Tom,  Rozdzial

 501   1,  7  |               głos ponury i gruby, jakby z głębin wychodzący. - Kmieć
 502   1,  7  |                 wychodzący. - Kmieć Wisz z sąsiadem Domanem.~Kneź milczał.~-
 503   1,  7  |              milczał.~- Dozwolicie mówić z sobą?~- Mówić ze mną - począł
 504   1,  7  |                  kneź.~- Źle się u nas i z nami dzieje - ciągnął stary
 505   1,  7  |              nami dzieje - ciągnął stary z wolna, nie zważając na odprawę -
 506   1,  7  |                  mnie go nie ma. We mnie z bólu wyschło wszystko, siłem
 507   1,  7  |                 czoło. Klasnął w dłonie. Z bocznej izby, uchyliwszy
 508   1,  7  |               starzec, wychudła i żółta, z głową zawitą chustami tak,
 509   1,  7  |                   Rozśmiał się.~- Połowa z was będzie z nim, pół przeciwko
 510   1,  7  |               się.~- Połowa z was będzie z nim, pół przeciwko niemu!
 511   1,  7  |            Chwosta pozbyć musimy.~Zginie z nas wielu, wielu zdradzi,
 512   1,  7  |                  swoich ludzi? Będziecie z nami?~Stary milczał długo.~-
 513   1,  7  |                  uraduję się, a na niego z w a m i nie pójdę... To
 514   1,  7  |                 nic nie stanie, ci wrócą z Niemcami i pomszczą się
 515   1,  7  |                starzec zgarbiony. Wyszli z nim razem pod stan dęby
 516   1,  7  |                 posłanie. Sam on poszedł z nimi, choć z niego słowa
 517   1,  7  |                  on poszedł z nimi, choć z niego słowa się dopytać
 518   1,  8  |               kamieniu u rzeki siadywał, z dala przypilnowując gospodarstwa.~
 519   1,  8  |                ubogą, starą chatę naokół z gościnności słowiańskiej,
 520   1,  8  |          potrzeba.~Dwór w zrąb zbudowany z całych drzew, mało co ociosanych,
 521   1,  8  |               były wąskie, słupki w nich z prosta rzezane. Sam Piastun,
 522   1,  8  |                 liczyć mogła, bo tak się z nią po staremu obchodzono,
 523   1,  8  |           gościli tu często, a gdy który z nich się zjawił, wieczorami
 524   1,  8  |                  najzamożniejszych. Szli z dala do Piastuna ludzie,
 525   1,  8  |              wytrzymały. Znano go jednak z tego, że gdy dla przykładu
 526   1,  8  |                  stroju i domu zmieniało z obyczaju dawnego.~Gdy inni
 527   1,  8  |                  nie bronił, Piastun żył z jedną, a żona u niego nie
 528   1,  8  |                  innych. Godzili się też z sobą we wszystkim, tak że
 529   1,  8  |                 czynienia.~Gdy nazajutrz z południa zjawili się tu
 530   1,  8  |              znaleźli gospodarza właśnie z kobiałką na plecach na drodze
 531   1,  8  |                  więc go na drodze, Wisz z konia zsiadł i pozdrowił.~-
 532   1,  8  |                 niósł, odkrył i dobywszy z niej chleb i ser położył
 533   1,  8  |             prawić o tym, co się u nas i z nami dzieje... Po tośmy
 534   1,  8  |                co się dziś działo, i jak z wojskowych dowódców kneziowie
 535   1,  8  |        Chodziliśmy naówczas bez mieczów, z gęślami, rolę uprawiali,
 536   1,  8  |             zaczęli napastować drudzy... z orężem w dłoni niewolniczy
 537   1,  8  |                Niemcowie i wycisnęli już z sadyb dawnych, i pod nogami
 538   1,  8  |                   dobrze, iż on pierwszy z Niemcami trzyma... ród jego
 539   1,  8  |                  płaczą, drudzy trzymają z nim... zgody nie będzie,
 540   1,  8  |             najedzie wówczas, gdy my się z sobą zajadać będziemy...
 541   1,  8  |                gdy mały, krępy człeczyna z głową krótko ostrzyżoną,
 542   1,  8  |                 głową krótko ostrzyżoną, z oczyma kocimi, w obcisłej
 543   1,  8  |           Chwostkowi nosił.~Szeroka gęba z zębami białymi śmiała się
 544   1,  8  |          przysiadł na ławie przypatrując z wielką uwagą gościom...~
 545   1,  8  |               szkaradny Znosek popijając z kubka.~- Skądże to wiesz,
 546   1,  8  |                życzą? - zapytał Piast.~- Z oczów im to patrzy! oho! -
 547   1,  8  |                  Powinniście się cieszyć z tego - mówił Znosek - potem
 548   1,  8  |                     bo wiedzą, że knezie z sobą się waśnią... Później
 549   1,  8  |                się. Drudzy milczeli, gdy z podwórza głos się dał słyszeć.
 550   1,  8  |               odziany, w czapce czarnej, z kijem w ręku, oczyma jakby
 551   1,  8  |                  nie miał?... Tamten, co z progu zszedł, to stary Ziemba...
 552   1,  8  |                  nieprawdaż? Nawet wiem, z czym przychodzi i co mu
 553   1,  8  |                przypadek... Sczepili się z Sławojem przy uczcie i pozarzynali...
 554   1,  8  |          Przyszedłem się wam opowiedzieć z sieroctwem moim - odezwał
 555   1,  8  |                całych uchować! Gdzie się z nimi skryć? Jak głowy ich
 556   1,  8  |                zawzięty...~Wisz wstawszy z ławy przybliżył się do niego.~-
 557   1,  8  |              drogi. W lesie rozstali się z Domanem i Wisz znanymi krótszymi
 558   1,  8  |           jeszcze, stara Jaga, drzemiąc, z kądzielą siedziała przy
 559   1,  8  |                  aby się zatrzymał. Jaga z kądzielą wyniosła się do
 560   1,  8  |              mając przy sobie, gdy jeden z nich, podniósłszy się nagle,
 561   1,  8  |                  kogo. Wisz podniósł się z ziemi, spojrzał i zobaczył
 562   1,  8  |               jak?... Jakże wyrwałeś się z grodu? - zawołał, gdy Sambor
 563   1,  8  |              przybyły - musiałem przybyć z oznajmieniem... Nie chciałem,
 564   1,  8  |                    Kto doniósł?~- Smerda z tym powrócił z łowów - odezwał
 565   1,  8  |                    Smerda z tym powrócił z łowów - odezwał się Sambor. -
 566   1,  8  |                ziemi jego siedzieli, lub z duszami i dobytkiem ciągnąć
 567   1,  8  |                  co wici woził i właśnie z powrotem przybywał. Jego
 568   1,  8  |                czas przez noc myśleć, co z sobą czynić, i do świtu
 569   1,  8  |               Niewiasty wszystkie wyszły z szop i chałup zawodząc żałośnie,
 570   1,  8  |                  Dziwa stała na przedzie z Jagą.~- Wy w las z dziećmi! -
 571   1,  8  |              przedzie z Jagą.~- Wy w las z dziećmi! - zawołał stary -
 572   1,  8  |          Tymczasem spodziewano się ludzi z Rybaków i osad na posiłek.~
 573   1,  8  |                 i osad na posiłek.~Dziwa z całym obozem niewieścim,
 574   1,  8  |                 całym obozem niewieścim, z dziećmi i sługami gotowa
 575   1,  8  |              gromadka parobków ściągnęła z osad nad rzeką i z lasu -
 576   1,  8  |             ściągnęła z osad nad rzeką i z lasu - lud zdziczały i nędzny,
 577   1,  8  |               Jadą! Jadą!!~Zsunąwszy się z konia padł dysząc na ziemię.
 578   1,  8  |                do obrony.~Chata widziana z dala przybrała pozór swój
 579   1,  8  |             tylko narzuconej siermiędze, z odkrytą głowi u wrót stanął.~
 580   1,  8  |             odkrytą głowi u wrót stanął.~Z dala już coś tętnieć zaczynało,
 581   1,  8  |                niebezpieczeństwie.~Nagle z zarośli ukazała się czapka
 582   1,  9  |                        ROZDZIAŁ 9~Smerda z dala już starca zobaczył,
 583   1,  9  |                  jakby się obawiała, aby z niej się kto ucieczką nie
 584   1,  9  |              Wisz ciągle stał we wrotach z głową podniesioną oczekując
 585   1,  9  |                do was w gości! - zawołał z dala - toście mi powinni
 586   1,  9  |                  mu się pokłonić - rzekł z wolna - alem ja stary, a
 587   1,  9  |                 spokojnie -- ja... każdy z nas starszyzn po mirach
 588   1,  9  |             mirach ma do tego prawo. Tak z wieków bywało i tak będzie,
 589   1,  9  |                zamierzył na niego. Stary z wolna ustąpił.~- Jedliście
 590   1,  9  |             synowie, czeladź wyrwała się z ogromnym wrzaskiem, napinając
 591   1,  9  |              tobie - rzekł zwracając się z gniewem do smerdy - tobież
 592   1,  9  |              krzyknął. Strzały poleciały z obu stron.~Parobcy Wiszowi,
 593   1,  9  |             pilno było wziąć się za bary z napastnikami, poczęli się
 594   1,  9  |                przeć do wrót, do których z drugiej strony smerda się
 595   1,  9  |                się krwią, która buchnęła z rany. Stary ręką drżącą
 596   1,  9  |                 ranie. Wisz posłonił się z krzykiem i padł na ręce
 597   1,  9  |             widok trupa tego, gdyż stary z jękiem wyzionął ducha, wszystko,
 598   1,  9  |                barki i walili na ziemię.~Z tyłów wdarli się na ten
 599   1,  9  |                 i zwarli, drudzy u wrót, z zaciętością walcząc na swoich
 600   1,  9  |             zajadłość powiększał.~Liczba z obu stron prawie równą była...
 601   1,  9  |         grodowych pachołków, wyparło się z podwórza, kupiąc około dowódcy
 602   1,  9  |                   kupiąc około dowódcy i z nim razem ustępując ku brzegowi
 603   1,  9  |                 wyrazy ciskano na siebie z obu stron długo, grożąc
 604   1,  9  |                  obu stron długo, grożąc z jednej pięściami, z drugiej
 605   1,  9  |               grożąc z jednej pięściami, z drugiej oszczepy podnosząc
 606   1,  9  |                nie opodal od wrót obozem z końmi i pozostali, grożąc,
 607   1,  9  |                nierychło, że korzystając z ciemności kneziowscy ludzie
 608   1,  9  |               połowie.~Wśród ciszy lasów z dala ten pochód żałobny
 609   1,  9  |          śpiewając, zawodząc, włosy rwąc z głowy, a puszcza jękiem
 610   1,  9  |                 rozpuściwszy na ramiona, z rękami załamanymi, z zamkniętymi
 611   1,  9  |            ramiona, z rękami załamanymi, z zamkniętymi powieki. Pod
 612   1,  9  |               wiodły ją córki zrzuciwszy z głów wianki, rozplótłszy
 613   1,  9  |             konie rżały. Nareszcie Dziwa z ziemi wstała. Stara Jaga
 614   1,  9  |               przypasano do pasa, czapkę z kitą miał na głowie, łuk
 615   1,  9  |              kamienny topór ojców i dłut z krzemienia.~Siwy koń, na
 616   1,  9  |                   stał przeznaczony, aby z nim spłonął na stosie...~
 617   1,  9  |                 na ziemi, siedziała Jaga z głową spuszczoną, ubrana
 618   1,  9  |                po cichu...~Dalej płaczki z rozrzuconymi włosy bijąc
 619   1,  9  |                  duchów jasnych, wojować z czarnymi duchy... Wszystkoś
 620   1,  9  |              Patrz na~sieroty, włosy rwą z głowy, słyszysz ich jęki...
 621   1,  9  |              pomszczona, zemsta niesyta, z twojego rodu pójdzie ostatni
 622   1,  9  |              żałobny.~Cały pochód ruszył z zagrody. Czterej parobcy
 623   1,  9  |                się ogromny, szeroki stos z bierwion sosnowych, który
 624   1,  9  |              pośrodku, przy nim składano z kolei wszystko, czego zmarły
 625   1,  9  |         powstrzymując, ale ich odtrąciła z lekka; przystąpiły córki
 626   1,  9  |                  dała im znak, aby uszły z drogi; rzuciły się z płaczem
 627   1,  9  |               uszły z drogi; rzuciły się z płaczem wnuczki wołając
 628   1,  9  |            sinymi dokoła, obejmując stos z boków, od spodu i buchając
 629   1,  9  |            próżno siląc uwolnić... Ogień z chciwością stos pożerał...
 630   1,  9  |            lekkim przytłumiony, powracał z podwójną zajadłością po
 631   1,  9  |                na który wszyscy patrzeli z uroczystym przejęciem i
 632   1,  9  |            czterech parobków na koniach, z dzidami w rękach, poczęli
 633   1,  9  |              szybko obiegać stos dokoła, z wrzaskiem wywijając nimi...
 634   1,  9  |                  coraz się zmniejszając, z wielkiego stosu stało się
 635   1,  9  |          przyniesioną ze świętego zdroju z wolna zalewać zaczęto.~Natenczas
 636   1,  9  |                  ogień zniszczone poszło z nim na świat drugi. Aż do
 637   1,  9  |                ojców i braci. W pośrodku z urną stanęły zebrane szczątki,
 638   1,  9  |           zaczęto sypać ziemię na mogiłę z pośpiechem...~Niewiasty
 639   1,  9  |              Ludzi zgromadziło się wiele z okolicy, ugaszczano wszystkich,
 640   1,  9  |                     Stały otwarte kadzie z piwem i miodem, którym się
 641   1,  9  |               mogiły. Około mis i niecek z mięsiwem siedziały kupy
 642   1,  9  |             oddzielnie mężowie, osobno i z dala niewiasty.~Wtem gęśla
 643   1,  9  |              tylko w lesie wiatr szumiał z dala... Słowan dobywał z
 644   1,  9  |                 z dala... Słowan dobywał z piersi głosu.~- Pusty w
 645   1,  9  |                 zostawił na ziemi... ile z rąk twych padło zwierza,
 646   1,  9  |                twój łzami poleli; poszła z tobą żona wierna, koń twój
 647   1,  9  |             mówiąc, pół płacząc, a kubek z miodem trzymając w ręku.~-
 648   1,  9  |              próbowała sił borykając się z sobą, aż napoju się przebrało
 649   1,  9  |                 opuszczać mieli, poszedł z nimi przeprowadzając ich
 650   1,  9  |              takiej sprawie... a ja chcę z serca zrzucić, co na nim
 651   1,  9  |                ręce podając począł: - Ja z wami... ja wam bratem chcę
 652   1,  9  |                  pieśni i wróżby... Żony z niej nie będziecie mieli...
 653   1,  9  |         będziecie mieli... Dałbym ją wam z serca... a przeciw ślubowi
 654   1,  9  |                   Mnie się ona upodobała z urody i ze wszystkiego...
 655   1,  9  |                 Co ja poradzę - rzekł. - Z bogami i duchami ja wojować
 656   1,  9  |              każecie, musi być... Każdej z nich się roi bogom służyć
 657   1,  9  |               wam bratem był, bym pomstę z wami wziął, siostrę mi dajcie -
 658   1,  9  |             stanowczo Ludek.~Doman wsiał z siedzenia, swoim obyczajem
 659   1,  9  |             Nigdy...~- Chcecie mnie mieć z wami i za wami? Stanę...
 660   1,  9  |                 rzucił w tył, cały drżąc z gniewu.~- Ludku, bracie!
 661   1,  9  |                 ujadały.~Po drodze Ludek z bratem spotykali swoich,
 662   1,  9  |                  tył założone trzymając, z głową na piersi spuszczoną.
 663   1,  9  |               się Ludek - lepiej by było z nim żyć, brata mieć, niż
 664   1,  10 |             otaczały prawie nieprzebyte. Z prawej tylko wąski klin
 665   1,  10 |            środku opuszczona dawno stała z dachu prawie odarta szopa,
 666   1,  10 |         widnokrąg opasywały lasy czarne. Z dala na prawo małe jeziorko
 667   1,  10 |              gdzieniegdzie ukazywała się z błota rzeczułka gniła, płynąca
 668   1,  10 |              stojący, na pół spróchniały z oschłymi konary, który równie
 669   1,  10 |                płacht na wpół pogniłych, z którymi u stóp jego składano
 670   1,  10 |            służyło chorym do obmycia się z choroby, płótno do otarcia.
 671   1,  10 |               pod dębem w tej wierze, iż z nim szła precz choroba.
 672   1,  10 |                wszystko milczało dokoła, z ziemi się podniósł człowiek
 673   1,  10 |            człowiek mały, w szarej guni, z głową okrągłą, postrzyżoną,
 674   1,  10 |              głową okrągłą, postrzyżoną, z oczyma świecącymi, z usty
 675   1,  10 |        postrzyżoną, z oczyma świecącymi, z usty szeroko rozciętymi,
 676   1,  10 |                  nastawiał ucha, to znów z pośpiechem wielkim lazł
 677   1,  10 |              utrzymać potrafił, ale wnet z nowym sił wytężeniem piął
 678   1,  10 |                  się słyszeć we wnętrzu.~Z dziupli ukazała się głowa
 679   1,  10 |                  ukazała się głowa szara z najeżonym włosem, do kociej
 680   1,  10 |               włosem, do kociej podobna, z oczyma żółtymi, z zębami
 681   1,  10 |               podobna, z oczyma żółtymi, z zębami białymi, z wąsami
 682   1,  10 |               żółtymi, z zębami białymi, z wąsami długimi, prychnęła
 683   1,  10 |                zwinięci. Szary pustelnik z dziupli obejmował małego
 684   1,  10 |             jeszcze.~Znosek podniósł się z ziemi ocierając krew, twarz
 685   1,  10 |                 dziupli dębowej - niosąc z sobą zduszonego nieprzyjaciela.
 686   1,  10 |                  jakiś słyszeć się dawał z daleka.~Po chwili spuścił
 687   1,  10 |             świeciły jak u żbika. Syczał z bólu i śmiał się.~Z lasu
 688   1,  10 |               Syczał z bólu i śmiał się.~Z lasu coraz wyraźniej zbliżający
 689   1,  10 |            Jechał na siwym spasłym koniu z długą grzywą, okrytym skórą,
 690   1,  10 |               koniowi dając iść powoli - z oczów, które przed się wlepił,
 691   1,  10 |             piękna, człowiek już sędziwy z brodą długą, białą i włosami
 692   1,  10 |     powiewającymi. Na głowie miał kołpak z niedźwiedziej paszczęki,
 693   1,  10 |                sztucznie, który wiązanie z łyka plecione umocowywało.
 694   1,  10 |                 Od szyi obręcz miedziany z kilku kół złożony spadał
 695   1,  10 |           rozkazu; tylko jeden młodzian, z głową podniesioną, u boku
 696   1,  10 |           pierwsi być powinni!~To mówiąc z konia się zsunął stary.~-
 697   1,  10 |             konia się zsunął stary.~- Wy z końmi - rzekł - stać tu
 698   1,  10 |           posłusznie głowę skłonił.~Wtem z drugiej strony nadjechali
 699   1,  10 |        nadjechali konni, Doman samotrzeć z ludźmi swymi. I on, nie
 700   1,  10 |                   płaczki go opłakały... z ojcami pije miód biały.
 701   1,  10 |                   nam jutro. Gdy mówili, z dala już tętniało znowu,
 702   1,  10 |                  nadciągała. Dwoje oczów z dziupli patrzało i dwoje
 703   1,  10 |             Wiszów, nadjechał.~Zsiadłszy z konia przystąpił z pozdrowieniem
 704   1,  10 |             Zsiadłszy z konia przystąpił z pozdrowieniem do gromady
 705   1,  10 |                   czoła się pofałdowały.~Z pięściami zaciśniętymi otoczyli
 706   1,  10 |                się starszyzna i ciągnęli z wolna ku horodyszczu. Ludek
 707   1,  10 |              wolna ku horodyszczu. Ludek z ziemi podniósł odzież ojca,
 708   1,  10 |             dumali - wielu brakło. Innym z oczów patrzało dziwnie,
 709   1,  10 |     bezpieczeństwa strzeże. Chwostek się z Niemcy sprzęga, chce ze
 710   1,  10 |               Starce głowami trzęśli. Aż z prawej strony czarno zarosły,
 711   1,  10 |             czarny mówił dalej:~- Że się z Niemcami braci, a co złego,
 712   1,  10 |                     Niosą się oni do nas z mieczem i z wiarą swą, z
 713   1,  10 |               się oni do nas z mieczem i z wiarą swą, z namowy i z
 714   1,  10 |                 z mieczem i z wiarą swą, z namowy i z groźby... a oręż
 715   1,  10 |                  z wiarą swą, z namowy i z groźby... a oręż mają dobry
 716   1,  10 |               Nie!... Nie!... - zawołano z jednej strony.~Ale z drugiej
 717   1,  10 |            zawołano z jednej strony.~Ale z drugiej się burzyło. Niektórzy
 718   1,  10 |                  co szli za i przeciw. A z piersi buchało jedno "nie" -
 719   1,  10 |                przeciw drugiemu.~- Precz z Chwościskiem! - wołali niektórzy. -
 720   1,  10 |                wołali niektórzy. - Precz z Chwostem... Drudzy wrzawę
 721   1,  10 |                 Myszkami zwano, bo wielu z nich to imię nosiło... ci
 722   1,  10 |             najgłośniej wołając:~- Precz z nim!~- Nie co czynić zostało,
 723   1,  10 |                  zmóc, uzbroić, powąchać z Niemcy, żony od nich potajemnie
 724   1,  10 |            potajemnie brać; namawiać się z nimi... dziś, byle skinęli,
 725   1,  10 |                  oczy...~- Iść!... żaden z nas stamtąd nie wrócił -
 726   1,  10 |             zaprawiają u siebie, polując z nimi na Serbów - wtrącił
 727   1,  10 |                  na sztych nie wydali... Z cichego szmeru rodził się
 728   1,  10 |              pozbyć i innego sobie obrać z między kmieci. Rudan i jego
 729   1,  10 |           huczano.~Niektórzy ruszali się z miejsc, jak gdyby natychmiast
 730   1,  10 |                milczeniu. Rudan pozostał z małą garstką, która, brody
 731   1,  10 |                    trzeba było obmyślić, z kim, jak, kiedy, a gród
 732   1,  10 |                  pomoc szli... a wówczas z Myszków i ich druhów nie
 733   1,  10 |            minęło południe, na uroczysku z poschłymi usty starszyzna
 734   1,  10 |                horodyszcza czeladź stała z końmi czekając, pasiono
 735   1,  10 |              nimi słychać było.~Do dębu, z którego dwoje oczów patrzało,
 736   1,  10 |             święty... kto wie, jaki duch z niego patrzy... i co jego
 737   1,  10 |              zachwiała się - i znikła... Z nią razem i oczy z dziupli
 738   1,  10 |             znikła... Z nią razem i oczy z dziupli patrzeć przestały.
 739   1,  10 |             Dobrze by choć skórę zedrzeć z niego - krzyknął, zrywając
 740   1,  10 |             ranny tylko i żyw, to ci się z dziupli bronić będzie -
 741   1,  10 |                  Znosek. Ręką tulił oko, z którego krew mu ciekła,
 742   1,  10 |                rękę do dziupli wpuścić i z okrzykiem radości dobył
 743   1,  10 |                  okrzykiem radości dobył z niej żbika, którego oko
 744   1,  10 |                go potem ciekawym, którzy z rąk do rąk sobie podawać
 745   1,  10 |                 starszyzna, której ubite z dala pokazano zwierzę. Rzucili
 746   1,  10 |              zwierzę. Rzucili się młodsi z kmieci pytać, a jeden z
 747   1,  10 |                  z kmieci pytać, a jeden z zapaleńszych, chwyciwszy
 748   1,  10 |             Bogowie wróżbę dają... Precz z Chwościskiem!...~Więc gromada
 749   1,  10 |                    Więc gromada cała, co z Myszkami była, woleć zaczęła: -
 750   1,  10 |                wołać - bywaj nam, stary, z pieśnią... po dawnym zwyczaju...~
 751   1,  10 |                 krwi wszak naszej, kości z kości... bracia nasi rodzeni
 752   1,  10 |                  O Łado, o Łado...~Jeden z kadzi rad czerpał i głowę
 753   1,  10 |                córki im podbierał - miód z ula... O Łado! O Ła...do!~
 754   1,  10 |              Łado! O Ła...do!~I tak byli z dwunastu szczęśliwi, szczęśliwi,
 755   1,  10 |          szczęśliwi, że posłali za morze z pokłonem... Oj, posłali
 756   1,  10 |                nami. I spędzili dwunastu z ich grodów. Znowu kmieci
 757   1,  10 |             grodów. Znowu kmieci zrobili z wojewodów... A jednego już
 758   1,  10 |          Chwostek na wieżycy... i patrzy z niej wkoło... dobry pan...
 759   1,  10 |                  Siedzi Chwostek, patrzy z dala... kmiecie mruczą,
 760   1,  10 |                  truchleje... dobry pan! Z Niemcem on się pocałuje,
 761   1,  10 |                   a dwie te pieśni razem z sobą złożone zasępiły czoła
 762   1,  10 |                 podano, co kto przyniósł z sobą do jedzenia i picia...
 763   1,  10 |          skorupkach postawiono im obiaty z białego chleba, a dopiero
 764   1,  10 |               się wszyscy, nawet czeladź z łąki wtórowała nieśmiało.~
 765   1,  10 |             zaśpiewał stary znad Dunaju, z innych światów, kędy wino
 766   1,  10 |                 zebrać chciano?...~Konie z pastwisk czeladź przyprowadziła,
 767   1,  10 |               podniosła nad nią i Znosek z pokrwawioną twarzą dobył
 768   1,  10 |             przylgnięty twarzą do ziemi. Z zarośli powoli, wlokąc się
 769   1,  10 |               jak pies poczuł go wąchać. Z lekka potrącił go łapą,
 770   1,  11 | najśliczeniejszej wiosny, której już nic z jej królewskich ozdób nie
 771   1,  11 |                 zwierz bratał się czasem z człowiekiem, by mu służyć.
 772   1,  11 |                Śmierć nawet przychodziła z uśmiechem w porę i przeprowadzała
 773   1,  11 |               słuchały. Dziwa zamyślona, z oczyma wlepionymi w las
 774   1,  11 |         dziewczynie pokrzykiwała...~Wtem z lasu nadleciał jastrząb
 775   1,  11 |                  lasu nadleciał jastrząb z rozpuszczonymi skrzydłami,
 776   1,  11 |                go i krzyknęła nawołując. Z krzaków odpowiedziały jej
 777   1,  11 |              stadem i wnet wracały znowu z wrzaskiem nowym. Jastrząb
 778   1,  11 |                  Sroki pociągnęły za nim z wrzaskiem.~Dziwa westchnęła.~
 779   1,  11 |             wrzaskiem.~Dziwa westchnęła.~Z dala odezwała się kukułka
 780   1,  11 |               Dziwie nie chciało się iść z drugimi... smutno jej było.~
 781   1,  11 |          brzęczały tylko i pszczoły, las z dala zatętniał. Spojrzały
 782   1,  11 |               nie słychać.~Żywia, główkę z gąszczy podniósłszy, patrzała
 783   1,  11 |             Wróciły na trawę, na słońce.~Z dala jakby śpiewanie słychać
 784   1,  11 |                tędy wlecze?...~Zamilkły. Z krzaków na polankę wysunęła
 785   1,  11 |          wysunęła się stara baba o kiju, z garnuszkiem na sznurku u
 786   1,  11 |           garnuszkiem na sznurku u pasa, z torbą na plecach, w płachcie
 787   1,  11 |               dziewczęta. Podniosła ręce z kijem do góry i plasnęła.~-
 788   1,  11 |                  po twarzach patrzała.~- Z takich liczek wróżyć łatwo -
 789   1,  11 |              Jaruha pilnie wpatrywać się z nią zaczęła.~- Dłoń to biała,
 790   1,  11 |              nienamulona... wielka bieda z taką dłonią, tysiąc chłopców
 791   1,  11 |             szarpią, prześladują, co się z ciebie naśmiewają, co nadokuczają...~-
 792   1,  11 |                  do drugiej!...~- Którąż z nas być byś chciała? - spytała
 793   1,  11 |                  na Kupałę...~Dziewczęta z na pół oszalałej staruszki
 794   1,  11 |               poczęły. Jaruha śmiała się z nimi.~Wzięła znowu zwieszoną
 795   1,  11 |               nie idź na Kupałę...~- Ale z nami bracia i rodzina będzie...
 796   1,  11 |                 otrzęsła go, opatrzyła i z koszyka grzybów od dziewcząt
 797   1,  11 |            Jaruha jadła chciwie.~- Chodź z nami do chaty, ciepłej strawy
 798   1,  11 |                 to nic, ale nocką iść, a z głodnym wilkiem się spotkać
 799   1,  11 |                się spotkać albo, gorzej, z wilkołakiem... Pokręciła
 800   1,  11 |          przerwała. Syrojeszki wybrawszy z koszyka otarła usta i uśmiechnęła
 801   1,  11 |                kilka kroków od nich stał z zakrwawionym okiem i głową
 802   1,  11 |                 okiem i głową wychodzący z lasu Znosek. Na widok jego
 803   1,  11 |          pokrwawił. - Jaruho! - krzyknął z dala karzeł - ratuj mnie,
 804   1,  11 |         trzymając oko, a raczej miejsce, z którego ono wypłynęło, doszedł
 805   1,  11 |             spojrzawszy na starą oddarła z niego pas, aby mu było czym
 806   1,  11 |                  sobie, ale się ociągała z poratowaniem biedaka, który
 807   1,  11 |                   Syknął tylko Znosek.~- Z tego oka nic nie będzie -
 808   1,  11 |                pod stołem się wylegiwać, z dobrej woli w las nie idzie.~
 809   1,  11 |                uciekły. Stara popatrzała z nimi tylko i zwróciła się
 810   1,  11 |                 Nie daruję, póki jednemu z nich oka ze łba nie wyssę -
 811   2,  12 |           wędrowały na zachód wszystkie, z kolebki swej rajskiej w
 812   2,  12 |           świętej nad jeziorem, kędy się z sąsiednich mirów na Kupałę
 813   2,  12 |                   już o wschodzie słońca z kąpieli wychodzące tłumy,
 814   2,  12 |                się dwoma ramiony, łącząc z niezgłębionymi puszczami,
 815   2,  12 |               wolno. Gałęzie nawet suche z żywego drzewa musiały być
 816   2,  12 |                 zwano Wiłujem. Gdy jeden z nich nucił, przestawał drugi;
 817   2,  12 |                  jednego nie godziła się z drugą, zdawali się raczej
 818   2,  12 |                 Pieśń zmarłych wskrzesza z grobu, pieśń żywych na śmierć
 819   2,  12 |             ostatni jego promień zniknie z drzew pozłoconych wierzchołków,
 820   2,  12 |                 cebry i garnki, i niecki z mięsiwem, i kołacze a korowaje
 821   2,  12 |           ognisku. Był to ogień, którego z domu nikomu wynosić obcemu
 822   2,  12 |                dawano. Kto ogień wynosił z chaty, brał z niej życie.~
 823   2,  12 |              ogień wynosił z chaty, brał z niej życie.~Już dwa smolne
 824   2,  12 |                gdy słońce zagaśnie.~Wtem z dali pokazało się dwoje
 825   2,  12 |                  dziewcząt w bieli, szły z wolna, trzymając się za
 826   2,  12 |                 swojej gromady, a Sambor z daleka patrzał na twarz
 827   2,  12 |                rwały za rękawy, aby szły z nimi. Powoli i na twarzy
 828   2,  12 |               cichu: - Kupało! Kupało!~A z dala słychać było śpiew.~-
 829   2,  12 |            przyodzianą... Księżyc jedzie z gwiazd drużyną, witaj, słoneczko
 830   2,  12 |                  uboczu, szeptali cicho, z ukosa patrzeli na dziewczęta
 831   2,  12 |               ranem te gromady i dziksze z nich szły jak "stada" w
 832   2,  12 |              ślubowin niebieskich słońca z księżycem. Radowała mu się
 833   2,  12 |                   duchy jasne zstępowały z niebios i poiły ludzi własnym
 834   2,  12 |                 odpowiadały sobie. Dziwa z podniesioną głową szła przodem,
 835   2,  12 |             ziemi, które pójść nie mogły z korowodem, poklaskiwały
 836   2,  12 |              pieśnią, i tętniał skokami.~Z dala widać było ogniów łuny,
 837   2,  12 |              kołem zwijające się cienie, z rozwiązanymi włosy, rozpuszczonymi
 838   2,  12 |                 wiodły tany, gdy chłopcy z zapalonymi żagwiami zaczęli
 839   2,  12 |               łące i wybiegać na polanki z nimi. Gdzie indziej lano
 840   2,  12 |                 na chwilę i buchał potem z nową mocą. Parobczaki nieraz
 841   2,  12 |               się te skoki, a wnet potem z ogniem pogony. Z zapalonymi
 842   2,  12 |              wnet potem z ogniem pogony. Z zapalonymi żagwiami, których
 843   2,  12 |          patrzała. Sambor nad nią czuwał z dala, lecz ani razu, ni
 844   2,  12 |                   rzekła - idź się wesel z drugimi!~- A wy... Dziwo! -
 845   2,  12 |              mówiła, tak się nie godziło z tym, co dokoła tętniło...
 846   2,  12 |                    Chłopak długo jeszcze z dala się w nią wpatrywał,
 847   2,  12 |           przybliżyć. Żywia wyrywała się z korowodu przy ogniu i przybiegała
 848   2,  12 |               niej usiłując ją pociągnąć z sobą; chwytała siedzącą
 849   2,  12 |                  ręce, próbowała chwycić z sobą i wracała śpiewając
 850   2,  12 |               dziewczyna obrywała bylicę z wianka, bawiła się kwiatkami
 851   2,  12 |              ścigać nie chciało.~Ciągnął z wolna, bez myśli, ku lasowi.
 852   2,  12 |       zastępowali im chłopcy... uciekały z krzykiem, a biada tej, co
 853   2,  12 |                znajomi i nieznajomi, aby z nimi pił, aby szedł z nimi -
 854   2,  12 |                aby z nimi pił, aby szedł z nimi - odmawiał. Posądzano
 855   2,  12 |               głąb boru, gdzie już tylko z dala przez gałęzie przeciskała
 856   2,  12 |              naówczas wydawały się jakby z blaszki złotej, a ptaszki
 857   2,  12 |               dyszał, marzyły mu się, bo z wolna sen za powieki go
 858   2,  12 |                 powieki go chwytał.~Wtem z dala coś zatętniło... załopotało...
 859   2,  12 |                   Ostrożnie wysunęła się z boru ludzi kupka. Blask,
 860   2,  12 |               kupka. Blask, który wpadał z dala, nie dozwalał rozeznać
 861   2,  12 |           przyczajonego Sambora. Zsiedli z koni wiodąc je po cichu
 862   2,  12 |             Sambor też za nimi wypełznął z krzaków, wyminął ich i niespokojny,
 863   2,  12 |                   silne ręce chwyciły go z tyłu. Wyrwał się i stanąwszy
 864   2,  12 |                 padając porwał i Sambora z sobą, chwyciwszy za koszulę.
 865   2,  12 |                  brzask dnia wciskać się z góry. Coraz jaśniej robiło
 866   2,  12 |               gdy usłyszał głos za sobą.~Z dala na ziemi pół leżała,
 867   2,  12 |                 chciała... Ano... wianek z wodą płynie... z wodą. Porwali
 868   2,  12 |                  wianek z wodą płynie... z wodą. Porwali ją... porwali
 869   2,  12 |                krzyk i płacze, na konika z dziewką skacze... Na koń
 870   2,  12 |              służyły. Sambor się oddalał z głową zwieszoną.~- Bywaj
 871   2,  12 |            hukając ku lasom, rozmawiając z ptakami, który przelatywały.~
 872   2,  12 |            niewiasty zawodzące, parobków z Ludkiem w drugim końcu zebranych.
 873   2,  12 |                 Począł opowiadać, co się z nim działo, oni mu też -
 874   2,  12 |               jak ich już powracających, z lasu wybiegłszy Doman z
 875   2,  12 |                  z lasu wybiegłszy Doman z ludźmi napadł i mimo oporu
 876   2,  12 |                  Dziwa!~Krzyk wyrwał się z piersi niewiast, które gromadą
 877   2,  12 |                  ku niej pobiegły.~Stała z twarzą płomienistą, niemal
 878   2,  12 |              Sambor otworzył jej wrota i z lekka cugle konia wziął
 879   2,  12 |                  lekka cugle konia wziął z jej ręki.~Z wolna poczęła
 880   2,  12 |                  konia wziął z jej ręki.~Z wolna poczęła iść ku chacie
 881   2,  12 |                  napiła się, westchnęła, z oczów puściły się łzy.~Sambor
 882   2,  12 |                jak połamane... drgały mi z gniewu i złości... Śmiejąc
 883   2,  12 |                 spadł na ziemię... a jam z koniem poleciała... Nie
 884   2,  12 |                 ziemię - pożegnam ja się z wami i pójdę stąd na zawsze...
 885   2,  12 |                  przestanie.~Wyrwała się z objęcia siostry.~- Teraz
 886   2,  12 |                wszystko żywe i martwe... z czym się żyło, co kochało...~
 887   2,  12 |                  psy nawet... i studnię, z której wodę brała, i wrota.~
 888   2,  13 |                rzucił na koniu i skoczył z niego. - Kto go ranił?~Tu
 889   2,  13 |               już nie spytał go więcej i z wolna pociągnął do dworu,
 890   2,  13 |                  na skórze, leżał blady, z oczyma w słup otwartymi,
 891   2,  13 |                 oczyma w słup otwartymi, z usty, których blade wargi
 892   2,  13 |              jakieś mruczenie niewyraźne z ust mu się wyrwało. Oczyma
 893   2,  13 |                 na ziemi, podniósł głowę z wolna i wlepił w pana oczy.~
 894   2,  13 |               oczy.~Myszko nie spuszczał z niego wejrzenia, ale się
 895   2,  13 |               się w nim dobrze i stanęła z pokorą.~-Kto go ranił? -
 896   2,  13 |                      Na łowy wyjechał, a z łowów go przynieśli...~I
 897   2,  13 |             takie łowy!...~Widoczne było z twarzy gościa, iż słowom
 898   2,  13 |                 spytał oburzony.~- Doman z konia padł, bo go srodze
 899   2,  13 |                mówił Duży - a dziewczyna z koniem do domu uszła.~Słuchając
 900   2,  13 |              namyśle. - Spytamy jej, czy z niego co będzie, czy przepadł...
 901   2,  13 |                od progu na Jaruhę, która z udaną powagą, choć widocznie
 902   2,  13 |               podchmielona, wysunęła się z chaty.~- Słuchaj, stara
 903   2,  13 |              urok rzucili?~Nie można się z niej było dowiedzieć więcej.
 904   2,  13 |                 nim.~- Widzisz - rzekł - z koniam padł i na mieczyku
 905   2,  13 |               odwracając rozmowę. - Dziś z tobą o tym nie gadać, kiedy
 906   2,  13 |              ognia wyszła mrucząc.~- Źle z nami - rzekł Myszko - źle
 907   2,  13 |                nami - rzekł Myszko - źle z nami, Domanie. Na wiecuśmy
 908   2,  13 |               się zbyć, co jemu służą, a z nami iść nie chcą, bez tego
 909   2,  13 |                 Pewnie - odparł Myszko - z tymi, co jawnie z nim trzymają,
 910   2,  13 |               Myszko - z tymi, co jawnie z nim trzymają, rzecz łatwa,
 911   2,  13 |                  łatwa, ale kto wie, ilu z nim potajemnie?... Starego
 912   2,  13 |             kłamał - żywo zawołał, jakby z trochą gorączki. Odsłonił
 913   2,  13 |                dziewczyna Wyrwała mi się z rąk jak śliski węgorz. Srom
 914   2,  13 |                     Słuchajże, Doman, wy z kim? -- przerwał Myszko.~-
 915   2,  13 |               kim? -- przerwał Myszko.~- Z wami - odparł krótko ranny
 916   2,  13 |         przyniósł mu miodu w kubku, gość z pośpiechem do ust go zbliżył
 917   2,  13 |              Słowo kmiece i klątwa... ja z wami... a umrę ja, z wami
 918   2,  13 |                  ja z wami... a umrę ja, z wami bracia, do ostatniego.~
 919   2,  13 |                   spojrzała mu na pierś, z której płachty zrzucone
 920   2,  13 |                wrotach zobaczył jezdnych z lasu wychylających się na
 921   2,  13 |               jechał wprost na dwór. Już z dala poznał chłopak Bumira,
 922   2,  13 |                 usta szerokie siedziały. Z Bumirem mało co się znali,
 923   2,  13 |                dozwalała. Pozdrowili się z Dużym.~- Zabłąkałem się -
 924   2,  13 |                 opatruje...~Bumir sapiąc z konia zlazł i nie pytając
 925   2,  13 |               Bumir zamilkł.~Wszedł Duży z miodem znowu i z kołaczem,
 926   2,  13 |             Wszedł Duży z miodem znowu i z kołaczem, a za nim wnieśli
 927   2,  13 |                 rozrywała, żarty strojąc z czeladzią. Duży też stadninę
 928   2,  13 |                   Leszki pójdą wszystkie z nami, bo to ich sprawa,
 929   2,  13 |                Bumir go spyta nareszcie, z kim on trzymać myśli. Powiedzieć
 930   2,  13 |                czarów się i bab obawiał. Z przerywaną więc rozmową
 931   2,  13 |             podwórzu nic nie sprawiwszy, z tym że na resztę musiałby
 932   2,  13 |               aby pamiętał, co mówiłam i z tymi trzymał, co mir miłują,
 933   2,  13 |              zobaczyła kocie oko Znoska.~Z głową obwiązaną płachtą,
 934   2,  13 |                 głową obwiązaną płachtą, z okiem ciekącym karzeł wsunął
 935   2,  13 |                  więc zbliżyć Znoskowi i z wolna głowę mu rozwiązała.
 936   2,  13 |              musiała, gdyż Znosek syknął z bólu, a Doman się obudził.~-
 937   2,  13 |             spluwać na wszystkie strony. Z węzełków potem swych dobyła
 938   2,  13 |                 potem swych dobyła ziół, z garnuszka nalała cieczy
 939   2,  13 |                cieczy jakiejś i kazawszy z głową spuszczoną siedzieć
 940   2,  13 |                 ciemno, ale właśnie, gdy z głową spuszczoną klęczał
 941   2,  13 |                  Domyślić się było łatwo z postawy, kim był.~W pierwszym
 942   2,  13 |                 brała do postronków, aby z ochotą wielką spełnić rozkaz
 943   2,  13 |                  płot wskoczywszy. Jeden z psów, który się był nogi
 944   2,  13 |              długo przy niej i wyrwawszy z niej to, co zębami chwycił,
 945   2,  13 |                  go nie powieszono, gdyż z wisielców różne bardzo potężne
 946   2,  13 |            padłszy za zagrodą na ziemię, z nową raną, jęczał, pięście
 947   2,  14 |                ostrów święty, do którego z dala, od Wisły, nawet od
 948   2,  14 |               Łaby, od Odry przychodzili z ofiarami po wróżby i rady
 949   2,  14 |                 uroczyste różne plemiona z dalekich stron, schodzili
 950   2,  14 |                  święte było.~Ostrów też z dala się dostrzec dawał,
 951   2,  14 |                się jak senne, poruszając z falami. Rybacy zamieszkali
 952   2,  14 |               zamożna zamieszkiwała. Ale z czasem gniły pale, padały
 953   2,  14 |              koło naszej latały zagrody.~Z chaty na palach, które się
 954   2,  14 |        powydeptywane stopami.~Dziwa szła z wolna przed siebie, nie
 955   2,  14 |              siedzieli ludzie i pożywali z kobiałek, co kto miał z
 956   2,  14 |                  z kobiałek, co kto miał z sobą, w milczeniu jakimś
 957   2,  14 |                kroju, że ludzie tam byli z krajów różnych. Byli tam
 958   2,  14 |          Łuczanie, Dulebianie, Drewlanie z Drażdańskich lasów, Polanie
 959   2,  14 |                  różnymi imionami zwały, z jednych rodów odszczepionych
 960   2,  14 |               nie znały i dziwiły sobie, z których każda miała inną
 961   2,  14 |                 sprzętu, który im statki z dalekich krajów przynosiły.~
 962   2,  14 |                 nie tknięte ręką ludzką, z tymi twarzami, jakie im
 963   2,  14 |                 szereg dokoła.~Na jednej z tych brył siedziała kobieta
 964   2,  14 |               ręku trzymała laskę białą, z korą pozostawioną tylko,
 965   2,  14 |                bielizną świeżą, w obuwiu z czerwonymi sznury i zarzuconej
 966   2,  14 |                 czoło.~Na zbliżającą się z wolna Dziwę patrzył spod
 967   2,  14 |               opowiadanie, tłumacząc się z tego czynu ślubem swym i
 968   2,  14 |         częstokół i wrota. Częstokół był z polan gładko ciosanych,
 969   2,  14 |            chramu było jeszcze ozdobniej z drzewa ciosane.~Wisiały
 970   2,  14 |            słupkami malowanymi czerwono, z żółtymi przepaski wisiały
 971   2,  14 |                 Dym i iskry dobywały się z niego to wolniej, to żywiej
 972   2,  14 |               położyła na ognisku.~Jedna z kobiet wstrzymać ją chciała,
 973   2,  14 |             jakiegoś podnieconego życia, z pieśnią i marzeniem, a znalazła
 974   2,  14 |               wojnie, nie na łowach, ale z rąk niewiasty... ze sromem!~-
 975   2,  14 |           przetrwała milcząca, spokojna, z taką dumą, iż niechęć się
 976   2,  14 |               rozbiła o nią i dziewczęta z poszanowaniem patrzeć zaczęły
 977   2,  14 |                 życie. Dwa razy na dzień z ofiarnych dań i gotowanej
 978   2,  14 |                  i rozkazywanie. Siedząc z dala patrzały na nią i strach
 979   2,  14 |         świątecznym ubraniu i kołpaku, a z nim mężczyzna rosły, czerwony,
 980   2,  14 |                czerwony, gruby, w czapce z piórem, w płaszczu czerwono
 981   2,  14 |                 trwogę.~Ten czerwonolicy z dziko patrzącymi oczyma
 982   2,  14 |                do zwierza, który wyszedł z puszczy, z usty skrzywionymi
 983   2,  14 |                 który wyszedł z puszczy, z usty skrzywionymi szydersko,
 984   2,  14 |                nie umiem...~W tej chwili z drugiej strony zbliżyła
 985   2,  14 |            dobywała suche ziele i garnek z węglem nabranym z ogniska
 986   2,  14 |                 garnek z węglem nabranym z ogniska postawić kazała
 987   2,  14 |               się jej zmąciły myśli, jak z kłębów dymu rosły jej w
 988   2,  14 |                 słabość ciała razem szła z olbrzymią myśli potęgą.
 989   2,  14 |                pod częstokołem oparty oń z szyderską twarzą.~Dziwa
 990   2,  14 |                   wykrzywione, straszne, z taką siłą wzroku, że kneź
 991   2,  14 |      nakazującymi, których nie spuszczał z dziewczyny, zdawał się jej
 992   2,  14 |             rozpędzę i chram ten zrównam z ziemią... Stary nie pobladł
 993   2,  14 |                 szukajcie, kneziu, wojny z bogami, gdy jej dość z ludźmi
 994   2,  14 |             wojny z bogami, gdy jej dość z ludźmi mieć będziecie!~Chwostek
 995   2,  14 |             odpowiedział nic, zerwał się z miejsca i poszedł prędko,
 996   2,  14 |                 swoim, skinąwszy na nich z dala, kazał je rozpędzać,
 997   2,  14 |           przystąpić się nie ważył. Wtem z gromady wyszedł człek podżyły,
 998   2,  14 |                ubrany dostatnio, zbrojny z niemiecka.~- Miłościwy kneziu -
 999   2,  14 |        przyszedłem, nie wasz jestem! Nie z waszego miru! Grozicie chramowi
1000   2,  14 |              ludzie jego nie starczyliby z najlepszym orężem i odwagą