Tom,  Rozdzial

2501   2,  20 |               dobroć jego, przez którą się zemsty wyrzekał.~Zarumieniła
2502   2,  20 |           zemsty wyrzekał.~Zarumieniła się mocno, spuściła oczy, rada
2503   2,  20 |                Idźcie, proszę - ozwała się z wysiłkiem wielkim, głosem
2504   2,  20 |             było - rzekł Doman śmiejąc się - nie! nie! Lecz gdy powrócę,
2505   2,  20 |            będzie wolno...~Zarumieniła się mocno dziewczyna - zadrżała,
2506   2,  20 |         podniosła do twarzy, zasłoniła się nim, rzuciła nagle między
2507   2,  20 |              począł zadumany, zakręcił się, stanął, powrócił i poszedł
2508   2,  20 |             Postrzegłszy Domana zerwał się z rzeźwością młodzieńczą,
2509   2,  20 |       wiedziałem ja to dobrze. Śmiejąc się Doman rozpiął suknię, rozgarnął
2510   2,  20 |           zapomnisz... Porwać jej stąd się nie godzi - mówił stary -
2511   2,  20 |                innej nie weźmiesz.~Tak się poczęła ze starym rozmowa,
2512   2,  20 |            chodzili po ostrowie, jeden się skarżył, drugi zawsze toż
2513   2,  20 |            lekarstwo podawał. Rozeszli się wreszcie, Doman usiadł do
2514   2,  20 |     Zobaczywszy powracającego zadziwił się, że tak prędko nazad przybywał.
2515   2,  20 |               weselszy był. Przybliżył się znowu do starego.~- Hej!
2516   2,  20 |               na to chata, aby gościom się otwierała. Chodźcie. - I
2517   2,  20 |      gospodarstwa nie chodziło, lubiła się stroić, bo wiedziała, że
2518   2,  20 |            kmiecia i zdunówny spotkały się jakoś tak, że oboje poczerwienieli.
2519   2,  20 |              oboje poczerwienieli. Jej się podobał żupan czy kmieć,
2520   2,  20 |          mówiły figlarne oczy - ja bym się nie bardzo broniła.~Mrok
2521   2,  20 |             będzie odjeżdżał, żebyś mi się nie pokazywała! - dodał -
2522   2,  20 |              usiadł na ławie.~- Coś mi się pod skwar jechać nie chce -
2523   2,  20 |          odpowiedziawszy kmieć powlókł się nad jezioro. Czółna stały
2524   2,  20 |           Czółna stały u brzegu, kazał się na ostrów wieźć, pojechał
2525   2,  20 |          spojrzała przez szpary na pół się zgiąwszy, aby jej nie widziano,
2526   2,  20 |             Ojciec to widział, zżymnął się, zmilczał. Czółno odbiło
2527   2,  20 |               w oczach od wczora jakoś się jej majaczyło dziwnie, nie
2528   2,  20 |              rozdawała ziele.~Uchyliła się opona Doman znowu stanął
2529   2,  20 |          stanął przed nią. Zarumieniła się Dziwa, wstrzęsła cała, w
2530   2,  20 |                a stał przed nią, oparł się o słup, rozglądał się po
2531   2,  20 |            oparł się o słup, rozglądał się po chramie.~Pomyślała dziewczyna,
2532   2,  20 |            wstała z kamienia, wysunęła się drugą stroną chramu, aby
2533   2,  20 |                nazad do chramu. Obmyła się wodą ze źródła świętego,
2534   2,  20 |                 tym paliło mocniej. Aż się jej na łzy zebrało i płakać
2535   2,  20 |             nią były wlepione. Zdawały się pałać zemstą. Ogień przygasł,
2536   2,  20 |                Ogień przygasł, rzuciła się go podsycić. Z chramu się
2537   2,  20 |              się go podsycić. Z chramu się rozchodzili ludzie nucąc
2538   2,  20 |                i Nii, śpiewy rozlegały się po jeziorze i zaroślach
2539   2,  20 |             Domana, kury z dala kręcił się między gromadami ludzi,
2540   2,  20 |                i rzucał. Potem położył się na trawie, pół drzemał,
2541   2,  20 |             robić z sobą.~Wizun, który się między gromadami przechadzał,
2542   2,  20 |            spytał.~- Sam nie wiem, jak się przywlokłem - rzekł Doman. -
2543   2,  20 |       dziewczyna za żupana? - rozśmiał się stary Wizun. - Ot, wieczór
2544   2,  20 |             Doman ziewnął, przeciągnął się, wstał, posłuchał, padł
2545   2,  20 |             trzeba, lepiej oszaleć jak się truć.~Gdy czółno przybiło
2546   2,  20 |                swej wierzbie, wychylił się z niej.~- Przez cały biały
2547   2,  20 |               liści, jak koń - odezwał się Doman - głodny jestem jak
2548   2,  20 |             jak pies. Ojcze, ulitujcie się jeszcze dziś, dam wam skórę
2549   2,  20 |       rucianego wianuszka przeglądając się w cebrze wody, pierś się
2550   2,  20 |               się w cebrze wody, pierś się jej podnosiła.~- Ojciec
2551   2,  20 |              pani żupanowa! Kłaniajcie się swej pani!!~Wybiegła do
2552   2,  20 |           wróciła do komory, wianuszek się obsunął, musiała przymocować.~-
2553   2,  20 |               drzwiami, za chatą śpiew się dał słyszeć jękliwy. Wyjrzała
2554   2,  20 |                brzegów szła zataczając się, podśpiewując stara Jaruha,
2555   2,  20 |           czemu by nie? - przyglądając się jej poczęła stara - gołąbko
2556   2,  20 |          wszystko, a nawet i to, że ci się hożego, jak ty, chłopca
2557   2,  20 |             jak ty, chłopca chce.~Mila się zaczerwieniła pochylając
2558   2,  20 |           chcesz!~- Tobie! - rozśmiała się stara - taż ty sama jesteś
2559   2,  20 |              go starej na ręce. Jaruha się zdumiała, czoło się jej
2560   2,  20 |             Jaruha się zdumiała, czoło się jej namarszczyło, powoli
2561   2,  20 |           drżąc i bojaźliwie oglądając się dokoła, czekała.~Uschłe
2562   2,  20 |       mrugniesz - przepadło.~Rozśmiała się głośno. Mili już nie było,
2563   2,  20 |            wołał o wieczerzę - zwinęła się żywo. Doman siedział zamyślony
2564   2,  20 |                musiała ze snu. Chlebem się łamali, mięso na stole stało.
2565   2,  20 |          Ojciec miód nalewał.~- Choćby się ojciec pogniewał! - pomyślała -
2566   2,  20 |               cicho. Nad wieczór burza się z wichrem zerwała straszna.
2567   2,  20 |      okienniczka była odsunięta, sparł się o ścianę, głowę pochylił -
2568   2,  20 |                 Na samym końcu odezwał się głos z okienka:~- Swaty
2569   2,  20 |            jeziora, po niebie wałęsały się chmury, białe górą, szare
2570   2,  20 |            górą, szare dołem. Zbierało się na pluchę, słońce piekło,
2571   2,  20 |            pojadę; drogi grząskie, koń się ślizga. - Czekajcie do zimy -
2572   2,  20 |              po obyczaju starym.~Doman się skłonił.~- Do domu jadę,
2573   2,  20 |                Zmierzchało dobrze, gdy się ta rozmowa toczyła. Doman
2574   2,  20 |                  Wici ogniste!~Ruszyło się, co żyło, a Doman w podwórko
2575   2,  20 |                ci przyślę swaty. Ojcum się kłaniał i prosił - będziesz
2576   2,  20 |          okienku czy śmiech, czy płacz się dał słyszeć, może razem
2577   2,  21 |              dokoła lasy i doliny spać się zdawały.~Kneź za nią, oparty
2578   2,  21 |          jezioro, w którym daleko łuna się niebieska odbijała. Nie
2579   2,  21 |              długim każdy. W oczach im się jeszcze młodość śmiała i
2580   2,  21 |            nędznych koniach i do zamku się prosili. Tu ich puścić nie
2581   2,  21 |             wnętrza, zdyszany, radując się i łamiąc ręce.~Wwiódł chłopaków
2582   2,  21 |              gościnie u Piasta. Zerwał się mrucząc, spojrzał, chłopcy
2583   2,  21 |            odpowiedzieć mieli, otwarły się drzwi i wpadła biała pani
2584   2,  21 |          drugiego patrzając.~Stęskniło się za światem żyć - rzekł starszy -
2585   2,  21 |               dzieci moje! kto wie, co się stanie z nami, niechbyście
2586   2,  21 |             stanie z nami, niechbyście się choć wy przy życiu zostali...
2587   2,  21 |         wszędzie chodzi burza, na gród się ludzie gotują...~Łamała
2588   2,  21 |               Nie będą śmieli! Poburzą się, pokrzyczą, na rozmowę przyjdą
2589   2,  21 |              do góry. - Na dęby!~Stało się na zamku wesele właśnie,
2590   2,  21 |                Cały dzień musieli poić się pociechą strachem zatrutą.
2591   2,  21 |              pytała biała pani. Smerdy się po głowach skrobały.~- Groźby
2592   2,  21 |             chodzą po polu, po dworach się gotują, po chatach zbierają...
2593   2,  21 |         przyjdą wici ogniste.~Chwostek się rozsierdził i do wieży go
2594   2,  21 |           wieży stos każę zażegnać, bo się ich nie boję.~Kneźna padła
2595   2,  21 |            Płakała i prosiła. Chwostek się gniewał. Odłożono wyprawę
2596   2,  21 |               zostaniemy z nimi i krwi się kmiecej napijemy... Niech
2597   2,  21 |               nad dolinami zarumieniło się coś na chmurze, która górą
2598   2,  21 |               nim płomię żółte wspięto się wysoko. Pierwszy stos zapalono...~
2599   2,  21 |                     rzekł kneź i śmiać się począł. Wtem chłopcy krzyczeć
2600   2,  21 |                 Stosy z kolei zapalały się po górach, ogniste łuny
2601   2,  21 |               dokoła wiciami. Chwostek się ruszył i krzyknął:~- Stos
2602   2,  21 |           zapalić! Niech znają, że ich się nie zlęknę!...~Na kamieniach
2603   2,  21 |      przybiegli, zapalono ją. Chwostek się uśmiechał. Biała pani nie
2604   2,  21 |               szły posłuszne.~Chwostek się obejrzał ponuro, plunął
2605   2,  21 |           świat i poczuł też spuszczać się na dół do dworu.~Tu w świetlicy
2606   2,  21 |             niż w polu! Dzieci rzuciły się matce do nóg, aby im zostać
2607   2,  21 |          dozwoliła. Nogą tupnęła, brew się jej namarszczyła.~- Nie -
2608   2,  21 |                  rzekła - nie, pytałam się dziś wróżki, patrzałam na
2609   2,  21 |                zapowiada... Sprawdziły się już ognie, którym nikt wierzyć
2610   2,  21 |             wiem... zginiemy my, niech się będzie pomścić komu...~Chwostek
2611   2,  21 |               pomścić komu...~Chwostek się gniewać począł, rozgniewała
2612   2,  21 |              odstąpił i rzekł:~- Dziej się, co chce!~Kneźna chłopcom
2613   2,  21 |               co chce!~Kneźna chłopcom się do drogi kazała gotować.
2614   2,  21 |       świetlicy.~- Widzicie - odezwała się Brunhilda - to zapowiedź
2615   2,  21 |            zapowiedź wojny. Jutro może się ona rozpocznie. Gród będzie
2616   2,  21 |                rozpocznie. Gród będzie się bronić... Wezmą dwór i grozisko,
2617   2,  21 |             dwór i grozisko, schronimy się na wieżę... miesiąc, dwa,
2618   2,  21 |                 my wytrzymamy. Rzucili się synowie jeszcze raz do nóg
2619   2,  21 |        popłynął...~Jezioro całe od łun się paliło, a łódka po nim mknęła
2620   2,  21 |            zarosłe brzegi, w cień, aby się prześliznęła nie postrzeżona.
2621   2,  21 |              siadła u ognia, wpatrzyła się w węgle żarzące i tak nade
2622   2,  21 |          gromad zbrojnych?~- Nie rusza się nic! Nie widać nic... cicho
2623   2,  21 |              spokojnie. Chwost zaśmiał się.~- Nie będą śmieli, nie
2624   2,  21 |              Nie będą śmieli, nie ważą się...~Czekali dzień cały, do
2625   2,  21 |             drugi i trzeci. Pochwycili się wszyscy na nogi, czeladź
2626   2,  21 |           ogromnego; jak smok dźwigało się z wolna i toczyło po ziemi.~
2627   2,  21 |           gromady, które nagle z niego się wyroiły.~- Kmiecie na gród
2628   2,  21 |           można pod lasem tłumy, które się poruszały, sunęły, powiększały.
2629   2,  21 |            lewo, na wsze strony sunęły się gromady ciągnąc bez pośpiechu,
2630   2,  21 |      zakrzyknął - most spalić!~Rzucili się wnet ludzie za wrota, do
2631   2,  21 |           widzieć nie dawał, aż płomię się rozpostarło i sycząc dyle
2632   2,  21 |         poczęło obejmować, a podniosło się i buchnęło do góry. W czerwonych
2633   2,  21 |            czerwonych blaskach ukazała się wieża i dwór, i cała okolica
2634   2,  21 |           wkoło, tylko trzask palących się belek i dym czerwony ku
2635   2,  21 |                dym czerwony ku obłokom się kłębił wysoko jak druga
2636   2,  21 |          kazali most walić kołami, aby się zapadł i obalił prędzej.
2637   2,  21 |                 na wpół spalone sycząc się po falach toczyły. Łodzie
2638   2,  21 |               panował. Chwostek w boki się wziąwszy patrzał. Czoło
2639   2,  21 |             wziąwszy patrzał. Czoło mu się marszczyło tylko i usta
2640   2,  21 |           jaszczurczy.~Powoli dopalały się pale, ogień przygasł, ciemność
2641   2,  21 |                 ciemność po nim wydała się czarniejszą, noc nieprzejrzaną.
2642   2,  21 |     czarniejszą, noc nieprzejrzaną. Co się w tych martwych kryło ciemnościach,
2643   2,  21 |       zdrętwiały jakby Chwostek, potem się ruszył nagle, odzyskując
2644   2,  21 |              wydawać rozkazy.~Wnet coś się potoczyło przez podwórce
2645   2,  21 |                łupinie, nie poruszając się prawie, rękami wodę rozgarniał
2646   2,  21 |              płynął. Czółenko posuwało się nie pluszcząc, nie drgając,
2647   2,  21 |             Ludzie na wałach pokładali się i patrzą w ciemności. Na
2648   2,  21 |                straż chodzi i rozgląda się dokoła. Nie widać nic...
2649   2,  21 |           jakby gromady w ziemię gdzie się zapadły.~Człeczek o jednym
2650   2,  21 |            Człeczek o jednym oku dobił się do brzegu, łupinkę schował
2651   2,  21 |             wschodnim, a po ziemi mgły się powlokły - i nic nie widać -
2652   2,  21 |            widać - ziemia tylko dyszeć się zdaje i poruszać... Mgła
2653   2,  21 |          mgłami na wschodzie czerwieni się i złoci, wiatr poszedł po
2654   2,  21 |          oczyma zjeść chcieli.~- Niech się napatrzą! - zamruczał i
2655   2,  21 |           łamie i oczy zakrywa. Chwost się śmieje, ale blady chodzi
2656   2,  21 |               stanęli, stoją, posuwają się tylko coraz bliżej, coraz
2657   2,  21 |                tej strony łuki i proce się sposobią.~Słońce weszło,
2658   2,  21 |              Chwoście obrzydły! Pokłoń się słońcu, a pożegnaj, bo go
2659   2,  21 |               Na prawo, na lewo czółna się gromadzą, jakby z ziemi
2660   2,  21 |            jakby z ziemi rosły, ludzie się do nich cisną, tratwy spuścili
2661   2,  21 |                okrzyk ze stron obu, aż się ziemia zatrzęsła, stado
2662   2,  21 |               krucze ze stołba zerwało się z wrzaskiem i uniosło w
2663   2,  21 |                obu stron. Na dół toczą się głazy i belki, ludzi ciągnąc
2664   2,  21 |             Padają odepchnięci i cisną się na ich miejsce drudzy, po
2665   2,  21 |             drudzy, po zabitych drapią się żywi.~- Na wały! Na wały!~
2666   2,  21 |             razy odparto napaść, toczy się trzecia gromada, nacisnęła
2667   2,  21 |           podwórze i do wrót... Ludzie się wpół pozwierali i mocują...~
2668   2,  21 |               lub doborny!~Na drabinie się roi czarno, gnie się pod
2669   2,  21 |          drabinie się roi czarno, gnie się pod ciężarem ludzi, a wieżyca
2670   2,  21 |               ze wszech stron, obronić się nie mogła, trupami usłane
2671   2,  21 |               twarzami.~Kto żyw wspina się na drabinę, a tu już z góry
2672   2,  21 |                opanowali Myszkowie. Co się nawinęło, padło... co oszczepy
2673   2,  21 |             izbie i komorach rozbiegli się ludzie, zabierać, szukać,
2674   2,  21 |              teraz patrzą wszyscy. Ani się przybliżyć do niej. Kto
2675   2,  21 |             przystąpi, ginie. Kamienie się sypią z góry i gniotą. Odstąpili
2676   2,  21 |                buchają dymy, świetlice się palą!~- Niech kamień na
2677   2,  21 |            swój lud, do kupy... Kazano się położyć w podwórzach - niech
2678   2,  21 |             nie pośpieli wyratować, co się zostało, gdy ogień obszedł
2679   2,  21 |        podwórza na odległy wzgórek. Tu się im okropny widok przedstawił.~
2680   2,  21 |            razem zmieszane. Wzdrygnęli się idący.~- Ostatni z ich rodu! -
2681   2,  21 |              synów, którzy na Niemcach się hodują! - dodał drugi.~-
2682   2,  21 |          pobożni - po zgonie musieliby się włóczyć po ziemi, ażby nie
2683   2,  21 |         ognistym krwawym łożu w popiół się obracały. Niebieskie ogniki,
2684   2,  21 |             Niebieskie ogniki, unosząc się nad nimi, duchy z sobą wyprowadzały.~
2685   2,  21 |               lizało mury jego i pięto się wysoko, jakby do wnętrza
2686   2,  21 |            dostać chciało. Dym wciskał się oknami.~Nad wieczór począł
2687   2,  21 |            przygasać. Gromady położyły się na horodyszczu pod stołbem
2688   2,  21 |                nie pożyć, bo kamień mu się nie da; siekierami i młotami
2689   2,  21 |            wierzch nie zalecieć; myszą się i kretem do niego nie podkopać,
2690   2,  21 |                Krwawa Szyja. - Położym się obozem dokoła. Strawy na
2691   2,  21 |             szczętu... Im więcej ludzi się zamknęło, tym głód ich prędzej
2692   2,  21 |               dać wyleźć z jamy.~Stało się, jak rzekli, część kmieci
2693   2,  21 |                ciągnęła do domu, druga się położyła pod wieżą, na grodzie
2694   2,  21 |           jeziora.~Myszkowie zabierali się do jadła, gdy gromada ludzi
2695   2,  21 |         stanęła na wzgórzu rozpatrując się około spalonego grodu i
2696   2,  21 |         podjechała ku starszyźnie. Gdy się zbliżyli, poznano Bumira
2697   2,  21 |                Pepełek?~Myszko śmiejąc się na wieżę wskazał. Bumir
2698   2,  21 |                przyszli i nie pomścili się za nich - rzekł. - Naówczas
2699   2,  21 |           pobiorą w niewolę.~Myszkowie się śmieli.~- Alboż to oszczepów
2700   2,  21 |               mówił Myszko. - Nie boim się, pogróżek!~Zamilkli trochę,
2701   2,  21 |          trochę, Krwawa Szyja podniósł się.~- E... Bumir i wy wszyscy
2702   2,  21 |          kamieniem - począł - nie biję się z wami. Mówię wam tylko -
2703   2,  21 |             mir uczynić, a nie zabijać się na pociechę wrogom!~- Mir
2704   2,  21 |           wieży oczy podnosząc.~Myszko się śmiać począł.~- A dobrze -
2705   2,  21 |                trzeba...~Bumir zadumał się.~- A jutro powiecie to nam!
2706   2,  21 |           siedzi z synem spokojny, wam się nie stało nic... Panować
2707   2,  21 |             rechotanie z wieży słyszeć się dało, a tuż z okna zaszumiała
2708   2,  21 |        homerycznymi nawzajem obrzucali się z obu stron.~- Bumir! -
2709   2,  21 |               plugawa wygubi!~Zawrócił się z koniem przybyły. Myszko
2710   2,  21 |                Bumirze, jeśli ruszycie się w obronie Chwosta, jeżeli
2711   2,  21 |               wnętrza, przestraszyć by się musiał tym, co się tu już
2712   2,  21 |     przestraszyć by się musiał tym, co się tu już tego dnia działo.~
2713   2,  21 |              strzelcy stali i gotowali się do obrony; tu chodził kneź
2714   2,  21 |             jakby zapowiedzią tego, co się na stołbie dziać miało.
2715   2,  21 |           placków kawałki suche ledwie się gdzie znalazły. Studnia,
2716   2,  21 |            szpary patrzała, wydała jej się groźną i straszną. Spytała
2717   2,  21 |          Niektórzy po kątach oglądając się szeptali coś potajemnie.~
2718   2,  21 |           potajemnie.~Wszyscy domagali się głośno jadła i napoju, a
2719   2,  21 |          wracał na posłanie. Spotykali się z żoną milczący, nie mówiąc
2720   2,  21 |            mijali.~Brunhilda naradzała się z Muchą, kneź, gdy mu milczenie
2721   2,  21 |               sługę na stronę i radził się z nim.~Mrok padał, gdy Mucha
2722   2,  21 |           zgniłej słomie, nie gniewali się za to, leżeli przynajmniej.~
2723   2,  21 |               leźć po drabinie i gdyby się kto do stołba przybliżył,
2724   2,  21 |              wodą, ale i na tę rzucili się skwapliwie głodni, i w chwilę
2725   2,  21 |           jedzeniu legli i natychmiast się pospali. Zasnęli wszyscy
2726   2,  21 |               i leżał, nie poruszywszy się nawet. Zasnęli dziwnie jakoś,
2727   2,  21 |                rzucał, z którego jakby się porywać nadaremnie usiłowali.
2728   2,  21 |        panowało na dole.~Mucha spuścił się ku nim z łuczywem w ręku,
2729   2,  21 |             twarzy każdego, przybliżył się słuchając oddechu, policzył
2730   2,  21 |             byli niepotrzebni, których się pozbyła Brunhilda. Z góry
2731   2,  21 |              do podobnego zajęcia, ani się zdziwili, ani opierali,
2732   2,  21 |                i sine twarze i zabrali się do roboty.~Myszkowie ze
2733   2,  21 |              Ciekawych kilku podsunęło się pod wieżę, wnet im na głowę
2734   2,  21 |             owocem dojrzałym, posypało się tymi ludźmi. Oblegający
2735   2,  21 |              zrazu zdumieni.~- Zbywają się gąb niepotrzebnych - rzekli -
2736   2,  21 |       niepotrzebnych - rzekli - bronić się więc i czekać myślą.~Cała
2737   2,  21 |        otworach i na obozowisku paliły się ognie. Spali jedni, drudzy
2738   2,  21 |                z procy i kaleczył, rył się w ziemię lub rozpryskiwał
2739   2,  21 |              pokrakiwali góra uspokoić się nie mogąc ni do gniazd trafić
2740   2,  21 |          zajętych. Nade dniem wszystko się usypiać zdało, ale Myszkowie
2741   2,  21 |             dokoła i ze stołba wymknąć się nikt nie mógł.~Wstał znowu
2742   2,  21 |             Śpiewano pieśni i weselono się przy ogniach.~Na wieży nie
2743   2,  21 |            spędzali strzałami, chowali się za przymurek i nikli. Kilka
2744   2,  21 |                 kamień spadał, śmiechy się rozlegały. Czasem słowami
2745   2,  21 |               pod wieżę. Pomyślano, że się zdadzą. Myszko Krwawa Szyja
2746   2,  21 |               ku oknu. Z wieży rozległ się śmiech i razem z otworu
2747   2,  21 |               i krew prysnęła, chłopak się zachwiał, padł i skonał.~
2748   2,  21 |               straszny. Chwostek śmiał się coraz głośniej. Skoczyli
2749   2,  21 |                nad straconym. Posypali się ludzie i zgniecione wyniesiono
2750   2,  21 |               mroku do obozu przywlókł się mały człeczek z głową postrzyżoną
2751   2,  21 |             Nikt go nie znał. Włóczyło się tak naówczas ubogich, obłąkanych,
2752   2,  21 |               wysysał.~Nie uważano, że się wciąż patrzał na stołb i
2753   2,  21 |                ziemi zbierając. Ciemno się już zrobiło, gdy na darń
2754   2,  21 |          spadać zaczął ku ziemi. Sunął się tak, iż go nie dostrzeżono.
2755   2,  21 |               po gładkim murze pełznąć się zdawało jak pająk olbrzymi.
2756   2,  21 |                duch.~Cień ten podnosił się do góry ciągle, na ostatek
2757   2,  21 |             ciągle, na ostatek zbliżył się do otworu, cicho odsunęła
2758   2,  21 |              do otworu, cicho odsunęła się okiennica i miał zniknąć
2759   2,  21 |          bartnik puścił strzałę, krzyk się dał słyszeć, znikło wszystko.~
2760   2,  21 |              która nadbiegła, ale krew się lała. Dano huby i chust,
2761   2,  21 |              tak pysk otworzył, trzeba się nad tobą ulitować chyba
2762   2,  21 |              co dać, abyś nie wściekał się.~Chłopaki więc na długiej
2763   2,  21 |                podali smerdzie śmiejąc się a szydząc. Mimo że wiedział,
2764   2,  21 |              ano, zobaczym! ~Nocą, gdy się młodzież ciekawa podkradła
2765   2,  21 |            przykładała do ścian, zdało się, że tam coś mruczało i szemrało
2766   2,  21 |           urwana gęśli struna.~Burzyło się i kołatało potem znowu w
2767   2,  21 |         gruchocząc, padało i trzaskało się. Potem cisza była długa.
2768   2,  21 |        Niekiedy twarze blade ukazywały się w oknach i nikły, zdały
2769   2,  21 |                w oknach i nikły, zdały się chcieć napić powietrza usty
2770   2,  21 |             dnia milczała wieża, krucy się do okien cisnęli, obsiadali
2771   2,  21 |               na rozmowę, nie odezwał, się nikt. Stali jeszcze dni
2772   2,  21 |             oczekiwanie dojadło, końca się dopominano. Sprzykrzyło
2773   2,  21 |                dopominano. Sprzykrzyło się patrzeć na mur i do ptastwa
2774   2,  21 |                 Drabiny mocowano; nikt się nie pokazywał, dostali się
2775   2,  21 |             się nie pokazywał, dostali się do zapartego wchodu, nikt
2776   2,  21 |              głuchym grzmotem stoczyły się aż na dno.~W wieżycy ciemno
2777   2,  21 |               przybiły jednych, drudzy się padając pozabijali.~Na górnej
2778   2,  21 |         zostali na długie konanie.~Gdy się wdarto do wieży, całe obozowisko
2779   2,  21 |                 całe obozowisko ozwało się wielkim okrzykiem. Kmiecie
2780   2,  21 |               do góry, zaczęto grzebać się w gruzach szukając ukrytych
2781   2,  21 |               Chwostka, a rozbiegające się wnet gromady poniosły po
2782   3,  22 |             pełna była, starszyzna już się po dworach i zagrodach zbierać,
2783   3,  22 |                na naradę powołać.~- Ja się tam wam do niej nie przydam -
2784   3,  22 |           człek przodować nie chcę, bo się na siłach nie czuję... Nie
2785   3,  22 |             lepiej wiecie...~Ścibor mu się uśmiechnął potrząsając głową.~-
2786   3,  22 |                miły ojcze - rzekł - bo się u nas nie na pogodę, ale
2787   3,  22 |                którzy by radzi na gród się dostać chcieli i kneziować...
2788   3,  22 |              iść niż do ludzi. Żegnali się więc u wrót, a Piastun na
2789   3,  22 |           niewiast pytali, dowiedzieli się tylko, iż go dawno doma
2790   3,  22 |          ustąpić. Myśleli może, iż gdy się na innych nie zgodzą ludzie,
2791   3,  22 |                nich powrócą. Spotykano się po drodze milcząc i nieufnie
2792   3,  22 |              Pepełka nadciągała.~Roiło się już przybywającymi kmieciami,
2793   3,  22 |                końmi, czekając, rychło się co pocznie, drudzy, popuszczawszy
2794   3,  22 |    popuszczawszy je na paszę, pokładli się na ziemię, inni chodzili
2795   3,  22 |              kupy do kupy, rozwiadując się i dostając języka.~Wszystkim
2796   3,  22 |         pozbyli.~W gromadzie znajdował się i uzdrowiony już Doman,
2797   3,  22 |              Piastuna próżno.~- Ten by się nam tu zdał - mówiło wielu -
2798   3,  22 |              Do pszczół poszedł...~Już się miało ku południowi, a ludzie
2799   3,  22 |                ku południowi, a ludzie się ściągali powoli; niektórym
2800   3,  22 |                sądzić przyszło. Musnął się starzec po wąsach i brodzie,
2801   3,  22 |            każdy ma co czynić. Chciało się wam pana odmienić, próbujcie
2802   3,  22 |        zgromadzenie mirami i rodzinami się rozłożyło. Myszków było
2803   3,  22 |          najgłośniej szumieli. Na nich się też oczów najwięcej zwracało.~
2804   3,  22 |             dać. Najmożniejsi, równymi się Myszkom czując, cisnęli
2805   3,  22 |                Myszkom czując, cisnęli się też naprzód.~Ze krwi Leszków
2806   3,  22 |                 Ze krwi Leszków zeszło się także dosyć i stali z kmieciami
2807   3,  22 |              przy sobie trzymał na nim się opierając, jakby okazać
2808   3,  22 |            sobie wszyscy, oczyma mówić się zdając:~- Tacyśmy dobrzy
2809   3,  22 |        Szeptano między sobą naradzając się.~- Myszka wybrać - rzekł
2810   3,  22 |             trzeba, abyśmy nań składać się i zsypywać nie potrzebowali...~-
2811   3,  22 |            zwołany opłacił.~Wszczynała się już wrzawa, zgody nie było,
2812   3,  22 |                  nie chcemy ich! Mścić się będą! Precz z nimi!...~Od
2813   3,  22 |                Od słowa do słowa, rody się z sobą w kole ujadać zaczęty;
2814   3,  22 |            Ochłonęli zwaśnieni, oczyma się już tylko wyzywając i mrucząc.~
2815   3,  22 |         spustoszą, zagrody popalą, nim się my na wodza zbierzemy...
2816   3,  22 |          potrzebie tym chytrzejszy, że się porywczym wydawał. Ten Dobek
2817   3,  22 |                trzeba jednego, a swata się ich czterdziestu... za każdego
2818   3,  22 |              za każdego swoja krew bić się gotowa, ustąpić nie chce
2819   3,  22 |            losy? - zapytał. - Czasu by się nie marnowało. Pokładnijmy
2820   3,  22 |            kneziem będzie... - odezwał się Zgorzelec.~Tu się dopiero
2821   3,  22 |              odezwał się Zgorzelec.~Tu się dopiero swar i gwar wziął
2822   3,  22 |              nie chcieli za nic ci, co się pewnego wyboru dla siebie
2823   3,  22 |               już nadchodziła. Poczęto się ruszać z koła. Jedni po
2824   3,  22 |       pojechali nazad z niczym, drudzy się na grodzisku porozkładali,
2825   3,  22 |          raczej na kraj świata, niżbym się niewoli tej miał poddać...~
2826   3,  22 |            poddać...~Myszkowie, którzy się na pewno spodziewali, że
2827   3,  22 |         potrafimy.~I tak porozpraszali się wszyscy, nieradzi z siebie,
2828   3,  22 |              niż do ludzi, a gdybyście się byli do nas pokwapili, może
2829   3,  22 |               was radę dały...~- A cóż się tam u was stało? - zapytał
2830   3,  22 |                pięści pokazujemy. Wiec się zrywa A że my sami wybierać
2831   3,  22 |                nie dokazał... Jużeście się to rozjechali?...~- Jedni
2832   3,  22 |            Porwałem Wisza córkę, bo mi się srodze podobała... Na koniu
2833   3,  22 |                dostał - odparł śmiejąc się Doman - wymknęła mi się
2834   3,  22 |                się Doman - wymknęła mi się i uciekła do chramu na Lednicę,
2835   3,  22 |               chramu na Lednicę, a jam się długo lizać musiał...~Piastun
2836   3,  22 |             zawsze pierwszej żal.~Wtem się głos dał słyszeć z boku
2837   3,  22 |                   hal ha!...~Obejrzeli się i ujrzeli staruchę, która
2838   3,  22 |         ujrzeli staruchę, która do nóg się im kłaniając głową i rękami,
2839   3,  22 |             głową i rękami, uśmiechała się.~- A ty na wiec czy z wiecu? -
2840   3,  22 |             szydersko Dobek - może byś się nań przydała?~- Dopiero
2841   3,  22 |          Jaruha. - Raz, mówią, trafiło się tak, że w mrowisku nie stało
2842   3,  22 |              pan z dębu spadłszy zabił się, a potomstwa po sobie nie
2843   3,  22 |             złupić mrowisko... Zebrała się starszyzna i radzi... Jedni
2844   3,  22 |               co do tego?...~Rozśmieli się słuchający, a Jaruha pokłoniwszy
2845   3,  22 |       słuchający, a Jaruha pokłoniwszy się poszła do Rzepicy piwa się
2846   3,  22 |             się poszła do Rzepicy piwa się napić.~Więc przybyli mocno
2847   3,  22 |                 Radźcie beze mnie, jam się nie zdał...~Nazajutrz dzień
2848   3,  22 |                toż samo było. Zjechali się starsi radzić, a poczęli
2849   3,  22 |               było około stołba wijące się ludzi gromady, to przypadające
2850   3,  22 |              odskakujące i rozchodzące się daleko, to nabiegające na
2851   3,  22 |      nabiegające na siebie znowu. Ręce się podnosiły do góry... i głosy,
2852   3,  22 |         wszyscy szli precz i za chwilę się do kupy cisnęli.~Zgody nie
2853   3,  22 |               wody, nie ma zgody. Mało się już za włosy nie pobierzemy.
2854   3,  22 |               chciał być, a słuchać by się nikomu nie chciało.~- A
2855   3,  22 |              ludzi zbierze więcej, sam się kneziem ogłosi i będzie
2856   3,  22 |                zrzucać było? - odezwał się stary - wszak i on takim
2857   3,  22 |                  rzekł po chwili. - Co się stało Pepełkowi i Leszkom,
2858   3,  22 |             jak wczoraj ludzie, kłócąc się i czubiąc o ziarna jak wczora
2859   3,  22 |                na przedsieniu, dziwiąc się w duszy swej, że ludzie
2860   3,  22 |       strasznym brzemieniem, i cieszył się też, iż ubogi był, a nie
2861   3,  22 |              Wiec, powiadano, rozszedł się z niczym lub gorzej jeszcze,
2862   3,  22 |               Leszki po cichu cieszyli się z wszystkiego, bo niejeden
2863   3,  22 |           kilka, ale wrzało i gotowało się po zagrodach. Nadchodził
2864   3,  22 |                świąteczny żniwa. Zdało się tym, co przewodzili, że
2865   3,  22 |            drugim razem wiec nie darmo się zbierze i wybór stanąć musi.
2866   3,  22 |           Poczęto więc znowu obwoływać się na zbór a sejm nowy nad
2867   3,  22 |               chciało. Byli i tacy, co się cieszyli, że knezia nie
2868   3,  22 |              roboty dosyć, a nad Wartę się tak rychło wybrać nie mogą.~
2869   3,  22 |              uczynili Myszkowie, a gdy się o tym dowiedział Bumir i
2870   3,  22 |              jego drużyna, nie chcieli się też dać wyprzedzić, naładowali,
2871   3,  22 |               bo doświadczeńsi, więcej się przysłuchiwali niż mówili
2872   3,  22 |           Wizun stary, który przybywać się zdawał znużony z drogi dalekiej.~
2873   3,  22 |        proroczo widział a wiedział, co się dziać miało... Chadzano
2874   3,  22 |             przychodził, a spodziewali się, iż przemówiwszy do zgody
2875   3,  22 |                zgody nakłoni.~Więc gdy się z dala ukazał, i Myszkowie,
2876   3,  22 |           miejsce zrobiono i częstować się poczęli z dobrą myślą. Dzień
2877   3,  22 |           wszelkiego stało siła, a gdy się raz ugaszczać zaczęto, ani
2878   3,  22 |             raz ugaszczać zaczęto, ani się postrzeżono, jak dobra część
2879   3,  22 |                 Wizun milczał. Myszkom się zdało, że go mieli za sobą,
2880   3,  22 |           sprawy końca.~Stary obejrzał się dokoła i namyśliwszy począł:~-
2881   3,  22 |              począł:~- Po tom ci ja tu się przywlókł, ażebym wam prawdę
2882   3,  22 |             pytając, co czynić, abyśmy się od biedy uratowali. Wracam
2883   3,  22 |                mi rzeczono...~Obejrzał się, słuchano w milczeniu, a
2884   3,  22 |             Myszko spytał: - Jakżeście się do Retry dostali?~- Któż
2885   3,  22 |                miał uczynić? - odezwał się Wizun. -Zatrzymywali mnie
2886   3,  22 |              Do Radegasta też niełatwo się dobić... Leży kontyna na
2887   3,  22 |           każdej z nich pukać i prosić się, bo u każdej stróż stoi
2888   3,  22 |              otaczają, z których dwoje się tylko otwiera, a trzecie
2889   3,  22 |              Słuchając Wizuna, wszyscy się po sobie oglądali i widać
2890   3,  22 |              możemy... Jedni z nas już się Niemcom poddali i trzymają
2891   3,  22 |            sąsiady braćmi wojują, inni się po lasach chowają, a swoich
2892   3,  22 |              żyje jako woli, a do kupy się zebrać i w kupie zgodzić
2893   3,  22 |                 do świątyni, spotykali się tam z Serbami i Ludkami,
2894   3,  22 |               łamali, a nazajutrz znać się nie chcieli...~- Niemcy
2895   3,  22 |              mają jednego wodza, a gdy się pokłócą, ten ich jedna jak
2896   3,  22 |              zwierzom dzikim dostajemy się na pastwę.~- Gdy inaczej
2897   3,  22 |          milczenie, a co wprzódy każdy się wielkim czynił, teraz by
2898   3,  22 |             teraz by był rad mniejszym się stać lub okazać. I nie w
2899   3,  22 |                 Wszystkie rody poczęły się kupić i ustawiać, a każdy
2900   3,  22 |     przepowiedni zapomniano. Myszkowie się krwią przelaną i pracą chlubili,
2901   3,  22 |          jakimś prawie, inni bogactwem się zalecali.~A że gromada Krwawej
2902   3,  22 |             przeciwnego końca, zerwała się burza i odskoczyła połowa,
2903   3,  22 |               powstawali, rozpierzchli się, rozbiegli.~Zgody nie było...
2904   3,  22 |                szła na okopy, pokładła się na trawie i pijąc narzekała
2905   3,  22 |             dzidzie oparty i uśmiechał się. Słońce zapadało.~Wtem na
2906   3,  22 |           ukazując a krzycząc.~Porwali się wszyscy, biegnąc ku niemu.
2907   3,  22 |               biegnąc ku niemu. Zsunął się wtem z konia wołając głosem
2908   3,  22 |               biegli; popłoch i wrzawa się stała niezmierna.~Tegośmy
2909   3,  22 |              stała niezmierna.~Tegośmy się doczekali spierając i krzycząc! -
2910   3,  22 |               stanąwszy na stronie; im się z synami Chwostka łatwiej
2911   3,  22 |                o głowy szło... zwołali się do kupy osobno.~- Na koń,
2912   3,  22 |           zapadła, w stronie, z której się spodziewano najazdu, dalekie
2913   3,  22 |                zborne miejsce, wszyscy się gotować musieli, niejednym
2914   3,  22 |         Trzeciego dnia dopiero zaczęły się gromady powoli spływać nad
2915   3,  22 |            pytając wyboru Dobek, który się pierwszy znalazł na placu,
2916   3,  22 |                 aby je wymóc, gdyby mu się kto sprzeciwił.~Ledwie ówczesny
2917   3,  22 |              ówczesny lud zbrojny mógł się nim nazywać. Nie byli jeszcze
2918   3,  22 |            Konieczność obrony uzbrajać się im kazała, ale uzbrojenie
2919   3,  22 |        miedziana stara broń u niewielu się znajdowała; szła czeladź
2920   3,  22 |                zbroję, a ozdobną zwała się tarcz, gdy ją kto skórą
2921   3,  22 |         drugich, a tu mu czeladź zaraz się waśnić poczynała, że ją
2922   3,  22 |               chcieli. Lecz Dobek, gdy się rozpalił, ani spał, ani
2923   3,  22 |              na konia siadł. Śmiały mu się oczy i drgały usta. Ku wieczorowi
2924   3,  22 |            zwiady, aby dopytali, gdzie się nieprzyjaciel obracał. Dopiero
2925   3,  22 |                nieco u jeziora położył się z ludźmi w gaju, aby nocą
2926   3,  23 |            jakie pochwycić mogli, kędy się przesunęli, zostawała po
2927   3,  23 |           Cicho i ostrożnie przerzynać się poczęli lasami, po bokach,
2928   3,  23 |               aby przepatrywali, gdzie się nieprzyjaciel znajdował
2929   3,  23 |               i chat zbiegli, chroniąc się przed nieprzyjacielem na
2930   3,  23 |                jęcząc, zawodząc, tuląc się do siebie za każdym szmerem
2931   3,  23 |             szmerem w dali, zdradzając się krzykami.~Ci mówili, że
2932   3,  23 |                łupiąc zagrody zapijali się, a najadłszy i opiwszy,
2933   3,  23 |          złapanych w lesie stary jeden się podjął drogę ku Niemcom
2934   3,  23 |         gromady, krajem lasu posuwając się ku północy. Księżyca na
2935   3,  23 |      dogasające ogniska.~Dobek wysunął się naprzód rozpatrzeć, jak
2936   3,  23 |            było pilno. Nie spodziewali się znać najeźdźcy, aby im kto
2937   3,  23 |               z jednej strony dozwalał się podkraść niemal do samego
2938   3,  23 |             dolinie.~Ludzie, na ziemię się pokładłszy, pełznęli cicho
2939   3,  23 |                łakomą zdobyczą, choćby się nie obciążyli lupami. Lud
2940   3,  23 |              obciążyli lupami. Lud tam się do nich kupił z całego wendyjskiego
2941   3,  23 |       złupiwszy dworów wiele, położyli się właśnie obozem u lasu, w
2942   3,  23 |           Spoczywali bez straży. Jadło się warzyło w kociołkach, tarcze
2943   3,  23 |               krzyki a wołania słyszeć się dawały.~Pastwili się nad
2944   3,  23 |           słyszeć się dawały.~Pastwili się nad niewiastami i dziećmi
2945   3,  23 |          między niewolnikami - w sercu się im gotowało. Opodal trochę
2946   3,  23 |            dziada wnukom Sasi trzymali się na uboczu, straż przy nich
2947   3,  23 |                dwu zbójów przemówiwszy się porwało z ziemi i cisnęli
2948   3,  23 |              porwało z ziemi i cisnęli się na siebie, chwycili za bary
2949   3,  23 |              Polanie mieli czas dobrze się rozpatrzyć i rozmyślić.
2950   3,  23 |             najbliżej ich leżeli, cale się niczego nie spodziewając,
2951   3,  23 |           wrzeszczeli, iż zbliżających się posłyszeć nie mogli. Łamane
2952   3,  23 |                Dobek ze swoimi zbliżył się na sam kraj lasu, kilka
2953   3,  23 |               Konie jazdy opodal nieco się pasły na łące. Dobek, który
2954   3,  23 |              kazał swoim wprzód, nimby się na odpoczywających rzucili,
2955   3,  23 |        odpoczywających rzucili, starać się ich osaczyć dokoła jak zwierza
2956   3,  23 |         zapierający do ucieczki.~Stało się tak; z jednej tylko strony
2957   3,  23 |              część oddzielił Dobek, by się natychmiast do jeńców podkradła
2958   3,  23 |             róg wziąwszy dał znak, aby się rzucono na Pomorców.~W obozie,
2959   3,  23 |               usłyszano głos ten, nikt się nie ruszył; sądzili, że
2960   3,  23 |           swoich znak daje, nie ulękli się i nie spłoszyli. Gwar i
2961   3,  23 |             górą.~Wtem z lasu posypali się Polanie pędem lecąc i spadając
2962   3,  23 |              wrzasków złożony, rozległ się jak grzmot po lesie i już
2963   3,  23 |              okrzykiem ruszyli zbrojąc się w głownie i koły, bliższych
2964   3,  23 |             dusiły, nim na nogi porwać się uspieszyli.~Tylko dalej
2965   3,  23 |         zamieszaniu i popłochu gniotła się sama, zabywszy broni i lecąc
2966   3,  23 |                 Pomorcy ściśnięci wili się bezbronni, padając pod oszczepami
2967   3,  23 |            stojący też dalej podnieśli się zrazu, za broń chwyciwszy,
2968   3,  23 |        chwyciwszy, ale na nich rzuciła się nawała wielka, zagnała ich
2969   3,  23 |                 W pogoń za nimi puścił się Dobek w kilkanaście koni,
2970   3,  23 |             Wrócili więc, spodziewając się, że ta mała garść, tułając
2971   3,  23 |              że ta mała garść, tułając się po spustoszonym kraju, zagarnięta
2972   3,  23 |              spętani, nie spodziewając się już nigdy zagród swoich
2973   3,  23 |                 jakby na nowo na świat się narodzili, szaleli z radości
2974   3,  23 |            drodze.~Z północy skończyło się wszystko, radość niezmierna
2975   3,  23 |             radość niezmierna śpiewami się rozlegała po lesie. Dobek
2976   3,  23 |               pagórki ogniste wznosząc się na pobojowisku daleko łuną
2977   3,  23 |              ogni opowiadając, skarżąc się, dziękując obrońcom. Choć
2978   3,  23 |            jeńców przecie do dwóch kóp się zebrało. Tych zaraz łykami
2979   3,  23 |                swoi jęcząc leżeli.~Gdy się tak powoli uspokoiło wszystko,
2980   3,  23 |               śledząc, czy między nimi się kto z dowódców i znaczniejszych
2981   3,  23 |             Pomorcy, lud dziki, korzyć się i litości prosić nie mieli
2982   3,  23 |             jeniec wściekły, rzuciwszy się, palec odkąsił, choć wiedział,
2983   3,  23 |              za plecy towarzysza ukryć się starał. Wyciągniono go wnet
2984   3,  23 |               ja go, to Niemiec, Hengo się zowie. Zamianą wrzekomo
2985   3,  23 |             padłszy płakał dopraszając się litości. Przysięgał, iż
2986   3,  23 |                na pobojowisku, weseląc się i ofiary bogom składając
2987   3,  23 |               rozpłonęły jasno - stała się noc jako dzień. Lasy dokoła,
2988   3,  23 |          tarcze, odzieże, miecze. Było się czym obdzielać i w czym
2989   3,  23 |                odstraszeni, nie odważą się na drugi najazd i Pomorców
2990   3,  23 |                W obozie teraz znalazło się do zbytku wszystkiego, najeźdźcy,
2991   3,  23 |           ludzi i do rana przeciągnęło się ucztowanie i ofiary.~Nad
2992   3,  23 |              radości i dostatku ochota się wzięła wielka a zbytnia,
2993   3,  23 |           rozstawiwszy, na ziemi leżąc się pospała.~Słońce już było
2994   3,  23 |          wysoko, gdy czujniejsi budzić się zaczęli, a tu głód znowu
2995   3,  23 |          zaczęli, a tu głód znowu czuć się dawał; powrócono więc do
2996   3,  23 |        zaskoczyła, nie czas już ruszać się było - zmęczenie dawało
2997   3,  23 |                było - zmęczenie dawało się czuć wszystkim, pozostali
2998   3,  23 |              dym im dokuczał, położyli się nieco opodal, drew przyrzuciwszy,
2999   3,  23 |                drew przyrzuciwszy, aby się ciała podopalały do szczętu.~
3000   3,  23 |                iż wiedział więcej, niż się przyznawał. Nic z niego