powiedam, iż
 195 1  |         pokryto siedzi, a tego o sobie nie powiadam, żebym ją naleść,
 196 1  |                wyciągnąć umiał, przeto nie mogę ja jedno także Dworzany
 197 1  |               będzie zdało, a komu też nie, zostać przy swym, kiedy
 198 1  |          lepszy, niż czyj iny, abowiem nie telko każdemu z W. M. może
 199 1  |           zacnym domu urodził, abowiem nie tak sromotna rzecz jest
 200 1  |              rzecz jest nieślachcicewi nie czynić spraw poczciwych,
 201 1  |               zmazę na domu na swym, a nie telko nie przybawi nic,
 202 1  |              domu na swym, a nie telko nie przybawi nic, ale straci
 203 1  |           chwały. Więc iż ta pochodnia nie rozświeca uczynków podłych
 204 1  |         uczynków podłych ludzi, przeto nie mają oni pobidki do cnoty,
 205 1  |                I owszem zda sie im, iż nie powinni starać sie o to,
 206 1  |                przeszli, a ślachcicewi nie przystojna. rzecz sie widzi,
 207 1  |           przystojna. rzecz sie widzi, nie przyść acz nic ku temu kresu,
 208 1  |           jakie jest samo, czo widzimy nie telko w stadziech końskich,
 209 1  |              sie kiedy odrodzą, to tam nie przyrodzenie winno, ale
 210 1  |               Ale jeśli ogrodnik dobry nie przystąpi, ćwiczenia nie
 211 1  |               nie przystąpi, ćwiczenia nie będzie, tedy jako drzewo
 212 1  |          prędko zdziczeje, i nigdy sie nie postanowi, wyjmując, na
 213 1  |          widujemy drugie ludzi, którzy nie zdadzą się, aby byli porodzeni,
 214 1  |       niezgrabni, tak niewdzięczni, że nie może człowiek inaczej wierzyć,
 215 1  |             pirwszych onych fortunnych nie doszli, a przed tymi zasię
 216 1  |         fortunnych, to jest, iżby miał nie tylko rozum wielki, urodę,
 217 1  |              powiedam, iż Dworzaninowi nie zda sie mnie tak rzecz barzo
 218 1  |         fortuna ma przodek, a ledwo to nie jej samej dzieło, bo widzimy,
 219 1  |           zasię pogrążyć do dna, ledwe nie do piekła te, którzy byli
 220 1  |         ludziech, abowiem przyrodzenie nie ma tego tak subtylnego rozdziału,
 221 1  |             przeto, gdyż to ślachectwo nie przychodzi ani za godnością,
 222 1  |               Dworzanina rodzice zacni nie będą) wszytki jego dobre
 223 1  |            jego dobre przymioty za nic nie stały, a iżby nie dosyć
 224 1  |               za nic nie stały, a iżby nie dosyć na tym miał ku przyściu
 225 1  |               Kryski tak odpowiedział: Nie powiedam ja, panie Bojanowski,
 226 1  |                 aby w ludziech podłych nie mogły być też wszytki cnoty,
 227 1  |               zacnych. Ale (abych tego nie powtarzał o czym jużem powiedział,
 228 1  |                dworze, s których żaden nie popisał sie jeszcze ani
 229 1  |            nich jest ślachcicem, drugi nie, u każdego nieślachcic on
 230 1  |     którycheśmy sobie s przodku nizacz nie mieli, a potym doznawaliśmy
 231 1  |             bywa, a człowiek człowieka nie zaraz poznawa, niewiem by
 232 1  |         najduje takiego, w czym mu sie nie chce zgadzać s pospolitym
 233 1  |          pospolitym zdaniem, przedsię, nie ufając sam sobie, idzie
 234 1  |         skrytemu, czego zda mu sie, że nie dochodzi, bo wżdy podobna
 235 1  |              wżdy podobna mu sie rzecz nie widzi, aby to takie powszechnie
 236 1  |             takie powszechnie mnimanie nie miało być na jakim pewnym
 237 1  |         miejscu, a najmniejszej rzeczy nie puszczając mimo się, któraby
 238 1  |            straci, nigdy sie jej nazad nie wróci, tak sława poczciwego,
 239 1  |                 Wszakoż ja tego na nim nie wyciągam, iżby w tym był
 240 1  |                A zasię w mniejszych, a nie tak gwałtownych rzeczach,
 241 1  |           kiedy w takowej nieśmiałości nie ma ich nikt postrzedz; barzo
 242 1  |                 gdyż ku czemu inemu, a nie k niej skłonne jest jego
 243 1  |          odętym wąsem straszyć miał, a nie umiał łagodnie mówić, jedno
 244 1  |                raz dobry pan nic inego nie powiedał, jedno, iż to jest
 245 1  |                lekkich ludzi dzieło, a nie jego ćwiczenia rzemiosło:
 246 1  |     nieprzyjacielskiej brodzić, a swej nie żałować. Rzekła za tym pani:
 247 1  |                w. m. barziej niż teraz nie zardzewiał.~Rzekł temu pan
 248 1  |               temu pan Lubelski: J. M. nie mogła trefniej powiedzieć
 249 1  |             sie miłością para, uderzyć nie umiał, abo żeby żołnierzowi
 250 1  |                 żeby w nim tego ludzie nie znali, iż pragnie być widzian,
 251 1  |               ludzi, którzyby sie sami nie chwalili, jakoż moim zdaniem
 252 1  |                 iż tego w nim prostacy nie znają, musi sie gryść sam
 253 1  |           gryść sam w sobie, na koniec nie ścirpi, aby godności swej
 254 1  |              niemiał, to dla tego, aby nie był złupion z onej prawdziwej
 255 1  |              chwalić sie dopuszczę, bo nie telko za cnotliwe ony sprawy,
 256 1  |              tak rzecz prowadził, iżby nie mógł nikt rozumieć, że na
 257 1  |              znikając tedy, a w rzeczy nie pragnąc własnej chluby,
 258 1  |               jego czci przysłuży. Ale nie tym kształtem, jako owi
 259 1  |             rozgniewał, zlęknąć sie, w nie wezrzawszy, nie musiał.~
 260 1  |         zlęknąć sie, w nie wezrzawszy, nie musiał.~Tu gdy niektórzy
 261 1  |              barzo śmiać, więtszeć ono nie rzekę zuchwalstwo, ale błazeństwo
 262 1  |                a jam jeszcze i jednego nie posiadł.~Rzekł pan Kryski:
 263 1  |             śmieć i ufać sobie, bo nic nie sprawi, kto serca nie ma;
 264 1  |              nic nie sprawi, kto serca nie ma; wszakoż w powieści niechaj
 265 1  |                A to rozumienie niechaj nie wychodzi z miary, aby sie
 266 1  |             sie w upór a w zuchwalstwo nie przewirzgnęło.~Iż tu odpoczynął
 267 1  |               wdzięczności panu Kostce nie dostaje, abo jeśli tej gładkości
 268 1  |              sie tu zeszło. Prawda, że nie wszytko w cerkiel, ani tu
 269 1  |               nic niewieściego w sobie nie miała, bo i owa jedwabna
 270 1  |              męskie począć sobie, musi nie pragnąć nad nieprzyjacielem
 271 1  |            każdy czas do wszytkiego, a nie potrzebować żadnej wymówki,
 272 1  |           ćwiczenie za pasy chodzić, a nie darmo, bo do czynienia s
 273 1  |              aby go nikt w tym podejdź nie mógł. Wszakoż niechcę, aby
 274 1  |             lekkości cofnąć sie na zad nie może, tam już nielza, jedno
 275 1  |               też i na placu już będąc nie bardzie, ani zuchwale, ale
 276 1  |             tych dróg, żeby mu sie bić nie przyszło, prawda, żeby uczynił
 277 1  |             uczynił Krześciańskie, ale nie wiem jakoby praw był zawołaniu
 278 1  |               słowa nigdy odmienne być nie mają, a jako skałą wiatr
 279 1  |               mają, a jako skałą wiatr nie włada, tak poczciwego człowieka
 280 1  |               ani gniew, ani żal hybać nie ma. Umiejętność tedy rycerskiego
 281 1  |      umiejętność z rozmaitemi broniami nie telko mu sie do potrzeby
 282 1  |                kolczej nikt lepiej nad nie tak dużym siedzeniem jako
 283 1  |             rzecz droga, wie to każdy. Nie przepomnię też tu owego
 284 1  |               ćwiczenia, ktore u dworu nie do końca jeszcze zagasło,
 285 1  |               Dworzanin niechaj na zad nie zostaje. By był ten zwyczaj
 286 1  |            lecz iż tego zwyczaju u nas nie masz, może i on być bez
 287 1  |              być bez tego. A jako piły nie grawamy, iż nie masz tego
 288 1  |              jako piły nie grawamy, iż nie masz tego obyczaju, tak
 289 1  |                swemu Dworzaninowi tego nie dopuścił, bo to już coś
 290 1  |                 a ślachcicewi by kąska nie przystoi. W tych tedy rzeczach,
 291 1  |               ludźmi zgadzać będzie, a nie zawdy będzie patrzał tego
 292 1  |                iżby w niczym sobie źle nie począł, ani ustąpił namniej
 293 1  |            wżdyś go w. m. za to skarać nie raczył.~Zatym pan Lupa powiedział:
 294 1  |               jako oto pan Bojanowski, nie telko za swój grzech ma
 295 1  |                M. panie do tych czasow nie wystąpił, a tak, aby sam
 296 1  |              pan Bojanowski był karan, nie będę ja pytał pana Kryskiego.
 297 1  |             Potym pan Lupa powiedział: Nie dobrze to M. panie, iż w.
 298 1  |              poprawdzie gdzie czo komu nie przystoi, niechaj będzie
 299 1  |                ludzkim oczom w smak to nie pojdzie. Ale żeś w. m. powiedział,
 300 1  |          patrzyć miło. A tak ja o tych nie mówię, gdyż to nie jest
 301 1  |                tych nie mówię, gdyż to nie jest w naszej mocy przyść
 302 1  |            skomę, tak jej nam nikt iny nie odejmie, jedno w. m. że
 303 1  |              Ani tego, ani czego inego nie jestem ja w. m. uczyć powinien,
 304 1  |              uczyć mógł, gdyż tego sam nie umiem. Dosyć na tym, iż
 305 1  |               być, który robić daje, a nie uczy go tego, jako gi robić,
 306 1  |                każdej rzeczy począł, a nie u ledakogo, ale prawie s
 307 1  |              sławny filozof, a podobno nie był na świecie taki drugi,
 308 1  |          wdzięcznością to czynić, musi nie telko tego patrząc, aby
 309 1  |               mówię czo najlepsze, aby nie był takim prostakiem, jako
 310 1  |       koniecznie być podobien, więc go nie naśladuje w cnotach, w godności,
 311 1  |            jakom powiedział, Dworzanin nie chyta sie chyba za to, czo
 312 1  |               i s sprawami namniej sie nie wydwarzał, jedno niedbale
 313 1  |                rzecz barziej dworzanin nie ma starać, jako o to, aby
 314 1  |            zaraz credit zginie, i wnet nie tak wziętym u ludzi będzie.
 315 1  |         ludziom, jakby sie uczyć nigdy nie mieli, a tak pokrywając
 316 1  |     przyrodzony, a prawda mistrzowała, nie ćwiczenie ani nauka; która
 317 1  |            jakoby sie boją, by ich nią nie oszukano. Obaczciesz w.
 318 1  |               gwałtem czyni. A kto sie nie musi śmiać, kiedy owo kto
 319 1  |            dziwniej niż ludzie, ziemie nie dostępując z wielką pilnością,
 320 1  |                z wielką pilnością, aby nie zmylił, wyciągnąwszy szyję,
 321 1  |            zmylił, wyciągnąwszy szyję, nie zginając sie nigdzie, jakoby
 322 1  |           żartując wrzeczy nic o tańcu nie myśli, prosto jakoby zmylić
 323 1  |            suknia spadnie, a on sie po nie nie schyli, ale brnie wciąż
 324 1  |               spadnie, a on sie po nie nie schyli, ale brnie wciąż
 325 1  |               chce pokazać, iż wrzkomo nie myśli o tym, ano znać, iż
 326 1  |           niedbałości abo nizaczmienia nie po przęckę używa, hnet na
 327 1  |                stąpi ocierać, a czosać nie miał. Abowiem chocia oboje
 328 1  |            oboje to i ochędożnym być i nie wydwarzać sie z rzeczami
 329 1  |         czekają, ginie za tym i gaśnie nie bez ohyzdy temu, kto ją
 330 1  |      rozprościwszy, jakoby stawu w nim nie było; a zasię jako miło
 331 1  |             nic wrzeczy o jeździe swej nie myśląc statecznie trzyma,
 332 1  |            chyba, a siedzi bespiecznie nie inaczej, jedno jakoby też
 333 1  |               poczyna sobie, rzadko, a nie zuchwale mówi, abo nic,
 334 1  |               przemierzły chłop, który nie umie jedno sie chwalić,
 335 1  |             Bojanowski tak powiedział: Nie wiem by też nie dla tego,
 336 1  |            powiedział: Nie wiem by też nie dla tego, panie Kryski,
 337 1  |               Widzisz w. m. że i w tym nie dobre wydwarzanie. Powiedają
 338 1  |            kiedy – prawi - czo maluje, nie umie, ani wie, kiedy przestać.
 339 1  |               dosyć, a w tym nic inego nie było, jedno wydwarzanie,
 340 1  |      wydwarzanie, ktore sie Apellesowi nie podobało. A tak to niedbale
 341 1  |               koniu siedzi, chocia nic nie pocznie, jednak z jednego
 342 1  |              kęs z domu wyjechał, wnet nie chce inaczej mówić, jedno
 343 1  |                 a czasem drugi, chocia nie będzie w Czechach, jedno
 344 1  |             przejedzie, to już inaczej nie będzie chciał mowić, jedno
 345 1  |          powiedział: Tedy sie to w. m. nie podoba, kiedy Polak bierze
 346 1  |              stawy Koronne, bo to jest nie inaczej, jedno, jako kiedyby
 347 1  |                gdzieby słowa polskiego nie było na tę rzecz, którąby
 348 1  |           potrzebowałby cudzego słowa, nie telko tego nie ganię, kiedy
 349 1  |          cudzego słowa, nie telko tego nie ganię, kiedy s tak podobnego
 350 1  |           polscy sławni czynili, czego nie rozumiejąc dzisiejszy, z
 351 1  |              abo mało ludzi, abo żaden nie rozumiał, w czym jako błądzą,
 352 1  |                kiedy kto węzłowacie, a nie tak zbytnie łatwie pisze.~
 353 1  |                 gdyż pisanie nic inego nie jest, jedno jakiś kształt,
 354 1  |              to jest, czego wyrozumieć nie mogę. A przeto, jeśli mowa
 355 1  |             mogę. A przeto, jeśli mowa nie ma być trudna ku wyrozumieniu,
 356 1  |              jakoż podobno w. m. w tym nie wętpisz) to pewnie pismu
 357 1  |                 to pewnie pismu sie to nie zydzie, aby trudne być miało,
 358 1  |                 a uwikłano mówi, iż to nie może wniść zaraz w głowę,
 359 1  |            mowa, jako by też jeden nic nie mówił, co w piśmie inaczej
 360 1  |              piśmie jest kształt mowy, nie mówię trudny, ale jakiś
 361 1  |              jakiś wyszszego rozumu, a nie tak zwyczajny, jako ten,
 362 1  |                tak grubego dowcipu, iż nie może onego pojąć, tam już
 363 1  |              może onego pojąć, tam już nie pismo winno, ale ten, kto
 364 1  |            maluczkiej trudności zdołać nie mógł.~Pan Lubelski J. M.
 365 1  |            gdyż język nasz polski jest nie prawie doskonały, (i pomnie
 366 1  |           wiedzieć raczyli, nasz język nie Jest sam w sobie stary,
 367 1  |             Słowacy, od sławy, iż prze nie mężnie sobie poczynali,
 368 1  |              swoj: ale to prze dawność nie może przyść do naszej pewnej
 369 1  |                 iż ani pisma, ani nauk nie znali, wielka grubość jako
 370 1  |             Dworzaninowi polskich słów nie stanic. dobrze uczyni, iż
 371 1  |             miejsce chytać sie chciał, nie inaczejby czynił, jedno
 372 1  |                mince, bo której ludzie nie znają, tej nie biorą; także
 373 1  |           której ludzie nie znają, tej nie biorą; także i słów nie
 374 1  |                nie biorą; także i słów nie rozumieją inych, jedno te,
 375 1  |             gdzieby dzisiejszego słowa nie było na tę rzecz, ktorąby
 376 1  |               dworzanin opisać chciał, nie telko mie nie obrazi starożytne
 377 1  |           opisać chciał, nie telko mie nie obrazi starożytne słowo,
 378 1  |                chcę, aby sie Dworzanin nie hydził, abowiem najdzie
 379 1  |               opisuje, że włośniej być nie może. I to mi sie też nie
 380 1  |              nie może. I to mi sie też nie źle podoba, kiedy stworzy
 381 1  |      wydwarzanie pokazują i drudzy ich nie rozumieją. A przeto, gdzie
 382 1  |              na polskie przełożone być nie może, bo wtenczas wolę łacińskie,
 383 1  |             już każdy rozumie, a ktemu nie włośnie to z greckiego Philozophia,
 384 1  |       philozophia uczynili je swoim, a nie chcieli go z greckiego przetłumaczać.
 385 1  |             języku naszym, których już nie mamy za niemieckie, ale
 386 1  |           Takież gracya, kiedy mówimy, nie cud naprawi ale ma gracya.
 387 1  |                 najcudniejszy widział, nie wiem jako na to w. m. odpowiedzieć,
 388 1  |          odpowiedzieć, bo w tej mierze nie czynię dosyć sam sobie;
 389 1  |            gwałtem mówił. Owa ja w tym nie wiem, czo powiedzieć. I
 390 1  |           Zatym powiedział pan Kostka: Nie wiem czemuby w tym wętpić,
 391 1  |            Kostka: Uszy to same sądzą, nie potrzeba lepszych świadków,
 392 1  |            jest z zwyczaju, bo kiedyby nie z zwyczaju rósł, ale s prawdziwego
 393 1  |             tego Turek, Arab, Ormianin nie pozwala, stąd znać, iż to
 394 1  |           dziwne zdania ludzkie czyni.~Nie rozumiem, rzekł pan Kostka,
 395 1  |              takie rzeczy, których kto nie wie, nędznie, a mizernie
 396 1  |              panie Kostka, że ten dank nie językom ma być, ale ludziom;
 397 1  |             obfitość tę ludzie czynią, nie język. Ktemu rzymski język
 398 1  |                 iż za krolow rzymskich nie była w takiej wadze rzymska
 399 1  |                jako ma przyść ku temu.~Nie wiem, by czego więcej (odpowiedział
 400 1  |               w umyśle swym gotowych i nie ledajakich rzeczy, temu
 401 1  |          ledajakich rzeczy, temu słowa nie popłyną Toż też rozumiem
 402 1  |              usadzonego; ktemu w ciele nie ma być gnuśność, aby sie
 403 1  |               ma być gnuśność, aby sie nie zdało, iż pień mówi, ale
 404 1  |                we wszytkich członkach, nie bystra, nic szalona, ale
 405 1  |            lacinnicy sentencyami zową) nie będzie znać bystrego rozumu,
 406 1  |                dziecinnego po nim znać nie było. A gdy trefi na czo
 407 1  |         ludziom słodkiego, s prosta, a nie dwornie mówiąc, i tak latwie,
 408 1  |           starają, aby były, a gdy być nie mogą, aby sie acz nic zdały
 409 1  |          przeto, kiedy im natura czego nie dała, tedy ony rozumem chczą
 410 1  |              mnimają, iż męszczyzni na nie nie wiedzą.~Jam to dawno
 411 1  |          mnimają, iż męszczyzni na nie nie wiedzą.~Jam to dawno przed
 412 1  |               w. m. swoję prowadził, a nie odkrywał ich niedostatków
 413 1  |             być piękne, a to nic inego nie jest, jedno wydwarzanie.
 414 1  |            jedno wydwarzanie. Zasz owo nie piękna rzecz, kiedy sie
 415 1  |            wymysłów, iż, kto ją widzi, nie może rozeznać, jeśli sie
 416 1  |                jeśli sie chędożyła abo nie. A owo zasię jako sprosna
 417 1  |       roześmiać, aby sie jej na twarzy nie złupała, ani sie obeźrzy,
 418 1  |        pomierne ochędostwo a szczyrość nie podobać mogła. A dopiro
 419 1  |               na owe białągłowę (mowię nie żadną) nader miło patrzyć,
 420 1  |               płeć przyrodzona, chocia nie biała, biała, ani rumiona,
 421 1  |              znać, iż sie nikąska o to nie stara, aby sie cudną zdała:
 422 1  |              mu sie tknąć sercza barzo nie miało. Toć to jest ono niedbanie,
 423 1  |              zdobią piękne zęby, bo iż nie są tak na widoku, jako twarz,
 424 1  |              że białagłowa mniej sie o nie stara, żeby białe były,
 425 1  |                naschwał czyni, za czym nie telko by ona piękność zębów
 426 1  |                białagłowa ma piękną, a nie popisuje sie z nią, ale
 427 1  |                owszem daje to znać, że nie dba o nie, ani zna tej jej
 428 1  |             daje to znać, że nie dba o nie, ani zna tej jej cudności,
 429 1  |               jej cudności, dziwnie na nie miło patrzyć. Takowąż gracyą
 430 1  |             Takowąż gracyą ma, a bodaj nie więtszą, biała noga w ochędożnym
 431 1  |             przygody ukaże białagłowa, nie s chęci; abowiem tak rozumie
 432 1  |         przyrodzone onej białejgłowie, nie żeby sie na to dla chłuby
 433 1  |          Dworzanina tak głęboko wdawać nie chczę, dosyć na tym, iż
 434 1  |           przydzie, iż niczego więczej nie pragnie, jedno tego, by
 435 1  |            umysł swoj cnotą, po cnocie nie zda mi sie, aby go w czo
 436 1  |                przywoitsza człowiekowi nie jest, jako umienie, ktore
 437 1  |               umienie, kto powieda, iż nie jest zawdy dobre przez sie
 438 1  |                w. m. wiecie) miewał; a nie telko sie kochał i ćwiczył
 439 1  |              ku tej wysokości a chwale nie przyszło, by nie nauka a
 440 1  |                chwale nie przyszło, by nie nauka a ćwiczenie, ktore
 441 1  |          Scipio Africanus nigdy z ręki nie wypuścił Xenophontowych
 442 1  |            wojnie poważyć, sława sama, nie czo inego, musi go na to
 443 1  |          naprzód, iż nigdy nic dobrego nie sprawi, a potym nie godzien
 444 1  |            dobrego nie sprawi, a potym nie godzien jest, aby go ślachcicem
 445 1  |          jaśnie widzi, chyba ci ludzie nie widzą, ktore pan Bog na
 446 1  |                na tym skarał, iż pisma nie umieją. Kto jest tak nędznej
 447 1  |                ku takowejże dzielności nie musiał, a nie wzgardził
 448 1  |               dzielności nie musiał, a nie wzgardził hnet tym nędznym
 449 1  |              żywota, nad ktorym śmierć nie ma mocy; abowiem to jest
 450 1  |               niż za żywota. Ale, kogo nie ucieszyło nigdy pismo, ani
 451 1  |               majestacie nigdy widzieć nie może. I tak rozumie, iż
 452 1  |            może. I tak rozumie, iż ona nie trwa dalej, jedno do jednego,
 453 1  |     rozumieniem tej tak krótkiej sławy nie tak sobie waży, jakoby był
 454 1  |               było nieszczęście poznać nie zabroniło. A nie ważąc jej
 455 1  |                poznać nie zabroniło. A nie ważąc jej tak barzo, wielkie
 456 1  |              póki naszy Polaczy czytać nie umieli, poty w Polszcze
 457 1  |         obłudnosci, wykrętów, porządku nie znać, każdy podług swej
 458 1  |              bo z ich rady nic dobrego nie wychodzi. Z nauki tej przyszły
 459 1  |             sejmy, gdzie ojcowie naszy nie umiejąc pisma, więcej dobrego
 460 1  |               Odpowiedział pan Kryski: Nie zda mi sie, panie Lupa,
 461 1  |                była, abowiem ta na złe nie radzi; ludzie to podobno
 462 1  |            przyczyna złego naszego ina nie jest, jedno zbytnia chciwość
 463 1  |            żaden zawołaniu swemu dosyć nie czyni, ale umiłowawszy każdy
 464 1  |      przystoili to jego zawołaniu, abo nie, czego sie jął, by on jedno
 465 1  |              to, że potomka jego pytać nie będą, jako tego ojciec dostał.
 466 1  |              zaślepiła ludzie, iż tego nie widzą, jeśli pospolita rzecz
 467 1  |            rzecz zginie, iż nikt swego nie odzierży. Ale o tym, iż
 468 1  |             tym, iż sie bez żalu mówić nie może, lepiej milczeć, do
 469 1  |               ktore humaniores zową, a nie telko łaciński i grecki
 470 1  |                trzeba, iż jego pisanie nie doszło tej doskonałości,
 471 1  |              nic ukazuje, aby s siebie nie uczynił śmiechu, ale telko
 472 1  |             niż ten, kto sie w pisaniu nie ćwiczył; jakoż, niechaj
 473 1  |           uczony człowiek, a sam nigdy nie pisywał, rzadko sie to ma
 474 1  |               niż śmiałym. Tego, czego nie umie, niechaj nie rozumie
 475 1  |                czego nie umie, niechaj nie rozumie o sobie, aby umiał,
 476 1  |               i żadnej muzyki tak rade nie słuchają nasze uszy, jako
 477 1  |                na to uszu sobie dobrze nie zatka, jako on Ulisses,
 478 1  |               Ulisses, aby głosu syren nie słyszał, ułowi sie sam i
 479 1  |              jest, a snadź im i liczby nie masz, ktorzy znają to jaśnie,
 480 1  |              łaskawi, a na owe patrzyć nie mogą, którzy im prawdę mówią,
 481 1  |               kto chwali i pochlebuje, nie do końca jakoby doraża,
 482 1  |               tym, kiedy moj dworzanin nie da tego w sie wmowić, aby
 483 1  |             mieć białe za czarne, a iż nie będzie rozumieć o sobie
 484 1  |              jednak niechaj tak z goła nie pozwala, bez sporu trzymania,
 485 1  |                 odwoływając sie zawżdy nie zuchwale do swego rycerskiego
 486 1  |              będzie miedzy żołnierzmi.~Nie tak, jako drudzy, którzy
 487 1  |               rycerskiemu rzemięsłu, a nie radniej rycerskie rzemięsło
 488 1  |              robił, jako i ciałem. Ale nie chcę, panie Wapowski, abyś
 489 1  |             podeźrzany, a też ponieważ nie teraz, ale dawno, przednie
 490 1  |          dowodnie kto powiedzieć może, nie potrzeba nam wyznawiać tego,
 491 1  |               mają, i tak rozumiem, że nie nauka, ale rycerskie rzemięsło
 492 1  |        rozumiał. A kto sie w tym semną nie zgadza, ten niechaj czeka
 493 1  |          Polaki, iż nauki za nic sobie nie mają, i mówiłeś W. M. wiele
 494 1  |           Alexander zaźrzał Achilliowi nie tego, by miał być więtszym
 495 1  |             nikomu barziej uczonym być nie przystoi, jako żołnierzowi,
 496 1  |           ludzie nigdy snadź przed sie nie biorą chwalić jedno, osoby
 497 1  |               lega, która sie słowy, a nie rzeczą nadstawia. A jeśli
 498 1  |               starać, aby w dzielności nie był Achilla niszszy, niż
 499 1  |             tego, czego widział, iż mu nie dostawało, to jest, nader
 500 1  |                czyjego osobnego piora; nie tego, czego rozumiał, że