Ksiega

501 3  |           jeszcze tego dobrze więcej jest, niż pan Kostka wyliczył.
502 3  |          bitwie dostaje? Pewna rzecz jest, iż w które serce raz iskierka
503 3  |           jedno dał znać, iż godzien jest onej, o którą sie stara,
504 3  |          królestwo Granatskie wyjęte jest z murzyńskich ręku, abowiem
505 3  |         Lubelski: Już ta pani dworna jest tak robrze ozdobiona, iż
506 3  |          części dzieli, tym mniejsza jest każda jej odnoga, tak też
507 3  |              puszczona, co jeśli tak jest, tedy przedsię nie tę ja
508 3  |         powiedział tak pan Wapowski: Jest tak poprawdzie, iż kto prawie
509 3  |              w miłości wodzem. A tak jest bez chyby, abowiem oczy
510 3  |          kiedyby serce płakało, a to Jest rzecz tak trudna, iż ledwo
511 3  |             kroć człowiek, który nie jest baczny prawie, pocznie sobie
512 3  |              rozgłaszają, gdzie tego jest barzo wiele, ale miedzy
513 3  |            obróci, gdzie hnet (iż to jest przyrodzona rzecz człowiekowi,
514 3  |           tej mierze wielka a wielka jest podpora, abowiem mimo to,
515 3  |             co więcej, wielka odelga jest, kiedy ty miłością strapiony
516 3  |     rozumieją, iż im więcej sług ich jest zbolałych na sercu, strapionych
517 3  |        pragną, tym więtsza ich sława jest, że światem rządzą, i mogą
518 3  |          żywot, temu, komu raczą. To jest ich pokarm najsmaczniejszy,
519 3  |        białagłowa przywiedzie, która jest chciwsza krwie, niż tygrys
520 3  |             czynią na opak, jako ich jest przyrodzenie, także iż sie
521 3  |             im nic nic mówię. Prawda jest, żem tej spory abo poswarku
522 3  |          Powiedział pan Wapowski: To jest rzecz pewna, iż mimo te
523 3  |      rozumieć, jako i pan Kostka, to jest, iż ku temu, co sie powiedziało
524 3  |               rozumiejąc, że już ona jest we wszem równa Dworzaninowi,
525 3  |            więtszym jeszcze niż jako jest od tych panów stworzony.~
526 4  |              DWORZANINA~Snadź lepiej jest, gdy kogo szkaradzie ganią,
527 4  |     rozumieją, że onemu, o kim mówi, jest przyjacielem, i radby go
528 4  | szczodrobliwość, bohactwo i co dalej jest temu podobnego. A przeto
529 4  |          kryski s panem Myszkowskim, jest rzecz dobra i godna wielkiej
530 4  |            tych panow parać ma, jako jest gra, taniec, muzyka, są
531 4  |              siebie skazi, stądże to jest, iż dzisiejszych czasów
532 4  | niebespieczeństwo. A też siłą rzeczy jest zaprawdę na świecie, które,
533 4  |              ma, ja rozumiem, iż ten jest, aby przez te wszytki przymioty,
534 4  |       dobremu, a odwodzenie od złego jest prawdziwym owocem tego to
535 4  |             zawisła, s których jedna jest, aby człowiek sobie obrał
536 4  |        prawdziwie dobry; druga rzecz jest, umieć nalesc takie drogi,
537 4  |           nie słuchał, iżby znał, co jest dobre, a co złe, a jedno
538 4  |            tego dwojga złego iny nie jest, jedno kłam tych ludzi,
539 4  |             najhojniej być miało, to jest ludzi tych, którzyby prawdę
540 4  |            ani znać nie będzie, a to jest szkodliwsze i okrutniejsze
541 4  |              sam siebie, a sam sobie jest kłamcą. Stądże to pochodzi,
542 4  |           kto podlega czemu, już nie jest zupełnym panem. Przeto ugruntowawszy
543 4  |          cudze rzeczy, więc, których jest s to, posiadają państwa,
544 4  |           szkarada a szkodliwa rzecz jest, kiedy mają być owce mędrsze,
545 4  |       panowie, niewiedząc nic, co to jest rzędzić ludzie, nie wstydzą
546 4  |              przykra cnotę (tak jaka jest prawdziwie sama w sobie,
547 4  |            iż tak barzo trudna rzecz jest, oznajmić im prawdę, a przywieść
548 4  |          cnocie, do której cnoty, iż jest troszkę teskliwa droga,
549 4  |             tak przykra widziała, to jest, raz muzyką, drugi raz koniem,
550 4  |              dobra i użyteczna, jako jest pan cnotliwy, a zasię żadnej
551 4  |          Dworzanin taki człowiek nie jest godzien) przymiotów swych
552 4  |          chciał do tego przyznać, iż jest takim; i owszem każdy, by
553 4  |             przyzwyczaić do tego, co jest przeciwko jej przyrodzeniu;
554 4  |              tak były wrodzone, jako jest wrodzona kamieniowi ciężkość,
555 4  |        ludzie nauczyć sie mogą, a to jest istotna prawda, abowiem
556 4  |            to ma, bo pirwej człowiek jest tym, na co go przyrodzenie
557 4  |            zielsko, cirnie, oset, to jest żądze a cielesności nasze,
558 4  |             ktoby chciał wyłożyć, co jest w sobie, mógł by ją nazwać
559 4  |          rozumie i umie obrać to, co jest dobre, a niecnotę zasię
560 4  |          Wapowski: Prawdziwa roskosz jest zawdy dobra, a prawdziwy
561 4  |         zawdy dobra, a prawdziwy boi jest zawdy zły, a przeto ci takowi
562 4  |         cnota, którą obieramy to, co jest dobre, nie to, co sie tak
563 4  |             która człowieczemu życiu jest pożyteczniejsza, niż która
564 4  |           kęs jeden mylą. Abowiem to jest rzecz ista, iż ci, którzy
565 4  |              przystojeństwu wiedzie, jest złe a niepoczciwe, a przeto
566 4  |         wiedzieli, iż to, co czynią, jest grzech, ale by tak prosto
567 4  |    rospustnemi, a rozchełznanemi, co jest daleko gorzej, bo wdy ów,
568 4  |           Więc jako niestrzymawałość jest defekt a wada okęszona,
569 4  |             tak zasię powścięgłiwość jest nie prawie doskonała cnota,
570 4  |              w. m. panie Kostka, nie jest zły, ale zda mi sie, iż
571 4  |            mnimanie to jakieś w nich jest wątłe, za którym pozwalają
572 4  |            na rozumie, nic inego nie jest, jedno głupstwo a niewiadomość,
573 4  |             z dusze pochodząc, jeśli jest posłuszny rozumowi, stawa
574 4  |        Kostce, iż powścięgliwość nie jest prawie doskonała cnota,
575 4  |              ponieważ w naszym ciele jest ta niezgoda miedzy rozumem
576 4  |          podaje zwycięstwo rozumowi, jest daleko doskonalsza, niż
577 4  |    Myszkowski - iż ten Hetman lepszy jest, który pewnikiem idzie,
578 4  |          powiedam, iż powścięgliwość jest tak prosto, jako Hetman,
579 4  |      zaburzenia żadnego niemasz, tak jest, jako ten drugi hetman,
580 4  |            panem. I tak, gdzie miara jest, nietelko, iż ogień ten
581 4  |       baranek za owcą. Ta tedy cnota jest prawie doskonała, a najbarziej
582 4  |             przystojeństwu. A przeto jest najdoskonalszą i za jej
583 4  |    przerzeczonych cnot przystąpi, to jest mądrość, która na tym jest,
584 4  |           jest mądrość, która na tym jest, aby to, co jest dobre,
585 4  |              na tym jest, aby to, co jest dobre, obrała. Więc do tego
586 4  |             to, co prostacy dają, to jest jedwab, srebro, złoto, perły,
587 4  |            ludzkim na świecie dobrym jest najwiętsza i najtrudniej
588 4  |              i najtrudniej o nie, to jest, sposób panowania a sprawowania
589 4  |              to państwo szczęśliwsze jest, gdzie król cnotliwy roskazuje,
590 4  |            cnotliwy roskazuje, bo to jest coś podług przyrodzenia;
591 4  |           królestwo ziemskie podobne jest królestwu Bożemu, bo pan
592 4  |            jednego człowieka barziej jest podług przyrodzenia, niż
593 4  |    najwiętszy dar na świecie, że nic jest rzecz słuszna, aby one kto
594 4  |              i ułowi. Ale gdzie osób jest wiele, tam te rzeczy miesca
595 4  |              tym sposobem rychlej to jest wizerunek Rzeczypospolitej,
596 4  |             umiarkowana wolność taka jest, kiedy ten, co mnie dziś
597 4  |             doskonalszej natury, niż jest człowiecza; jako trzoda
598 4  |         którego rodzaj daleko wyższy jest, niż tych, które on pasie.
599 4  |              m. wywieść chce, iż tak jest, jako ja powiedam. Państwo
600 4  |       którego trojga regimentu każdy jest dobry, póki s kresu swego
601 4  |      poddanym najgorzej, pewna rzecz jest, iż pod cnotliwym, a bogobojnym
602 4  |            bogobojnym panem poddanym jest najlepiej, bo przeciwnych
603 4  |             swej wolej żywie, ale to jest prawdziwa wolność a swoboda,
604 4  |             wedle przyrodzenia rzecz jest posłuszeństwo, jako i roskazowanie;
605 4  |              Lecz panowanie dwojakie jest, jedno ostre a gwałtowne,
606 4  |              ostre a gwałtowne, jako jest pańskie przeciwko niewolnikowi,
607 4  |             ciałem; drugie panowanie jest łagodne, gładkie, a znośne,
608 4  |            rozni od cnotliwych, jako jest rożna dusza od ciała; wszakoż,
609 4  |           władać mieli, to nigdy nie jest. Ci tedy takowi ludzie s
610 4  |     niewolniki, i pożyteczniej to im jest w jarzmie chodzić, niż samym
611 4  |              łagodnie idzie, jako to jest pod królem, więc takowym
612 4  |           więc takowym ludziom godna jest rzecz, aby dawano urzędy,
613 4  |           godzien był być królem, to jest starożytnego domu pana,
614 4  |         będzie wyższego rodzaju, niż jest rodzaj człowieczy, jakoś
615 4  |        dobrze podobniejszy contrafet jest wszechmocnego Boga owi cnotliwi
616 4  |          ludziom świecą, przy której jest cień jakiś niebieskiej mądrości.
617 4  |               który nie jedno prosty jest w sobie, ale i tę ścianę
618 4  |           której go przystosują. Toż jest wielki znak dobroci pańskiej,
619 4  |       poczciwe życie pańskie to samo jest, które kieruje, i na dobre
620 4  |        formują; ani to podobna rzecz Jest, żeby ten miał dobrze uczyć,
621 4  |               ale więtsze rzeczy, to jest te, które ku wyćwiczeniu
622 4  |          przyszedł ku łasce jego, to jest, żebyś mu bez żadnej przestrogi
623 4  |             części rozdzielon w nich jest, s których jedna na tym
624 4  |         siebie, a druga część na tym jest, aby nie przeko roskazowali,
625 4  |             słuchają, a roskazowanie jest zawdy główną powinnością
626 4  |           contemplativa będzie, jako jest koniec wojny pokój, a koniec
627 4  |          odpoczywanie. Więc i to też jest powinność dobrego króla,
628 4  |             końca prac swoich, który jest dobra myśl a odpoczywanie.
629 4  |          świat zwalczyć. Więc ani to jest podług zakonu przyrodzonego,
630 4  |           wojny (która przez sie złą jest) sprawą, czujnością, męstwem
631 4  |            zasię czasu pokoja (który jest przez sie dobry), żeby prze
632 4  |          przyszli ku pokojewi, który jest końcem wojny, tak zasię
633 4  |            ku spokojnej myśli, która jest końcem pokoja, mają wziąć
634 4  |            ona cirpliwość, której to jest przyrodzenie wytrwać nie
635 4  |            uczciwości ściągają, jako jest sprawiedliwość, powścięgliwość
636 4  |           wywieść i pokazać panu, co jest złe, a co dobre, i tak mu
637 4  |             dwie części; jedna część jest, która ma w sobie rozum,
638 4  |           natura podlejszą część, to Jest ciało sformuje, toż dopiro
639 4  |  białymgłowam ku krzywdzie, i owszem jest im to ku czci, co ja powiedam,
640 4  |              one same miłuje, a temu jest nieprzyjacielem, kto, ine
641 4  |         której sie pirwej mówiło, to jest królewska, pańska i pospolitego
642 4  |           poddanych swych, żadne nie jest pilniejsze, jako to, aby
643 4  |            jasna u ludzi była, bo to jest prawdziwa mądrość, która
644 4  |        odstrzelą, a inaczej tedy nie jest mądrość, ale chytrość przewrotna.
645 4  |         sprawiedliwości zamyka, jako jest bojaźń Boża i gorące kniemu
646 4  |     miłosierdzie prosić. Abowiem nie jest to podobna rzecz, aby kto
647 4  |               wiedząc to, iż łatwiej jest takowym burzliwym ludziom
648 4  |         człowieczy daleko zacniejszy jest niż ciało abo fortuna, tak
649 4  |       fortuny i ciała już to wszytko jest inaczej. A tak gdzieby poddani
650 4  |           królmi królem. Abowiem ten jest najwiętszy na świecie regiment,
651 4  |              Patrzże w. m. iż nie to jest wielkim panem być, niezliczonej
652 4  |      nikczemników rozkazować, ale to jest panem być, ludzie, którzy
653 4  |             nauka, którąś w. m. dał, jest dobra i pożyteczna; ale
654 4  |         własna ich powinność a urząd jest już daleko wyższy. A przeto
655 4  |             przy którym bych był; to jest rzecz pewna, iżbym go nigdy
656 4  |           jako powiedają) podskarbim jest. Niechajże by były częste
657 4  |             czegoś więtszego godzien jest, niż tego, co ludziom śmiertelnym
658 4  |         śmierci. I wiele tych rzeczy jest, któreby człowiek przywieść
659 4  |       przedmiotów. Bo jako nie każdy jest dobry budownik, kto buduje,
660 4  |            buduje, tak też nie każdy jest prawdziwie hojnym, kto rozdawa.
661 4  |              nie czyni, a wiele tych jest, którzy kradną jednym, aby
662 4  |            hojności. Na ostatek siła jest takich, którzy za Jednym
663 4  |            najdziesz, tak też trudno jest on prawy pośrodek wymacać,
664 4  |          poznać jako daleko człowiek jest od onego środku, gdzie cnota
665 4  |            przeto siła tych sposobów jest, któremi sie od niej odbłądzamy,
666 4  |    odbłądzamy, a telko jeden ten sam jest, którym człowiek swej powinności
667 4  |            serce, a tysiąc tych dróg jest, któremi chybiają nietelko
668 4  |            obłądził, s których jedna jest, iż chcąc pan Wapowski tego
669 4  |            nie przystoi; druga rzecz jest, iż mu zlecił taki urząd,
670 4  |          bielsza, jako i ogień zawdy jest gorętszy sam, niż piec,
671 4  |          wielką trudnością, bo gdzie jest mała różność w leciech,
672 4  |        człowiecze więtsze błazeństwo jest, niż co inego; ktemu zabawy
673 4  |            ten urząd ma na sobie, iż jest wodzem do cnot panu swemu,
674 4  |             Dworzanin nie służy, ale jest godzien dobrze zacniejszego
675 4  |               czego potrzebuje rola. Jest tedy siła na świecie tych
676 4  |          pilność, żadne staranie nie jest tak wielkie, któreby onych
677 4  |            na czynieniu zawisła, nie jest to rzecz niepodobna, aby
678 4  |        Dworzanin nie może, iż go nie jest s to, aby ich używał. A
679 4  |            nie mniej to trudna rzecz jest, naleść s tak osobnemi przymioty
680 4  |       jakiego my szukamy; ani też to jest podobieństwo, żeby mógł
681 4  |       Dworzanin na przestanie, iż on jest tym, który pana, gdzie by
682 4  |          odprawi swoje powinność, to jest, że tego będzie przestrzegał,
683 4  |         panie mieszkać będzie, który Jest wszech cnot pełen, (a to
684 4  |             wszech cnot pełen, (a to jest wszytkiego starania dworzaninowego
685 4  |         ostatni punkt a koniec, jako jest cel lekarzów wszytkich,
686 4  |           doskonałego Dworzanina ten jest, aby on wiodąc pana ku dobremu
687 4  |        doskonały gardzić miał, które jest (mym zdaniem) wielkiej czci
688 4  |              wielkim - prawi - jakoś jest, nikt cie iny nie uczynił,
689 4  |           króle sycylijskie. A iż to jest powinność prawego Dworzanina
690 4  |       których znaków była siła) i to jest niepośledniejszy, że tego
691 4  |            ku tak sławnemu końcu, to jest, iżby świat wszytek był
692 4  |             to słowo miłość, co zacz jest a w czym zależy to błogosławieństwo,
693 4  |        pokazać wolą, iż, co tu w. m. jest i starych i młodych, każdemu
694 4  |              iż miłość nic inego nie jest, jedno pożądanie piękności;
695 4  |               a piękność nietelko ta jest, która w rzeczach kształtownie
696 4  |              nasza cnotami ozdobiona jest dziwnie piękna; i zgodne
697 4  |              tak iż trojaka piękność jest na świecie, a wszytka z
698 4  |             cudności możem, a miłość jest pożądanie piękności, toć
699 4  |            nie miłość tego przyczyną jest, ale ona chciwość napełnienia
700 4  |           pirwej. Takowa tedy miłość jest najniefortunniejsza, bo
701 4  |              ten każdy, który w niej jest, abo nie dojdzie tego, czego
702 4  |             jako w ciemnicy siedząc, jest prawym więźniem, a czuje
703 4  |            tak im wierzy, przychylną jest, i za nimi, gdzie raczą,
704 4  |        grubej patrzą, która wszy tka jest przeciwna rozumowi i stają
705 4  |              kloby. Gdyż tedy to tak jest, co mnimam, iż każdy z w.
706 4  |            poczyna, iż dusza nie tak jest obciążona cielesną niewolą,
707 4  |          zawdy rość musi, bo cudność jest rzecz dobra, i za tym też
708 4  |            prawdziwa miłość cudności jest wieldze dobra i święta,
709 4  |       najdzie tak, iż w jego mocy to jest, albo naśladując smysłów
710 4  |             każdym lecie człowiekowi jest szkodliwa, a wszakoż młodym
711 4  |          tedy przedsię ten tego zysk jest, iż miłując oni, a chcąc
712 4  |              miłuje rozumnie, u mnie jest mało nie aniołem, tak zasię
713 4  |            człowieczeństwa tak barzo jest skłonny, by jedno w niej
714 4  |              sie być nie ledakim, to jest i obyczajmi i dworstwem
715 4  |         rozum swój, który w ten czas jest zupełnej siły, poddać pod
716 4  |             jeden me rozumiem, co to jest oczyma, uszyma, myślą miłować,
717 4  |           Lupa mówi, iż piękność nie jest zawdy dobra, bo częstokroć
718 4  |           wstydu, jako to u pięknych jest pospolita. I widamy więc
719 4  |           Boga piękność sie rodzi, a jest nie oddzielona od dobroci,
720 4  |           zwierzchnia prawdziwy znak jest a piątno wnętrznej dobroci,
721 4  |             kwiat na drzewie znakiem jest dobrego owocu; a my przez
722 4  |         czego widzieć nie możemy, to jest umysłu przez ciało; stądże
723 4  |        umysłu przez ciało; stądże to jest, iż owi phisiognomowie s
724 4  |              powiedzieć, iż piękność jest twarz przyjemna, luba, wesoła,
725 4  |             mierzona, a która chciwa jest na nieprzystojeństwo.~Owa
726 4  |            tak najdzie, iż cokolwiek jest dobrego a użytecznego, to
727 4  |            ma w sobie, wszytko w nim jest mądrze uczyniono, a pewnie
728 4  |           żyłka, najliższa kosteczka jest mu potrzebna. A ten kształt
729 4  |          wszytek człowieczy przedsię jest barzo piękny, i niewiem
730 4  |          więtszy, czyli ozdoba ciału jest ze wszytkich tych członków,
731 4  |          ręką urobi. W okręcie, a co jest potrzebniejszego, jako maszty,
732 4  |        sklepy, i nie mniejsza s tego jest oczom uciecha, niż pożytek
733 4  |            rzecz pięknością zdobi, i jest, jakom pirwej powiedział,
734 4  |           cudności ina przyczyna nie jest jedno piękność duszna, a
735 4  |         jedno piękność duszna, a taż jest istotną dobrocią. Bo dusza
736 4  |              prawdziwej cudności, to jest tej, która od Boga płynie,
737 4  |            to, w którym mieszka, nie jest s tak grubej a podłej materyej,
738 4  |             niemogła. Przeto cudność jest znak zwycięstwa dusznego,
739 4  |             było cudne, co cudne nie jest, bo iż druga białagłowa
740 4  |             bo go tamta więtszym niż jest uczynić, i ku poznaniu onej
741 4  |           którym piękność widzi, nie jest przyczyną ani początkiem
742 4  |            same), iż nie ma ciała, a jest (jakom to pirwej powiedział)
743 4  |         której skażenie panuje, jako jest ciało nasze; abowiem piękność
744 4  |            niczym spółki, jedno sama jest w swej istności, to dopiero
745 4  |            swej istności, to dopiero jest prawie doskonałości zupełnej.
746 4  |        Dworzaninowi nie młodemu, niż jest tam ta pana Kostczyna Dworzaninowi
747 4  |            nigdy nie odmówią, daleko jest w tym szczęśliwszy. Jako
748 4  |            biorę, iż dusza, w której jest wola człowiecza w ręku,
749 4  |           samo kiedy człowiek osobno jest od tego, kogo miłuje, wielką
750 4  |             niemal zawdy czują, jako jest niewiara, gniew, podeźrzenie,
751 4  |     przypadnie, abowiem miłą swą, to jest piękność one w sercu jako
752 4  |           wszytek pożytek aczkolwiek jest wielki, wszakoż s tym pożytkiem,
753 4  |             opłotków wyniść (gdyż to jest jako przywiązanym być do
754 4  |           przyrównania doszła, jakie jest świece do słońca, ale jest
755 4  |           jest świece do słońca, ale jest prosto cień jakiś piękności)
756 4  |       Abowiem ta piękność początkiem jest i studnią, s której wszytcy
757 4  |               a nie odmienną. Taż to jest piękność od najwyższej dobroci
758 4  |            tym wyższa i szczęśliwsza jest, niż ina, im ślachetniejsza
759 4  |              ślachetniejsza to rzecz jest, która one w nas zaczyna.
760 4  |              duszne, i to, co w nich jest śmiertelnego, wypala i gubi,
761 4  |      umorzyli i podeptali.~Tenżeć to jest on stos drew, na którym
762 4  |             takie zgorzenie policzon jest miedzy nieśmiertelnymi.~
763 4  |        nieśmiertelnymi.~Tenże też to jest kierz on ognisty Mojżeszow,
764 4  |        zamknieniu u Boga najwyższego jest dla tego, iżby telko święte
765 4  |          świata spaja; ona przyczyną jest, iż niebieska zwierzchność
766 4  |            siebie podobne czyni. Ona jest matką roskoszy, pokoju,
767 4  |             obrzydłej gnuśności. Owa jest i początkiem i końcem wszytkiego