Tom,  Rozdzial

2001   3,  22 |               Szyja - dosyć mamy czasu na losy rzucać... Nie warto
2002   3,  22 |               Wstał Doman.~- Czemu nie na losy? - zapytał. - Czasu
2003   3,  22 |          będzie, tego bogi chcą.~- Lub na Lednicę poślijmy, na ostrów
2004   3,  22 |               Lub na Lednicę poślijmy, na ostrów święty, sprowadźmy
2005   3,  22 |             nazad z niczym, drudzy się na grodzisku porozkładali,
2006   3,  22 |                panów. Uciekłbym raczej na kraj świata, niżbym się
2007   3,  22 |                  Myszkowie, którzy się na pewno spodziewali, że ich
2008   3,  22 |          Chwostka synowie Kaszubów już na nas i Pomorzan prowadzą,
2009   3,  22 |           lesie ja wiem, com zrobił, a na grodzie ja, ubogi człek
2010   3,  22 |              trzeba, bo nam niewybrany na kark siędzie.~Nazajutrz
2011   3,  22 |              mi się srodze podobała... Na koniu będąc, w moich rękach,
2012   3,  22 |                się i uciekła do chramu na Lednicę, a jam się długo
2013   3,  22 |            wiedźma, Jaruha, już by was na świecie nie było... hal
2014   3,  22 |                 uśmiechała się.~- A ty na wiec czy z wiecu? - rzekł
2015   3,  22 |                nań przydała?~- Dopiero na wiec - ciągnęła dalej stara
2016   3,  22 |                przybyli mocno nalegali na Piastuna, aby z nimi nazajutrz
2017   3,  22 |         Piastuna, aby z nimi nazajutrz na wiec jechał. - A po co mnożyć
2018   3,  22 |                poczęli wadzić i zeszło na sporach, co było dnia. Widać
2019   3,  22 |             się daleko, to nabiegające na siebie znowu. Ręce się podnosiły
2020   3,  22 |                kneziem ogłosi i będzie na grodzie panował.~- A po
2021   3,  22 |              odjechał.~Nazajutrz dzień na grodzisku nie było nikogo.
2022   3,  22 |             nad sobą.~Piastun siedział na przedsieniu, dziwiąc się
2023   3,  22 |             sporów należeć i stać mógł na uboczu.~Wiec, powiadano,
2024   3,  22 |             zakonu strzegł.~Pusto było na grodzisku dni kilka, ale
2025   3,  22 |               więc znowu obwoływać się na zbór a sejm nowy nad Gopło.
2026   3,  22 |           sobie ludzi zjednają, kazali na wozy nabrać mięsiwa, kołaczów,
2027   3,  22 |           naładowali, co w domu mieli, na wozy i konie i słali na
2028   3,  22 |                na wozy i konie i słali na gród.~Zbór nie był tak gromadnym
2029   3,  22 |              okazali radość wielką, iż na wiec przychodził, a spodziewali
2030   3,  22 |              napój, prosząc wszystkich na strawę.~Posiadano na ziemi
2031   3,  22 |        wszystkich na strawę.~Posiadano na ziemi około wozów. Wizunowi
2032   3,  22 |      postrzeżono, jak dobra część dnia na ucztowaniu zeszła. Wizun
2033   3,  22 |           Radegasta, Porewita... byłem na Kołobrzegu, Szczecinie,
2034   3,  22 |                 Szczecinie, w Retrze i na ostrowiu świętym Ranów,
2035   3,  22 |            czterech obliczach z piątym na piersi, Światowida, który
2036   3,  22 |            który czterema głowy patrzy na cztery świata strony...~
2037   3,  22 |              się dobić... Leży kontyna na wyspie zewsząd wodą otoczonej
2038   3,  22 |           prowadzą do niej, a gdyś już na ląd wszedł, dziewięć bram
2039   3,  22 |                do chramu. Kontyna stoi na podwyższeniu z trojgiem
2040   3,  22 |            stoi całe złocone w koronie na głowie, na rogach jeleni
2041   3,  22 |           złocone w koronie na głowie, na rogach jeleni i kozłów,
2042   3,  22 |               spuścił oczy.~- Musiałem na wyrocznię czekać, póki mi
2043   3,  22 |               pokornego... Nie dość mi na tym było i szedłem na ostrów
2044   3,  22 |               mi na tym było i szedłem na ostrów święty, nad Czarny
2045   3,  22 |               święty, nad Czarny Staw, na Jasmund, do Rekony... pytałem
2046   3,  22 |            sobie oglądali i widać było na twarzach frasunek, a stary
2047   3,  22 |         plemiona i narody nasze, jakie na ziemiach siedzą od Dniepru
2048   3,  22 |          zwierzom dzikim dostajemy się na pastwę.~- Gdy inaczej nie
2049   3,  22 |                wróżby znaczniejszym, a na starego szemrali.~Wtem z
2050   3,  22 |               Część znaczna precz szła na okopy, pokładła się na trawie
2051   3,  22 |            szła na okopy, pokładła się na trawie i pijąc narzekała
2052   3,  22 |               trawie i pijąc narzekała na drugich. Wizun stał z boku
2053   3,  22 |             drugich. Wizun stał z boku na swej dzidzie oparty i uśmiechał
2054   3,  22 |             się. Słońce zapadało.~Wtem na zdyszanym i potem oblanym
2055   3,  22 |             Kaszubami a Niemcy już idą na nas, już puszczę na granicy
2056   3,  22 |                idą na nas, już puszczę na granicy przestąpili...~Ledwie
2057   3,  22 |           Leszkowie milczeli stanąwszy na stronie; im się z synami
2058   3,  22 |          zwołali się do kupy osobno.~- Na koń, kto żyw, niech każdy
2059   3,  22 |                zaklinać - nie ma czasu na długie rady... Gromadą iść
2060   3,  22 |             Gopło, a stąd razem ruszym na wroga... Wieczora i nocy
2061   3,  22 |               Wieczora i nocy starczy! Na koń! Na koń!~Dosiadali też
2062   3,  22 |                i nocy starczy! Na koń! Na koń!~Dosiadali też już koni,
2063   3,  22 |            dalekie łuny już widać było na niebie.~Nazajutrz nie przybył
2064   3,  22 |               nie przybył nikt jeszcze na zborne miejsce, wszyscy
2065   3,  22 |             który się pierwszy znalazł na placu, sam sobie dowództwo
2066   3,  22 |             obciągał. Siekiery i noże, na jakie kogo stało, wiązano
2067   3,  22 |               i kmiecie jechali konno, na głowach dla osłony mając
2068   3,  22 |              kabłąk, lub czapkę tylko, na ramionach kręgi mosiężne,
2069   3,  22 |              gdy dzidę w rękę wziąwszy na konia siadł. Śmiały mu się
2070   3,  22 |              najprzebieglejszych ludzi na zwiady, aby dopytali, gdzie
2071   3,  23 |            kupa czeladzi nie starczyła na taką siłę; Dobek więc postanowił
2072   3,  23 |      postanowił ciągnąć cicho, aby ich na noclegowisku napaść śpiących.~
2073   3,  23 |            dnia w głębi puszczy naszli na cały obóz niewiast z dziećmi,
2074   3,  23 |              się przed nieprzyjacielem na niedostępne uroczyska.~Płacz
2075   3,  23 |        panowała między nimi. Siedzieli na ziemi jęcząc, zawodząc,
2076   3,  23 |                w łyka i gnali za sobą. Na czele ich stali kneziowie
2077   3,  23 |                schwytanych bez litości na dębach wieszano.~Jęki niewieście,
2078   3,  23 |               się ku północy. Księżyca na niebie nie było i noc okryła
2079   3,  23 |              Szli tak długo, zwracając na różne strony, gdy wreszcie
2080   3,  23 |          obozowiska w dolinie.~Ludzie, na ziemię się pokładłszy, pełznęli
2081   3,  23 |             pokładłszy, pełznęli cicho na brzuchach. Obóz Pomorców
2082   3,  23 |                swoje skóry i bursztyny na żelazo, na miecze, sukna
2083   3,  23 |           skóry i bursztyny na żelazo, na miecze, sukna i towary idące
2084   3,  23 |                dostać, gotowi byli iść na swoich, służyć każdemu,
2085   3,  23 |             pokrwawieni, pobici leżeli na piasku, a nikt im chleba
2086   3,  23 |          słabych zabijano... Niewiasty na rękach trzymały martwe już
2087   3,  23 |               wnukom Sasi trzymali się na uboczu, straż przy nich
2088   3,  23 |              odbywając. Sami kneziowie na pagórku, pod szałasem odpoczywali
2089   3,  23 |          porwało z ziemi i cisnęli się na siebie, chwycili za bary
2090   3,  23 |             aby do jeńców pójść i łuku na nich spróbować.~Polanie
2091   3,  23 |            Dobek ze swoimi zbliżył się na sam kraj lasu, kilka kroków
2092   3,  23 |           jazdy opodal nieco się pasły na łące. Dobek, który jak bartnik
2093   3,  23 |               Dobek, który jak bartnik na drzewa łazić umiał, z wierzchołka
2094   3,  23 |                swoim wprzód, nimby się na odpoczywających rzucili,
2095   3,  23 |                by zawczasu popłoszono, na dany dopiero znak zabiec
2096   3,  23 |           poprzerzynała. Oni też mieli na wroga paść i swoim dopomóc
2097   3,  23 |      przemyślny Dobek stanął z mieczem na przedzie i od pasa róg wziąwszy
2098   3,  23 |              dał znak, aby się rzucono na Pomorców.~W obozie, choć
2099   3,  23 |         Polanie pędem lecąc i spadając na karki leżącym, wprzódy nim
2100   3,  23 |            gardła rękami i dusiły, nim na nogi porwać się uspieszyli.~
2101   3,  23 |                lecąc to ku jezioru, to na las, gdzie im zastępowano
2102   3,  23 |          wszech stron razem napadnięto na obozowisko, do pagórka,
2103   3,  23 |                obozowisko, do pagórka, na którym stali kneziowie i
2104   3,  23 |            góry spostrzegli Niemcy, że na Pomorców uderzono i mordowano,
2105   3,  23 |               i ginęli po drodze, inni na ziemi leżąc o darowanie
2106   3,  23 |                za broń chwyciwszy, ale na nich rzuciła się nawała
2107   3,  23 |             nawała wielka, zagnała ich na pobojowisko i trupy, na
2108   3,  23 |                na pobojowisko i trupy, na ciała pobitych, ku lasowi,
2109   3,  23 |        pobitych, ku lasowi, od którego na nich drudzy czekali.~Niemcy
2110   3,  23 |            tchu i siły uciekać zaczęli na pole. Ciemna noc ucieczce
2111   3,  23 |        zagarnięta być musi lub wybita.~Na obozowisku rzeź okrutna
2112   3,  23 |             miecze Pomorców, porzucane na ziemi, służyły do mordowania,
2113   3,  23 |           zagród swoich oglądać, jakby na nowo na świat się narodzili,
2114   3,  23 |          swoich oglądać, jakby na nowo na świat się narodzili, szaleli
2115   3,  23 |             jak pijani, dobijali trupy na pobojowisku.~Zwycięstwo
2116   3,  23 |               bogów powbijać z dzidami na placu, rozpalić ognie, a
2117   3,  23 |         pobitych, gdy je odarto, zwlec na kupy i palić na stosach.~
2118   3,  23 |          odarto, zwlec na kupy i palić na stosach.~Jeńcy natychmiast
2119   3,  23 |            kłody. Rzucono pozabijanych na ogień, innych do jeziora
2120   3,  23 |           pagórki ogniste wznosząc się na pobojowisku daleko łuną
2121   3,  23 |              powrozami spętano mocno i na to samo miejsce spędzono
2122   3,  23 |            potrącając nogami leżących, na boku spostrzegł Ludek człowieka
2123   3,  23 |                  aż gdy twarz osmalona na jaw wyszła - Ludek zawołał:~-
2124   3,  23 |             Dobek krzyknął porywczo: - Na gałąź z nim!~Lecz Ludek
2125   3,  23 |         gościem bywał.~Ludkowa czeladź na skinienie zaraz go odprowadziła,
2126   3,  23 |        odprowadziła, lecz nim odszedł, na ziemię padłszy płakał dopraszając
2127   3,  23 |               drużyny legły odpoczywać na pobojowisku, weseląc się
2128   3,  23 |            odstraszeni, nie odważą się na drugi najazd i Pomorców
2129   3,  23 |             owa garść Kaszubów wróciła na pobojowisko, łatwe by może
2130   3,  23 |           Reszta, straże rozstawiwszy, na ziemi leżąc się pospała.~
2131   3,  23 |              wszystkim, pozostali więc na pobojowisku. Tylko że ze
2132   3,  23 |               dalej przedsiębrać - czy na granicę iść mścić na Pomorcach
2133   3,  23 |               czy na granicę iść mścić na Pomorcach napady nieustanne
2134   3,  23 |               zagrzani gotowi byli iść na kraj świata i wojować; postanowiono
2135   3,  23 |             dnia poczęło wojsko ruszać na wyprawę, stanice podniesiono
2136   3,  23 |             podniesiono do góry, jazda na koń siadła, kupy piesze
2137   3,  23 |          wlokąc jedni drugich za sobą. Na pół nadzy, poodzierani,
2138   3,  23 |         przywiązywano. Henga sam Ludek na postronku prowadził, aby
2139   3,  23 |          Łatwiej było złego obalić niż na lepszego się zgodzić.~Leszków
2140   3,  23 |           prześladowali. Spokój, który na chwilę zapewniało zwycięstwo,
2141   3,  23 |                wynalezienie człowieka.~Na każde imię było więcej tych,
2142   3,  24 |           pragnął pokazać, iż go stało na przyjęcie i uraczenie choćby
2143   3,  24 |           dworu do dworu drużbów sobie na wesele spraszając.~A gdy
2144   3,  24 |               jej było potrzeba. Mirsz na nic nie żałował.~Miód dawno
2145   3,  24 |             żałował.~Miód dawno sycony na to wesele stał pogotowiu,
2146   3,  24 |              Baranów i koźląt dość też na rzeź naznaczono, a i wieprzaków
2147   3,  24 |               kilka miało paść ofiarą. Na kołacze mąka sucha, wysiewana
2148   3,  24 |                pieca zajęty. Spojrzała na Milę i twarz się jej od
2149   3,  24 |                usiadła, torbę położyła na ziemi, dobyła placka kawałek
2150   3,  24 |              Stare baby młodym się też na coś przydać mogą. Zaczynić
2151   3,  24 |               wypróżniła go chciwie.~- Na cześć Trójgłowowi, Miluchno -
2152   3,  24 |              Nogi mam słabe, muszę pić na jedną, a potem na drugą
2153   3,  24 |            muszę pić na jedną, a potem na drugą nogę, i na rękę też,
2154   3,  24 |               a potem na drugą nogę, i na rękę też, która kij trzyma,
2155   3,  24 |               to porobili, co porobili na tym białym świecie naszym! -
2156   3,  24 |             wahając z jednego ramienia na drugie. - Kneź i biała pani...
2157   3,  24 |               gród pusty! Trawa rośnie na zgliszczu... Kneźna się
2158   3,  24 |                zgliszczu... Kneźna się na zielu znała, wiedziała,
2159   3,  24 |                nosiłam i ja jej ziele, na młodziku! rwane po mogiłach...
2160   3,  24 |            Zaraz by się wściekł. Teraz na grodzisku... het, pustki
2161   3,  24 |        podniosło z ziemi. Podparła się na kiju, zmocowała i głową
2162   3,  24 |            dobre ziele, prośże ty mnie na wesele!...~Obiecując sobie
2163   3,  24 |                Obiecując sobie przybyć na nie, choć nie proszona,
2164   3,  24 |          proszona, Jaruha, która nigdy na miejscu nie mogła długo
2165   3,  24 |            ktoś w życie zawiązał węzeł na chorobę i cały zagon stał
2166   3,  24 |              dzień wesela. Zdjęto koło na tyce, zatknięte nad chatą,
2167   3,  24 |          znajdował piękną, gniewał się na siebie, że go serce gdzie
2168   3,  24 |               stara. Strojną była Mila na ten dzień ostatni w najcieńsze
2169   3,  24 |               rana nie ustawały pieśni na chwilę, bo każda godzina
2170   3,  24 |                miesić, placek weselny, na którego przyjęcie piec się
2171   3,  24 |               korowaj święty, ofiarny, na którym spleciona kosa panny
2172   3,  24 |            starsze niewiasty pozostały na straży, a pannę młodą posadzono
2173   3,  24 |             młodą posadzono uroczyście na ulu zasłanym ręcznikami
2174   3,  24 |        Zmierzchało już, gdy zatętniało na drodze i - płaszcząc w dłonie
2175   3,  24 |              któremu sześciu młodzieży na koniach towarzyszyło, w
2176   3,  24 |              suknem czerwonym, któremu na łbie świecił czub błyszczący.
2177   3,  24 |           świecił czub błyszczący. Pas na nim cały był z kółek złocistych,
2178   3,  24 |        świecąca, u boku lśniący miecz, na głowie czapka z piórem i
2179   3,  24 |                z piórem i łańcuszkiem.~Na stajanie od chaty puścili
2180   3,  24 |          najeźdźcom i gwałtownikom, co na cudze dobro czyhali, nie
2181   3,  24 |       naszyjniki, naramienniki, korony na głowę, szpilki i para garści
2182   3,  24 |             było niby z lodu, a słońce na wskroś przez nie patrzało.~
2183   3,  24 |                 I znowu brzmiała pieśń na pól żałosna, pół wesołe,
2184   3,  24 |                 gdzie i gędźba usiadła na przyzbie.~Pieśni a pieśni
2185   3,  24 |              zdrzemnęli się po miodzie na ławach, drudzy na trawach
2186   3,  24 |              miodzie na ławach, drudzy na trawach pod drzewami, a
2187   3,  24 |          siedział przy Mili, a patrzał na nią i wzdychał, tej serce
2188   3,  24 |             Doman też pasem się bawił, na ścianę patrzał, milcząc
2189   3,  24 |      strumieniem płynie, kukułka wróży na brzozie, łzy z oczów cisną
2190   3,  24 |               lasy gwarzą, potok szumi na dolinie... Brzęczy coś,
2191   3,  24 |           wschodzie ruszył cały pochód na uroczysko pod dęby święte;
2192   3,  24 |              tam pobłogosławić. Drużby na konie posiadali, pannę młodą
2193   3,  24 |           konie posiadali, pannę młodą na wóz wsadzono, cały suknem
2194   3,  24 |              łamali, włożono im korony na głowy, pili z kubka jednego,
2195   3,  24 |               stawać musieli weselni i na gwałt się weselić, aby wieczór
2196   3,  24 |           podwórko, niektórzy znużeni, na przyzbie spocząwszy ledwie,
2197   3,  24 |                skakać. Już młodzi byli na świronku w łożnicy, a piwo
2198   3,  24 |                 Kupy też tych, co szli na Lednicę, z ciekawością zwracały
2199   3,  24 |             wpadł do chaty.~- Kto żyw, na konie! - zawołał. - Jaruha
2200   3,  24 |             widać w dali.~Popłoch padł na taneczników, jak gdy kania
2201   3,  24 |               Młodzież biegła po konie na paszę. Ale cóż mogła ta
2202   3,  24 |             starą pochwyciwszy u płota na wzgórze się dostał, zobaczył
2203   3,  24 |                się gdziekolwiek, chyba na ostrów, na Lednicę - a tu
2204   3,  24 |         gdziekolwiek, chyba na ostrów, na Lednicę - a tu już czółna,
2205   3,  24 |          chwyciwszy żerdzie - odbijali na głębinę.~Doman do szopy
2206   3,  24 |          drugich mąż ją wpół chwycił i na konia rzucił, skoczył nań
2207   3,  24 |           chatę, obejrzał się krzycząc na swoich:~- Za mną, druhy!~
2208   3,  24 |            zmęczona, jak martwa leżała na ziemi dysząc sił ostatkiem.
2209   3,  24 |           pusta. Z korowajem obłamanym na stole, z kadziami piwa i
2210   3,  24 |             się zbiwszy u wierzb stały na stoku nad wodą. W dali już
2211   3,  24 |            młodych dowódców widać było na koniach, około których,
2212   3,  24 |              niedawnej klęski. Za nimi na powrozie ciągniono starca
2213   3,  24 |          trzymał. Pochwycono go gdzieś na drodze, a Niemcy ślepych
2214   3,  24 |             płacząc, nie oglądając się na tych, co śmiejąc się i urągając
2215   3,  24 |                i urągając mu, smagali.~Na pustej ławie, na której
2216   3,  24 |              smagali.~Na pustej ławie, na której niedawno panna młoda
2217   3,  24 |          poznajdywane placki i mięsiwo na misach.~Stary gęślarz padł
2218   3,  24 |             bogatym chramie i skarbach na ostrowiu; grożono mu obwieszeniem
2219   3,  24 |        wiedzieć, ilu ludzi, jaka straż na Lednicy broni przystępu
2220   3,  24 |               o Lednicy nie myśląc, bo na nią przeprawa była trudną,
2221   3,  24 |        pochwycono w ucieczce. Siedział na koniu na wpół skrępowany
2222   3,  24 |            ucieczce. Siedział na koniu na wpół skrępowany sznurem,
2223   3,  24 |           potrafili - padł z nim razem na ziemię.~Po sukni i z twarzy
2224   3,  24 |          naglić począł, aby mówił, kto na gród prowadził, kto knował.
2225   3,  24 |           Doman, nic nie odpowiadając, na trupa patrzał niemy. Stali
2226   3,  24 |              Pod wierzbą Mirszową padł na ziemię wysilony. Ręce miał
2227   3,  25 |                            ROZDZIAŁ 25~Na ostrowiu, na Lednicy, u
2228   3,  25 |               ROZDZIAŁ 25~Na ostrowiu, na Lednicy, u brzegu stał mnogi
2229   3,  25 |              zielonych dziewczęta, jak na wesele poubierane, i niewiasty
2230   3,  25 |           oczkami ślepymi. Mrok padał, na lądzie tylko ognie widać
2231   3,  25 |             się jak chusty sine.~Stali na brzegu wszyscy, z chramu
2232   3,  25 |             chramu wybiegłszy, i Wizun na kiju sparty, i siwowłosa
2233   3,  25 |      najeźdźców nie ośmielił się nigdy na Lednicę. Niejeden raz ognie
2234   3,  25 |              skarby chramu ich nęciły.~Na ostrowiu ludu było dość
2235   3,  25 |            dość do brania w niewolę, a na obronę mało. Niewiast najwięcej,
2236   3,  25 |                było go dosyć zabranego na wojnach i poskładanego w
2237   3,  25 |             słabe były dłonie.~Wszyscy na starego Wizuna poglądali,
2238   3,  25 |                Wizuna poglądali, który na pagórku stał, na kiju się
2239   3,  25 |                 który na pagórku stał, na kiju się oparł, patrzał
2240   3,  25 |               jeszcze, patrzeli ciągle na Wizuna i ku lądowi. Wtem
2241   3,  25 |               Wizuna i ku lądowi. Wtem na fali coś plusnęło.~Ryba
2242   3,  25 |          pochwycił.~Starzec ciągnął go na suchy brzeg, ale już omdlałego.
2243   3,  25 |               ze znużenia. Krew zgęsłą na nim widać było i rany sine...
2244   3,  25 |             zamknęły. Podniesiono go i na sukni, którą Wizun zwlókł
2245   3,  25 |               zwlókł z siebie, złożono na murawie - drugą opończą
2246   3,  25 |              trwożliwie. Wizun zawołał na nią, aby podała ciepłego
2247   3,  25 |            znużone.~Wzięto go już nocą na nosze z gałęzi i niesiono
2248   3,  25 |           Stary odstąpił mu posłania i na ławie usiadł przy nim. Sam
2249   3,  25 |           napadu nocnego garści jakiej na Lednicę.~Nikt też spać się
2250   3,  25 |           siedzieli czatując u brzegu. Na brzask się miało i cisza
2251   3,  25 |               i cisza panowała dokoła, na jeziorze nie widać już było
2252   3,  25 |               było pływających trupów, na lądzie pogasły ognie, gdy
2253   3,  25 |            poranka jakby plamkę czarną na jaśniejącej topieli... Posuwała
2254   3,  25 |            niepewnym krokiem chcąc się na ląd dostać, upadła.~Była
2255   3,  25 |       zapomniany czółenek postrzegłszy na brzegu siadła weń, odepchnęła
2256   3,  25 |           rozprzęgłe.~- Leżałam zabita na ziemi, gdy mnie Żywie płaszczem
2257   3,  25 |          pociągnęli, a trupy zostawili na brzegu. O! trupy bieleją
2258   3,  25 |             bieleją jak kwiatki wiosną na łące... Poszli, poszli -
2259   3,  25 |             głosu jej zabrakło, siadła na trawie przy drzewie, głowę
2260   3,  25 |                znalazł łódkę jakąś, by na niej do ostrowu dopłynąć.~
2261   3,  25 |                chcieli, aby się dostać na Lednicę po skarby, ale ich
2262   3,  25 |           Niekiedy tylko rękę mu kładł na czole i sercu, czoło było
2263   3,  25 |          nabierz - rzekł Wizun - potem na koń wszyscy i Pomorcom dać
2264   3,  25 |                 że usypiał, popatrzała na twarz bladą i pierzchnęła
2265   3,  25 |              pokazywała. Nad wieczorem na nią kolej przypadła zanieść
2266   3,  25 |        zapłoniona cała. Doman siedział na ławie w koszuli i siermiężce,
2267   3,  25 |                koszuli i siermiężce, a na piersiach, gdzie się płótno
2268   3,  25 |            niepoczciwy, znowu patrzysz na nią.~- Zapomniałbym może,
2269   3,  25 |            późnej nocy przesiedziawszy na chłodnym wietrze i rosie,
2270   3,  25 |             choć ciasno, mogła do woli na ostrowiu, a sypiała pod
2271   3,  25 |             zakątkach. Z kolei siadała na łące przy gromadkach, u
2272   3,  25 |            jedna pod starą wierzbą lub na progu której chaty.~Tego
2273   3,  25 |        Otworzyła drzwi, Doman siedział na pościeli, zaczęła mu się
2274   3,  25 |           nagły rumieniec.~- A cóż? tu na ostrowiu musieliście z nią
2275   3,  25 |            Wiatrek mną powija...~Wyjdę na policzko,~Zaśpiewam se jeszcze...~
2276   3,  25 |        Zaśpiewam se jeszcze...~Spojrzę na słoneczko,~Wysoko my jeszcze...~
2277   3,  25 |            ozwał obojętnie:~- A cóż wy na to możecie, gdy dziwka bogom
2278   3,  25 |                dać! Wizun ich ma dosyć na posługę...~Doman patrzał
2279   3,  25 |               Miałabyś chleb do żywota na stare zęby - rzekł chłopak.~-
2280   3,  25 |                a zjadłszy popić muszę, na dobry sen, juści nie wodą.
2281   3,  25 |                odparł Domen - i kożuch na zimę, ale to być nie może.~
2282   3,  25 |          spuściła ją i siadła czatować na jednym z kamieni. Wiedziała,
2283   3,  25 |                 nim któraś z dziewcząt na pytanie odpowiedziała jej,
2284   3,  25 |               zrywała, które w chramie na wianki i kadzenie dla chorych
2285   3,  25 |        pośrodku były zielone grzędy, a na nich pozasiewane zioła:
2286   3,  25 |                jej nakazano, siedziało na wale, układało obrywając
2287   3,  25 |              ale stara weszła z wolna, na ziemi usiadła, nie proszona
2288   3,  25 |           wzięła się do kupek leżących na ziemi bardzo prędko i zręcznie
2289   3,  25 |             rzekła w końcu - ja bym tu na Lednicy nie wyżyła... Ciasno,
2290   3,  25 |          przeznaczone, to nie minie...~Na wspomnienie Domana rzuciła
2291   3,  25 |         ciągnęła:~- Jednego czasu była na świecie bardzo piękna dziewka
2292   3,  25 |                posłała po złote jabłka na górę lodowatą, ten jechał,
2293   3,  25 |              wyprawiła, aby jej gwiazd na sznurek nanizał, do noszenia
2294   3,  25 |           sznurek nanizał, do noszenia na szyi; ten poleciał wysoko
2295   3,  25 |              poleciał za morze, z góry na ziele padł, dzióbem je pochwycił,
2296   3,  25 |              się go strasznie, usiadła na ziemi, przemieniła w dziewczynę.
2297   3,  25 |           ogródka się wsunęła, usiadła na grządce i liliją zakwitła..
2298   3,  25 |             jedna, że krew miała, więc na grządce różowiała..~Królewicz
2299   3,  25 |               komory leci, zasuwa się, na łóżeczku siadła, płacze,
2300   3,  25 |                idzie do komory, siadła na łóżeczku, głowę nakryła
2301   3,  25 |                całą, a gdy rozedniało, na brzeg morza biegła; nie
2302   3,  25 |        kamuszkiem położę?... Poleciała na brzeg do świtu, w kamyczek
2303   3,  25 |               jej szukać, w powietrzu, na ziemi, w wodzie, pod ziemią,
2304   3,  25 |             czy nad ziemią? Szedł tedy na brzeg morza chcąc się topić.
2305   3,  25 |              narzeka, ręce łamie, wtem na kamyk nastąpił przypadkiem...
2306   3,  25 |                dworu gniewna bieży, aż na ziemi w komorze leży...
2307   3,  25 |              płynie. Postrzegła myszkę na podłodze, jak się zwinęła
2308   3,  25 |                nie wyszuka.~Ale wróbel na oknie siedział, słyszał,
2309   3,  25 |               do królewicza, usiadł mu na ramieniu i szczebiocze:~-
2310   3,  25 |               być teraz...~Padła panna na ziemię i płacze:~- Nieszczęśliwa
2311   3,  25 |        doleczko... co ja pocznę z nim?~Na siódmy raz zeszły się wszystkie
2312   3,  25 |        straszną jak ja i poszła żebrać na gościniec. Mówiła sobie:~-
2313   3,  25 |               pozna mnie...~Stoi, stoi na drodze, jedzie król na koniku...
2314   3,  25 |            stoi na drodze, jedzie król na koniku... co za baba stoi?~
2315   3,  25 |             pan brat, jedzie, spojrzał na staruchę i rozśmiał się: -
2316   3,  25 |               moja...~Jedzie królewicz na siwku, w boki się wziąwszy,
2317   3,  25 |               piosenkę nuci. Kołpaczek na ucho włożył, włosy mu wiatr
2318   3,  25 |                nie mógł, płachtę sobie na twarz zaciągnęła prędko.
2319   3,  25 |           słoneczka... Porwał ją wpół, na konika rzucił.~- Poznałem
2320   3,  25 |                 I sprawił król wesele, na którym ja też byłam, miód,
2321   3,  25 |               dworze byłoby lepiej niż na Lednicy, na ostrowiu...
2322   3,  25 |          byłoby lepiej niż na Lednicy, na ostrowiu... Rzuciwszy to
2323   3,  26 |               starszyzna się tymczasem na wiece ciągle to pod gród,
2324   3,  26 |           wiece ciągle to pod gród, to na uroczyska po lasach zwoływała,
2325   3,  26 |             się daremnie, gdy już wici na drugi słano. Tłumnie gromadzono
2326   3,  26 |                 Tłumnie gromadzono się na niektóre, na inne ledwie
2327   3,  26 |            gromadzono się na niektóre, na inne ledwie kilku się przywlokło,
2328   3,  26 |              Jednego wieczora, gdy się na Chwostkowym grodzisku znowu
2329   3,  26 |               a ci, co u Piastuna byli na postrzyżynach, poznali w
2330   3,  26 |                i stąd wprost niektórzy na koń siadłszy do chaty Piastuna
2331   3,  26 |       wracające oglądając, które rżało na widok pana. Patrzał, jak
2332   3,  26 |             pozostałe coraz nam nowych na karki ściągają... Czas schodzi
2333   3,  26 |          waszych patrząc, z nami nawet na radę iść nie chcecie? Siwe
2334   3,  26 |              iż o swej sile mógł potem na ostrów dopłynąć. Drudzy
2335   3,  26 |              oni byli zbrojni, czy się na kraj odgrażali. Na wszystko
2336   3,  26 |             czy się na kraj odgrażali. Na wszystko Doman odpowiadać
2337   3,  26 |                wyjedzą. Nam trzeba iść na tych, co nas nękają, do
2338   3,  26 |                pokładłszy się przy nim na ziemi spali. Z brzaskiem
2339   3,  26 |                którzy spali, i wszyscy na koń siedli jechać do grodu.
2340   3,  26 |            brzasku do roboty rozeszła, na koniu więc z nimi jechał
2341   3,  26 |         jeszcze przybywali.~Grodzisko, na którego żużlach i gruzach
2342   3,  26 |      najmożniejszych dworów i napadali na nie najczęściej, ubogim
2343   3,  26 |                a mieszał, stary skinął na syna, który z dala z końmi
2344   3,  26 |          kneziem, gdy reszta pozostała na grodzisku poprzysięgała,
2345   3,  26 |            znajdą.~Przybywszy do dworu na próżno pytali, nie wiedział
2346   3,  26 |               do wrót przyszła i głowę na nich położywszy rżała, aby
2347   3,  26 |          Wielki żal ogarnął wszystkich na grodzisku, gdy się o zniknięciu
2348   3,  26 |             okolicę znali, wnet poszli na zwiady w puszczę sądząc,
2349   3,  26 |                że go wyszukać, a nawet na ślad trafić nie mogli.~A
2350   3,  26 |           Ścibora i starszyzny, którzy na nią i patrzeć, i mówić z
2351   3,  26 |            chwasty i puszczającymi się na próchnie krzewami. Przebywać
2352   3,  26 |             nich jednak nie rzucił się na Jaruhę, która do nich jakimiś
2353   3,  26 |          słowami.~Około południa stara na kłodzie siadła spocząć,
2354   3,  26 |              niego było jedno wnijście na stare hradyszcze. Jaruha
2355   3,  26 |              sobą, był szałas, a w nim na suchym z liści posłaniu
2356   3,  26 |          naprzeciw niego spierając się na kiju.~- Tom was przecie
2357   3,  26 |             Bolko z Sobiesławem weszli na hradyszcze, kłaniając się
2358   3,  26 |           rzekli - wszystek zbór czeka na was, ludzie proszą, wracajcie,
2359   3,  26 |                z wami.~Jaruha siedząca na ziemi śmiała się z radości.~-
2360   3,  26 |           sprzeciwiał, starucha siadła na hradyszczu, porozwiązywała
2361   3,  26 |               ku zagrodzie przez łąkę, na której stado z pastuszkiem
2362   3,  26 |                 skąd Sobek sam przodem na grodzisko ruszył oznajmując,
2363   3,  26 |    przesiedział cały wieczór gospodarz na ławie. O dniu Bolko, wstawszy
2364   3,  26 |             wstawszy wcześnie, już był na straży. Piastun też, nie
2365   3,  26 |               też, nie przeciwiąc się, na konia siadł i jechali. Na
2366   3,  26 |              na konia siadł i jechali. Na pół drogi do grodu starszyzna
2367   3,  26 |           grodu starszyzna była wyszła na spotkanie.~- Miłościwy panie -
2368   3,  26 |              nam panował i rozkazywał. Na was jednego zgodziły się
2369   3,  26 |              gromady.~- Nie czułem się na siłach i nie czuję - mówił
2370   3,  26 |              dacie, azali ja sam znam, na co ją obrócę?~Wołanie wielkie
2371   3,  26 |               uczyniwszy nad nim znak, na siwe włosy starca go nałożył.~
2372   3,  26 |             Ścibor wnet swój odpasał i na znak władzy własnymi rękami
2373   3,  26 |          własnymi rękami go Piastunowi na biodrach zawiesił. Drugi
2374   3,  26 |              że ojcu kneziowską czapkę na głowę włożono, że mu przypasano
2375   3,  26 |            pocałowała Ziemka w czoło i na powrót do dzieży swej szła,
2376   3,  26 |           Godzina jedna i druga zeszły na oznakach radości - szli
2377   3,  26 |          oznakach radości - szli potem na gród znowu i radzić chcieli,
2378   3,  26 |              Piastun - kto żyw i silem na koń niech siada. Dopóki
2379   3,  26 |               ma pilniejszego nad nią. Na koń więc, kto może. Starszyzna
2380   3,  26 |          zaczęto z okrzykami wielkimi:~Na koń!~To było pierwsze słowo
2381   3,  26 |               okolicach.~Wtem, gdy tak na gruzach grodu Pepełków rozrządzał
2382   3,  26 |        zgliszcza tylko podobne, opasać na nowo tynem, odbudować je
2383   3,  26 |                 Niechaj tu stołb pusty na wieki zostanie świadcząc,
2384   3,  26 |               Komory więc pełne były i na niczym nie zbywało.~Tłumy
2385   3,  26 |      okrzykując. Przez nich potem wici na wsze strony rozsyłano, aby
2386   3,  26 |         Pomorcy z Kaszubami i Niemcami na czele, zniszczywszy wszerz
2387   3,  26 |               i pozbywszy się ciężaru, na nowo rozpocząć najazd, nowych
2388   3,  26 |                tak z garścią najemnika na Pomorze, ale ciągle czynnymi
2389   3,  26 |            zaciągi sprowadzali.~Ludzie na zwiady wyprawieni za rubieże
2390   3,  27 |           zemsty nad nimi nie szukano.~Na wiecach późniejszych Miłosz
2391   3,  27 |             potomka doczeka i we wnuku na nowo odrodzi.~Dla Leszka
2392   3,  27 |            przy niej śpiewała, on grał na gęśli, a matka stara bajki
2393   3,  27 |           Stary Miłosz leżał pod dębem na uboczu, za drugim Leszko
2394   3,  27 |            dyszeć, gołębie pierzchnęły na drzewa, psy szczekając i
2395   3,  27 |              po ziemi, to przysiadając na gałęziach. Tymczasem stróż
2396   3,  27 |         Tymczasem stróż u bramy wylazł na pomost górny i przypatrywał
2397   3,  27 |            Przed chwilą straż chodząca na wałach ujrzała ich szybkim
2398   3,  27 |           niego nie wpuszczają nikogo. Na próżno napierali się i łajali,
2399   3,  27 |              który był przepołowiony i na palcu łańcuszkiem się trzymał
2400   3,  27 |           policzkach i brodzie, skinął na żonę, aby dzieci precz do
2401   3,  27 |              zobaczył, ale nie wyszedł na spotkanie. Oczy tylko zwrócił,
2402   3,  27 |           Miłosz się popatrzał groźnie na obu.~- Wy? Mnie? Zmusić? -
2403   3,  27 |              skinienia, aby się rzucić na nich.~- My musimy - ciągnął
2404   3,  27 |            samych kości złożona, którą na kolanach trzymał, dygotała
2405   3,  27 |                dygotała niecierpliwie.~Na ostatnie pytanie wyzywająco
2406   3,  27 |               nieco.~Stary też patrzał na ich twarze młode, kwitnące,
2407   3,  27 |                twarze młode, kwitnące, na oczy ich jasne, i gniew
2408   3,  27 |              milczeli.~- Wy mnie - tu, na moim podwórku przychodzicie
2409   3,  27 |         podnosząc do góry. - Wołam was na wojnę za nasz i wasz własny
2410   3,  27 |               mgnieniu oka czeladź się na kneziów rzuciła, ci barkami
2411   3,  27 |           jeden z pachołków rzucił się na ziemię i za nogi chwyciwszy
2412   3,  27 |                obu mimo oporu leżących na ziemi.~Ze dworu na hałas
2413   3,  27 |            leżących na ziemi.~Ze dworu na hałas ten powybiegały niewiasty,
2414   3,  27 |       niedźwiedź zaryczał spinając się na łapy. Dwu kneziów wiedziono
2415   3,  27 |             Była to nie izba, ale jama na pół w wałach, wpół pod ziemią
2416   3,  27 |               pieczary.~Chwostka synów na ręku niosąc, popychając,
2417   3,  27 |            natychmiast zawalono drzwi, na które ciężki kamień się
2418   3,  27 |             podwórzu, koszulę szarpiąc na piersi, dysząc i jęcząc
2419   3,  27 |              za własne dzieci, ale ci, na których chciał się pomścić,
2420   3,  27 |        ostatniego pana i choć spełnili na nich, co im rozkazano, przerażeni
2421   3,  27 |            dziwnie, z dala spoglądając na Miłosza, który wielkimi
2422   3,  27 |         najezdników.~Hula Obr zaledwie na pół był człowiekiem, więcej
2423   3,  27 |              mógł, póki się nie nagiął na poły; wóz z sianem brał
2424   3,  27 |                poły; wóz z sianem brał na barki i nosił go, jak drugi
2425   3,  27 |             niezrozumiałym i śmiechem. Na grodzie Hula zastępował
2426   3,  27 |       pochwycić.~Kneź już oczy zwracał na Obra, a ten stał niespokojnie
2427   3,  27 |              niemu skłonił, a słowo mu na ustach zamierało. Wtem do
2428   3,  27 |                oddział w lasach ukryty na dane hasło ściągał się i
2429   3,  27 |           opasywał, grodzisko. Stojący na przedzie groźno dopominali
2430   3,  27 |              Załoga, która powybiegała na okopy, obyczajem ówczesnym
2431   3,  27 |          wydania Leszków, że jeśli się na gród targną, głowy ich natychmiast
2432   3,  27 |        ciemności cała załoga uzbrojona na wałach się rozłożyła. Byli
2433   3,  27 |              nawykli do nich, patrzali na to, co się działo, starych
2434   3,  27 |            ojca Pepełka i służbę swoją na jego dworze.~Miłosz surowy
2435   3,  27 |              gęsty wpadł i wtoczył się na podwórze. Chrzęst wrót,
2436   3,  27 |              nadciągających Pomorców i na ziemie obalonego zamordowała.
2437   3,  27 |                najemnikami, którzy się na nich też rzucić mogli.~Podwórze
2438   3,  27 |                kilka oszczepów. Wysoko na dębu gałęziach latały popłoszone
2439   3,  27 |              biedna przy trupie Leszka na ziemię, twarz zakrywając
2440   3,  27 |            powoli wylewał się z okopów na równinę.~Długim sznurem
2441   3,  27 |               potem przerzedzone kupy, na ostatku pijana ciżba po
2442   3,  27 |             Leszek zakrwawiony... trup na trupie... żywego nikogo...~
2443   3,  27 |        Gęślarzowi zadrżały nogi, siadł na kamieniu we wrotach. Dłoń
2444   3,  27 |                  zawodził tylko.~- Gdy na gniazdo piorun pada, czego
2445   3,  27 |            własną krew wypije... Kiedy na ród wyrok padnie, że ma
2446   3,  27 |          sczeznąć marnie z ziemi, brat na brata ręce kładnie, ojciec
2447   3,  28 |                ROZDZIAŁ 28~Gdy się już na wyprawę przeciwko Pomorcom
2448   3,  28 |              grodu nad Gopło i zamknąć na wieży, bo tam go najłatwiej
2449   3,  28 |                 że i w dyby pozabijani na polach się rozkuwali, szli
2450   3,  28 |            przemówić. Strasznie mu się na wieżycę z motłochem iść
2451   3,  28 |              padł naprzód przed starym na kolana żaląc się, iż mu
2452   3,  28 |                mienia całego pozbyłem, na żebraka wyszedłem. Litujcie
2453   3,  28 |               a uchodząc trafilibyście na Niemców, pytaliby was, co
2454   3,  28 |         zaklinać, żeby go przynajmniej na stołb nie sadzono, gdzie
2455   3,  28 |         związany, mleć gdzie w żarnach na zagrodzie.~A że Niemiec
2456   3,  28 |              wymagając tylko przysięgi na Boga, którego Hengo wyznawał,
2457   3,  28 |               nie będzie. Hengo, palce na krzyż złożywszy, klęknął
2458   3,  28 |        wiedzieć skąd dobywał.~Niewiele na to zważano. Uciekać nie
2459   3,  28 |               się przeto przyjacielem. Na Pomorców i Kaszubów strasznie
2460   3,  28 |              niż inni ostrzyć, złamane na nowo oprawiać umiał i w
2461   3,  28 |     miłościwego pana, żeby mnie do was na czas puścił pod przysięgą,
2462   3,  28 |                nim. Wsadzono go z tyłu na konia za jednym z czeladzi
2463   3,  28 |            jednym z czeladzi i tak się na nowy dwór dostał.~Tu dziwne
2464   3,  28 |                 gdy rozkazał.~W polu i na łowach szalony i niespracowany,
2465   3,  28 |               legiwać albo pod drzewem na murawie. Kubek pełny przy
2466   3,  28 |           godziny i dnie schodziły tak na wylegiwaniu się i na śmiechu,
2467   3,  28 |               tak na wylegiwaniu się i na śmiechu, potem nagle na
2468   3,  28 |                na śmiechu, potem nagle na koń się zrywał, w las prowadził
2469   3,  28 |                pokarmić.~Tak samo, gdy na wyprawę ciągnął, dobry był
2470   3,  28 |               z bratem, ubić był gotów na razie... i potem żałować.
2471   3,  28 |                lipami kładziono skóry, na których się wyciągał; miód
2472   3,  28 |              miód mając pod ręką i tak na brzuchu leżąc, gadek lub
2473   3,  28 |           Niemcowi zaś zdawało się, że na prostaka trafił.~- Świat
2474   3,  28 |              zbroje i tarcze malowane, na kołpakach żelazo, a gzła
2475   3,  28 |            czarnymi, które przedziwnie na gęślach grały i śpiewały.~
2476   3,  28 |           Polan być miało, ale myślał, na co Niemiec tak nastawał
2477   3,  28 |           coraz zaczął językowi wodze, na stronę Leszków go nawracając,
2478   3,  28 |               pleść zaczął, namawiając na stronę młodych kneziów.~
2479   3,  28 |               Hengo i on naradzali się na osobności, tak aby ich nie
2480   3,  28 |            domu pilnować polecił - sam na koń siadł, dawszy Niemcowi
2481   3,  28 |               będzie ręką prawą, panem na ich dworze, że pozyszcze
2482   3,  28 |                 aż wjechali do puszczy na granicy pomorskiej ziemi.
2483   3,  28 |             łatwo.~Właśnie tam jeszcze na Kaszubów i inne gromady
2484   3,  28 |               z wujem Klodwigiem stali na granicy w lesie, który zwano
2485   3,  28 |           zwano Puszczą Dziką.~Miejsce na obóz wybrane samo przez
2486   3,  28 |               szerokie otaczały błota. Na starym horodyszczu porozbijane
2487   3,  28 |              Gdy się u straży stojącej na wąskiej haci wiodącej do
2488   3,  28 |          naprędce była sklecona szopa, na nieociosanych słupach oparta,
2489   3,  28 |          żelazem u pasa, a niektórzy i na głowie je mieli. Dzidy też
2490   3,  28 |               z proporczykami, chociaż na kamiennych młotach i obuchach
2491   3,  28 |             swym krewniakiem siedzieli na pieńkach suknem poprzykrywanych,
2492   3,  28 |           bogactwa, jakie mu opisywał.~Na deskach pozbijanych, które
2493   3,  28 |               czerwone szyte we wzory, na samych też odzież misternie
2494   3,  28 |            naszywane, płaszcze spinane na ramionach kolcami grubymi,
2495   3,  28 |             ramionach kolcami grubymi, na nogach obisłą odzież sznurami
2496   3,  28 |                do nich poprzybijanymi. Na głowach też mieli kneziowskie
2497   3,  28 |              których mógł przeciągnąć, na stronę ich przeszli, Klodwig
2498   3,  28 |         dowództwo, ciągnijcie z ludźmi na wyprawę przeciw nam, stańcie
2499   3,  28 |           wyprawę przeciw nam, stańcie na tyłach. Gdy do bitwy przyjdzie,
2500   3,  28 |                przyjdzie, rzucicie się na nich z jednej, my z drugiej