Tom,  Rozdzial

  1   1,  1  |       ślady kopyt koni, które już tam wprzódy napoju szukały.
  2   1,  1  |            Obawiałem się, aby ich tam więcej nie było. Znać jeden
  3   1,  1  |          krwi, o niczym ani słowa tam... Najlepiej byś nie mówił
  4   1,  1  |        udawał... Niemcami oni nas tam zowią, choć my ich język
  5   1,  1  |      włóczy, ciekaw zobaczyć, jak tam gdzie ludzie żyją - począł
  6   1,  2  |    drzwiom spoglądając. Oczy jego tam i sam ciekawie biegały,
  7   1,  2  |           na pozór zważał, co się tam za nim działo, niby nie
  8   1,  2  |    zamachnął w powietrzu.~- Co mi tam! - rzekł - chcieć i brać
  9   1,  2  |       siedzib na nowe, albo to im tam ziemi brakło? Tak i mnie
 10   1,  2  |     dawniej nie znali. Prawda, że tam u zachodu wasze duchy lepszy
 11   1,  2  |     zdrojów ofiary składano, nikt tam nie przodował, tylko ona
 12   1,  2  |        same w las się iść lękały, tam gdzie duchy latają unosząc
 13   1,  3  |    szczęścia - rzekł. - Z waszych tam już niejeden bywał, niejednego
 14   1,  3  |        Niemcowi w prawą stronę.~- Tam... w końcu dnia z końmi
 15   1,  3  |          ręce, domyśliłby się, że tam niewiasty za Samborem zawodzić
 16   1,  3  |          My nic nie wiemy, co oni tam robią, aż nam na szyję więzy
 17   1,  3  |           u nich dzieje. Po to ja tam ciebie ślę... Usta zamknij,
 18   1,  3  |         nas nie zapominaj.~Czasem tam kto z bliżniakami przyjdzie,
 19   1,  3  |   przerwał mu.~- Nie na wieczność tam idziesz - rzekł cicho -
 20   1,  3  |         powrócisz... Nauczysz się tam wiele, napatrzysz, dowiesz,
 21   1,  3  |          ja tu tak jak wolny był, tam idę na pęta i pod grozę.
 22   1,  3  |           was my wszyscy dziećmi, tam wszyscy niewolnikami. Gorzki
 23   1,  3  |           Żaden z kmieciów nie ma tam swojego. Ja tam twoje oczy
 24   1,  3  |   kmieciów nie ma tam swojego. Ja tam twoje oczy posyłam za moje.
 25   1,  3  |          tylnym wrotom, jakby się tam kogo spotkać spodziewał.~
 26   1,  4  |    zajdźcie do Wiszowego dworu... tam was ugoszczą radzi.~- Na
 27   1,  4  |            daleko...~- Przecie wy tam zajdziecie - mówił Sambor -
 28   1,  4  |         staniecie, pozdrówcie ich tam od tego, co dziś ich pożegnał.~-
 29   1,  4  |    dawniej! - rzekł stary - teraz tam nie ma po co... Tam mieczyki
 30   1,  4  |         teraz tam nie ma po co... Tam mieczyki śpiewają i żelazo
 31   1,  4  |         Bóg się ulitował, rzecze: Tam za Dunaj idź z gromadą,
 32   1,  4  |        gród się kamienny podnosi, tam Krak króluje spokojny, na
 33   1,  5  |           smerdę obojętnie.~Niech tam na waszych rękach zostanie...
 34   1,  5  |                znam ja go, on się tam na puszczy sądzi kneziem
 35   1,  5  |             szepnął smerda - jaki tam wszystkiego dostatek! Ludzi,
 36   1,  5  |          głos nieco:~- Dochodziły tam wieści różne... ojciec miłości
 37   1,  5  |      ziemię wychodziła.~- Synowca tam spuścili wczora - szepnął -
 38   1,  5  |            spuścili do ciemnicy i tam mu wodę i chleb dają, póki
 39   1,  5  |             śmiechy i wykrzyki.~- Tam się to kneź weseli - mówił
 40   1,  6  |          i po trosze widzieć, jak tam biesiadowano.~Wieczór był
 41   1,  6  |               Sami, sami... moich tam ludzi nie było... Od czego
 42   1,  6  |        czy w ojca? Nie zgnuśnieją tam oni? Czy chodzili już na
 43   1,  6  |          ściany, do swoich koni i tam legł na słomie półżywy.~
 44   1,  6  |           ten domysł.~- Zanieście tam pokłon ode mnie - dodał. -
 45   1,  6  |           milczeniu.~- Powiedzcie tam - dodał Sambor - że wczoraj
 46   1,  6  |           z uśmiechem - jakże się tam powiodło?~- E! nie było
 47   1,  6  |  pozdrowić was kazał... dobrze mu tam...~- Młodemu dobrze wszędzie -
 48   1,  7  |           a popatrzeć, czy się co tam na nim nie zmieniło - odezwał
 49   1,  7  |          duru w napoju, Niemka go tam syci na naszą zgubę. Wśród
 50   1,  7  |             rzekł Doman.~- Gdzie? Tam, gdzie on od wieków bywał -
 51   1,  7  |    pradziady się nasze zwoływały. Tam nam też stanąć wszystkim
 52   1,  7  |    błotami opasane dokoła. Lepiej tam niż gdzie indziej. Gdyby
 53   1,  7  |        mściłby się kneź i palił - tam - kto wie? I posłuchu może
 54   1,  7  |         wzgórzu stała. Ledwie się tam ukazali, ze dworu za panem
 55   1,  8  |     trzyma... ród jego cały serce tam ciągnie... znajdziemy innego...
 56   1,  8  |              Wiecie nowinę?~- Cóż tam za nowina? - spytał gospodarz.~
 57   1,  10 |  nieprzyjaciela odpędzać chciały.~Tam, gdzie horodyszcze do lądu
 58   1,  10 |        nam rozkazywać, nam, cośmy tam jego ród sami dla obrony
 59   1,  10 |        Czy kneź, czy król, jak go tam zwać, musi być... a pod
 60   1,  10 |       oszalał... Słyszeliście, co tam za biesiady krwawe wyprawia,
 61   1,  10 |          stary... święty... co by tam w dziurze człek miał robić...~-
 62   1,  10 |    Chwostek... i nasza strzała go tam dosięgnie. Bogowie wróżbę
 63   1,  11 |     rodzina będzie... cóż się nam tam stać może? - zawołała Żywia.~-
 64   1,  11 |          niej szukać czegoś. Było tam mnóstwo w płachty powiązanych
 65   1,  11 |           biesiadzie! Dobrzeż cię tam przyjmowali! Popamiętasz
 66   1,  11 |         plasnęła. - Już wiem! Dąb tam stoi dziuplasty, wygniły,
 67   1,  11 |    zakradłeś się podpatrywać... i tam cię kmiecia strzała spotkała...~
 68   2,  12 |         kilka, a żony żadnej. Ona tam będzie królowała. Oj, Kupała!
 69   2,  13 |    wiedzieć - rzekła - albo to ja tam była, gdy mu krew upływała?
 70   2,  13 |           nie ja! hę! hę!~- Co wy tam uradzili, Myszko? - spytał
 71   2,  14 |         barwie i kroju, że ludzie tam byli z krajów różnych. Byli
 72   2,  14 |       byli z krajów różnych. Byli tam mową i odzieżą odmienni
 73   2,  14 |          ją miała, aby się dostać tam, skąd już nie chciała, nie
 74   2,  14 |       gorejące, pałały. Nie widać tam było nic, tylko tych oczów
 75   2,  15 |         się dostanie, nim oni się tam ruszą, nim wyciągną, nim
 76   2,  15 |          ruszysz do dnia w drogę, tam...~Wskazał na zachód ręką.~-
 77   2,  15 |           łupieski, a kędy wojna, tam musi być niewola. My wojny
 78   2,  15 |          tu była kupka niewielka, tam motłoch bez wodzów niezdarny.
 79   2,  15 |        stołbowi szła. Inaczej się tam dostać nie było można, tylko
 80   2,  16 |       grodzie dzieje.~- Niech się tam dzieje, co chce - rzekł
 81   2,  16 |         drużyną ku Gopłu.~Czekano tam na nich niecierpliwie. Mucha
 82   2,  17 |      wstał już z ławy nikt; padli tam wszyscy, jak siedzieli...
 83   2,  17 |           ponuro odparł Miłosz. - Tam będę, gdzie pomsta.~- My
 84   2,  17 |           na nikogo skierował się tam, gdzie stał Wizun, otoczony
 85   2,  18 |       Jedź, spatrz mi knieje, czy tam gdzie jakiej zdrady nie
 86   2,  18 |     znajdą zwierzynę. Nie pędzano tam trzód, nie płoszono nigdy
 87   2,  18 |           dobrze na grodzie, bo i tam przychodziła ziele nosząc
 88   2,  18 |        panie! nie ma po co jechać tam... - Dlaczego?~- E! bo tam
 89   2,  18 |        tam... - Dlaczego?~- E! bo tam niedobra siedzi zwierzyna..~
 90   2,  18 |        zwierzyna? - rzekł kneź.~- Tam Myszy siedzą, miłościwy
 91   2,  18 |       Myszki wszystko jedno... Ja tam zresztą nie wiem nic! Nie
 92   2,  18 |        się zbliżył do niej.~- Cóż tam Myszki robią? - zapytał.~-
 93   2,  18 |           Chwostek zadrżał.~- Ilu tam ich? - zawołał popędliwie -
 94   2,  18 |   wpadlibyście w ich ręce. Siedzą tam już trzy dni, jest ich dużo.
 95   2,  18 |           własny wygubił, naszych tam wielu przypłaciło życiem...
 96   2,  19 | potrzebujemy schronienia ku nocy. Tam - wskazując na gród, dodał -
 97   2,  19 |        wskazując na gród, dodał - tam próżnośmy o gościnę u wrót
 98   2,  19 |        iść odradzali... W istocie tam nas się zbyto porywczo,
 99   2,  19 |         nie powinniście, niepokój tam musi panować wielki...~-
100   2,  20 |       wydziwić się nie mógł, jaki tam był dostatek wszystkiego
101   2,  20 |         że nie gadał z nimi. Choć tam sobie z niego szydzono może,
102   2,  20 |      wygodnie. Chodziły gadki, że tam jakieś duchy mieszkały i
103   2,  20 |        zaciszno - dla odpoczynku. Tam sobie córce czasem mleko
104   2,  20 |           tak jak ja chciałam was tam zabić, bronić się nie będę.
105   2,  20 |          mówić do siebie: - Co mi tam? Będzie musiał mnie najlepiej
106   2,  21 |           na wieży: - A nie widać tam gromad zbrojnych?~- Nie
107   2,  21 |     zwróci, spotyka znane twarze; tam stoją bracia tych, których
108   2,  21 |        nikli. Kilka razy Chwostka tam poznano i powitano urągowiskami
109   2,  21 |           do ścian, zdało się, że tam coś mruczało i szemrało
110   3,  22 |          naradę powołać.~- Ja się tam wam do niej nie przydam -
111   3,  22 |          radę dały...~- A cóż się tam u was stało? - zapytał stary.~-
112   3,  22 |       dobrze do pszczół szedł, bo tam w lesie ja wiem, com zrobił,
113   3,  22 |       czemu nie? Słyszałam ja, że tam ładu nie ma... Kto wie?
114   3,  22 |         Czarnego Stawu... Bogowie tam królują, którzy całemu plemieniu
115   3,  22 |           cztery świata strony...~Tam ja do nich chodziłem po
116   3,  22 |           świątyni, spotykali się tam z Serbami i Ludkami, i Dulebami;
117   3,  23 |         nie obciążyli lupami. Lud tam się do nich kupił z całego
118   3,  23 |     odkąsił, choć wiedział, że go tam zaraz oszczepem do ziemi
119   3,  24 |          jeziora Lednicy... Co mi tam! nie dbam, czy mi co przyniesie!...
120   3,  24 |           dodała ciszej - a jeśli tam u niego już są inne jakie...
121   3,  24 |        zdunem... Kto wie, jaki ją tam los czeka i ile ich tam
122   3,  24 |           tam los czeka i ile ich tam jest?~W przeddzień wesela
123   3,  24 |          aż zaiskrzyły oczy. Były tam zamorskie, z dala przywiezione
124   3,  24 |        kiedy ja znów was zobaczę? Tam mi obarczą ramiona, nikt
125   3,  24 |      święte; stary ojciec miał im tam pobłogosławić. Drużby na
126   3,  24 |         gdy naszych zabijano, tyś tam także być musiał, przewodziłeś
127   3,  25 |           bo nie każdemu wchodzić tam wolno było, kilka starych
128   3,  25 |    głębokie morze... nie znajdzie tam ciebie...~A ona zawodzi:~-
129   3,  25 |       kamuszków leży... któż mnie tam poznać może, gdy ja się
130   3,  25 |       stanę... skryję się w norę, tam on mnie nie wyszuka.~Ale
131   3,  26 |       nich tych samych, z którymi tam biesiadowali.~A że właśnie
132   3,  26 |         ludzi.~- Cóż słowo pomoże tam, gdzie już krew mówiła,
133   3,  26 |         do ich gniazda, i wydusić tam to plemię, abyśmy raz pokoju
134   3,  26 |       znalazła - rzekła - a pora! Tam się ludzie rozbijają czekając,
135   3,  26 |    splugawione, nie chcę siedzieć tam, gdzie wspomnienia Chwostka
136   3,  26 |        stałyby między mną a wami. Tam będzie gród mój i stolica
137   3,  27 |         się, kto przybywał.~Stało tam dwóch ludzi opończami lichymi
138   3,  27 |           postawy i twarze. Stali tam wprzód skurczeni i pokorni,
139   3,  28 |      Gopło i zamknąć na wieży, bo tam go najłatwiej strzec było.
140   3,  28 |     inaczej niż u Polan było, jak tam ludzie żyli, jak się niewiasty
141   3,  28 |        ludziom, jak miłość wasza, tam by żyć, tu ciężkie życie
142   3,  28 |         wielkiej woli nie dają, a tam u nas wojownik panem. Królewskie,
143   3,  28 |         wyniosłe i złociste. Piją tam i jedzą inaczej. Niewiasta,
144   3,  28 |          gdy opisywać zaczął, jak tam rycerze chodzili zbrojni,
145   3,  28 |           już było łatwo.~Właśnie tam jeszcze na Kaszubów i inne
146   3,  29 |         patrzało w milczeniu, jak tam zastęp najeźdźców rósł,
147   3,  29 |           mu weselej nie było jak tam, gdzie się bić miano. I
148   3,  29 |          unosi jak gołąb biały, a tam pod lasem gęste kruków widać
149   3,  29 |        świętą wodą zaleje... Mnie tam tak uratowano życie. Ja
150   3,  29 |          Sambor, a wszystkich ich tam ciągnęła Dziwa, którą radzi
151   3,  29 |         mnie serce zaboli widzieć tam siostrę rodzoną do ognia
152   3,  29 |          nim zobaczył.~- Ona stoi tam! - zawołał. - Dziwa! Dziwa!
153   3,  29 |     oddałeś? - zapytał.~- Leży on tam w polu i krucy się cieszą...
154   3,  29 |        podniosła je, jakby się go tam spodziewała, zarumieniona
155   3,  30 |     mogiłami pokrywano. Roili się tam ludzie, a choć praca smutną
156   3,  30 |        Gdzie pierwsze zwycięstwo, tam będzie stolica, tam gród...
157   3,  30 |   zwycięstwo, tam będzie stolica, tam gród... takom rzekł, tak
158   3,  30 |           Kneźno i gród ściągnęły tam na brzegi znaczny napływ
159   3,  30 |      skakali i weselili się.~I ja tam byłem, miód, piwo piłem,
160   3,  Dop|         tych śpiewach wyrabia się tam idealna jakaś społeczność,
161   3,  Dop|    początki Słowiańszczyzny. Tu i tam podanie, legenda, to jest