Tom,  Rozdzial

  1   1,  1  |            zobaczyć, jak tam gdzie ludzie żyją - począł mówić - przy
  2   1,  1  |     wzdychając. - Był czas, że się ludzie tym obchodzili i dobrze
  3   1,  2  |     człowiek. Więc gdy się ukazali ludzie i konie nieznane, a parobczak
  4   1,  2  |         odparła Wiszowa - gorsi to ludzie od tych, co z nożami i maczugami
  5   1,  2  |            nim wjechał w podwórze. Ludzie wszyscy stali patrząc na
  6   1,  2  |          tego ziemia nie rodzi ani ludzie robią, ale duchy po pieczarach
  7   1,  3  |        głodnemu... Ano, i na wilki ludzie sposoby mają.~Niemiec zmilczał.~-
  8   1,  3  |       Smerda zlazł z konia u wrót, ludzie jego także, dwu z nich poprowadziło
  9   1,  3  |             Konie poszły do szopy, ludzie wprost kroczyli do dworu.
 10   1,  3  |  niechętnie się zawlókł do środka. Ludzie mu widocznie nie w smak
 11   1,  3  |      wydamy nikomu, ale na grodzie ludzie muszą być w pogotowiu, do
 12   1,  4  |       smerda wtrącił:~- Kneziowscy ludzie... hej! do grodu jedziemy,
 13   1,  4  |          zielone kraje, kędy dzicy ludzie żyją, roli orać nie umieją...
 14   1,  4  |           bydło ryczy, domy stają, ludzie uczą się siać ziarna. O
 15   1,  4  |       wygrzebią, po trupie poznają ludzie. Mieczem go rąbie na ćwierci,
 16   1,  4  |      mogiła, ręka brata go zabiła. Ludzie idą nocą drogą, dziwne głosy
 17   1,  4  |           ciało. Na zamek niosą je ludzie, starszyzna na gród się
 18   1,  5  |            wałach chodzili zbrojni ludzie, w żelaznych czółkach na
 19   1,  5  |    twarzami dzikimi był otoczony i ludzie zdawali się tylko czekać
 20   1,  5  |          nie ma ani wsi nawet... a Ludzie...~Westchnęła. Hengo ciekawie
 21   1,  5  |              Samem patrzał, jak go ludzie trzymali, a stary Zrzega
 22   1,  6  |    zrodziła się zajadłość dzika... Ludzie jednak, oswojeni zapewne
 23   1,  6  |           się stało, co to byli za ludzie i dlaczego kneź zamiast
 24   1,  6  |     mostowi, gdzie na nich konie i ludzie czekali, a wkrótce później
 25   1,  6  |      potrzeba, dawno go nie było i ludzie się rozbili chodząc samopas.
 26   1,  7  |            nią, a biedniej jeszcze ludzie, których dwu, na pół nagich,
 27   1,  7  |            pęta wszyscy.~Mówią tak ludzie, iż w starych głowach lęgnie
 28   1,  7  |       wszystkie za wolnych już nas ludzie nie mają. Kmiecie i władyki,
 29   1,  7  |            stawiły z kamienia, ale ludzie, toteż go ręce ludzkie wywrócić
 30   1,  7  |            po norach. Z wieków się ludzie na wiece zbierali, czemu
 31   1,  7  |            się temu nie sprzeciwią ludzie, więc już naprzód myślano,
 32   1,  7  |            była trudną, bo zewsząd ludzie zabiegali. Doman nań godził
 33   1,  7  |         wczora były zapowiedziane, ludzie, choć im się chciało bardzo
 34   1,  7  |          go morze pochłonie, niech ludzie wymrą, mnie już gorzej ni
 35   1,  8  |            Szli z dala do Piastuna ludzie, a gdy go doma nie zastali,
 36   1,  8  |           tego potem nie odmienił. Ludzie o tym tak dobrze wiedzieli,
 37   1,  8  |           silny. Gdy inni naówczas ludzie dla samego obudzenia strachu
 38   1,  8  |             tak że lepszego stadła ludzie nie znali.~Pracowano tu
 39   1,  8  |             Skądże to wiesz, że ci ludzie tak źle życzą? - zapytał
 40   1,  8  |             Mówcie, bracia dobrzy, ludzie my jesteśmy czy zwierzęta
 41   1,  9  |            powstrzymał.~Kneziowscy ludzie, niespodzianym ukazaniem
 42   1,  9  |    winowajca zginął, a ani on, ani ludzie jego nie chcieli życia stawić
 43   1,  9  | korzystając z ciemności kneziowscy ludzie w bród przebyli wodę i drugim
 44   1,  10 |       Dawno na nas zęby ostrzą. My ludzie od roli i od gęśli, a oni
 45   2,  12 |             Nie spałem, matko! Źli ludzie mnie związali, ledwiem porozrywał
 46   2,  12 |          chramie, stać, by się jej ludzie do kolan kłaniali, a ona
 47   2,  12 |          Nie było mnie gonić komu, ludzie przy panu zostali.~Spojrzała
 48   2,  13 |          Nie ja, to bracia pójdą i ludzie. Bylem chodzić mógł, nie
 49   2,  13 |     wskazał na brata - on, ja, moi ludzie, czeladź. My stare kmiecie
 50   2,  13 |         dacie mi spocząć u siebie. Ludzie się zagnali za jeleniem,
 51   2,  13 |        sparł na stole.~- Sadło moi ludzie mają - rzekł - które najsroższe
 52   2,  13 |           co się wyrwą, kneziowscy ludzie rozgonią na miazgę.~Bumir
 53   2,  13 |            stróżowały na podwórzu, ludzie spali, wrota były zaparte.
 54   2,  14 |      dalekich stron, schodzili się ludzie jednego słowa, choć różnej
 55   2,  14 |             padały chałupy w wodę, ludzie się na ląd przenosili i
 56   2,  14 |            Tu gromadkami siedzieli ludzie i pożywali z kobiałek, co
 57   2,  14 |             ich barwie i kroju, że ludzie tam byli z krajów różnych.
 58   2,  14 |          mówić. - Wisza kneziowscy ludzie zabili.~Wizun zbliżył się,
 59   2,  14 |          chramu i po całej wyspie. Ludzie dokoła biegali, ruch się
 60   2,  14 |        kłęby dymu, smoki i gady, i ludzie potworni, karły i olbrzymy,
 61   2,  14 |       świetlicy... wysoko... dołem ludzie się gniotą, biją, mordują...
 62   2,  14 |          się to daleko. Posłyszeli ludzie, jak groził chramowi i ogniowi,
 63   2,  14 |          nich wszystkich, ale on i ludzie jego nie starczyliby z najlepszym
 64   2,  14 |             za nim biegiem pędzili ludzie gniewni i zasromani, nie
 65   2,  15 |           grodzie do późna czuwali ludzie, pana miłościwego nie było.
 66   2,  15 |       podwórcu stali też i czekali ludzie, drudzy się pokładli ze
 67   2,  15 |          ręce, ruszając ramionami. Ludzie się porozbiegali. ~- Północ
 68   2,  15 |          jednemu sunąć zaczęli się ludzie, skupiać i obsadzać przejście
 69   2,  15 |           strzały świstać poczęły. Ludzie, co na wieży byli i w dziedzińcu,
 70   2,  15 |          odzież, nakarmić; konie i ludzie czekają na ciebie.~Leszek
 71   2,  15 |           był trochę podchmielony, ludzie go nie zrozumieli, kazał,
 72   2,  15 |       potrafiła Brunhilda. Konie i ludzie gotowi byli; dwu towarzyszów
 73   2,  16 |       groził, ale nie pomogło nic. Ludzie, co go pojmali, o czymś
 74   2,  16 |        stryjenki, aby go dodani mu ludzie w lesie gdzie nie zamordowali.
 75   2,  16 |           wracającego tu krzyknęli ludzie, otwarto wrota, zbiegli
 76   2,  16 |        ledwie rozkwitłe ich dzieci ludzie kneziowscy pijani za nogi
 77   2,  16 |           pędzono jak bydło.~Psy i ludzie pchali się dokoła tych ciał
 78   2,  17 |          wyprowadzano konie rżące, ludzie sakwy wiązali. Miłosz swój
 79   2,  17 |          stron.~Tylko Bumir i jego ludzie zmilczeli, a gdy tu wrzawa
 80   2,  18 |            zaszeleściało dokoła, a ludzie drgnęli na koniach i za
 81   2,  18 |        Strzały polatywały jeszcze, ludzie gonili, ale orszak Chwostka
 82   2,  18 |            ciągłej obawie, czy ich ludzie rozbiegłszy się nie odkryją,
 83   2,  18 |          rady, bo mu się rozbiegli ludzie, a opój ten sam w puszczy
 84   2,  19 |         Piastun - choć o niej inni ludzie różne wieści głoszą... Obcego
 85   2,  19 |            poganom do mogiły. Byli ludzie ochrzczeni, a żyjący potem
 86   2,  19 |        gdyż oni wierzą, iż wszyscy ludzie, narody wszystkie są braćmi,
 87   2,  19 |          rzekł - wiem, że go czczą ludzie tej wiary nowej, noszą go
 88   2,  19 |         Bóg jest jeden, że wszyscy ludzie są dziećmi jego, braćmi
 89   2,  19 |            Tego Boga-Człowieka źli ludzie, nie wierząc w niego, lękając
 90   2,  19 |        wojna się rozpoczęła, a nim ludzie się pościągają, dni może
 91   2,  19 |      zajmuje... bądźcie wy, dobrzy ludzie, jednego języka, wyznawcy
 92   2,  20 |            znano naokół daleko, bo ludzie się nigdzie nie zaopatrywali
 93   2,  20 |         jakby wieszcza i guślarza, ludzie mu się kłaniali z daleka.
 94   2,  20 |            chaty Mirszowej, często ludzie z daleka nawet tu garnki
 95   2,  20 |            nie dawał. Mówili nawet ludzie, że dziecinniał, bo się
 96   2,  20 |            spoglądając ku piecowi. Ludzie do czółen ciągnęli mimo
 97   2,  20 |             Duchy są zazdrosne jak ludzie - odezwała się Dziwa, ciekawie,
 98   2,  20 |           Z chramu się rozchodzili ludzie nucąc pieśni o Ładzie i
 99   2,  20 |            na niebie do północy, a ludzie, jak to zwykle bywa w burzę,
100   2,  21 |          chodzi burza, na gród się ludzie gotują...~Łamała ręce kneźna,
101   2,  21 |         sił brakło. Biegli zewsząd ludzie na wały, na drabiny, na
102   2,  21 |          precz rzucił na ziemię.~- Ludzie, na wały! kto żyw! - zakrzyknął -
103   2,  21 |           spalić!~Rzucili się wnet ludzie za wrota, do mostu, niosąc
104   2,  21 |      cztery rogi ogień podłożył, a ludzie z mostu uciekać zaczęli
105   2,  21 |         bogunki na barkach niosły.~Ludzie na wałach pokładali się
106   2,  21 |          precz znów rzuca na lasy.~Ludzie patrzą z wałów, mur stoi
107   2,  21 |     gromadzą, jakby z ziemi rosły, ludzie się do nich cisną, tratwy
108   2,  21 |            w podwórze i do wrót... Ludzie się wpół pozwierali i mocują...~
109   2,  21 |           i komorach rozbiegli się ludzie, zabierać, szukać, wiązać -
110   2,  21 |        gniotą. Odstąpili od stołba ludzie.~Wtem ktoś żagiew do szopy
111   2,  21 |          objęły płomienie. Jeszcze ludzie z nich nie pośpieli wyratować,
112   2,  21 |             Nieszczęśliwi - mówili ludzie pobożni - po zgonie musieliby
113   2,  21 |     policzył ich i wrócił na górę.~Ludzie to byli niepotrzebni, których
114   2,  21 |     żadnego, tylko u góry chodzili ludzie i patrzali w dal. Tych zręczniejsi
115   2,  21 |            straconym. Posypali się ludzie i zgniecione wyniesiono
116   2,  21 |   niedaleko wieży zniknął. Znużeni ludzie u ogniska drzemali, stróże
117   3,  22 |           się na innych nie zgodzą ludzie, do nich powrócą. Spotykano
118   3,  22 |         się miało ku południowi, a ludzie się ściągali powoli; niektórym
119   3,  22 |           kneziowi wiadomość mają. Ludzie prawią, że w sam dzień ognistych
120   3,  22 |       prędzej będzie... nie umieją ludzie, niech wybierają bogowie.~
121   3,  22 |             świergocąc jak wczoraj ludzie, kłócąc się i czubiąc o
122   3,  22 |       dziwiąc się w duszy swej, że ludzie tak bardzo pragnąć mogli
123   3,  22 |          ale wyglądał uroczyściej. Ludzie też baczniejsi, bo doświadczeńsi,
124   3,  23 |       samego obozowiska w dolinie.~Ludzie, na ziemię się pokładłszy,
125   3,  23 |         żywi i trupy razem leżeli.~Ludzie Dobkowi podpełznąwszy z
126   3,  23 |        zabiec i z tej strony mieli ludzie, aby nikt nie uszedł z życiem.~
127   3,  23 |            chwycili wnet za miecze ludzie żelaźni, ale już było za
128   3,  23 |            obfitszej nie pamiętali ludzie. Radość stąd czeladzi była
129   3,  23 |        nocą strach była rozniosła. Ludzie biegli przypatrywać się
130   3,  24 |         będziecie mi bratem, niech ludzie wiedzą, że zemsty nie szukam
131   3,  24 |       uciekajcie, komu życie miłe. Ludzie, ratujcie się. Pomorcy idą!~
132   3,  24 |          nie zdawał się czuć bólu.~Ludzie go wnet z konia ściągnęli,
133   3,  26 |       głębiej sięgała i niszczyła. Ludzie nie wiedzieli, gdzie ich
134   3,  26 |        dowodzić a wrogów odpierać.~Ludzie się zabrali i do domów prędko
135   3,  26 |           rzekła - a pora! Tam się ludzie rozbijają czekając, a mały
136   3,  26 |        wszystek zbór czeka na was, ludzie proszą, wracajcie, gdy taka
137   3,  26 |      zdradziła - rzekła. - Niechaj ludzie znają, że baba coś może.
138   3,  26 |          nowe zaciągi sprowadzali.~Ludzie na zwiady wyprawieni za
139   3,  27 |         która światem rządzi. Obcy ludzie jacyś, nieznani, przyszli
140   3,  27 |         panował niepokój i trwoga.~Ludzie knezia poznali dzieci ostatniego
141   3,  27 |      wałach się rozłożyła. Byli to ludzie, co od dziadów w służbie
142   3,  28 |             Zgłaszali się do niego ludzie różni, służył ochotnie każdemu,
143   3,  28 |         niezdarnego łomu, z którym ludzie nie wiedzieli, co poczynać.~-
144   3,  28 |          niż u Polan było, jak tam ludzie żyli, jak się niewiasty
145   3,  28 |         nierzadki, napaści, wojny, ludzie się rozbiegają po lasach -
146   3,  28 |            woda i lasy. Tu wszyscy ludzie jakby równi żyją - panów
147   3,  28 |          ciekawym słuchać.~- U nas ludzie, tak jak zwierzęta rozpierzchłe,
148   3,  28 |       bywał? Co się działo z tobą? Ludzie się o was troskali, czy
149   3,  29 |           się walka; tu zwarli się ludzie, którym nie szło o zwycięstwo,
150   3,  29 |         wzrok padł na ziemię.~- Co ludzie pomyślą, co powiedzą - zamruczało
151   3,  29 |         nocą, gdym usnąć nie mógł, ludzie prawili. Prawda to, stary,
152   3,  29 |    wyczekawszy rzekł ponuro:~- Źli ludzie źle robili, co za dziw?
153   3,  30 |           pokrywano. Roili się tam ludzie, a choć praca smutną była,
154   3,  30 |           rozpuszczono po obozie i ludzie znów przy ogniskach się
155   3,  30 |         trafiania do duszy, iż się ludzie z wolna uśmierzali, uspokajali,
156   3,  30 |            Około grodu natychmiast ludzie się krzątać zaczęli, wznosić
157   3,  30 |         rzadko kto dopływał - i tu ludzie czółna w trawach wysokich
158   3,  30 |            do łodzi zanieść, nimby ludzie nadbiegli.~- Po Dobka przybyłem
159   3,  30 |            wprost do czółna swego.~Ludzie już gotowi czekali. Przez
160   3,  Dop|        zastosowanej przychodzi.~Ci ludzie gęśli, nie znający żelaza,