Tom,  Rozdzial

3501   3,  27 |          ciągnący oddział silny, który się powiększał coraz. Po strojach
3502   3,  27 |               słychać było, domagające się kneziów.~Miłosz miał ochotę
3503   3,  27 |           ukryty na dane hasło ściągał się i zewsząd opasywał, grodzisko.
3504   3,  27 |             przedzie groźno dopominali się dwu panów swoich. Załoga,
3505   3,  27 |           przerażeniem spojrzawszy, co się pod zamkiem dzieje, pobiegł
3506   3,  27 |              wrót stało, że obronić mu się nie będzie podobna. Ale
3507   3,  27 |                Ale stary, nie uląkłszy się wcale, sługę przekleństwem
3508   3,  27 |            ciągle wykrzykując, poczęli się kłaść obozem pod grodziskiem.
3509   3,  27 |          kroków zaczepnych, nie rzucił się nikt, bluzgano tylko nawzajem
3510   3,  27 |               starszyźnie, domagającej się wydania Leszków, że jeśli
3511   3,  27 |              wydania Leszków, że jeśli się na gród targną, głowy ich
3512   3,  27 |             załoga uzbrojona na wałach się rozłożyła. Byli to ludzie,
3513   3,  27 |               nich, patrzali na to, co się działo, starych żałując
3514   3,  27 |            Miłosz surowy był, obawiano się go, życie tu było nędzne
3515   3,  27 |         nieznośne. U wrót nocą zaczęły się nieznacznie z łajań szepty
3516   3,  27 |                 chodząc z dala, burzył się bijąc sam z sobą, co pocznie,
3517   3,  27 |               sobą, co pocznie, pomści się czy puści wolno, ludzi mu
3518   3,  27 |                wszystko ucichło, zdało się, że z obu stron znużone
3519   3,  27 |            posnęły, gdy cicho rozwarły się wierzeje i gromadka zbrojnych,.
3520   3,  27 |             tłum gęsty wpadł i wtoczył się na podwórze. Chrzęst wrót,
3521   3,  27 |             Chrzęst wrót, które cisnąc się złamano, obudził starego
3522   3,  27 |               miał przy sobie, posuwał się z oszczepem ku wnijściu,
3523   3,  27 |                Ciżba zdziczała rzuciła się rżnąć i mordować mściwie.
3524   3,  27 |                co wrota otworzyli, gdy się rozwściekła ciżba, pozabijani
3525   3,  27 |             pijana śpiewała i cieszyła się swojemu zwycięstwu.~Dwaj
3526   3,  27 |          jakiego ich zuchwalstwo stało się przyczyną.~Z dniem dopiero
3527   3,  27 |               dniem dopiero postrzegli się, iż Bumir i inni Leszkowie,
3528   3,  27 |                i z najemnikami, którzy się na nich też rzucić mogli.~
3529   3,  27 |      skrzeczały.~Resztki załogi, która się po zakątach skryła, wyciągano
3530   3,  27 |           pochodu, tłum powoli wylewał się z okopów na równinę.~Długim
3531   3,  27 |           niknąc w głębi lasu. Naprzód się cisnął tłum gęsty, potem
3532   3,  27 |               pojedyncze zbóje, którzy się schwyconą zdobyczą dzielić
3533   3,  27 |               trupa, chłopak przytulił się doń drżący i płakał.~- Stary
3534   3,  27 |              grom w nim nie wybije, to się samo w nim zajada i swą
3535   3,  27 |               ręce kładnie, ojciec żre się z dziećmi swymi. Bez pogrzebu
3536   3,  28 |                        ROZDZIAŁ 28~Gdy się już na wyprawę przeciwko
3537   3,  28 |           bardzo było komu, a trafiało się często, że i w dyby pozabijani
3538   3,  28 |              dyby pozabijani na polach się rozkuwali, szli w lasy i
3539   3,  28 |              szli w lasy i przekradali się do swoich, prowadząc ich
3540   3,  28 |             zabrał był z sobą. Ten, że się tu już dawniej włóczył po
3541   3,  28 |                przemówić. Strasznie mu się na wieżycę z motłochem iść
3542   3,  28 |                układną postawą wyprosi się u niego. Gdy go skrępowanego
3543   3,  28 |           przed starym na kolana żaląc się, iż mu się tu od wszystkich
3544   3,  28 |                kolana żaląc się, iż mu się tu od wszystkich straszna
3545   3,  28 |          zarobek, ludziom służę, wojny się lękam, mienia całego pozbyłem,
3546   3,  28 |            żebraka wyszedłem. Litujcie się, panie, nade mną!~Wysłuchawszy
3547   3,  28 |             wojna ma prawa swoje, kraj się bronić musi i bezpieczeństwo
3548   3,  28 |              Niemców, pytaliby was, co się u nas dzieje, musielibyście
3549   3,  28 |                 abyś tu został, dopóki się wojna nie skończy.~Hengo
3550   3,  28 |          Niemiec płakać umiał i czynić się niewinnym, serce starego
3551   3,  28 |                klęknął i przysiągł, że się z zagrody nie ruszy.~Drugiego
3552   3,  28 |            łachmanach odzieży znalazły się jakieś cudownie ocalone
3553   3,  28 |               istocie, owszem, wciskał się, gdzie było najludniej,
3554   3,  28 |           posług ofiarowywał, a ciągle się tym przechwalał, że miał
3555   3,  28 |         Polanie, i syna z niej. Głosił się przeto przyjacielem. Na
3556   3,  28 |              łupiestwo zadając. Czynił się też użytecznym tym, że miecze
3557   3,  28 |           czystości trzymać.~Zgłaszali się do niego ludzie różni, służył
3558   3,  28 |            zatrzymali sobie? - odezwał się Niemiec. - Teraz chybabyście
3559   3,  28 |            porobił, co potrzeba.~Stało się tedy, że Hengo, przysięgę
3560   3,  28 |                jednym z czeladzi i tak się na nowy dwór dostał.~Tu
3561   3,  28 |              ziemie miał pod sobą, sam się nimi ani rolą, ani stadniną,
3562   3,  28 |           schodziły tak na wylegiwaniu się i na śmiechu, potem nagle
3563   3,  28 |            śmiechu, potem nagle na koń się zrywał, w las prowadził
3564   3,  28 |            zajrzał. Z kałuży gotów był się napić i lada czym pokarmić.~
3565   3,  28 |         przebiegłym był bardzo; zataić się umiał do czasu, z człowieka
3566   3,  28 |          człowieka wyciągnąć, a samemu się przyczaić cicho. Z tej strony
3567   3,  28 |                ludzi.~Hengo, poznawszy się z nim, począł bardzo mu
3568   3,  28 |                z nim, począł bardzo mu się przypatrywać bacznie, po
3569   3,  28 |               do dworu przybyli, zdało się Niemcowi, iż go już całego
3570   3,  28 |               już całego miał.~Poczęło się to od tego, iż gorąco się
3571   3,  28 |              się to od tego, iż gorąco się zabrał do czyszczenia, naprawiania
3572   3,  28 |            umiał Dobka tak zabawić, iż się o niego upominał i z kąta
3573   3,  28 |               jak tam ludzie żyli, jak się niewiasty nosiły, jak się
3574   3,  28 |              się niewiasty nosiły, jak się wojacy uzbrajali, jak panom
3575   3,  28 |            kładziono skóry, na których się wyciągał; miód mając pod
3576   3,  28 |               pieśni słuchał.~Gdy inni się, zabawiając pana, zmęczyli,
3577   3,  28 |              pana, zmęczyli, podkradał się Niemiec. Próbował zrazu
3578   3,  28 |          daremne. Niemcowi zaś zdawało się, że na prostaka trafił.~-
3579   3,  28 |                 napaści, wojny, ludzie się rozbiegają po lasach - niczego
3580   3,  28 |             lasach nie siedzą, do kupy się pod grody z domami zbierają...
3581   3,  28 |                inaczej. Niewiasta, gdy się ustroi, dziesięć się razy
3582   3,  28 |               gdy się ustroi, dziesięć się razy piękniejszą jeszcze
3583   3,  28 |              to wszystko zachwalał, że się Dobek aż z ziemi podnosił
3584   3,  28 |            podnosił słuchając, oczy mu się paliły, szczególniej gdy
3585   3,  28 |                grały i śpiewały.~Dobek się pocieszał tym, że to wszystko
3586   3,  28 |               nie mnie?~Niemcowi zdało się, że go już ma w garści całego,
3587   3,  28 |               nawracając, czemu tamten się nie przeciwił. Prawił o
3588   3,  28 |              był, ilu przy nim rycerzy się znajdowało, jakie życie
3589   3,  28 |              też zajdzie daleko. Hengo się po cichu przyznał, że był
3590   3,  28 |             młodych Pepełków - odważył się nawet szepnąć, iż Dobek
3591   3,  28 |           szepnąć, iż Dobek widzieć by się z nimi powinien, a wziąć
3592   3,  28 |          drugich namawiać, za co by mu się potem wielkie ziemi obszary
3593   3,  28 |               nich i daniny.~- A jakże się to dobić do nich? - spytał
3594   3,  28 |     znaleźlibyśmy sposoby.~Nastręczała się tedy zręczność poznać bliżej
3595   3,  28 |             osobliwe wyprawy, nie mógł się strzymać, aby nie zapragnąć
3596   3,  28 |           tylko za zdrajcę uchodzić mu się nie chciało. Trzeciego dnia
3597   3,  28 |            Niemcowi i pobiegł Piastuna się radzić, co miał czynić.
3598   3,  28 |          korzystać z Niemca, przekraść się do obozu nieprzyjaciela
3599   3,  28 |         Nazajutrz Hengo i on naradzali się na osobności, tak aby ich
3600   3,  28 |                ruszyli nie opowiadając się nikomu, dokąd i po co.~Cieszył
3601   3,  28 |                 dokąd i po co.~Cieszył się Niemiec nie domyślając,
3602   3,  28 |                rzuciwszy dawnych panów się jęli. Dobek milcząc głową
3603   3,  28 |          milcząc głową potakiwał, a co się w nim działo, tego z oczów
3604   3,  28 |            można było wyczytać. Czasem się tylko ukośnie spojrzawszy
3605   3,  28 |               tak lasami przedzierając się, po uroczyskach pustych
3606   3,  28 |                manowcami ku obozowisku się zbliżyli. Dwaj młodzi kneziowie
3607   3,  28 |                obóz wybrane samo przez się było obronne, bo je dwie
3608   3,  28 |               dwie rzeczki, spływające się tu, w widłach obejmowały,
3609   3,  28 |               zbrojnych ludzi kupa już się tu zebrała, inni przyciągali.~
3610   3,  28 |         zebrała, inni przyciągali.~Gdy się u straży stojącej na wąskiej
3611   3,  28 |             oponami ostawiono.~Kręciło się około niej rycerstwo po
3612   3,  28 |               ozdobne.~Czemu najwięcej się dziwił i czego im najbardziej
3613   3,  28 |           myślał, stojąc i rozglądając się swobodnie - poczęło się
3614   3,  28 |                się swobodnie - poczęło się naprzód długie, niezrozumiałe
3615   3,  28 |         zdobycz i zasługę, za którą mu się znaczna nagrody należała.
3616   3,  28 |               i młodzi kneziowie lękać się zdawali, ażeby przybyły
3617   3,  28 |              ażeby przybyły nie okazał się szpiegiem i zdrajcą, podesłanym,
3618   3,  28 |                zabył jeszcze, do Dobka się zaczął odzywać, jaką to
3619   3,  28 |           srogą niewdzięcznością naród się ich ojcu wypłacił za tyle
3620   3,  28 |                zamiast pomocy znaleźli się prześladowani i w niebezpieczeństwie
3621   3,  28 |                stół waląc i odgrażając się wściekle.~Dobek słuchać
3622   3,  28 |           dopóki rozmowa spokojniejszą się nie stała, a panowie nie
3623   3,  28 |              bitwy przyjdzie, rzucicie się na nich z jednej, my z drugiej
3624   3,  28 |           Hengo coś podszepnął śmiejąc się, nawet mu pannę niemiecką,
3625   3,  28 |           Dobek tylko słuchał, kłaniał się, na Niemca swego spoglądając
3626   3,  28 |           gniew dusił za gardło, zmógł się, aby przyjąć te łaski, jak
3627   3,  28 |               podochocili sobie, Dobek się na lepszą myśl zdobył i
3628   3,  28 |           lepszą myśl zdobył i ciesząc się w duchu, że Niemców w pole
3629   3,  28 |          powracać do domu, o dowództwo się zgłosić koniecznie (które
3630   3,  28 |                 Czekał tylko, rychłoli się wyrwie, aby się obozowi
3631   3,  28 |               rychłoli się wyrwie, aby się obozowi cokolwiek przypatrzyć.~
3632   3,  28 |                i zręczność przypatrzyć się temu, czego był ciekawy,
3633   3,  28 |            chodzić musieli. Obchodziła się z nimi starszyzna jak z
3634   3,  28 |       rozpoznać było, ale nie zdała mu się zbyt znaczną: zbroją tylko
3635   3,  28 |         przechodziła.~Gdy Dobek dobrze się już był przyjrzał ludziom
3636   3,  28 |        nadciągnął doń Hengo i przy nim się na straży położył, dopytując
3637   3,  28 |              straży położył, dopytując się ciekawie, jak mu się tu
3638   3,  28 |         dopytując się ciekawie, jak mu się tu podobało. Dobek, choćby
3639   3,  28 |          ochoczy i weseli. Z przyjęcia się niby wielce radował, a Hendze
3640   3,  28 |         Nazajutrz rano bardzo, z nikim się już nie widząc i nie żegnając
3641   3,  28 |                ku lasom, przy czym tak się pokierował Dobek, aby się
3642   3,  28 |              się pokierował Dobek, aby się jeszcze piechocie i jeździe
3643   3,  28 |              dnia gromady niektóre już się w obozie ruszały, a te miały
3644   3,  28 |              pomorskiej granicy, nimby się do niej Polanie zbliżyli.~
3645   3,  28 |              ochota dzika i odgrażania się straszne. Dobek przerzynając
3646   3,  28 |           straszne. Dobek przerzynając się przez kupy tego motłochu
3647   3,  28 |              kupy tego motłochu musiał się tego nasłuchać za wiele
3648   3,  28 |            parł, by co rychłej znaleźć się na swobodzie.~Minąwszy obóz
3649   3,  28 |                o znalezienie drogi już się Dobek nie obawiał - myślał
3650   3,  28 |              je puścić na paszę, Dobek się zakręcił powiadając, że
3651   3,  28 |                zapaśnego łyka znalazło się u siodła. Niemiec człowiek
3652   3,  28 |           ofiarował, ale Dobkowi wydał się on za cienkim.~We dwóch
3653   3,  28 |          cienkim.~We dwóch więc wzięli się z niego grubszy skręcić -
3654   3,  28 |             przystąpił do Niemca i nim się ten postrzegł, zarzucił
3655   3,  28 |            żart Hengo, nie domyślający się jeszcze niebezpieczeństwa,
3656   3,  28 |            skrępowanego tak silnie, iż się wywinąć nie mógł. Sznur
3657   3,  28 |             sam nieco opodal spokojnie się położył na trawie, ogień
3658   3,  28 |       podkładając, aby Hengo upiekł mu się żywcem.~Stało się to tak
3659   3,  28 |            upiekł mu się żywcem.~Stało się to tak szybko, iż Hengo,
3660   3,  28 |               mógł łajać - iskrzyły mu się oczy, leżał, patrzał i nasycał
3661   3,  28 |               leżał, patrzał i nasycał się.~Jęczącym głosem Niemiec
3662   3,  28 |                Jęczącym głosem Niemiec się śmierci wypraszał, lecz
3663   3,  28 |           gałęzi. Dym i płomień, coraz się wyżej podnosząc, już zdrajcę
3664   3,  28 |                sznur poruszany okręcał się z nim wśród płomieni.~Tymczasem,
3665   3,  28 |               w męczarniach skona, aby się od trupa oddalić.~Miotając
3666   3,  28 |                trupa oddalić.~Miotając się jeszcze Hengo coraz słabszym
3667   3,  28 |           Hengo coraz słabszym odzywał się głosem.~Oczekiwanie znużyło
3668   3,  28 |           splunąwszy na trupa i szybko się oddalił.~Lżej mu się potem
3669   3,  28 |            szybko się oddalił.~Lżej mu się potem zrobiło, a że noc
3670   3,  28 |              ku jezioru Lednicy, gdzie się spodziewał znaleźć w pochodzie
3671   3,  28 |              było co najprędzej dostać się do Piastuna i swojej gromady.~
3672   3,  28 |               bezładnie rozbiegających się po lasach i polach, złożył
3673   3,  28 |                szli pieszo, uzbroiwszy się w cięższe oszczepy, pociski
3674   3,  28 |            można i policzyć - uradował się Piastun w duszy: gromady
3675   3,  28 |            swymi wojewodami, posuwając się trzema drogami ku granicy.
3676   3,  28 |              cichości, nie rozbiegając się, aby nieprzyjaciel zawczasu
3677   3,  28 |             aby nieprzyjaciel zawczasu się o nich nie dowiedział, nie
3678   3,  28 |      wojewodami mianował ludzi, którzy się tego nie spodziewali, a
3679   3,  28 |               jeden on wiedział, gdzie się znajdował, drudzy różnie
3680   3,  28 |               zastępstwo drugiemu.~Gdy się to działo, a wszystkie siły
3681   3,  28 |                siły ławą wielką sunęły się ku granicom, jednego wieczora
3682   3,  28 |               starszyzny u ognia grzać się usiedli. Piekli sobie na
3683   3,  28 |       widocznie wysilonego podróżą, bo się na nogach chwiał stojąc.~-
3684   3,  28 |                  Gdzieżeś to bywał? Co się działo z tobą? Ludzie się
3685   3,  28 |              się działo z tobą? Ludzie się o was troskali, czy nieszczęścia
3686   3,  28 |                nie mieliście?~- Działo się zaprawdę ze mną - rzekł
3687   3,  28 |                by uwierzyć trudno, ale się przecie nic złego nie stało.
3688   3,  28 |               za wiedzą waszą udał, że się biorę na wędę, jechałem
3689   3,  28 |            siły mają i co myślą. Stało się tak, że mnie przypuścili
3690   3,  28 |              mi nie żałowali. Wyrwałem się im, spatrzywszy wszystko -
3691   3,  28 |             Niemiec, co z wami był? Co się z nim stało? - zawołała
3692   3,  28 |               podziwieniu wielkim, nim się posypały pytania - jak Pomorcy,
3693   3,  28 |             nadążać było potrzeba, aby się im nie dać wyścignąć. Z
3694   3,  28 |             przez Piastuna sile równać się nie mogła, orężem tylko
3695   3,  29 |                polami, ostępy posuwały się gromady zbrojne ku jezioru
3696   3,  29 |                 jakby zwierza spłoszyć się obawiały. A stało się, zrządzeniem
3697   3,  29 |         spłoszyć się obawiały. A stało się, zrządzeniem dziwnym, że
3698   3,  29 |               puszcz na równinę. Mogło się to nazwać wróżbą szczęśliwą
3699   3,  29 |          porządku i jedne przy drugich się kładły.~Tu postanowiono
3700   3,  29 |              Tu postanowiono zatrzymać się do jutra, czekać na nieprzyjaciela,
3701   3,  29 |               Ze trzech stron ściągały się miry i szykowały powoli,
3702   3,  29 |               skraju lasów poruszające się gromady, które naprzeciw
3703   3,  29 |              ich siły.~Nie spodziewali się znaleźć Polan w gotowości
3704   3,  29 |               stanęły wryte. Zmieszali się widocznie najeźdźcy, obiegać
3705   3,  29 |             końmi na boki, rozpatrując się w sile nieprzyjaciela. Nad
3706   3,  29 |            Polanie, wcale nie ulękłszy się wroga, nie ruszyli się nawet
3707   3,  29 |        ulękłszy się wroga, nie ruszyli się nawet z miejsc swoich. Pomorcom
3708   3,  29 |           swoich. Pomorcom też, choćby się byli może cofnęli radzi,
3709   3,  29 |             kazali swoim dalej wysuwać się na pole. Gromada ta, zrazu
3710   3,  29 |              rosnąć poczęła, rozciągać się, zwiększać i posuwać naprzeciw
3711   3,  29 |     przeciwnika. Dziki wrzask rozniósł się ponad szeregami. Polanie
3712   3,  29 |              najeźdźców rósł, wyciągał się, rozdymał i odgrażał.~Ze
3713   3,  29 |              dawniej rude włosy pasami się przebijały, rumiany i świeży
3714   3,  29 |              Ścibora był starszy, zwał się Nagim. Na głowie miał czapkę
3715   3,  29 |               on rozkazy dawał, już by się rzucił na Pomorców nie dając
3716   3,  29 |                z garścią małą wdzierał się od granicy Pomorzan we wnętrzności
3717   3,  29 |           kędzierzawy włos nastrzępiał się wysoko - krępy był i szeroki
3718   3,  29 |               męstwa. Znano go, że gdy się przy czym uparł, a rzekł,
3719   3,  29 |              iż tak być ma, nie cofnął się, choćby życiem przyszło
3720   3,  29 |                nie było jak tam, gdzie się bić miano. I teraz też usta
3721   3,  29 |             miano. I teraz też usta mu się śmiały jak do najmilszej
3722   3,  29 |    uśmiechniętymi, strojny pięknie, bo się lubił ubierać i błyskotkami
3723   3,  29 |             był pierwszym być i starał się o to, potu i trudu nie żałując.
3724   3,  29 |         szepnął kneziowi, że godziłoby się dać znak do boju, lecz Piastun
3725   3,  29 |              nie śpieszył, rozpatrywał się w tej sile, która ciągle
3726   3,  29 |            ciągle z lasu płynąc mnożyć się jeszcze nie przestawała,
3727   3,  29 |            rodziła.~Po namyśle zwrócił się kneź nareszcie, wejrzeniem
3728   3,  29 |             począć mają - czekaćli, aż się Pomorcy rzucą pierwsi, i
3729   3,  29 |            Żaden z wojewodów ze słowem się nie wyrywał, gdy o kroków
3730   3,  29 |               nad głowami waszymi ptak się unosi jak gołąb biały, a
3731   3,  29 |                jeden człowiek, poczęły się ruszać i kupić, podnoszono
3732   3,  29 |             ziemi, oszczepami najeżały się szeregi.~- Łado!... - wołali
3733   3,  29 |             gromadę zbity tłum mieszał się i rozsypywał, jeszcze nie
3734   3,  29 |           niewielkiej, za nimi zwijali się Pomorcy z żelaznymi mieczami
3735   3,  29 |               łupu.~Gdy Polanie ruszać się zaczęli, wołając: Łado!
3736   3,  29 |             Łado! Pomorcy też posunęli się naprzód z okrzykiem, którego
3737   3,  29 |           pluszczach czerwonych skryli się razem z Niemców orszakiem
3738   3,  29 |             Ścibor i Luty rozstąpiwszy się szeroko zabiegli Pomorcom
3739   3,  29 |               nowych, ostatnie wysunły się nieśmiało i dognały tych,
3740   3,  29 |          spotkanie rosła coraz, łajano się psami i gadzinami, padalcami
3741   3,  29 |           pierwszych szeregach, zwarli się, naskoczyli na siebie i
3742   3,  29 |                Na ziemi leżący jeszcze się dusili i mordowali, gdyż
3743   3,  29 |            siedzącego Klodwiga, wprost się przebił przez ciżbę na niego
3744   3,  29 |              góry, zwijając nim rzucił się na Niemca; ten z koniem
3745   3,  29 |                 na którym stał, zerwał się szybko, zabiegł i mieczem
3746   3,  29 |           karku. Krwawa pręga pokazała się na szyi, ale krew nie trysła,
3747   3,  29 |              strony wywijając obraniał się im zajadle. Siekły go ich
3748   3,  29 |          większych nad pierwszą. Zdało się, że stwardniałej skóry jego
3749   3,  29 |            która go opadła, Luty cofać się musiał, a Klodwiga konającego
3750   3,  29 |             towarzysze. Ustami lała mu się krew.~Bolko Czarny także
3751   3,  29 |               Bolko Czarny także wparł się we środek razem z Myszkiem,
3752   3,  29 |           złamali nieprzyjaciela. Bili się, ale zarazem cofali, gdy
3753   3,  29 |              swobodna ku lasom zwężała się co chwila. Leszkowie ujrzeli
3754   3,  29 |         Pomorcy coraz żywiej też cofać się zaczynali.~W samym środku
3755   3,  29 |     pobojowiska najzajadlejsza toczyła się walka; tu zwarli się ludzie,
3756   3,  29 |           toczyła się walka; tu zwarli się ludzie, którym nie szło
3757   3,  29 |         zwycięstwo, ale tylko o to, by się nasycić mogli i namordować.~
3758   3,  29 |           które życie odzyskiwały, aby się z nową zajadłością rzucić
3759   3,  29 |              zgniecione. Konie gryzyły się z sobą i napadały wściekłe
3760   3,  29 |             kneziowskie wyły, rzucając się na wojaków, i padały przebijane
3761   3,  29 |          przebijane oszczepami.~Słońce się już dawno ku zachodowi chyliło,
3762   3,  29 |            niedobitki już tylko cofały się coraz żywiej, coraz widoczniej
3763   3,  29 |              cale nie chciano, poczęła się więc dzika rzeź a rozbijanie
3764   3,  29 |                rozpaczliwie broniących się ludzi, którym czaszki trzaskały
3765   3,  29 |               ku niebu zwróconą, jakby się jeszcze dźwignąć chcieli,
3766   3,  29 |                dobił, nie mogąc wyrwać się z ostatniego uścisku. Nad
3767   3,  29 |          ptakom niespokojnie unoszącym się górą dać się napaść do syta.~
3768   3,  29 |    niespokojnie unoszącym się górą dać się napaść do syta.~Wyszedł
3769   3,  29 |           szerokim trupów polem. Zdało się, że trupy powstaną, gdy
3770   3,  29 |            wyjąc z daleka i upominając się o część swoją.~U ognia zasiadł
3771   3,  29 |           jeden przed drugim dobijając się tego, by na Pomorze iść
3772   3,  29 |             tylko z bólu, ale twarz mu się śmiała i oczy błyskały radością,
3773   3,  29 |              rzeźwiła go wnet myśl, że się przecie pomszczono na dziczy,
3774   3,  29 |             niszczyła.~- Hej - odezwał się Doman - tu leżeć na wygonie
3775   3,  29 |               za Ludkiem stał, odezwał się też:~- I mnie byście wzięli,
3776   3,  29 |              kolanach trzymał:~Wszyscy się dokoła na ostrów prosili:
3777   3,  29 |           promieniach księżyca bogunki się po wodzie rzucały, jak z
3778   3,  29 |                wyskakiwały niknąć, gdy się zbliżali, jak białe ich
3779   3,  29 |                spadały jasne; zdało im się, że śpiew ich słyszeli,
3780   3,  29 |           tanecznice wprawiły.~Pokazał się wreszcie ostrowu brzeg i
3781   3,  29 |                na łące obozy ludzi, co się tu przed Pomorcami schronili,
3782   3,  29 |             wichrów szumie.~Gdy czółen się zbliżać do brzegu, czekała
3783   3,  29 |           Dziwa, patrząca w dal, jakby się kogo spodziewała~Doman pierwszy
3784   3,  29 |           królowała jak ona?...~Czółen się już zarył w piasek.~Sambor
3785   3,  29 |        zdumiona wcale, spokojna, jakby się spodziewała i przeczuwała.~
3786   3,  29 |                 a nad Dobkiem schyliła się ciekawie, gdy jęknął z bólu.
3787   3,  29 |                słuchał prawie, schylił się do rannego patrząc, gdzie
3788   3,  29 |             Leży on tam w polu i krucy się cieszą... gardło dał pod
3789   3,  29 |         przodowała. Niekiedy obejrzała się za siebie i rumieniła spotykając
3790   3,  29 |           Domana.~W milczeniu zbliżyli się ku chacie Wizuna i chramowi.
3791   3,  29 |              był trudny.~Doman wymknął się zaraz za nią; stała u źródła
3792   3,  29 |              jej pokraśniało, zwróciła się, spuściła oczy.~- Ja wam
3793   3,  29 |           Ciągle, słuchając, odwracało się dziewczę, potem, jakby co
3794   3,  29 |         szepnęła po cichu, uśmiechając się do niego. - A teraz spoczywajcie
3795   3,  29 |                nie dostrzegł, kiedy mu się wymknęła.~Nie mógł też odejść,
3796   3,  29 |            mówił im o zwycięstwie, jak się potykano i wielu zginęło.~
3797   3,  29 |           począł powieść o bitwie, jak się wszystkie ziemie zeszły
3798   3,  29 |             bronili życia, musieli bić się wściekle. Padali jak snopy,
3799   3,  29 |               Padali jak snopy, walili się jak drzewa, jęczeli jak
3800   3,  29 |               im wkładali pęta, kładli się do nóg, bijąc głowami o
3801   3,  29 |          pękały jak orzechy, krew lała się jak deszczu potoki... płynęła
3802   3,  29 |           strumienia do jeziora, które się zarumieniło od brzegu.~Opowiadał
3803   3,  29 |           Doman, jak biały ptak unosił się nad Piastuna głową, a czarne
3804   3,  29 |                ognia może spodziewając się zobaczyć dziewkę, która
3805   3,  29 |               ciągnął ku brzegowi, aby się w czółnie położyć, gdy za
3806   3,  29 |             szelest posłyszał.~Śmiejąc się szła za nim stara Jaruha.
3807   3,  29 |            Widząc, że stanął i zwrócił się ku niej, zatrzymała się
3808   3,  29 |                się ku niej, zatrzymała się także, potrząsając głową.~-
3809   3,  29 |                by ją goniono?~Zbliżyła się doń oglądając dokoła, jakby
3810   3,  29 |                oglądając dokoła, jakby się lękała być podsłuchaną,
3811   3,  29 |               ją porwiecie, nie będzie się opierała, nie skaleczy... -
3812   3,  29 |              je i kmiecie, a do chramu się okupywali.~Ledwie dokończywszy
3813   3,  29 |             tych słów Jaruha obejrzała się niby przelękła, palce położyła
3814   3,  29 |              zasunęła na czoło, skryła się w zarośla i znikła.~Domen
3815   3,  29 |                 Domen zadumany powlókł się do czółna, legł w nim, ale
3816   3,  29 |              chciał. Nade dniem wyrwał się niespokojny ku kontynie.~
3817   3,  29 |               kaliny moście, wracajcie się mi ze świata, choćby do
3818   3,  29 |        dziewicza piosenka i rozpłynęła się nuceniem tęsknym. Doman
3819   3,  29 |                nuceniem tęsknym. Doman się zbliżał ostrożnie, nie postrzeżony,
3820   3,  29 |            oczy.~I podniosła je, jakby się go tam spodziewała, zarumieniona
3821   3,  29 |               przyłożyła do ust, wzrok się jej niby błąkał, jakby go
3822   3,  29 |                a nie uciekała.~Zbliżył się pozdrawiając ją wesoło.~-
3823   3,  29 |               wam powiedział - odezwał się - gdybyście jej posłuchać
3824   3,  29 |               miał u pasa, czym byście się wy bronili?~Zarumieniona
3825   3,  29 |                 co nie może - odezwała się cicho - nie możecie wy tego! -
3826   3,  29 |             możecie wy tego! - A jakby się stało?~Gdy Doman podniósł
3827   3,  29 |              nie było u tynu, wcisnęła się do chramu, siadła na kamieniu,
3828   3,  29 |               Bywało to nieraz... stać się może teraz... Nie pójdzie
3829   3,  29 |                mi żyć trudno.~W piersi się dłonią bił.~- Stanie się,
3830   3,  29 |               się dłonią bił.~- Stanie się, co się stanie, muszę ją
3831   3,  29 |           dłonią bił.~- Stanie się, co się stanie, muszę ją mieć! Krwią-m
3832   3,  29 |               ją moją zapłacił!~Zerwał się do czółna iść nie patrząc
3833   3,  29 |               za ramię pochwycił.~- Co się ty wijesz i kręcisz?~- Jeszcze
3834   3,  29 |               Wizun głową rzucił.~- Że się to i kmieciom trafiało? -
3835   3,  29 |             tobie co po tym? - A co im się stało za to? - Pytał Doman.~
3836   3,  29 |                baśnie prawić. Odwrócił się i odszedł.~Zerwawszy liść
3837   3,  29 |          powrót w milczeniu oba, tylko się mierząc oczyma, a Doman
3838   3,  30 |              mogiłami pokrywano. Roili się tam ludzie, a choć praca
3839   3,  30 |              na oczy, oszczep w piersi się tłoczy, to wasza zapłata...
3840   3,  30 |           śpiewając, mogiły, mieniając się cały dzień, sypali drugi,
3841   3,  30 |               gród... takom rzekł, tak się stanie.~Ano jeszcze nie
3842   3,  30 |            ochotnie, do oszczepów jęli się wszyscy. W chacie Mirszowej,
3843   3,  30 |            trzeci wojewodowie przyszli się opowiedzieć, iż łodzie i
3844   3,  30 |               wzgórza od lasów ukazała się drużyna w kilkanaście. koni.
3845   3,  30 |            Ściśnięci w kupkę, posuwali się milczący, z pochmurnymi
3846   3,  30 |            ręką nie witał. Obejrzawszy się wokoło dojechali do chaty,
3847   3,  30 |         koniach stali. Tu zatrzymawszy się zsiedli.~Czterej wojewodowie
3848   3,  30 |                stary i młody... napili się jej dużo, nimeśmy ją pomścić
3849   3,  30 |       spuścizna.~- Piastunie - odezwał się Bumir porywczo - my do was
3850   3,  30 |           ciągnął Bumir. - Mieściliśmy się od wieków na ziemi jednej,
3851   3,  30 |          należym, mir dajcie..~Zadumał się Piastun głęboko.~- A dlaczego
3852   3,  30 |          rzekną, czego chcą. Nie złoży się mir, damy im odejść całym.
3853   3,  30 |          wojewodami.~Zapaleńszym wojny się chciało, innym kary srogiej
3854   3,  30 |             wiary nie dawali.~Zasępiły się twarze na samą tę wzmiankę,
3855   3,  30 |                po raz pierwszy spotkał się z ludźmi, co inaczej chcieli
3856   3,  30 |             ludzie znów przy ogniskach się pokładli, ale mruczało wielu.
3857   3,  30 |                przeciw Leszkom, zemsty się ich na sobie obawiając.
3858   3,  30 |            nikogo nie było; zwiększało się szemranie, wielu odzywało
3859   3,  30 |              szemranie, wielu odzywało się, iż Leszkowie na czasie
3860   3,  30 |             poczęli robić kneziowi, iż się dał oszukać, ale na to nie
3861   3,  30 |               nie odpowiadał. Domagano się rozkazów do wystąpienia
3862   3,  30 |              Leszków na drodze od lasu się ukazał. Nieśli stanicę swoją
3863   3,  30 |             długo niechętnymi mierzono się oczyma.~Leszkowie powoli
3864   3,  30 |              ciżbę nagromadzoną, która się temu widokowi przypatrywała
3865   3,  30 |    przypatrywała ciekawie, przecisnęli się dwaj goście obcy, ci sami,
3866   3,  30 |        trzykroć w stanowczych zjawiali się chwilach, zbliżając się
3867   3,  30 |                się chwilach, zbliżając się z poszanowaniem do Piastuna.~
3868   3,  30 |             ziemi siedzących - odezwał się kneź stary. - Dużo ona już
3869   3,  30 |             uprzejmie witając cieszyli się z mężów onych do swej rady.~
3870   3,  30 |           onych do swej rady.~Odezwali się potem najgorętsi, którym
3871   3,  30 |                przeciwko którym bronić się powinniście. Komuż na korzyść
3872   3,  30 |                a choć zrazu starszyzna się burzyła i szemrała, miał
3873   3,  30 |             dar trafiania do duszy, iż się ludzie z wolna uśmierzali,
3874   3,  30 |             lica im już widać było, że się skłaniali do przejednania.~
3875   3,  30 |              niemieccy Pepełków zmówią się jutro na nas, gdy lud rozpuścim,
3876   3,  30 |         rozbrojeni wśród was - odezwał się Bumir - głowy nasze każdego
3877   3,  30 |               Szły narady i powtarzały się głosy rożne, a Piastun słuchał
3878   3,  30 |              goście obcy także, dopóki się nie przebrało słów i przypomnień
3879   3,  30 |              nich nakazująco i odezwał się biorąc kamyk u nóg sowich:~-
3880   3,  30 |             wielkim i radosnym, którym się rozległa okolica.~Zaczęto
3881   3,  30 |           dłonie sobie podawać i stała się chwila wesela, gdy poszła
3882   3,  30 |               bo dawniej panując, dziś się kłaniać musieli i ulegać -
3883   3,  30 |               milczeli. Inaczej ród by się ich wyrzekł cały.~Żywili
3884   3,  30 |              jakąś nadzieję, iż rzeczy się później lepiej dla nich
3885   3,  30 |          dopiero uroczystość rozpocząć się miała. Słano więc po gęślarzy
3886   3,  30 |              ze źródła świętego. A gdy się to działo, jak po dwakroć
3887   3,  30 |           przyszłego grodu.~Lecz stało się, że gdy o wszystkim zawczasu
3888   3,  30 |         Frasunek był wielki. Wtem, gdy się tak rozbiegają na wsze strony
3889   3,  30 |                dwa ptaki białe ukazały się wysoko, lecąc nad głową
3890   3,  30 |            towarzyszyły mu nie trwożąc się ani śpiewem, ani gromadami
3891   3,  30 |          będzie, ale nie jedyną; niech się wszelka siła składa na gród
3892   3,  30 |               dalej, kto chciał i mógł się docisnąć, choć na chwilę
3893   3,  30 |              zgliszcze prastare i zrąb się zarysował na ziemi. W pośrodku
3894   3,  30 |               grodu natychmiast ludzie się krzątać zaczęli, wznosić
3895   3,  30 |         przypominał. A na wiosnę stała się rzecz dziwna: bocian, który
3896   3,  30 |            pracy, głodu, znoju i zimna się nie lękając.~Pozostaje nam
3897   3,  30 |           losach Domana i Dziwy, które się też wkrótce rozstrzygnęły.~
3898   3,  30 |             wkrótce rozstrzygnęły.~Gdy się kmiecie po dworach rozjechali,
3899   3,  30 |            nikt tym odwiedzinom dziwić się nie mógł. Lecz nie wybrał
3900   3,  30 |              nie mógł. Lecz nie wybrał się sam... Najodważniejszych
3901   3,  30 |              Piastun też dozierał, jak się osada wznosiła. Przybywszy
3902   3,  30 |             jednego pod wieczór puścił się samoszóst na Lednicę, ludziom
3903   3,  30 |              Doman pieszo naprzód udał się do chaty Wizuna.~Ten, skoro
3904   3,  30 |                wychowańca i radował mu się wielce. Nie wątpił też,
3905   3,  30 |              już mógł wynijść i o kiju się przechadzać.~Gdy się potem
3906   3,  30 |              kiju się przechadzać.~Gdy się potem stary oddalił, Doman
3907   3,  30 |                oddalił, Doman przyznał się przyjacielowi, z czym przybywał.~-
3908   3,  30 |              jaki usłyszeli, starajcie się, aby rychło za mną pogonić
3909   3,  30 |                 Ponieważ ku wieczorowi się miało, szedł więc Domen
3910   3,  30 |            więc Domen do chramu, gdzie się Dziwę znaleźć spodziewał,
3911   3,  30 |                przyśpieszyć kroku, aby się z nim sam na sam nie spotykać,
3912   3,  30 |               zaszedł jej drogę, że mu się wymknąć nie mogła.~Wolała
3913   3,  30 |          stanąć, aby mu nie okazać, że się go lękała: Doman podszedł
3914   3,  30 |               dopiero widział.~Złożyło się tak szczęśliwie, iż właśnie
3915   3,  30 |              stronę, aby nie obawiając się pogoni mógł ją schwyciwszy
3916   3,  30 |           Dobka przybyłem tu - odezwał się wesoło - ale on biedny,
3917   3,  30 |                 ale on biedny, jeszcze się nie wylizał z rany. Źleście
3918   3,  30 |           Wizun, Nenia i ja - odezwała się cicho Dziwa - ale ranę miał
3919   3,  30 |             jadowitego oszczepu, która się długo goić nie chciała.~-
3920   3,  30 |                 choć na piersi, daleko się rychlej zamknęła! - rzekł
3921   3,  30 |        spuściła i zamilkła. On zbliżył się ku niej - zaczęła się więc
3922   3,  30 |          zbliżył się ku niej - zaczęła się więc cofać ku brzegowi i
3923   3,  30 |           ogarniać zaczynał - oglądała się, czy kto nie nadejdzie i
3924   3,  30 |          brzegiem a on coraz przysuwał się bliżej.~O kilka kroków postrzegł
3925   3,  30 |            który ostrożnie podniósłszy się z sitowia, podglądał i słuchał -
3926   3,  30 |              podglądał i słuchał - kto się zbliżał.~Dokoła jakoś pusto
3927   3,  30 |        uniósłszy nieco fartuch, puścić się miała uciekać, Doman przyskoczył,
3928   3,  30 |             czekali. Przez wodę rzucił się ku nim, niosąc ją na ramionach
3929   3,  30 |            oczy zakrywszy płakała, ale się nie wyrywała Domanowi; upadła
3930   3,  30 |               Nenia, gdyż wnet zjawiła się u brzegu, gdy już o mroku
3931   3,  30 |              gdy i stary Wizun, czegoś się domyślający może, nadążył.~
3932   3,  30 |            wnet dopatrzył i odgadł, co się stało, i kij podniósł, grożąc,
3933   3,  30 |          Płakała ciągle, milczała, ale się nie opierała temu, co za
3934   3,  30 |                znaną okolicę, usta jej się rozśmiały i zapłakane poweselały
3935   3,  30 |                drzwiach Ludek sposobił się wyjść na łowy. Gdy ujrzeli
3936   3,  30 |                twarzą zakrytą, wszyscy się ku nim rzucili.~Wtem Dziwa
3937   3,  30 |       szczęśliwa. Dwie siostry rzuciły się sobie na szyję z krzykiem
3938   3,  30 |              radości - bratowe cisnęły się ją witać - brat biegł pytać,
3939   3,  30 |           witać - brat biegł pytać, co się stało.~Doman zsiadł u wrót.~-
3940   3,  30 |           ramionach, płacząc i śmiejąc się razem. Ludek z drugim bratem,
3941   3,  30 |           śpiewali, skakali i weselili się.~I ja tam byłem, miód, piwo
3942   3,  30 |                bo każda stara baśń tak się przecie kończyć powinna.~
3943   3,  Dop|     tajemniczych, wzrostu i rozwijania się, które świadków, co by je
3944   3,  Dop|         niepojętym sposobem kształtuje się do przyszłych swych losów.~
3945   3,  Dop|      tajemniczy proces ten nie dozwala się dośledzić faktycznie i embriologia
3946   3,  Dop|            charakterystyczne widocznie się istnienia ich domyślać każą,
3947   3,  Dop|        plemiona i narody inne dobijają się sławy i rozgłosu, Słowianie
3948   3,  Dop|         Słowianie chcą spokoju i kryją się, w domowym ognisku znajdując
3949   3,  Dop|                jest pierwsze zjawienie się w dziejach.~Posłuchajmy
3950   3,  Dop|               jest pierwsze objawienie się Słowian światu.~Około roku
3951   3,  Dop|           siedziby, i dlaczego uwijają się około rzymskich granic.
3952   3,  Dop|             pojmanych do Chagana, żeby się przed nim uniewinnić. Jakoż
3953   3,  Dop|           kraju. Oni zaś, nasłuchawszy się o narodu rzymskiego - tak
3954   3,  Dop|             sławie (jak to śmiało rzec się godzi), skorzystali z dogodnej
3955   3,  Dop|            wszystkich barbarów, którzy się z nim zetknęli, a podziwiając
3956   3,  Dop|                idealnym świetle zjawia się nam po raz pierwszy to plemię
3957   3,  Dop|             przy tych śpiewach wyrabia się tam idealna jakaś społeczność,
3958   3,  Dop|        instytucje, później zetknięciem się z innymi narodami nadwerężone
3959   3,  Dop|        mityczny byt, tym idealniejszym się on przedstawia.~Wiara w
3960   3,  Dop|               oręża do boku, wciskanie się obcych pojęć i obyczaju,
3961   3,  Dop|           proces rozkładu jego, psucie się i wyrabianie czegoś, co
3962   3,  Dop|             wyrabianie czegoś, co musi się stosować do bytu, do temperatury,
3963   3,  Dop|       samoistną do dalszego wyrabiania się, przechodzić musi przesilenie
3964   3,  Dop|          zgodnie z ich naturą wyrabiać się i tworzyć sobie cywilizację
3965   3,  Dop|         pozostają marzycielami, a dają się podbijać, zawojowywać i
3966   3,  Dop|            warunków życia i kształtują się odrębnie. Słowiańszczyzna
3967   3,  Dop|                 Słowiańszczyzna dzieli się na niezliczone nie narody,
3968   3,  Dop|             epoka tajemnicza, w której się tworzą pierwiastki Lechię
3969   3,  Dop|           dziejowy. Drugim jest to, co się odgrzebuje z ziemi po mogiłach,
3970   3,  Dop|           Prawie aż do tej chwili, gdy się Lechia ochrzczona ukazuje
3971   3,  Dop|          napisały niewiernie, starając się stworzyć coś pojęciom swojego
3972   3,  Dop|             wieku odpowiedniego.~Godzą się na to wszyscy badacze nasi,
3973   3,  Dop|         Wandzie, Krakusie itp. odnoszą się do pewnych zwrotów i stanowczych
3974   3,  Dop|           puszcz, w ciszy lasów tworzą się dopiero małe grupy pierwotne,
3975   3,  Dop|       pojmujemy łatwo, że to zjawienie się jego poprzedzić musiało
3976   3,  Dop|           musiało wewnętrzne urabianie się, które mu dało siłę życia~
3977   3,  Dop|               każdemu pokoleniu zdawać się musi, iż ono jest w posiadaniu
3978   3,  Dop|             podanie najstarsze poczyna się od Lecha, od niego idzie
3979   3,  Dop|              do nich należące, różnymi się imionami od miejscowości
3980   3,  Dop|               porządkiem owszem musiał się odbywać ów proces tworzenia
3981   3,  Dop|         zupełnie jest odmienny. Miesza się w niej baśń ludowa słowiańska,
3982   3,  Dop|        wydziedzicza. Życie całe skupia się w tym mieście polsko-czeskim.
3983   3,  Dop|              zamkiem, w jaskini zjawia się potwór niesłychanej wielkości,
3984   3,  Dop|               przeraźliwe ryki, rzucał się na najroślejsze bydlęta,
3985   3,  Dop|            wiele, ale w końcu zbrodnia się wydaje, znajdują jej dowody
3986   3,  Dop|         pieśniach starych powtarzające się, ma charakter ludowej powieści.
3987   3,  Dop|                św. Stanisława powtarza się to rozćwiartowanie ciała
3988   3,  Dop|              Jeszcze raz Rytogar stara się ją skłonić do zamęścia,
3989   3,  Dop|             ale Niemcy, przypatrzywszy się pięknej królowej, z zabobonnym
3990   3,  Dop|                po pięknym monologu sam się mieczem przebija. Wanda,
3991   3,  Dop|                bogom poświęca rzucając się do Wisły. Zwłoki jej wydobyte
3992   3,  Dop|                ludu wziąwszy, posłużyć się nimi chcieli do związania
3993   3,  Dop|           rodem, który oprócz tego dał się był poznać z poczciwości
3994   3,  Dop|              nieostrożnie, wziął przed się zamysł więcej dowcipny niż
3995   3,  Dop|          słoneczne, nieprzyjaciele tak się przerazili, że czym prędzej
3996   3,  Dop|           Kandydaci do korony zjawiają się w wielkiej liczbie, rodzą
3997   3,  Dop|                wielkiej liczbie, rodzą się współzawodnictwa i niesnaski,
3998   3,  Dop|             sporach (Długosz) zgodzono się dla skrócenia rozruchów
3999   3,  Dop|           której by wszyscy ubiegający się o panowanie, w pewnym oznaczonym
4000   3,  Dop|               mających odmiany ścigali się rączym pędem w zawody, a