Tom,  Rozdzial

  1   1,  1  |        nogą silnie kopnął w ścianę jego, nie mówiąc słowa. Poruszyło
  2   1,  1  |         skaleczoną wskazywał. Rana jego głębsza była, bo płachty
  3   1,  1  |        szczętu, daleko więc w głąb jego sięgnąć było można okiem
  4   1,  1  |            wskazał na własną twarz jego.~- Nie o moją mi strach -
  5   1,  1  |           ust zaczerpnąć. Gerda za jego przykładem zwlókł się też
  6   1,  1  |            ozdoby, ni broni. U nóg jego dwa psy leżały do wilków
  7   1,  2  |         męstwem nadrabiał.~Chłopak jego z konia nie złażąc z nim
  8   1,  2  |         śmiechy dolatywały do uszu jego.~- Teraz - odezwał się Hengo
  9   1,  2  |          drzwiom spoglądając. Oczy jego tam i sam ciekawie biegały,
 10   1,  2  |            gospodarza i dwie córki jego, w zielonych wiankach, z
 11   1,  2  |         sam siadłszy w rogu, gdzie jego miejsce było. Niżej na ławach
 12   1,  3  |            wasz siedzi... Gdyby do jego grodu nad jeziorami nie
 13   1,  3  |            Nie my, ino kneź nasz i jego słudzy. Nam wróg chaty popali,
 14   1,  3  |             i znać go nie chcę: ni jego, ani całego ich Leszków
 15   1,  3  |       Chciał mówić dalej, gdy ucho jego, do chwytania i rozumienia
 16   1,  3  |         odchodzi rękami. Smerdowie jego i posłańcy... Po co? Wiedzą
 17   1,  3  |        domyślając gospodarza. On i jego towarzysze mniej się mu
 18   1,  3  |        skoczyło z koni, aby rozkaz jego wykonać. Smerda skierował
 19   1,  3  |       zlazł z konia u wrót, ludzie jego także, dwu z nich poprowadziło
 20   1,  3  |     chciwie żłopać. Towarzysze też jego garnuszkami czerpać jęli,
 21   1,  3  |        któremu zawtórowały śmiechy jego towarzyszów, piwem rozochoconych. -
 22   1,  3  |          ciebie.~WIsz po schylonej jego głowie ręką pogładził.~-
 23   1,  3  |      przybyłemu smerdzie i ludziom jego, a piwo z cebrów dokończywszy
 24   1,  4  |         towarzyszów chciwie się na jego sakwy zwracały. Milczący
 25   1,  4  |            przodem, za nim czterej jego towarzysze, około których
 26   1,  4  |            choć ciągle się budząc, jego towarzysze, Hengo tylko
 27   1,  4  |    Pomilczawszy nieco, jakby życie jego pieśnią być musiało, jakby
 28   1,  5  |            przeglądało. Nad wodami jego ptastwo unosiło się stadami,
 29   1,  5  |            zamku działo. Sam strój jego oznajmywał pana, oblicze
 30   1,  5  |            na ucho Niemcowi - dziś jego miłość ma chmurne czoło
 31   1,  5  |    potrząsł ramionami.~- A i ludzi jego dwu musiano powiesić...
 32   1,  5  |           jak większa część dworni jego z lasów gwałtem pobranej.
 33   1,  6  |         nucił coś wesołego. Bystre jego oko dostrzegło Niemca w
 34   1,  6  |             gdy mu niemal wszystek jego towar rozebrany rozszedł
 35   1,  6  |          gród dopominały.~Smerda i jego pachołkowie nie dopuszczając,
 36   1,  6  |           stracenia; Niemiec i syn jego siedli na konie. Kneź patrzał
 37   1,  6  |          smutku na obczyźnie matka jego rodzona nuciła po cichu -
 38   1,  6  |        chłopiec strwożony, aby się jego wielomówność nie wykryła,
 39   1,  7  |         zagrodach tłuką się smerdy jego i gwałty czynią, zabierają
 40   1,  7  |        gospodarza, który też oczów jego szukał. - Trzeba rozesłać
 41   1,  7  |           wiem, Domanie, że własny jego ród Leszy niecały z nim
 42   1,  7  |            ożogami do wrót i głowa jego w nich się ukazała, wnet
 43   1,  7  |           na kościstej dłoni. Nogi jego spoczywały na czymś czarnym,
 44   1,  7  |         padnie dużo, ale w końcu i jego nie stanie. Przyszliśmy
 45   1,  7  |          rozmowy - on mój wróg, ja jego - zawołał Miłosz. - Dadzą
 46   1,  8  |         poważanym przez braci. Ród jego siedział na jednym miejscu
 47   1,  8  |         był i stary. Dach i ściany jego czerniały od dymu, podsienia
 48   1,  8  |         rzezane. Sam Piastun, żona jego Rzepica, małe pacholę, synaczek,
 49   1,  8  |           tykano go, bo się wpływu jego na innych lękano. Ująć się
 50   1,  8  |           z Niemcami trzyma... ród jego cały serce tam ciągnie...
 51   1,  8  |            panu, co pochwycił. Oka jego nic nie uszło... Siadywał
 52   1,  8  |            go zwano. Zjawienie się jego gdziekolwiek bądź nic nigdy
 53   1,  8  |        tych, co w niej byli. Wzrok jego zatrzymał się na Znosku
 54   1,  8  |            mu gębę zamknęło... Syn jego miał na grodzie przypadek...
 55   1,  8  |        skoczył i znikł.~Po wyjściu jego długo cicho było w chacie,
 56   1,  8  |          ma się wywrzeć cała złość jego... Ludziom i koniom kazano
 57   1,  8  |   zwoławszy ludzi, którzy na ziemi jego siedzieli, lub z duszami
 58   1,  8  |      właśnie z powrotem przybywał. Jego też już na drodze doszła
 59   1,  9  |      płotów, tynów, ścian wszystek jego lud, synowie, czeladź wyrwała
 60   1,  9  |           starego Wisza... koszula jego zaczerwieniła się krwią,
 61   1,  9  |       zginął, a ani on, ani ludzie jego nie chcieli życia stawić
 62   1,  9  |        sposób, lecz nim mu na głos jego odpowiedziano, nim nadeszły
 63   1,  9  | przyrzucono pęk łuczywa i w blasku jego przedstawił się obraz ten
 64   1,  9  |          stóp męża i objąwszy nogi jego rękami, nieruchomie przy
 65   1,  9  |          stanowi o pomście za krew jego".~Spojrzeli po sobie.~-
 66   1,  9  |           na oczy i odszedł. Konie jego stały opodal nieco ku zgliszczowi,
 67   1,  10 |            na wiec powołał. Śmierć jego nastraszyła wielu, rozjątrzyła
 68   1,  10 |        pogniłych, z którymi u stóp jego składano choroby.~Maleńkie
 69   1,  10 |      czarnym otworem spoglądając w jego głębie, to ku lasowi, w
 70   1,  10 |          głową podniesioną, u boku jego stał, a miał uzbrojenie
 71   1,  10 |        obłoki.~- Spaliliśmy zwłoki jego, płaczki go opłakały...
 72   1,  10 |         kneziowych, którzy na dwór jego napadli.~Słuchający głowę
 73   1,  10 |            Boimir stary - ale duch jego mówi, po cośmy tu przybyli.
 74   1,  10 |         rozkazywać, nam, cośmy tam jego ród sami dla obrony posadzili.
 75   1,  10 |           z między kmieci. Rudan i jego druhowie odradzali.~- Niemców,
 76   1,  10 |        duch z niego patrzy... i co jego wzrok może?~- To nie duch,
 77   1,  10 |       szukał. Słychać było sapanie jego i mruczenie. Żółte oczy
 78   1,  11 |            z lasu Znosek. Na widok jego dziewczęta się przestraszone
 79   1,  11 |          Jaruha ręce wyciągnęła ku jego głowie i poczęła ją macać.~-
 80   2,  12 |         wodom jeziora. Na szczycie jego rosły stare dęby, brzozy
 81   2,  12 |     zwrócone. Czekano, gdy ostatni jego promień zniknie z drzew
 82   2,  12 |          to koń Domana; po sierści jego jasnej płynęła struga krwi
 83   2,  12 |          mieczyk w piersi wbiła... jego własny... Chwycił za piersi
 84   2,  13 |        marzyć. Niekiedy białe zęby jego ścięły się i zazgrzytały.
 85   2,  13 |            zagrody. Jak? - to było jego tajemnicą. Wśliznąwszy się
 86   2,  13 |           u zagrody i po gałęziach jego spuścił się w podwórze.
 87   2,  13 |            człowiek bez wiadomości jego w domu... w podrażnionym
 88   2,  13 |           psów, który się był nogi jego uczepił, zawisł długo przy
 89   2,  14 |      zabiłam go. Nie chcę, aby się jego krwi mścili... przyszłam
 90   2,  14 |            dostawszy się do środka jego, niespokojnie pokrzykiwało
 91   2,  14 |           bronić się miała będąc w jego mocy? - odezwała się Dziwa. -
 92   2,  14 |            Świecący miecz wisiał u jego boku. Dziwa spojrzawszy
 93   2,  14 |        wszystkich, ale on i ludzie jego nie starczyliby z najlepszym
 94   2,  14 |            i świst wiatru w uszach jego zdawały się powtarzać zelżywe
 95   2,  14 |         wyszło zza chmur i promień jego padł przez rozsuniętą zasłonę~
 96   2,  15 |           śmiać ze złości. Było to jego zwyczajem. Białe zęby wyszczerzył,
 97   2,  15 |    szyderstwo miecz do boku. Jasne jego włosy, świeżo zmyte, rozpuszczone
 98   2,  16 |           jechać do niego. Ratując jego, uratujemy siebie!~Miłosz
 99   2,  16 |          nim padł syn, głową u nóg jego. Drugi walczył ze zgonem,
100   2,  17 |         grodu Miłosza, chciał choć jego ocalić, można się było bowiem
101   2,  17 |           jeden Miłosz i ślepy syn jego pozostał! Poszła więc wieść
102   2,  17 |           i zdrady. Nie chcemy ani jego, ani synów, ani żadnego
103   2,  17 |            zdaje - wyjąknął inny w jego obronie - zamek mocny, a
104   2,  17 |        wszech stron.~Tylko Bumir i jego ludzie zmilczeli, a gdy
105   2,  17 |          tylko potrząsł.~- Bumir i jego gromada stąd prosto na gród
106   2,  18 |           Trwoga odmalowała się na jego twarzy, słysząc tę zagadkową
107   2,  18 |      zdradzić, smerda na skinienie jego siąść też przy nim musiał
108   2,  18 |         łagodna twarz gospodarza i jego niewiasty. Chłopak kilkoletni
109   2,  19 |            przy każdej czynności i jego błogosławieństwa.~- Jakiego
110   2,  19 |          jednego Boga, choć całego jego blasku dostrzec nie mogliśmy.~-
111   2,  19 |       wśród ucieczki... Całe życie jego było cudowne. Zaledwie dorósł,
112   2,  19 |        cudach, które czynił. Nauka jego trafiła do serc wszystkich.
113   2,  19 |          wszyscy ludzie są dziećmi jego, braćmi sobie, że miłować
114   2,  19 |    umęczonego imię wzięli, a życie jego naśladują.~Prosty człek
115   2,  19 |       potem pomyślim, co w miejsce jego osadzimy.~Dwór, podwórko
116   2,  19 |        jest Bogiem wszystkich... W jego imieniu ojcowskim, Syna
117   2,  19 |           każdy, bo go ona z chaty jego wyganiała, odbierała ludzi,
118   2,  19 |         górę na żalnik.~W pośrodku jego otoczona kamieniami była
119   2,  19 |           naszemu tak piękny życia jego początek, i my, cośmy się
120   2,  20 |            chałupa Mirsza. Zduna i jego chatę znano naokół daleko,
121   2,  20 |           u starego Mirsza. Ojciec jego, dziad i pradziad garnki
122   2,  20 |          usta, i głos, i ta dobroć jego, przez którą się zemsty
123   2,  20 |            wici!~Nadbiegła czeladź jego wołając: - Wici ogniste!~
124   2,  21 |           patrzeli Chwostek i żona jego, lica im pobladły, zbielały
125   2,  21 |          ślepego Leszka...~- I dwu jego synów, którzy na Niemcach
126   2,  21 |       grobowy stos służy zgliszcze jego domu! - rzekł Myszko.~Zwołano
127   2,  21 |            przytykały, lizało mury jego i pięto się wysoko, jakby
128   2,  21 |        wici, tak samo jak Miłosz i jego ród. Bumir przyjechawszy
129   2,  21 |          ludzi potłukli?~- Albo to jego krew? - zapytał Myszko Biały,
130   2,  21 |           był do słowa prędki - to jego mienie, nie posoka... Nam
131   2,  21 |            wiązać drabiny. Czeladź jego w zgliszczach stare wrota
132   3,  22 |       dzień ognistych wici synowie jego byli na grodzie, skąd ich
133   3,  22 |      właśnie Dobek zajeżdżał przed jego wrota i zsiadł przed nimi.~-
134   3,  22 |           o tym dowiedział Bumir i jego drużyna, nie chcieli się
135   3,  22 |      malowanymi, a obok niego łoże jego królewskie purpurą zasłane...
136   3,  23 |            pośpieli ani Dobek, ani jego kmiecia drużyna.~Z góry
137   3,  23 |          niepokoiła się spóźnionym jego powrotem i odkładanym knezia
138   3,  24 |            co chwila. Brat miejsce jego zasiadał przy siostrze jako
139   3,  25 |            ku brzegowi, tuż - oczy jego dopiero teraz patrzeć zaczęły,
140   3,  25 |         razy wyszuka. Dopiero będę jego.~Była bowiem wiedźma wielka,
141   3,  26 |    ubogiego a małego człowieka dla jego poczciwości wynieść nie
142   3,  26 |           mały i ubogi.~Słowa te z jego ust posłyszawszy ci, co
143   3,  26 |         gdyby dola sama przez usta jego przemówiła:~- Jam człek
144   3,  26 |            Zasłyszano tu już coś o jego losie i wszyscy obstąpili
145   3,  26 |       okazał rany i powiedział, co jego oczy widziały.~Chciał się
146   3,  26 |           i przez cześć dla siwych jego włosów powstali.~Wnet go
147   3,  26 |         również drzewy, które wiek jego znaczyły. Wśród niego było
148   3,  26 |          do nóg przypadając i ręce jego całując, i uczuwszy się
149   3,  27 |    piętnastoletnie, a że ślepota i jego uczyniła dziecinnym, bawiło
150   3,  27 |             Przy Leszku leżały psy jego, które on pieścić lubił.
151   3,  27 |     wyciągnięty mruczał niedźwiedź jego nieodstępny i dwie sroczki
152   3,  27 |          błysły - niedźwiedź u nóg jego leżący, głos obcy i ludzi
153   3,  27 |            patrząc, co się z panem jego działo. Miłosz stał i drżał,
154   3,  27 |         się pomścić, to były wnuki jego, sieroty bez ojca i matki.~
155   3,  27 |          Pepełka i służbę swoją na jego dworze.~Miłosz surowy był,
156   3,  27 |           dębów podruzgotał, ale i jego w końcu przywaliła kupa
157   3,  27 |         siwobrodego Miłosza, starą jego żonę, ślepego Leszka, pobite
158   3,  27 |             Stanął we wrotach, kij jego dotknął leżącego trupa,
159   3,  27 |          kamieniu we wrotach. Dłoń jego sama strun szukała, ale
160   3,  29 |         się, że stwardniałej skóry jego żelazo nawet wziąć nie mogło,
161   3,  29 |          niesiono. Doman sam głowę jego położył na swych kolanach,
162   3,  29 |             oczy jej przebiegły po jego twarzy i zawstydzony wzrok
163   3,  30 |     zarysował na ziemi. W pośrodku jego już wystawiony był stół,
164   3,  30 |            knezia, ale dla drużyny jego stawały dwory nad Jeleniem
165   3,  30 |         nowy, aby pierwsze ubóstwo jego i prostota obyczaju zawsze
166   3,  30 |          ul kazał postawić, aby mu jego barcie leśne przypominał.
167   3,  Dop|          następuje proces rozkładu jego, psucie się i wyrabianie
168   3,  Dop|            narodu, a raczej części jego składowych, gdyż przed Piastem
169   3,  Dop|   składowych, gdyż przed Piastem i jego potomstwem nie istnieje
170   3,  Dop|          Mieszka i Bolesława, syna jego, występuje to państwowo
171   3,  Dop|         łatwo, że to zjawienie się jego poprzedzić musiało wewnętrzne
172   3,  Dop|       kiedy istniał, jak długo ród jego panował, dosyć, że zgasł
173   3,  Dop|            ludzi, którzy łakomstwu jego ujść nie pośpieli..."~Wszyscy
174   3,  Dop|          brata, Kraka, rąbie ciało jego na części i zasypuje piaskiem
175   3,  Dop|           brata, a nawet panowanie jego trwa lat wiele, ale w końcu
176   3,  Dop|           jak wymownie przemawiali jego posłowie i jak pięknie im
177   3,  Dop|         rozwiesić kazał, aby oczom jego obecne przypominały mu pierwotnego
178   3,  Dop|        Leszka drugiego, przez syna jego, pochodził Popiel (Pompilius).
179   3,  Dop|            synem Leszka III z żony jego, a że oprócz niego z nałożnic
180   3,  Dop|      zjednali sobie nienawiść żony jego, która obawiając się, aby
181   3,  Dop|  kuglarstwa, które przebiegła żona jego dla podejścia stryjów i
182   3,  Dop|           które napadają Popiele i jego rodzinę "biesiadującego
183   3,  Dop|         roli, którą uprawiał. Żona jego, równie poczciwa, zwała
184   3,  Dop|           oni Piastowi o przyszłym jego wyborze - i upewniają, że
185   3,  Dop|           im barwę, jaką mają całe jego dzieje.~Baśń u niego staje
186   3,  Dop|           i natchnienia narodowego jego niezaprzeczoną. One są tym