Tom,  Rozdzial

2001   2,  16 |                 Zamilkł starzec i nikt się odezwać już nie śmiał. Bracia
2002   2,  16 |             Bracia stryjeczni zbliżyli się do Leszka z ubolewaniem
2003   2,  16 |           ruszyli z grodu i skierowali się ze swą drużyną ku Gopłu.~
2004   2,  16 |                 Starego jednak nikt tu się nie spodziewał. Na noc znowu
2005   2,  16 |               wieży i poddaszów, potem się w jedno zwinęły stado i
2006   2,  16 |              jezioro. Po szopach konie się rwały i rżały, bydło ryczało.
2007   2,  16 |  rozpłomieniony i blado zaświecił, nim się jutrzenka ukazała rumiana.~
2008   2,  16 |          ukazała rumiana.~Kneźna pilno się gotowała na stryjów przyjęcie,
2009   2,  16 |         najstarsze. Ubito kozła, który się obracał przy ognisku, ryb
2010   2,  16 |               na polu pod lasem jezdni się ukazali, których po brodach
2011   2,  16 |             przy sobie dosyć. Zbliżali się nie śpiesząc do grodu, a
2012   2,  16 |          wiedziono ich milczących - bo się znać tak uprzejmego nie
2013   2,  16 |              żonę, począł zaraz, co to się po ziemi działo, jako złe
2014   2,  16 |             opanowały ludzi, którzy mu się zuchwale z posłuszeństwa
2015   2,  16 |                na wietnice i zwoływali się do rady, stawili się hardo.
2016   2,  16 |         zwoływali się do rady, stawili się hardo. Prosił tedy, aby
2017   2,  16 |         pomilczawszy, a namarszczywszy się - odezwał:~- Co czynić?
2018   2,  16 |                czynić? Nie radziliście się nas wprzód, późno teraz.
2019   2,  16 |             nie przyszło - rzekł - aby się pan ze sługi targował. Co
2020   2,  16 |                począł mówić powoli, że się dobrze namyślić trzeba,
2021   2,  16 |             mówić bratankom i odzywali się po kolei w też słowa, co
2022   2,  16 |                 co ojcowie, nie radząc się zadzierać, a lepiej spokoju
2023   2,  16 |             swojego powrócił.~- Prawdę się wam rzec godzi, kiedy o
2024   2,  16 |            srogimi byli, po ziemi krwi się lało wiele; nie skarżyliśmy
2025   2,  16 |            lało wiele; nie skarżyliśmy się i my, choć i nam się , dostało.
2026   2,  16 |       skarżyliśmy się i my, choć i nam się , dostało. Cośmy potracili,
2027   2,  16 |               chcieli, męczyli, jak im się podobało. Co z drugimi być
2028   2,  16 |               ze stryjami własnymi tak się działo? Smerdy kmieciów
2029   2,  16 |                czynili. Co za dziw, że się na wiece zwołali i krwawą
2030   2,  16 |              krwi i włosy targał.~- Co się stało, to moja sprawa -
2031   2,  16 |               Jeden na drugiego zdawał się spychać odpowiedź - potrącali
2032   2,  16 |          spychać odpowiedź - potrącali się łokciami. Chwost czekał,
2033   2,  16 |            którego posadzą!~I rozśmiał się dziko, spozierając ku drzwiom,
2034   2,  16 |              stała żona.~- Ano mylicie się - dodał - nie stanie mnie,
2035   2,  16 |            nami ręka w rękę - odezwała się Brunhilda.~- Nie mamy sił
2036   2,  16 |             mamy sił po temu - odezwał się Zabój. - Miłosz, któremuście
2037   2,  16 |            oślepili drugiego, wyparłby się nas za braci, gdybyśmy poszli
2038   2,  16 |           miodem rozgrzani goście jęli się rozgadywać coraz śmielej,
2039   2,  16 |            śmielej, młodzi też, gdy im się rozwiązały usta, narzekali
2040   2,  16 |                jeść a używać.~Ciągnęła się tak dalej biesiada. Brunhilda
2041   2,  16 |         biesiada. Brunhilda wyszła, bo się dzbany wypróżniły, i wróciła
2042   2,  16 |           ustawiła. Brunhilda odezwała się, że ten miód, gdy się jej
2043   2,  16 |         odezwała się, że ten miód, gdy się jej pierwszy syn narodził,
2044   2,  16 |             zaraz służebna uśmiechając się jęła we wszystkie kubki
2045   2,  16 |               nie dosyć, że pali, alem się opił, aż, sprośna rzecz,
2046   2,  16 |              sprośna rzecz, gardłem mi się nazad dobywa.~Wtem jeden
2047   2,  16 |               jeden z młodszych zerwał się zbladły i za piersi pochwycił.~-
2048   2,  16 |                 Tak miód nie pali - on się tak w piersiach nie burzy,
2049   2,  16 |                To jad!~Młodsi chwycili się wszyscy z ławy, mimowolnie
2050   2,  16 |          Mściwój chciał wstać, za stół się ujął, nie mógł i pod stół
2051   2,  16 |              białka mu świeciły. Śmiał się!~Młodsi rzucali się, chwieli
2052   2,  16 |              Śmiał się!~Młodsi rzucali się, chwieli i padali w boleściach,
2053   2,  16 |             chwytając, drudzy tarzając się po ziemi. W męczarniach
2054   2,  16 |            tylko głową pokręcał.~- Tak się kończy panowanie wasze! -
2055   2,  16 |           Mściwój i Zabój nie odzywali się już, wstyd się im było skarżyć,
2056   2,  16 |                odzywali się już, wstyd się im było skarżyć, starszy
2057   2,  16 |             ziemię popadawszy ścisnęli się razem, ręce sobie kładąc
2058   2,  16 |               bielmem śmierci zwracały się na Chwostka i kneźnę. W
2059   2,  16 |             oddechy ciężkie i miotanie się bezsilne. Konających głowy
2060   2,  16 |                 potem Mściwój zachwiał się i runął na ziemię na wznak,
2061   2,  16 |           uderzyła o pomost i stoczyła się bezsilna, srebrnym otoczona
2062   2,  16 |                otoczona włosem, osunął się i on, jęknął i osłoniwszy
2063   2,  16 |            twarz skonał. Zabój trzymał się stołu ręce weń wpiwszy,
2064   2,  16 |               ręce weń wpiwszy, rzucał się tylko, targały go męczarnie
2065   2,  16 |            runął z ławą razem i obalił się na ziemię. Konali tak po
2066   2,  16 |               patrzał.~Śmiech z ust mu się zsunął i posępny wyraz przerażenia
2067   2,  16 |               wyraz przerażenia ukazał się na obliczu, uląkł się własnego
2068   2,  16 |           ukazał się na obliczu, uląkł się własnego czynu i trwożliwe
2069   2,  16 |              oddawała go uśmiechającej się zwycięsko służebnej.~Potem
2070   2,  16 |               ich psy nie wywlekły, bo się padłem potrują. Psów mi
2071   2,  16 |            zaczęli trupy, bo odzież im się dostać miała.~Tłukli się
2072   2,  16 |               się dostać miała.~Tłukli się więc i dobijali, kto lepiej
2073   2,  16 |      popychając. Kupa czeladzi zbiegła się przypatrywać potrutym i
2074   2,  16 |             bydło.~Psy i ludzie pchali się dokoła tych ciał bladych
2075   2,  16 |              ciągnęły za nimi i wicher się zerwał od lasów, choć niebo
2076   2,  16 |              dziko, aż Chwost obejrzał się, drgnął i w kąt na ławę
2077   2,  17 |     postrzegłszy, co ich czeka, rzucił się na ziemię, podpełznął między
2078   2,  17 |              rosnące pod tynem, wsunął się dalej od ciżby, na częstokół
2079   2,  17 |              go wpław począł do brzegu się dobijać. Drużyna, zajęta
2080   2,  17 |         płynącego i nawoływać, ale nim się opatrzono w pogoń pójść
2081   2,  17 |              już dopadłszy lądu, gdzie się pasły konie, chwycił świerzopę
2082   2,  17 |                choć jego ocalić, można się było bowiem spodziewać teraz,
2083   2,  17 |                lesie kmieci, obejrzeli się za nim, rzucił im tylko
2084   2,  17 |           szeroko po dworach o tym, co się na zamku stało.~Żuła pędził,
2085   2,  17 |                mu na grzbiet, przypiął się doń jak kleszcz i pognał
2086   2,  17 |             która uwolniona strząsnęła się, prychnęła i spokojnie trawę
2087   2,  17 |           orszaku Mściwojowego. Zsunął się z konia i pobiegł co tchu
2088   2,  17 |              tchu ku Miłoszowi, pot mu się lał po twarzy, wargi drżały,
2089   2,  17 |                we własnym domu!~Zerwał się stary Miłosz i rękami uderzając
2090   2,  17 |       szczęściem, uszedł... Teraz, gdy się odkryło, co miał w sercu,
2091   2,  17 |           poczęli. Po grodzie rozszedł się płacz i przerażenie wielkie.
2092   2,  17 |                Miłosz tylko nie ruszał się z miejsca, a gdy mu pierwszy
2093   2,  17 |            żałości przeszedł, posępnie się zadumał.~- Nie ujść przeznaczenia! -
2094   2,  17 |         oślepione swe dziecię i żal mu się go zrobiło. Krzyknął na
2095   2,  17 |             Krzyknął na ludzi. Zaczęli się zbiegać z zabudowań i dworu.
2096   2,  17 |            dworu. Ruch pod dębami stał się żywy.~Leszka wzięta matka
2097   2,  17 |              służbą do lasu na pasiekę się schroni, ja dalej muszę.
2098   2,  17 |            łożu przeleżał nie ruszając się prawie, siła się zdawała
2099   2,  17 |              ruszając się prawie, siła się zdawała powracać. Wstał
2100   2,  17 |         zamglonymi oczyma, wyprostował się i zawołał, aby mu oszczep,
2101   2,  17 |               podano.~Dokoła poruszało się wszystko. Z szop wyprowadzano
2102   2,  17 |            Gęślarz zapomniany podniósł się spod drzewa i dziecku się
2103   2,  17 |              się spod drzewa i dziecku się prowadzić kazał - w świat
2104   2,  17 |               Nikt nie wiedział, dokąd się uda stary. Wziął z sobą
2105   2,  17 |         niedawno starzec, który zdawał się z trudnością obracać na
2106   2,  17 |               mu dało.~Na noc położyli się obozem w lesie. Miłosz ognie
2107   2,  17 |                drugi w milczeniu. Żuła się domyślił już, że na Lednicę
2108   2,  17 |               ze starszych, przybliżył się do niego i zastąpił mu drogę.~-
2109   2,  17 |                począł Ścibor - kmiecie się zbierają na Lednicy. Bądźcie
2110   2,  17 |                Konie z czeladzią pasły się na wybrzeżu.~Miłosz z Żułą
2111   2,  17 |          zawiązaną szyją, blady, bo mu się jeszcze rana nie zgoiła,
2112   2,  17 |              mówić nie chciał, zbliżył się on do niego.~- Wy, kneziu -
2113   2,  17 |                pewnie z tymi kmieciami się łączyć... Co wam do nich!
2114   2,  17 |              mu wskazał na pole.~Bumir się nie cofnął.~- Wy też, kneziu,
2115   2,  17 |                 powiecie - no tak! ale się synowie wasi podnosili na
2116   2,  17 |               niego i odgrażali. Broni się i zając, gdy go psi biorą...
2117   2,  17 |             gdy go psi biorą... Pozbył się Mściwoja i Zaboja, bo mu
2118   2,  17 |                ciągle.~- Co pomoże, iż się zbierają i radzą... nic
2119   2,  17 |             powiózł na ostrów. Tu, gdy się zbliżyli, ujrzeli kupy ludzi
2120   2,  17 |               niezwykły, jakby na wiec się zebrała starszyzna W milczeniu
2121   2,  17 |            patrząc na nikogo skierował się tam, gdzie stał Wizun, otoczony
2122   2,  17 |               drugich i razem odzywali się wszyscy gorącymi słowami.~
2123   2,  17 |         popatrzano tylko, rozsunęli mu się nieco, ale nań bardzo nie
2124   2,  17 |                z tego rodu, który dość się krwi naszej napił.~- Nie
2125   2,  17 |           milczącego Bumira skierowały się oczy, a ten stał bledniejąc
2126   2,  17 |            ślepia wywieracie? - wyrwał się Bumir po chwili milczenia -
2127   2,  17 |          chwili milczenia - nie zlęknę się was... Wyście ta krowa,
2128   2,  17 |               i Niemka z nim nie dadzą się wam. Rozpoczniecie wojnę,
2129   2,  17 |              będzie wygrana... I śmiać się począł.~- Do Sasów daleko! -
2130   2,  17 |           Sasów daleko! - krótko ozwał się Miłosz nie podnosząc oczów.~-
2131   2,  17 |             głodu nie pomrą i Chwostek się nie podda... Wreszcie weźmiecie
2132   2,  17 |         poczęto wołać z gromady. Bumir się nie ruszył i stał.~- Nie
2133   2,  17 |               praw, jak i wy... Ścibor się doń tyłem obrócił i inni,
2134   2,  17 |             może i nie taki głupi, jak się zdaje - wyjąknął inny w
2135   2,  17 |                wy je dobędziecie, sami się weźmiecie stokroć za łby!~
2136   2,  17 |            Chwostykowy niewolnik!~Kupa się ruszyła za nim, ale Wizun
2137   2,  17 |               co na sercu ma - odezwał się - na wiecu i na radzie wszystko
2138   2,  17 |       Pozostali więc na miejscu, a gdy się stało milczenie, rzekł Miłosz,
2139   2,  17 |       obierzcie sobie wodza!~Niektórym się zdało, że za sobą to mówił,
2140   2,  17 |             nie trzeba na dziś - ozwał się jeden - z tym poczekamy.~-
2141   2,  17 |                Ale bez wodzów do wojny się nie obejdziecie - głośno
2142   2,  17 |             było milczenie, starszyzna się potrącała rękami, poglądając
2143   2,  17 |             wskazując - nie zlękliście się mu w paszczę leźć w kilku,
2144   2,  17 |            leźć w kilku, nie będziecie się obawiać pójść nań z gromadą.~-
2145   2,  17 |               na gród idźmy z nim.~Gdy się ku Myszkom zwrócili, oni
2146   2,  17 |           prowadzić będę, ale posłuchu się domagam...~- Będziesz go
2147   2,  17 |                 a gdy tu wrzawa bojowa się wzięła, ustąpili na stronę,
2148   2,  17 |            odpłynęli.~Na Wizuna, który się przysłuchiwał, poczęto patrzeć.
2149   2,  17 |            uszami i oczyma zbierał, co się wkoło działo. Siedział tuż
2150   2,  17 |            Myszkom dano dowództwo, oni się naprzód wydzielili i na
2151   2,  17 |               zaraz obwołamy, sposobić się będą do obrony i posiłki
2152   2,  17 |              posiedźmy cicho i gotujmy się, a ludzi zbierajmy nie czyniąc
2153   2,  17 |                Chwostek pomyśli, żeśmy się go ulękli, i uspokoi się...
2154   2,  17 |               się go ulękli, i uspokoi się... Może nam się go uda pochwycić
2155   2,  17 |                uspokoi się... Może nam się go uda pochwycić nie dobywając
2156   2,  17 |       Zamordujemy go w lesie... Jeżeli się nam to nie powiedzie, czas
2157   2,  17 |           będzie na gród iść...~Myszko się uśmiechnął. Spojrzał na
2158   2,  17 |               co uradzono... rozejdźmy się cicho, nie mówiąc nic.~Dwaj
2159   2,  17 |            gromadach i wnet starszyzna się na czółna zabierać zaczęła.~
2160   2,  17 |              pozostał sam, a ujrzawszy się opuszczonym podniósł się
2161   2,  17 |               się opuszczonym podniósł się i na Myszkę skinął.~- Nie
2162   2,  17 |            Lednicy zostaję i nie ruszę się stąd nigdzie, chyba do domu...
2163   2,  17 |              ani iść z wami, ale jeśli się wam powiedzie, cieszyć się
2164   2,  17 |             się wam powiedzie, cieszyć się będę. Jam stary, Leszek
2165   2,  17 |          spokojnie...~Rzekł i zawrócił się z wolna, wewnątrz ostrowu
2166   2,  17 |       poszeptali między sobą i z wolna się rozchodzić zaczęli. Bumir
2167   2,  17 |               długo i chodził usiłując się rozwiedzieć, co postanowiono,
2168   2,  17 |            wołano; zmiarkował więc, że się ulękli knezia i że wszystko
2169   2,  17 |            ulękli knezia i że wszystko się rozchwie je, a skończy na
2170   2,  17 |              łodzi poszedł, przeprawił się i na koń skoczywszy, na
2171   2,  17 |        Chwostka.~Na grodzie sposobiono się do obrony i straż czujna
2172   2,  17 |               tu domowy i znano go, że się zawsze płaszczyć był gotów,
2173   2,  17 |              był gotów, a wszystko, co się tu działo, za dobre przyjmować.~
2174   2,  17 |               Miłościwa pani - odezwał się - nic strasznego nie ma...
2175   2,  17 |          strasznego nie ma... Zbierała się starszyzna dla narady na
2176   2,  17 |             radzono wojnę, a skończyło się na słowach, siły nie mają.
2177   2,  17 |          zapewnił Bumir. - Wykrzyczeli się, rozeszli i znowu wszystko
2178   2,  17 |          wejdzie w karby...~Rozjaśniło się kneźnie lice. Kazała kmieciowi
2179   2,  17 |           wycierając.~Wnet pokłoniwszy się Bumir sprawę mu zaczął zdawać,
2180   2,  17 |        wlepiwszy w niego uśmiechnął mu się.~- Myszki te ja po jednej
2181   2,  17 |          posłuszny, a choć czuł, że mu się tu nic złego stać nie może,
2182   2,  17 |            kubka nie śmiał, bo kneź by się obraził.~Nisko się tylko
2183   2,  17 |             kneź by się obraził.~Nisko się tylko kłaniał zaklinając,
2184   2,  17 |        opowiadać kazał, co na ostrowiu się działo, o nazwiska i ludzi
2185   2,  18 |          oszczepem prawie nikogo.~Kneź się począł nudzić i tęsknić
2186   2,  18 |                jadł i spał, przeciągał się, ziewał, do białej pani
2187   2,  18 |                jej milczący, teraz już się burzyć zaczynał.~Jednego
2188   2,  18 |                takiej burzy podejrzany się wydawał, jemu naturalny.~-
2189   2,  18 |         siedząc, nie wytrzymam, struję się snem i niewolą.~Brunhilda
2190   2,  18 |        Brunhilda nie puszczała; lękała się przemyślna Niemka zasadzki
2191   2,  18 |             Chwost przeklinał, złościł się, zapijał i coraz mocniej
2192   2,  18 |              pełnymi wiadrami pokazała się na ścieżce, gdy książę wyruszy.
2193   2,  18 |            niedorosłe dziewczę zarówno się za nieszczęśliwą wróżbę
2194   2,  18 |            liczną, na najbliższy ostęp się skierował. Smerda był pewien,
2195   2,  18 |                na które jechali, zwało się Głubiem. a na nim nigdy
2196   2,  18 |               przestrzeń od kraju, aby się dostać do gęstwiny i kniei.~
2197   2,  18 |            Konia więc gnał szybko, aby się dostać do kniei, gdy po
2198   2,  18 |           półgodzinnej jeździe znalazł się na znanej sobie polance.
2199   2,  18 |           niedaleko już było.~Pierwszy się wytknął na łąkę, ale wnet
2200   2,  18 |               cofnął i gniewny zwrócił się do smerdy, który ku niemu
2201   2,  18 |        uzbierane zioła nucąc i zdawało się, że nawet nadjeżdżających
2202   2,  18 |               nie postrzegła; obawiano się takich wiedźm w lesie bardziej
2203   2,  18 |                 jędze i strzygi jawiły się w postaci bab tak szkaradnych,
2204   2,  18 |          siedziała na kłodzie.~Obawiał się ich kneź, ale i smerda się
2205   2,  18 |             się ich kneź, ale i smerda się ich lękał. Wyrządzić im
2206   2,  18 |                krzywdę było to narazić się na zemstę i prześladowanie.
2207   2,  18 |              ziołami otoczoną, zawahał się i on, co miał począć. Zza
2208   2,  18 |        podjechawszy nieco, przypatrzył się z dala babie i poznał w
2209   2,  18 |            zajętą baba, że dopiero gdy się do niej przybliżył, z krzykiem
2210   2,  18 |                krzykiem i przestrachem się porwała.~Wzięła go, jak
2211   2,  18 |           niemało nastraszyło. Trzęsąc się jeszcze siadła znowu na
2212   2,  18 |            baryłce może? hę? dałbyś mi się napić, tobym ci mój strach
2213   2,  18 |                nim nie żart!...~Jaruha się nastraszyła zrazu, spojrzała
2214   2,  18 |              dam na szczęście... Czego się mnie ma bać? Jaruhę znacie...~
2215   2,  18 |             może dać szczęście, bo ona się na wszystkim zna.~Chwostek
2216   2,  18 |               na łączkę. Powoli zaczął się zbliżać do baby, niedowierzającymi
2217   2,  18 |                nie wstając przychyliła się twarzą ku ziemi i powitała
2218   2,  18 |            niskim pokłonem, ale szybko się podniosła starając uśmiechnąć
2219   2,  18 |          podniosła starając uśmiechnąć się, bo się Chwostka lękała
2220   2,  18 |            starając uśmiechnąć się, bo się Chwostka lękała bardzo.
2221   2,  18 |        wzrokiem ją mierzył. Zbliżywszy się, konia zatrzymał.~Baba nań
2222   2,  18 |           siedzi zwierzyna..~Obejrzała się po drużynie i poczęła ją
2223   2,  18 |                  kupa Myszy...~Poczęła się oglądać niespokojnie, wstała
2224   2,  18 |          przystąpić. Trwoga odmalowała się na jego twarzy, słysząc
2225   2,  18 |               zagadkową mowę. Obejrzał się na smerdę, który zawołał: -
2226   2,  18 |                patrzała wkoło i wahała się.~- Co, bo nie rozumiecie,
2227   2,  18 |             nie mówiła już nic; smerda się zbliżył do niej.~- Cóż tam
2228   2,  18 |            liczyć nie umiem - odezwała się baba - a kopa ich może być...
2229   2,  18 |              wymówiła po cichu. Smerda się obejrzał licząc swych ludzi;
2230   2,  18 |                Z obawy czarów Chwostek się nie śmiał zbliżyć do wiedźmy.~-
2231   2,  18 |               widać nie było, ręce jej się trząść tak zaczęły, jakby
2232   2,  18 |            usłyszała.~Smerda przysunął się do niej.~- Mów, co wiesz! -
2233   2,  18 |             wam powiedziała - odezwała się Jaruha - toć gdyby nie ja,
2234   2,  18 |                 na prawym brzegu ogień się pali...~- A czaty mają? -
2235   2,  18 |            chłopcy chcieli złapać, ale się nie ważyli - szeptała stara -
2236   2,  18 |                 przestraszona, z kłody się zsunęła na ziemię. W tył
2237   2,  18 |              tył za siebie obejrzawszy się kneź zobaczył między drzewami
2238   2,  18 |                drzewami przemykających się ludzi i konia targnął. Smerda
2239   2,  18 |             ludzi kneziowskich rzuciła się ku panu otaczając go, ze
2240   2,  18 |             stron w krzakach ukazywały się głowy, ręce i oszczepy.
2241   2,  18 |             oszczepy. Ucieczka zdawała się niepodobieństwem; z tyłu
2242   2,  18 |             wrzawa je poprzedziła. Las się nią rozlegał, wtórował jej
2243   2,  18 |            smerda popatrzał i zdało mu się, że na przedzie wolne było
2244   2,  18 |          ludziom i sam pierwszy rzucił się w tę stronę.~Ledwie się
2245   2,  18 |                się w tę stronę.~Ledwie się ruszyli, gdy pociski zawarczały,
2246   2,  18 |             przychylił i na szyi konia się położył - siekli niemiłosiernie
2247   2,  18 |           przerzedzony las dozwalał im się prędzej posuwać niż pogoni,
2248   2,  18 |             niż pogoni, która gęstwiną się przedzierała.~Strzały polatywały
2249   2,  18 |               Wierny sługa do Chwostka się zbliżył i począł mu coś
2250   2,  18 |               ogromną wrzawę i rzuciła się, krzycząc, na lewo, smerda
2251   2,  18 |                poparli konie i poczęli się na prawo przedzierać. Pogoń,
2252   2,  18 |               zmylona krzykiem, niosła się na ten głos, kierując za
2253   2,  18 |                nie dając wytchnąć darł się głębiej coraz.~Biegli tak,
2254   2,  18 |              ten robiąc bokami rozparł się, zachwiał, padł i zdechł.
2255   2,  18 |            teraz jednak trudno im było się rozeznać, gdzie ich ta szalona
2256   2,  18 |     przetrąconą oszczepem, nie śmiejąc się poskarżyć, okrwawiony, przelękły
2257   2,  18 |              ich dochodziło. Obawiając się, aby ono ich nie zdradziło,
2258   2,  18 |              udusił.~Oba potem zaczęli się rozglądać po drzewach i
2259   2,  18 |           jezioro było i gród, ale aby się stąd wyrwać bezpiecznie,
2260   2,  18 |                głębiej jeszcze starali się dostać w las. Wśród pogniłych
2261   2,  18 |             znaleźli kryjówkę i w niej się oba zaszyli.~Do nocy było
2262   2,  18 |             czy ich ludzie rozbiegłszy się nie odkryją, lecz do wieczora
2263   2,  18 |               głodu pomrzemy i na gród się nie dostaniemy... Mnie dużo
2264   2,  18 |        zdechnąć w lesie, a niewiele by się oń troszczył, gdyby mu nie
2265   2,  18 |          Smerda prowadził, ale słaniał się i choć na kiju podpierał.
2266   2,  18 |        wnijdźmy i spocznijmy...~Chwost się też z głodu i znużenia ledwie
2267   2,  18 |               wybierając, milczący dał się prowadzić.~Na kraju lasu
2268   2,  18 |          pokrwawioną, z twarzą podartą się ukazał. Wlókł, się ledwie.~
2269   2,  18 |             podartą się ukazał. Wlókł, się ledwie.~Zobaczywszy go Piastun
2270   2,  18 |                Kmieciu dobry - odezwał się smerda - o gościnę was proszę,
2271   2,  18 |               opola obok, zabłąkaliśmy się na łowach w lesie, błądzimy
2272   2,  18 |             spocząć.~To mówiąc bacznie się rozglądał smerda; we dworku
2273   2,  18 |            Piastun też przypatrywał mu się, jakby go dzieś widział
2274   2,  18 |          chodźcie. Wiecie to, że u nas się jej i wrogowi nie odmawia..~-
2275   2,  18 |           położono.~Gospodyni zaś wnet się zabrała do podania piwa
2276   2,  18 |          ciekawymi oczyma przypatrywał się przybyłym.~Gospodyni widząc,
2277   2,  18 |          pociskiem zadana, iż kłamstwo się wydało zaraz, lecz staruszka
2278   2,  18 |        Chwostek - nie bardzo wiemy, co się u Gopła dzieje... niepokój
2279   2,  18 |           myśmy nie winni. - Mówią, że się kmiecie burzą?~- Przy swych
2280   2,  18 |            patrzając. Gospodarz zdawał się namyślać z odpowiedzią.~-
2281   2,  18 |           kmieciów należycie - odezwał się - wiecie, że czasu wojny
2282   2,  18 |           panuje, my po mirach samiśmy się rządzić nawykli z wieka.
2283   2,  18 |           Mimowolnie Chwostek rozśmiał się swym dzikim, szyderskim
2284   2,  18 |              posłyszawszy go wzdrygnął się. Dosyć było tego, by zdradzić
2285   2,  18 |                Zamilczeli oba, mierząc się ciągle oczyma~Rwać się,
2286   2,  18 |         mierząc się ciągle oczyma~Rwać się, słyszę, chcą wasi kmieciowie
2287   2,  18 |                 spytał Chwostek. ~Rwał się kneź nasz wprzódy na nas -
2288   2,  18 |               jak niedźwiedź, poruszył się, na smerdę skinął i z ławy
2289   2,  18 |             mnie w taką porę - odezwał się Piastun - uśnijcie we dworze,
2290   2,  18 |             choćby was ścigano! - kneź się cofnął i odskoczył, gospodarz
2291   2,  18 |             zmieszany wcale, uśmiechał się tylko.~Zdawało się, że te
2292   2,  18 |           uśmiechał się tylko.~Zdawało się, że te słowa były nieszczęśliwym
2293   2,  18 |                kilkanaście głosów dało się słyszeć. Piastun nastawił
2294   2,  18 |              nastawił ucha, zmarszczył się i ręką pośpiesznie wskazał
2295   2,  18 |              Miłościwy panie - odezwał się Piastun - wiem, kto wy jesteście,
2296   2,  18 |                wy jesteście, schrońcie się, może Myszki was szukają...
2297   2,  18 |          krwawą szyją - nie wiecie, co się stało! Chcieliśmy krwi ludzkiej
2298   2,  18 |               nie da sobie rady, bo mu się rozbiegli ludzie, a opój
2299   2,  18 |              sam w puszczy nie potrafi się rozeznać. Może też go który
2300   2,  18 |                 jak go wyklinano i nań się odgrażano. Kilka razy ze
2301   2,  18 |            Kilka razy ze złości rzucił się ku drzwiom, od których go
2302   2,  18 |               pokoju... Kto wie, gdzie się spotkamy...~Chwostek stał
2303   2,  18 |             pośpiesznym krokiem wyrwał się z chaty, nie mówiąc słowa
2304   2,  18 |               patrząc za siebie. Wrota się za nim zamknęły; noc była
2305   2,  19 |               wrót domowych dopominały się wnijścia. Wróble świergotały
2306   2,  19 |         niespokojnie, jaskółki unosiły się wysoko, krążąc w powietrzu
2307   2,  19 |               wesoło, a dokoła zbroiło się i poruszało wszystko. Myszkowie
2308   2,  19 |           kmiecie, których gromady już się po krańcach lasów pokazywały.
2309   2,  19 |               okrzyki jakieś rozlegały się z dala, w których rozpoznać
2310   2,  19 |           kneziowskiej dworni na zamek się ściągających pochodziły,
2311   2,  19 |             gromad kmiecych, które już się zbierały.~Stary wyszedł
2312   2,  19 |           zjechać w gościnę i ucieszyć się z rodzicami? Próżno było
2313   2,  19 |             przy nich stanęło. Zdawali się rozglądać i wahać nieco,
2314   2,  19 |       poszeptali coś z sobą. Naradzali się widocznie, co począć mieli.~
2315   2,  19 |                jakby pewien był, iż mu się nic złego stać nie może.~
2316   2,  19 |       dziwniejszym, że w okolicy mijać się ciągle musieli zapewne z
2317   2,  19 |               w tym kątku, nie zdawało się ani dziwić, ni trwożyć dwu
2318   2,  19 |         Piastuna i szeptali naradzając się z sobą.~Wreszcie pierwszy
2319   2,  19 |            podróżni z daleka - odezwał się - cny gospodarzu, potrzebujemy
2320   2,  19 |             konia i weszli nie wahając się, a tuż parobczak nadbiegł,
2321   2,  19 |            przedsieni i świetlicy, aby się naprzód chlebem rozłamać.
2322   2,  19 |             skinął na niewiastę, która się ukazała, aby jadło i napój
2323   2,  19 |                tej godzinie spodziewać się ich nie mógł.~Z wielką ciekawością
2324   2,  19 |                wielką ciekawością jęli się przybyli rozglądać po ubogiej
2325   2,  19 |       gościnnego kmiecia i spodziewali się znaleźć tu dwór większy
2326   2,  19 |                 ale od wielu snujących się po okolicy, którzy nam do
2327   2,  19 |         odradzali... W istocie tam nas się zbyto porywczo, rozkazawszy
2328   2,  19 |                drzwi moje nie zamykają się przed nikim, ale dostatku,
2329   2,  19 |              was nie puszczono, dziwić się nie powinniście, niepokój
2330   2,  19 |             panować wielki...~- Cóż to się dzieje? - spytał gość.~-
2331   2,  19 |         obyczaju znać nie chcemy.~Gość się na to uśmiechnął.~- Czy
2332   2,  19 |          dobrym mają, to od nich wziąć się godzi.~- A cóż dobrego stamtąd
2333   2,  19 |              kubki niosły.~Pokłoniwszy się podróżnym i zastawiwszy
2334   2,  19 |              jak wszędzie, nie godziło się niewiastom pospołu z mężczyznami
2335   2,  19 |             miejsc, stanęli obróciwszy się ku wschodowi, ręce poskładali,
2336   2,  19 |     zastawionym czyniąc znaki.~Piastun się uląkł nieco, widząc w tym
2337   2,  19 |             dlaczego?~- Nie obawiajcie się czarów - odparł młodszy
2338   2,  19 |             tej nowej wierze - odezwał się Piastun - myśmy też już
2339   2,  19 |         przerwał drugi - nie zapieramy się tego.~Piastun się zamyślił
2340   2,  19 |            zapieramy się tego.~Piastun się zamyślił głęboko i odsunął
2341   2,  19 |          chcemy.~Przybyli goście znowu się zmierzyli oczyma i poszeptali
2342   2,  19 |            gdyż coraz wtrącał coś, aby się o nowej wierze dowiedzieć.~
2343   2,  19 |                obcą w Lechii, wciskała się ona ze wszech stron, ale
2344   2,  19 |        Wyznawano Boga jedynego, lękano się duchów pomniejszych, natura
2345   2,  19 |              natura cała przedstawiała się jakąś żywą istotą rozumną,
2346   2,  19 |            ptacy, broniły i opiekowały się zwierzęta, mścicielami i
2347   2,  19 |              ziemia i niebiosa zlewały się w wielkie - Pan..., będąc
2348   2,  19 |         karmiło i starczyło. Braterski się z tego wytworzył porządek
2349   2,  19 |                pragnął nic nad to, aby się mógł w swych kręgach obracać
2350   2,  19 |                miecz chwycić, wszystko się musiało przemienić.~Gdy
2351   2,  19 |                 złożyli ręce, po cichu się pomodlili i usiedli.~Piastun
2352   2,  19 |            zrozumiał wyrazy i zamyślił się nad nimi.~- A więc - zapytał -
2353   2,  19 |              mowy, są.~- Ci więc staną się nieprzyjaciółmi naszymi? -
2354   2,  19 |       wszystkie są braćmi, a nie godzi się im napadać ani zabijać,
2355   2,  19 |                rzekł gość - ale bronić się od napaści godzi. Nachmurzyła
2356   2,  19 |             napaści godzi. Nachmurzyła się brew gospodarza; rękę podniósł
2357   2,  19 |              będą, nigdy!...~Przerwała się rozmowa; nie nalegali goście
2358   2,  19 |               zapytał młodszy o to, co się w kraju działo. Piastun
2359   2,  19 |             naprawy Niemców, z którymi się kneziowie wiązali.~- Chciwi
2360   2,  19 |            niszczą a tępią, ażeby sami się rozsiedli szerzej i panowali...~-
2361   2,  19 |            kneziowie, jak wasz, łączyć się z nimi zapragnęli, aby pokój
2362   2,  19 |            powiązać z sobą dla oparcia się Niemcom... Dlatego nową
2363   2,  19 |                na Morawie i w Czechach się to działo i że Polanie także
2364   2,  19 |             cały obejmuje świat, a gdy się to stanie, bo idzie z potęgą
2365   2,  19 |                Na naszej ziemi przyjąć się ona musi i rozkrzewić bujnie,
2366   2,  19 |            dziw to wielki!~Uśmiechnęli się goście.~Po chwili stary
2367   2,  19 |          posłuchać zechcecie - odezwał się młodszy biorąc z poszanowaniem
2368   2,  19 |               ją poświadczył. Spełniły się proroctwa w dniu i godzinie
2369   2,  19 |     naznaczonej i oto sam Bóg narodził się światu z Dziewicy... w ubóstwie,
2370   2,  19 |               braćmi sobie, że miłować się powinni i dobrze czynić.
2371   2,  19 |               wierząc w niego, lękając się, bo im złego czynić bronił,
2372   2,  19 |               powrócił do nieba.~- Tak się stało? - zapytał stary.~-
2373   2,  19 |                 zapytał stary.~- Stało się tak - rzekł gość - działy
2374   2,  19 |              tak - rzekł gość - działy się i inne cuda liczne, które
2375   2,  19 |             bogów, a wiara ta co dzień się szerzy i krzewi...~Milczał
2376   2,  19 |               że ten znak śmierci stał się godłem życia nowego i że
2377   2,  19 |         możliwości ich zaprzeczał; tak się rozmowa przeciągnęła do
2378   2,  19 |               trzecim miejscu pokazały się ognie podobne... w lasach
2379   2,  19 |                w lasach nawet zapaliły się stosy i łunami odświecały
2380   2,  19 |              stosy i łunami odświecały się na niebie.~- Co znaczą te
2381   2,  19 |               jeziorze spokojnym odbił się ten blask. Widok był wspaniały
2382   2,  19 |                smutnie.~- Nie lękajcie się - rzekł Piastun - obcemu
2383   2,  19 |                 rzekł Piastun - obcemu się u nas nie stanie nic, choćby
2384   2,  19 |               stanie nic, choćby wojna się rozpoczęła, a nim ludzie
2385   2,  19 |               rozpoczęła, a nim ludzie się pościągają, dni może kilka
2386   2,  19 |                 Ja was proszę, abyście się u mnie zatrzymali jutro...
2387   2,  19 |            siódmy rok kończy, życie mu się poczyna. Nie wiem, czy kto
2388   2,  19 |             sobie przybyli, uśmiechnął się ochoczo młodszy i rzekł: -
2389   2,  19 |              młodszy i rzekł: - Stanie się po woli waszej...~I szli
2390   2,  19 |                pola od brzasku mrowiły się ludem, który ściągać się
2391   2,  19 |               się ludem, który ściągać się zaczynał pod grodzisko.
2392   2,  19 |       rozpoczynano nic, gromady kładły się z dala, lecz coraz nowe
2393   2,  19 |            żerdziach swe i rozsiadając się jedne przy drugich.~Ogniste
2394   2,  19 |           Chwostek widzieć, jakie siły się przeciw niemu skupiły i
2395   2,  19 |               było ciągle przemykające się postacie.~A chociaż Piastun
2396   2,  19 |         chociaż Piastun nie spodziewał się, aby mu goście przybyli,
2397   2,  19 |             żupanowie, władyki cisnęli się u wrót ubogiej chaty, tak
2398   2,  19 |               zimę? Piastun zafrasował się nieco, lecz rzekł w duchu,
2399   2,  19 |                syna waszego rozpoczyna się wojna z niemiecką niewolą.
2400   2,  19 |            swobody...~Za czym ściskali się wszyscy, a przybyli wczoraj
2401   2,  19 |               wczoraj goście obcy, gdy się mową "słowa" odezwali, powitano
2402   2,  19 |                czerpaki i kubki.~A nim się obrzęd postrzyżyn rozpoczął,
2403   2,  19 |                zachęcając Polanów, aby się z braćmi Morawcami i Czechy,
2404   2,  19 |             pełne były gości. Zbliżała się tedy chwila, gdy postrzyżyn
2405   2,  19 |                władzę ojca, zaczynając się sposobić do przyszłego zawodu
2406   2,  19 |             oddawano ich naówczas, jak się to dzieje u wielu jeszcze
2407   2,  19 |       pookrywane ustawiono, znajdowało się źródło za święte poczytywane
2408   2,  19 |                niej, a gdy dzieciak mu się do nóg rzucił ściskając
2409   2,  19 |             dokoła je przycinała. Żeby się zaś te obrzynki włosów na
2410   2,  19 |              Wstał tedy gość i odezwał się:~- Jeżeli imię mu mam dać,
2411   2,  19 |                imię, wszyscy uradowali się wielce, a Piastun szedł
2412   2,  19 |         ubóstwo przysięgali. I usunęli się opodal trochę, aby naradzie
2413   2,  19 |          wszystkim dogryzała.~Oglądali się wszyscy na srogą tę wieżycę
2414   2,  19 |                rzec chciała: Nie lękam się was! Wołacie się wy przeciw
2415   2,  19 |             Nie lękam się was! Wołacie się wy przeciw mnie, ja też
2416   2,  19 |        weźmiemy ich...~- Tak - odezwał się Ścibor - ale z rodu ich
2417   2,  19 |           dorośli są, przyjdą i upomną się o swe dziedzictwo... Wojna
2418   2,  19 |             złamanego starca, nie mamy się co lękać... będzie na grodzie
2419   2,  19 |              gdy dla prawa naszego bić się potrzeba, co czynić! Nikomu
2420   2,  19 |             zamiast pługa i roli oręża się imać i konia.~Lecz inaczej
2421   2,  19 |          niewiasty i dziewczęta ozwały się chórem z pieśnią postrzyżyn,
2422   2,  19 |             jemioły.~Zaledwie pierwsza się pieśń skończyła, gdy tuż
2423   2,  19 |       skończyła, gdy tuż inne weselsze się poczęły, i niewiasty, trzymając
2424   2,  19 |                 i niewiasty, trzymając się osobno, chórem je zawodziły
2425   2,  19 |         postawić na mogiłach. lecz gdy się obejrzano za obcymi, aby
2426   2,  19 |                miseczkach ofiary udała się w górę na żalnik.~W pośrodku
2427   2,  19 |                 i pradziadów ich, kędy się od wieków chowali, od tych
2428   2,  19 |             zaśpiewały pieśń inną.~Tak się obrzęd ów postrzyżyn odbył
2429   2,  19 |         spoglądając ku niemu.~- Raduje się pewnie serce twe - zawołał
2430   2,  19 |             jego początek, i my, cośmy się ludzi nie spodziewali, mieliśmy
2431   2,  19 |          widział nasz dworek.~- Raduje się i niepokoi, panie mój -
2432   2,  19 |                  więcej nic.~Gospodarz się uśmiechnął.~- Nie żałujmy,
2433   2,  19 |           stare nasze podanie mówi, iż się to powraca z nawiązką, byle
2434   2,  19 |            zajrzeć, i cienie ludzi, co się przy stosach migali.~
2435   2,  20 |                  ROZDZIAŁ 20~My cofnąć się nieco z powieścią naszą
2436   2,  20 |           musimy.~W tym miejscu, gdzie się na ostrów Lednicę przeprawiali
2437   2,  20 |               naokół daleko, bo ludzie się nigdzie nie zaopatrywali
2438   2,  20 |              zdunami byli wszyscy. Aże się ich rozrodziło wielu, a
2439   2,  20 |          rzemiosła swojego, rozsiadali się więc po okolicy, gdzie lepszą
2440   2,  20 |          rzucał, bo je lubił i pysznił się z niego. W piecu u niego,
2441   2,  20 |            jednym, to w drugim, paliło się zawsze, a u koła nie było
2442   2,  20 |               tej kto wszedł, wydziwić się nie mógł, jaki tam był dostatek
2443   2,  20 |            Próbował go sam, a jeśli mu się jak należy nie odzywał i
2444   2,  20 |              koło pas rysować, zdawało się, że i z zamkniętymi oczyma
2445   2,  20 |            palce szły same. Trzęsła mu się ręka, gdy siadał, ale w
2446   2,  20 |               stary zamknął oczy. Zwał się Mirszem jak ojciec. Oprócz
2447   2,  20 |              wielki i ze swoimi ludzko się obchodził.~Spojrzawszy nań
2448   2,  20 |               gdy wstał a rozprostował się, głowę podniósł, czoło wypełzłe,
2449   2,  20 |         wieszcza i guślarza, ludzie mu się kłaniali z daleka. Utrzymywali
2450   2,  20 |                 a tak mądrym, że pytać się już więcej nie było potrzeba,
2451   2,  20 |        mieściło. Często bowiem zdawało się, że mówi nie do rzeczy lub
2452   2,  20 |               rzeczy - dopiero później się okazywało, iż mądrość w
2453   2,  20 |            chramu ciągnął, zatrzymywał się u tej chaty Mirszowej, często
2454   2,  20 |                jedną kieszeń lazło lub się za pazuchę chowało.~Czasem,
2455   2,  20 |             sobie małe naczynka, które się nikomu na nic nie zdały,
2456   2,  20 |             ludzie, że dziecinniał, bo się nimi czasem bawił jak dziecko,
2457   2,  20 |           okurzał, patrzał i uśmiechał się do nich. Ledwie że nie gadał
2458   2,  20 |                było to wprzódy, niżeli się miry z kneziem zadarły,
2459   2,  20 |            cieniste, a u spodu pień mu się spękał wniwecz i rozdzielił
2460   2,  20 |           dziupli głosy dziwne słyszeć się dawały. Mirsz przecie na
2461   2,  20 |            przynosić kazał, a niekiedy się zdrzemał głowę sparłszy
2462   2,  20 |               pszczoły i muchy unosiły się w powietrzu brzęcząc, wiatr
2463   2,  20 |              wiatr był ucichł, jezioro się wygładziło i świeciło blaskiem
2464   2,  20 |                do starego i pozdrowili się. - Co tu porabiasz, stary? -
2465   2,  20 |            Jestem Doman - rzekł. Stary się nań popatrzał.~- A ja zdun
2466   2,  20 |              zapytał Mirsz - bo coście się, słyszę, wy na niego, a
2467   2,  20 |        Pszczoły w ulu i dnia bez matki się nie ostoją!~- Pewnie - rzekł
2468   2,  20 |          ulepili. Róbcie jak ja: glina się rozpada, a wody domieszawszy,
2469   2,  20 |              wody domieszawszy, garnek się z niej ulepi. Poszukajcie
2470   2,  20 |              garnki wytłuką! - zaśmiał się zdun. I głową potrząsając
2471   2,  20 |            ręką wody zaczerpnął, napił się i legł odpoczywać. Doman
2472   2,  20 |             nie potrzebuję, ale wam by się zdało - bąknął Misz. - Aleć
2473   2,  20 |            przed Niją.~Od pieca ukazał się syn, człek już niemłody.
2474   2,  20 |               Światełko ognia odbijało się niekiedy na wiszących u
2475   2,  20 |                i zadumana, gdy zasłona się podniosła powoli - obróciła
2476   2,  20 |              którego ona zabiła! Zdało się jej, że wilkołakiem czy
2477   2,  20 |            Uśpione towarzyszki zerwały się z siedzeń swoich, nie mogąc
2478   2,  20 |           krzyk jej rozpaczliwy cofnął się i stanął z dala. Chwilę
2479   2,  20 |           wchodu Domana.~- Nie obawiaj się - rzekł - nie uczynię nic
2480   2,  20 |                 Posłuszny Doman cofnął się, zasłona spadła Dziwa siedziała
2481   2,  20 |           dłonią czoła potarła, poszła się napić wody ze świętego źródła,
2482   2,  20 |                Powoli z obawą zbliżyła się ku niemu dziewczyna.~- Możecie
2483   2,  20 |              mnie zaraz, tu - odezwała się - tak jak ja chciałam was
2484   2,  20 |         chciałam was tam zabić, bronić się nie będę. Porwać się dać
2485   2,  20 |            bronić się nie będę. Porwać się dać i żyć z wami nie mogłam.
2486   2,  20 |        zazdrosne jak ludzie - odezwała się Dziwa, ciekawie, nieśmiało
2487   2,  20 |          ciekawie, nieśmiało wpatrując się w Domana - duchom a ludziom
2488   2,  20 |             mój do nich należy.~Chciał się kmieć przybliżyć nieco do
2489   2,  20 |          przybliżyć nieco do niej, ona się cofnęła, ale z oka go nie
2490   2,  20 |      wiedziałam, com czyniła, a bronić się musiałam. Jeżeli zemsty
2491   2,  20 |                zabijcie mnie tak, abym się nie męczyła, a odpuśćcie
2492   2,  20 |              mojej i rodowi mojemu. Ja się umierać nie boję - dodała -
2493   2,  20 |             Prędzej drugi raz ważyłbym się porwać, choć z chramu, i
2494   2,  20 |         potrząsając głową, zarumieniło się mocno.~- Nie może to być -
2495   2,  20 |              waszą widzieć, podkradłem się pod zagrodę, gdy do trzody
2496   2,  20 |                ciągle przypatrywała mu się ciekawie i powtarzała jakby
2497   2,  20 |              tak rozmawiali z sobą, on się skarżył, ona niby słuchać
2498   2,  20 |           chciała, w sercu jej zrobiło się tak dziwnie, jak nigdy nie
2499   2,  20 |                 Sama nie wiedziała, co się z nią stało, a ulękła się
2500   2,  20 |              się z nią stało, a ulękła się w sercu zemsty duchów zazdrosnych.~