Tom,  Rozdzial

1001   2,  17 |             ludzi dopytując, jakby je w pamięci dobrej chciał zachować.
1002   2,  18 |             wiedział nikt. Na pólkach w lasach, gdzie role były
1003   2,  18 |           mówił o spotkanych świniach w lesie, o niedźwiedziu, o
1004   2,  18 |      skierował. Smerda był pewien, że w nim znajdą zwierzynę. Nie
1005   2,  18 |            obawiano się takich wiedźm w lesie bardziej niż gdzie
1006   2,  18 |         naówczas te tajemnicze istoty w postaciach niewieścich,
1007   2,  18 |            jędze i strzygi jawiły się w postaci bab tak szkaradnych,
1008   2,  18 |             się z dala babie i poznał w niej Jaruhę. Znano ją dobrze
1009   2,  18 |     odczynianie. A masz co przy sobie w baryłce może? hę? dałbyś
1010   2,  18 |                Nie mam nic prócz wody w bukłaku... - rzekł smerda.~-
1011   2,  18 |           smerda i cała drużyna stali w oczekiwaniu i w jakimś strachu,
1012   2,  18 |         drużyna stali w oczekiwaniu i w jakimś strachu, który ich
1013   2,  18 |       ogarniał mimowolnie.~Cisza była w lesie, wiatr szedł od ostępu.
1014   2,  18 |              na Głubie i wpadlibyście w ich ręce. Siedzą tam już
1015   2,  18 |          kłody się zsunęła na ziemię. W tył za siebie obejrzawszy
1016   2,  18 |         otaczając go, ze wszech stron w krzakach ukazywały się głowy,
1017   2,  18 |               sam pierwszy rzucił się w tę stronę.~Ledwie się ruszyli,
1018   2,  18 |        zawarczały, strzały zaświstały w powietrzu. W kołpaku Chwostka
1019   2,  18 |               zaświstały w powietrzu. W kołpaku Chwostka utkwiło
1020   2,  18 |           lecz z pośpiechem popędzili w las, a choć tu za nimi szła
1021   2,  18 |             żywo do ucha, wpadł potem w gromadę i dał jej rozkazy.~
1022   2,  18 |       kierując za dwornią, a Chwostek w prawo lasem po cichu umykał.
1023   2,  18 |              słychać nie było. Wpadli w puszczę niedostępną, gdzie
1024   2,  18 |         uznojeni zostali pieszo.~Byli w głębinie boru, wśród moczarów,
1025   2,  18 |        głębinie boru, wśród moczarów, w której prędzej włochacza (
1026   2,  18 |             czy nie dojdzie go odgłos w lesie jaki; jęczenie tylko
1027   2,  18 |              drzewach i lesie. Czuli, w której stronie jezioro było
1028   2,  18 |            jeszcze starali się dostać w las. Wśród pogniłych i próchniejących
1029   2,  18 |        olbrzymich znaleźli kryjówkę i w niej się oba zaszyli.~Do
1030   2,  18 |         zaszyli.~Do nocy było daleko. W lesie tylko ptastwo polatujące
1031   2,  18 |                Siedzieli przyczajeni, w ciągłej obawie, czy ich
1032   2,  18 |            słudze pewnie dał zdechnąć w lesie, a niewiele by się
1033   2,  18 |              do chaty! Paść kmieciowi w ręce! - zawołał - szalonym
1034   2,  18 |           świecił ogień. Słychać było w podwórku koni rżenie i bek
1035   2,  18 |            zabłąkaliśmy się na łowach w lesie, błądzimy drugi dzień
1036   2,  18 |         jesteście - rzekł - jak skoro w imię starego obyczaju o
1037   2,  18 |               być mogli? Stary skinął w milczeniu, ukazując na drzwi
1038   2,  18 |         Zgłodzeni goście poczęli jeść w milczeniu. Ośmielił ich
1039   2,  18 |         nareszcie spokój dworu, cisza w okolicy, łagodna twarz gospodarza
1040   2,  18 |             staruszka popatrzywszy mu w oczy nie powiedziała ni
1041   2,  18 |             rękę... Źle czyni, gdy mu w pokoju siedzieć było łatwo...
1042   2,  18 |        pogodna.~- Nie idźcie ode mnie w taką porę - odezwał się
1043   2,  18 |       nieszczęśliwym proroctwem, gdyż w tejże chwili przed dworem
1044   2,  18 |   siedzieliśmy czatując na zbója! Był w naszych rękach i uszedł.
1045   2,  18 |           Lecz z głodu chyba zdechnie w lesie i nie da sobie rady,
1046   2,  18 |      rozbiegli ludzie, a opój ten sam w puszczy nie potrafi się
1047   2,  18 |               konie pojono i Chwostek w komorze schowany mógł słyszeć,
1048   2,  18 |              zatętniły konie i jezdni w dalszą popędzili drogę.
1049   2,  18 |            proszę was do mnie na gród w gościnę, winienem wam wiele.~-
1050   2,  18 |             dla rozkazu bogów. Idźcie w pokoju... Kto wie, gdzie
1051   2,  18 |            noc była czarna, milcząca. W dali tylko pobłyskiwało
1052   2,  18 |              Chwostek ze sługą znikli w ciemnościach. Piastun odetchnął
1053   2,  19 |                 ROZDZIAŁ 19~Nazajutrz w chacie Piastunowej życie
1054   2,  19 |            unosiły się wysoko, krążąc w powietrzu i zapowiadając
1055   2,  19 |        pokazywały. Z chaty Piastunów, w której stary bartnik siedział
1056   2,  19 |          jakieś rozlegały się z dala, w których rozpoznać nie było
1057   2,  19 |               zbierały.~Stary wyszedł w podwórze, spoglądał dokoła
1058   2,  19 |             zawrzeć wojna krwawa. Nie w porę mu ona przychodziła,
1059   2,  19 |            dać, pobłogosławić, a któż w taki czas burzliwy mógł
1060   2,  19 |            czas burzliwy mógł zjechać w gościnę i ucieszyć się z
1061   2,  19 |              jeszcze, gdy dwóch ludzi w stroju obcym, z twarzami
1062   2,  19 |               to tym dziwniejszym, że w okolicy mijać się ciągle
1063   2,  19 |            Poruszenie, jakie panowało w tym kątku, nie zdawało się
1064   2,  19 |             Piastunowi i pozdrowił go w języku, który choć nie był
1065   2,  19 |          brzmiał swojsko i zrozumiale w uchu starca. Wędrował on
1066   2,  19 |               starzec ich ciągle ręką w podwórze zapraszał. Zsiadł
1067   2,  19 |         właśnie, gdym łaknął gości, a w tej godzinie spodziewać
1068   2,  19 |          rozglądać po ubogiej chacie, w której wszystko było jeszcze
1069   2,  19 |             tkana z wełny uprzędzonej w domu, płótno i skóry zwierząt
1070   2,  19 |               knezia iść odradzali... W istocie tam nas się zbyto
1071   2,  19 |             zawiniętym czołem i usty, w bieli cała, sama przynosząc
1072   2,  19 |               się uląkł nieco, widząc w tym czary jakieś.~- Nie
1073   2,  19 |    chrześcijańska wiara zupełnie obcą w Lechii, wciskała się ona
1074   2,  19 |            ochrzczeni, a żyjący potem w pogaństwie, które ich otaczało.
1075   2,  19 |         istotą rozumną, ze wszystkimi w niej żyjącymi stworzeniami
1076   2,  19 |         ziemia i niebiosa zlewały się w wielkie - Pan..., będąc
1077   2,  19 |                Pan..., będąc Bogiem i w Bogu. Ta harmonia wszystkich
1078   2,  19 |     zwątpienia i niepokoju.~Ten świat w sobie zwarty nie pragnął
1079   2,  19 |              nic nad to, aby się mógł w swych kręgach obracać spokojnie -
1080   2,  19 |              może jeszcze zapożyczoną w ziarnie, a rozwiniętą duchem
1081   2,  19 |        rozmowa; nie nalegali goście i w chwilę długą potem dopiero
1082   2,  19 |          zapytał młodszy o to, co się w kraju działo. Piastun znowu
1083   2,  19 |            opowiadać, iż na Morawie i w Czechach się to działo i
1084   2,  19 |             potęgą wielką, nie będzie w nim ani wroga, ani niewolnika,
1085   2,  19 |          Piastun oczy ciekawie wlepił w mówiącego; chciał rzucić
1086   2,  19 |              stworzył niebo i ziemię. W narodzie tym byli prorocy,
1087   2,  19 |                Spełniły się proroctwa w dniu i godzinie naznaczonej
1088   2,  19 |              się światu z Dziewicy... w ubóstwie, w nędznej szopce,
1089   2,  19 |               Dziewicy... w ubóstwie, w nędznej szopce, na rozdrożach,
1090   2,  19 |          pospólstwem, a przecie czuli w nim wszyscy Boga, po prawdzie
1091   2,  19 |               źli ludzie, nie wierząc w niego, lękając się, bo im
1092   2,  19 |        trzymając ów krzyżyk drewniany w dłoniach, dodał - że ten
1093   2,  19 |             późna.~Siedzieli na ławie w podsieniu i patrzali stąd
1094   2,  19 |         pokazały się ognie podobne... w lasach nawet zapaliły się
1095   2,  19 |                 to zapowiedź wojny... W tej chwili cały kraj, wszystkie
1096   2,  19 |              stołb gorzał we wnętrzu.~W jeziorze spokojnym odbił
1097   2,  19 |         waszej...~I szli do świronka, w którym pościel dla nich
1098   2,  19 |      zafrasował się nieco, lecz rzekł w duchu, iż gości ostatkiem
1099   2,  19 |             gospodarzu nasz - zawołał w progu - że na dzień syna
1100   2,  19 |          wywrócić, potem pomyślim, co w miejsce jego osadzimy.~Dwór,
1101   2,  19 |                Miejsce kapłana zwykle w rodzinie głowa domu zajmowała;
1102   2,  19 |           jeszcze plemion kaukaskich, w opiekę stryjów lub starszych
1103   2,  19 |           tknęły, przywiodła ze łzami w oczach matka i w ręce ojca
1104   2,  19 |             ze łzami w oczach matka i w ręce ojca oddała.~Ten stał
1105   2,  19 |             ojca oddała.~Ten stał już w gotowości przyjęcia go od
1106   2,  19 |             jest Bogiem wszystkich... W jego imieniu ojcowskim,
1107   2,  19 |               i szczęśliwą.~To mówiąc w wodę umoczył palce gość
1108   2,  19 |             jak groźba, która wczoraj w nocy zapałała ogniem, jakby
1109   2,  19 |      Chwostkiem, ale z Niemcy, którzy w ich obronie staną...~- Miłosza,
1110   2,  19 |               zapowiedź długiej wojny w smak nie była, westchnął
1111   2,  19 |          życiem i męstwem; ziemi, aby w niego wlała ducha, aby rosnął
1112   2,  19 |          wołano: Łado! Łado! Klaskano w ręce i matka uwity wedle
1113   2,  19 |       obejrzano za obcymi, aby im dać w pochodzie miejsce poczestne
1114   2,  19 |            zostawiwszy tylko na stole w izbie podarek dla Ziemowita,
1115   2,  19 |           miseczkach ofiary udała się w górę na żalnik.~W pośrodku
1116   2,  19 |           udała się w górę na żalnik.~W pośrodku jego otoczona kamieniami
1117   2,  19 |              tych czasów, gdy jeszcze w kamiennych izbach siedzące
1118   2,  19 |              obecnych, gdy spaliwszy, w popielnicach je i studzienkach
1119   2,  19 |       zamknęli. Znużony Piastun siadł w przedsieni i spoczywał.~
1120   2,  19 |               przedsieni i spoczywał.~W progu stanęła Rzepica spoglądając
1121   2,  19 |               u Gopła płonął ogień, a w dolinie obozowiska widać
1122   2,  20 |               powieścią naszą musimy.~W tym miejscu, gdzie się na
1123   2,  20 |              nigdzie nie zaopatrywali w garnki, misy, popielnice
1124   2,  20 |               tu przywędrował i jeden w drugiego, ród cały, zdunami
1125   2,  20 |          lubił i pysznił się z niego. W piecu u niego, nie w jednym,
1126   2,  20 |           niego. W piecu u niego, nie w jednym, to w drugim, paliło
1127   2,  20 |               niego, nie w jednym, to w drugim, paliło się zawsze,
1128   2,  20 |            nie robił. Oprócz chałupy, w której mieszkał, z komorami
1129   2,  20 |          gliną tylko pooblepiana, ale w środku tok miała jak w chacie
1130   2,  20 |            ale w środku tok miała jak w chacie ubity mocno, a do
1131   2,  20 |           twarz niby ludzką i wkładał w oczy sztuki bursztynu, a
1132   2,  20 |              oczy sztuki bursztynu, a w uszy kolce kruszcowe. Rękę
1133   2,  20 |              miękkiej glinie patykiem w koło pas rysować, zdawało
1134   2,  20 |             się ręka, gdy siadał, ale w robocie siłę odzyskiwała.~
1135   2,  20 |               było łatwo przyszło, bo w chacie dostatek miał wielki
1136   2,  20 |              zapracowanymi, wpatrzony w glinę swą i zadumany a milczący,
1137   2,  20 |             się okazywało, iż mądrość w tym tkwiła wielka a wieszcza.~
1138   2,  20 |             tkwiła wielka a wieszcza.~W dnie świąteczne i powszednie
1139   2,  20 |     szczególnie dla umarłych.~Było bo w czym wybierać, począwszy
1140   2,  20 |            drobnych, których po kilka w jedną kieszeń lazło lub
1141   2,  20 |              nie do szopy stawił, ale w chacie u siebie i nikomu
1142   2,  20 |           rozdzielił na dwoje tak, że w środku między dwoma połowami
1143   2,  20 |         mieszkały i nocami wietrznymi w tej dziupli głosy dziwne
1144   2,  20 |             na to nie zważał i siadał w niej zaciszno - dla odpoczynku.
1145   2,  20 |          pszczoły i muchy unosiły się w powietrzu brzęcząc, wiatr
1146   2,  20 |             mu go wzięli, a że czółna w pogotowiu u brzegu nie było -
1147   2,  20 |               mówił stary. - Pszczoły w ulu i dnia bez matki się
1148   2,  20 |                Czasem - zawołał stary w ręce klaskając. - Dziś taki
1149   2,  20 |               i głową skinąwszy siadł w pniu swoim. Szedł tedy do
1150   2,  20 |      półgłosem nucić odbił od brzegu.~W chramie u Nii siedziała
1151   2,  20 |              zewsząd otulonej oponami w kontynie ciemnej chłodno
1152   2,  20 |               rozpuszczone kosy, cała w bieli, obwinięta długą chustą
1153   2,  20 |  nieziemskiego zjawiska była podobną. W chramie nie było nikogo.~
1154   2,  20 |         kruszcach u ściany świątyni i w tych strasznych czerwonych
1155   2,  20 |                blady był jeszcze, ale w oczach mu już dawne życie
1156   2,  20 |               wami nie mogłam. Dawno, w dzieciństwie, ślubowałam
1157   2,  20 |               nieśmiało wpatrując się w Domana - duchom a ludziom
1158   2,  20 |          zabiła, a który żył, obudzał w niej dziwne uczucie - żal
1159   2,  20 |             niby słuchać nie chciała, w sercu jej zrobiło się tak
1160   2,  20 |               nią stało, a ulękła się w sercu zemsty duchów zazdrosnych.~
1161   2,  20 |               kilka z drzew, wziął je w usta, gryźć począł zadumany,
1162   2,  20 |             żądam. Dziewka mi i teraz w głowie, choć mnie nie chce.
1163   2,  20 |          Stary Mirsz siedział jeszcze w swej wierzbie.~Zobaczywszy
1164   2,  20 |          Chodźcie. - I wstał.~Właśnie w chacie wieczerzę podawać
1165   2,  20 |              on też na nią. Raz nawet w uśmiechu zza różowych ustek
1166   2,  20 |             we włosach szpilki, kolce w uszach, kolce na rękach,
1167   2,  20 |           rękach, wianek na głowie, a w oczach śmiech i pustotę.~-
1168   2,  20 |              ojciec jej nie zawoła, a w istocie coraz to na młodego
1169   2,  20 |              Czółno odbiło od brzega.~W kontynie siedziała Dziwa
1170   2,  20 |              i na ogień patrzała, ale w oczach od wczora jakoś się
1171   2,  20 |              iskier. Ludzi pełno było w chramie i szmer w nim głuchy
1172   2,  20 |          pełno było w chramie i szmer w nim głuchy panował. Stary
1173   2,  20 |            się Dziwa, wstrzęsła cała, w drugą stronę odwróciła oczy
1174   2,  20 |         pochwycił ją silnymi rękami i w twarz pocałował. Dziwa krzyknęła
1175   2,  20 |            czerwone jej oczy gniewnie w nią były wlepione. Zdawały
1176   2,  20 |         wiedząc co - ot, jakąś dawną, w dzieciństwie słyszaną piosenkę.~
1177   2,  20 |          brzega, stary Mirsz siedział w swej wierzbie, wychylił
1178   2,  20 |              przybywającego, klasnęła w ręce, poprawiła rucianego
1179   2,  20 |            wianuszka przeglądając się w cebrze wody, pierś się jej
1180   2,  20 |               ich ma sześć! - poczęła w duchu mówić do siebie: -
1181   2,  20 |               miała, tobym mu go dała w miodzie, ażeby snu i jadła
1182   2,  20 |              gdy pić będzie, patrz mu w oczy, ani mrugnij. Jak mrugniesz -
1183   2,  20 |              było, pobiegła do chaty, w niecierpliwych dłoniach
1184   2,  20 |               choćby uderzył - rzekła w duchu.~Chwyciła kubek nagotowany,
1185   2,  20 |            podała Domanowi patrząc mu w oczy. Przyjął go, począł
1186   2,  20 |               i tylko że nie plasnęła w ręce. - Jaruha wszystko
1187   2,  20 |             wichrem zerwała straszna. W jezioro pioruny biły jeden
1188   2,  20 |            ludzie, jak to zwykle bywa w burzę, kamiennym snem spali.~
1189   2,  20 |            tyn wyglądała; stary Mirsz w wierzbie coś mruczał. Nad
1190   2,  20 |         Ruszyło się, co żyło, a Doman w podwórko nie postrzeżony
1191   2,  20 |               prosił - będziesz moją!~W okienku czy śmiech, czy
1192   2,  20 |         jedyny, wróć mi cały z wojny! W oknie siedzieć będę, w niebo
1193   2,  20 |                W oknie siedzieć będę, w niebo patrzeć i płakać,
1194   2,  21 |          drużynę grodową, na jezioro, w którym daleko łuna się niebieska
1195   2,  21 |               po mieczu długim każdy. W oczach im się jeszcze młodość
1196   2,  21 |               dwaj chłopcy, przebrani w proste gunie, na nędznych
1197   2,  21 |          leżeli i za kolana ściskali. W dłonie plasnął z przestrachem.~-
1198   2,  21 |     przestrachem.~- Kto was tu wysłał w tę godzinę? - zawołał.~Nim
1199   2,  21 |               zorza po słońcu gasła i w jeziorze odblask jej blednął.
1200   2,  21 |               się na dół do dworu.~Tu w świetlicy Brunhilda chodziła
1201   2,  21 |            Nie, bezpieczniejsi oni tu w grodzie niż w polu! Dzieci
1202   2,  21 |   bezpieczniejsi oni tu w grodzie niż w polu! Dzieci rzuciły się
1203   2,  21 |          drugi silny chłop z wiosłami w nim siedzieli. Brunhilda
1204   2,  21 |              widać ją było zwracającą w zarosłe brzegi, w cień,
1205   2,  21 |          zwracającą w zarosłe brzegi, w cień, aby się prześliznęła
1206   2,  21 |               do izby powrócił.~Późno w noc biała pani przybyła
1207   2,  21 |         siadła u ognia, wpatrzyła się w węgle żarzące i tak nade
1208   2,  21 |              po ziemi.~Strażnik znowu w róg począł trąbić, ale dech
1209   2,  21 |          zaborole.~Mrok wieczorny już w dali nic widzieć nie dawał,
1210   2,  21 |               się i buchnęło do góry. W czerwonych blaskach ukazała
1211   2,  21 |          ognia popłynęły po jeziorze. W dali nic już widać nie było,
1212   2,  21 |           ściągano do grodu i chowano w okopie. Ruch na zamku panował.
1213   2,  21 |               zamku panował. Chwostek w boki się wziąwszy patrzał.
1214   2,  21 |             noc nieprzejrzaną. Co się w tych martwych kryło ciemnościach,
1215   2,  21 |             wystrzelonym okiem, leżąc w tej łupinie, nie poruszając
1216   2,  21 |         wałach pokładali się i patrzą w ciemności. Na wieży straż
1217   2,  21 |              dokoła. Nie widać nic... w górze przebłyskują gwiazdy,
1218   2,  21 |         gwiazdy, u dołu miga jezioro, w głębi lasy stoją czarne
1219   2,  21 |        żadnego ogniska, jakby gromady w ziemię gdzie się zapadły.~
1220   2,  21 |               brzegu, łupinkę schował w trzciny, wypełzł na ląd
1221   2,  21 |              już na drugie stolowanie w wieży wlazł, stoi, liczy
1222   2,  21 |             tamtych, co ich potopiono w jeziorze, a owo ci, co na
1223   2,  21 |             się z wrzaskiem i uniosło w obłoki. Świsnęły strzały.
1224   2,  21 |              do jeziora, a co pluśnie w głębię szereg cały napastników,
1225   2,  21 |      nacisnęła grodową załogę dusi ją w podwórze i do wrót... Ludzie
1226   2,  21 |              strasznym załoga wbiegła w podwórze z wałów wyparta.
1227   2,  21 |            oszczepy rzuciło, związano w pęta... Po izbie i komorach
1228   2,  21 |       znaleźli wszędzie.~Kneźna tylko w izbie postawiła żółty dzban
1229   2,  21 |             cisnął, aż go roztrzaskał w kawały.~Pełen gród zwycięskiego
1230   2,  21 |          rzucił, drugi ognia naniecił w malowanym dworze... buchają
1231   2,  21 |              na belce nie zostanie... w popiół Pepełków obrócić!~
1232   2,  21 |            kupy... Kazano się położyć w podwórzach - niech dwory
1233   2,  21 |              obszedł dokoła i obrócił w jedno łoże płomieni i żaru.~
1234   2,  21 |          ogień płonął najgorętszy, by w nim zgorzały, a duchy ich
1235   2,  21 |              na ognistym krwawym łożu w popiół się obracały. Niebieskie
1236   2,  21 |              nie podkopać, bo głęboko w ziemi siedzi, a ma go być
1237   2,  21 |              Stara wilcza swoboda wam w głowie? A Niemców ino nie
1238   2,  21 |      odpokutuje... Pójdzie i mój dwór w popiół, i nasze pola stratują,
1239   2,  21 |         stratują, a ludzi nam pobiorą w niewolę.~Myszkowie się śmieli.~-
1240   2,  21 |             chcecie pokoju, siedźcież w pokoju, a do naszych spraw
1241   2,  21 |               Chwostek zasuwę od okna w murze odjął i wołał:~- Bumir!
1242   2,  21 |          zwierzem nie gadać, a bić go w łeb! Weźcie ludzi i przychodźcie
1243   2,  21 |         strzała świsnęła, ale uwięzła w drewnianej zasuwie i rechotanie
1244   2,  21 |          ogromna, pierzasta i utkwiła w sukni Myszka, który ją wyrwał
1245   2,  21 |          mówiąc ziemi garść pochwycił w dłoń i podniósł ją do góry.~-
1246   2,  21 |           Bumirze, jeśli ruszycie się w obronie Chwosta, jeżeli
1247   2,  21 |      narzekając, że lepiej nie poszła w niewolę, niżby tu marnie
1248   2,  21 |             chodził kneź i Brunhilda. W kącie posłanie ze skór służyło
1249   2,  21 |               było, że jedno drugiemu w duszy wyrzucało to nieszczęście...
1250   2,  21 |           niego.~Oboje trwali jeszcze w myśli obrony, w nadziei,
1251   2,  21 |               jeszcze w myśli obrony, w nadziei, że synowie odsiecz
1252   2,  21 |            głodnym. Żyć tak miesiące!~W popłochu, gdy uciekano na
1253   2,  21 |                 ten milcząc popatrzał w dół i nie odpowiedział.
1254   2,  21 |              panem, Teraz, gdy on był w niebezpieczeństwie, otrząsali
1255   2,  21 |               na stronę i pokazała mu w dół, na ludzi. - Gąb za
1256   2,  21 |         Chwostek to chodził, to padał w kąt na skórę, to do okna
1257   2,  21 |              się skwapliwie głodni, i w chwilę nic z niej nie pozostało;
1258   2,  21 |         porywać nadaremnie usiłowali. W godzinę a drugą i te ze
1259   2,  21 |         spuścił się ku nim z łuczywem w ręku, obszedł wszystkich
1260   2,  21 |          czekać myślą.~Cała noc potem w milczeniu przeszła, ale
1261   2,  21 |               na wieży migały światła w otworach i na obozowisku
1262   2,  21 |             procy i kaleczył, rył się w ziemię lub rozpryskiwał
1263   2,  21 |         rozpryskiwał węgle rozżarzone w ogniskach.~Krucy tym godom
1264   2,  21 |            chodzili ludzie i patrzali w dal. Tych zręczniejsi spędzali
1265   2,  21 |               dolinie, nad moczarami, w trzcinach zaszumiał i gdzieś
1266   2,  21 |               leżał na drugiej połaci w wieży i stękał, strzałę
1267   2,  21 |          wieży i stękał, strzałę miał w szyi. Wyjęła mu ją niewiasta,
1268   2,  21 |               syczał.~- Byłem - rzekł w końcu niewyraźnie, bo mówić
1269   2,  21 |              potrącił, lecz życia już w nim nie było. Przekleństwem
1270   2,  21 |            kazała. Nazajutrz miano go w stronę jeziora niepotrzebnym
1271   2,  21 |               szemrało jakby pszczoły w ulu zamknięte, a potem jęki
1272   2,  21 |            się i kołatało potem znowu w wieżycy, leciało coś gruchocząc,
1273   2,  21 |            twarze blade ukazywały się w oknach i nikły, zdały się
1274   2,  21 |          wiązać drabiny. Czeladź jego w zgliszczach stare wrota
1275   2,  21 |          młoty i obuchami padły wrota w głąb i z głuchym grzmotem
1276   2,  21 |               stoczyły się aż na dno.~W wieżycy ciemno było jak
1277   2,  21 |               wieżycy ciemno było jak w grobie, cicho jak na żalniku
1278   2,  21 |             góry, zaczęto grzebać się w gruzach szukając ukrytych
1279   3,  22 |              tylko, abyście poczynali w dobry czas, a pośpieszali
1280   3,  22 |           ponuro patrząc, ze strachem w sercach, ale nie chcąc ustąpić.
1281   3,  22 |           tamten, któregośmy pozbyli.~W gromadzie znajdował się
1282   3,  22 |          Jaksów, kmieć bogaty, daleko w lasach mieszkający, który
1283   3,  22 |               Wybierajmy, a rychło... w domu każdy ma co czynić.
1284   3,  22 |            stali z kmieciami na równi w prawie, nie chcąc im ustąpić.
1285   3,  22 |             do słowa, rody się z sobą w kole ujadać zaczęty; wystąpiły
1286   3,  22 |               mają. Ludzie prawią, że w sam dzień ognistych wici
1287   3,  22 |             byli na grodzie, skąd ich w czas matka przez jezioro
1288   3,  22 |             napaści i utrzymania ludu w ładzie nie było nad niego...
1289   3,  22 |          sochy zaprzęgać i orać nimi. W dybach też u niego różnego
1290   3,  22 |               nie ulękniony niczym, a w potrzebie tym chytrzejszy,
1291   3,  22 |        bogowie.~Wszyscy zamilkli, nie w smak to poszło.~- Jak zgody
1292   3,  22 |               okolicy poszli obozować w gajach.~Leszka chcieli jedni,
1293   3,  22 |              do pszczół szedł, bo tam w lesie ja wiem, com zrobił,
1294   3,  22 |               nim nawet.~- Nóż miałem w boku, krwi mi siła upłynęło -
1295   3,  22 |           podobała... Na koniu będąc, w moich rękach, nóż mi mój
1296   3,  22 |               mną, bo ja różne rzeczy w worku noszę i wiele wiem...
1297   3,  22 |            mówią, trafiło się tak, że w mrowisku nie stało króla...
1298   3,  22 |              Gospodarz umilkł trochę, w ziemię patrzał.~- Czyńcie,
1299   3,  22 |              przedsieniu, dziwiąc się w duszy swej, że ludzie tak
1300   3,  22 |         druhami, popowracali wrogami, w sercu z żalem i nienawiścią.
1301   3,  22 |            wyprzedzić, naładowali, co w domu mieli, na wozy i konie
1302   3,  22 |            zasiąść miało, gdy z dzidą w ręku nadciągnął Wizun stary,
1303   3,  22 |            doświadczenia i rozumu, bo w ciągu życia dalekie zwiedzał
1304   3,  22 |               Kołobrzegu, Szczecinie, w Retrze i na ostrowiu świętym
1305   3,  22 |                Obejrzał się, słuchano w milczeniu, a Myszko spytał: -
1306   3,  22 |          podwyższeniu z trojgiem wrót w tynach, co ją otaczają,
1307   3,  22 |              Bóstwo stoi całe złocone w koronie na głowie, na rogach
1308   3,  22 |          czekać, póki mi nie przyszła w jednym słowie: - Wybierzcie
1309   3,  22 |          Światowida przez miód, który w nim stoi, i rzeczono mi,
1310   3,  22 |               od wyroczni bogów, to i w sobie nosiłem wprzódy...
1311   3,  22 |             białego morza, i liczyłem w myśli, wiele nas jest, a
1312   3,  22 |                a do kupy się zebrać i w kupie zgodzić najtrudniejsza
1313   3,  22 |            się stać lub okazać. I nie w smak szły te wróżby znaczniejszym,
1314   3,  22 |        przeciwnej luźne głosy.~Ci, co w kole siedzieli, powstawali,
1315   3,  22 |               koniu przypadł człowiek w koszuli, z dala już ręką
1316   3,  22 |           milczącym.~Gdy noc zapadła, w stronie, z której się spodziewano
1317   3,  22 |                szła czeladź uzbrojona w młoty kamienne i obuchy,
1318   3,  22 |               i strachem trzymając ją w posłuszeństwie.~Dobek latał
1319   3,  22 |              i dopiero żył, gdy dzidę w rękę wziąwszy na konia siadł.
1320   3,  22 |          jeziora położył się z ludźmi w gaju, aby nocą ich nie zdradziły
1321   3,  23 |            poczęli lasami, po bokach, w prawo i lewo Dobek posłał
1322   3,  23 |              najlepiej.~Drugiego dnia w głębi puszczy naszli na
1323   3,  23 |              siebie za każdym szmerem w dali, zdradzając się krzykami.~
1324   3,  23 |              że wiele już ludu poszło w pęta, a mało kto zawczasu
1325   3,  23 |             lud tylko młodszy wiązali w łyka i gnali za sobą. Na
1326   3,  23 |        przerażeniem o ludziach całych w żelazo pozakuwanych, ze
1327   3,  23 |              Z tych zbiegów złapanych w lesie stary jeden się podjął
1328   3,  23 |            wreszcie zza drzew ujrzeli w dali szeroko porozkładane,
1329   3,  23 |           niemal do samego obozowiska w dolinie.~Ludzie, na ziemię
1330   3,  23 |               czego dusza zapragnęła. W Winedzie mieniali swoje
1331   3,  23 |             Przebiegłszy kawał kraju, w którym tylko zgliszcza i
1332   3,  23 |            się właśnie obozem u lasu, w miejscu bezpiecznym. Osłaniała
1333   3,  23 |             straży. Jadło się warzyło w kociołkach, tarcze i miecze
1334   3,  23 |               i dziećmi pozabieranymi w drodze. Nie opodal od obozu
1335   3,  23 |          swoich między niewolnikami - w sercu się im gotowało. Opodal
1336   3,  23 |               odpoczywali bezpieczni.~W obozie śmiechu, rechotania
1337   3,  23 |            osaczyć dokoła jak zwierza w ostępie, drogę im zapierający
1338   3,  23 |              się rzucono na Pomorców.~W obozie, choć usłyszano głos
1339   3,  23 |         okrzykiem ruszyli zbrojąc się w głownie i koły, bliższych
1340   3,  23 |         leżących gromada wstała, lecz w zamieszaniu i popłochu gniotła
1341   3,  23 |          Niektórzy pełzając uchodzili w zarośla i ginęli po drodze,
1342   3,  23 |               noc ucieczce sprzyjała. W pogoń za nimi puścił się
1343   3,  23 |              za nimi puścił się Dobek w kilkanaście koni, lecz pierzchali
1344   3,  23 |        podnosić za włosy, aby zajrzeć w oczy. Pomorcy, lud dziki,
1345   3,  23 |            Wiary mu jednak nie dając, w pętach precz go nazad odciągnięto.~
1346   3,  23 |         drugim przeczucie zwycięstwa.~W kotłach znowu ponastawiano
1347   3,  23 |             Było się czym obdzielać i w czym wybierać, bo łupieski
1348   3,  23 |            sprowadzić nie będą mogli.~W obozie teraz znalazło się
1349   3,  23 |               lasem całe trzody stały w zasiekach, zabijano więc
1350   3,  23 |               i nastraszyć najeźdźców w domu. Jak świt więc dalej
1351   3,  23 |          otoczywszy konnymi, z rękami w tył powiązanymi, poczepionych
1352   3,  23 |                Pozostających zabijano w dyby, by uciec nie mogli.~
1353   3,  23 |          lękając się może, aby wojsko w ręku mając po władzę nie
1354   3,  24 |                Popatrzał mu się Doman w oczy i rozśmiał niewesoło.~-
1355   3,  24 |               i Doman pojechał dalej. W chacie u Wiszów wiadomość
1356   3,  24 |           mąka sucha, wysiewana stała w bodni, pogotowiu.~Jednego
1357   3,  24 |              dnia Jaruha znalazła się w progu zagrody, dobrawszy
1358   3,  24 |        przyciśnie.~Wzięła się wiedźma w boki.~- A co, Miluchno?
1359   3,  24 |    nieskuteczne?... Dajże mi piwa, bo w gardle zasycha... Dziewczę
1360   3,  24 |           kubek piwa podać starej.~Ta w progu usiadła, torbę położyła
1361   3,  24 |            tylko... Chodziłam grzebać w kupach popiołu... ino gdzieniegdzie
1362   3,  24 |        usiedzieć, dalej się powlokła.~W drugiej chacie krowa mleko
1363   3,  24 |         zadane odczynić... Dalej ktoś w życie zawiązał węzeł na
1364   3,  24 |         dziewczyny i od pana młodego.~W chacie zduna zawczasu kręciło
1365   3,  24 |             czeka i ile ich tam jest?~W przeddzień wesela wszystko
1366   3,  24 |             Mila na ten dzień ostatni w najcieńsze płótno, w najpiękniejsze
1367   3,  24 |          ostatni w najcieńsze płótno, w najpiękniejsze pierścienie
1368   3,  24 |               raz ostatni ją zdobiły.~W chacie już od rana nie ustawały
1369   3,  24 |            koło dzieży stały i sypały w nią siedem miarek mąki jak
1370   3,  24 |       towarzyszyła, co je tłumaczyła.~W takt potem pieśni białymi
1371   3,  24 |       żartując z narzeczonej smutnej, w której smutek udany nie
1372   3,  24 |            odbył taniec wkoło dzieży, w której ciasto rosło, z pieśnią
1373   3,  24 |          śpiew pożegnalny, zamykający w sobie całe dzieje młodości,
1374   3,  24 |               na drodze i - płaszcząc w dłonie druhny wołać zaczęły:~-
1375   3,  24 |              na koniach towarzyszyło, w kołpakach futrzanych z piórami,
1376   3,  24 |       kołpakach futrzanych z piórami, w pasach kowanych, w opończach
1377   3,  24 |           piórami, w pasach kowanych, w opończach suto bramowanych,
1378   3,  24 |             całą we wstęgi przybraną, w blaszki, pióra i strzępki,
1379   3,  24 |             nalewano nieustanie. A że w izbie miejsca wkrótce nie
1380   3,  24 |              i dziewczęta koło wiedli w podwórku, gdzie i gędźba
1381   3,  24 |            ogródku ruciany, studeńko, w której ja wodę czerpałam
1382   3,  24 |               nóg upadam, spłakana... W świat idę, obcy mnie wiedzie,
1383   3,  24 |             po naszą dziewczynę. Cały w złocie, w jasnej szacie,
1384   3,  24 |            dziewczynę. Cały w złocie, w jasnej szacie, przy nim
1385   3,  24 |            pili z kubka jednego, dłoń w dłoni siedem razy dąb święty
1386   3,  24 |        dziewice, ale gęślarz głośniej w struny uderzył i płaczu
1387   3,  24 |               chmielne, bo też chmiel w głowach panowanie swe rozpoczynał. -
1388   3,  24 |               młodzi byli na świronku w łożnicy, a piwo i miód bez
1389   3,  24 |              woli czerpał z kadzi, bo w taki dzień każdy gościem
1390   3,  24 |             zaczęła zdyszana, poznano w niej z dala Jaruhę. - Co
1391   3,  24 |            chce, gotowa jeszcze pójść w skoki...~A Jaruha szła,
1392   3,  24 |       pokazywała. Włos miała rozwiany w nieładzie, bieliznę pomiętą
1393   3,  24 |        Pomorcy idą! Wrogi tuż, za mną w ślad...~Usłyszeli wszyscy,
1394   3,  24 |       zmęczona. Stary Mirsz popatrzał w dal muczący i wpadł do chaty.~-
1395   3,  24 |        podpatrzy. Tumany jakieś widać w dali.~Popłoch padł na taneczników,
1396   3,  24 |              która czoło i oczy tuląc w dłonie wołała:~- O doloż
1397   3,  24 |                O doloż moja - o dolo!~W podwórku zwijając się, wszyscy
1398   3,  24 |            się dostał, zobaczył tuman w dali, usłyszał szczęk i
1399   3,  24 |               nich śmiało rzucały się w wodę i płynęły.~W wirze
1400   3,  24 |         rzucały się w wodę i płynęły.~W wirze tym i popłochu - kto
1401   3,  24 |          sobie. Mirsz stary miał jamę w ziemi wygrzebaną, do której
1402   3,  24 |             napaść podobną stary zdun w kopalnej jamie, której szyja
1403   3,  24 |          beczkami nie dopitego miodu. W podwórku nie było żywej
1404   3,  24 |        Starsze niewiasty, opuszczone, w kupkę się zbiwszy u wierzb
1405   3,  24 |              stały na stoku nad wodą. W dali już widać było drużynę
1406   3,  24 |        puścili się ze wzgórka Pomorcy w pogoń za uciekającymi, siekąc
1407   3,  24 |               brzegu stojąca plusnęła w jezioro, zbiegła w trzciny
1408   3,  24 |           plusnęła w jezioro, zbiegła w trzciny i sitowia. Do tych
1409   3,  24 |                kilka pocisków utkwiło w nich, krzyki słyszeć się
1410   3,  24 |               który gęślę potrzaskaną w ręku trzymał. Pochwycono
1411   3,  24 |           stary.~Badano o najbogatszą w okolicy zagrodę, o najliczniejsze
1412   3,  24 |              Radzili tak jeszcze, gdy w podwórzu wesołe zabrzmiały
1413   3,  24 |          brzegowi. Kupa ludzi, co się w pogoń puściła, ciągnęła
1414   3,  24 |            Domana, którego pochwycono w ucieczce. Siedział na koniu
1415   3,  24 |               leżał trup młodej żony, w której piersi tkwił oszczep
1416   3,  24 |             Po sukni i z twarzy łatwo w nim zamożnego władykę poznali
1417   3,  24 |               się pospała, rzucił się w jezioro i zniknął.~
1418   3,  25 |           patrząc i przysłuchując się w milczeniu.~Od dalekiego
1419   3,  25 |              przynosił wrzaski i dym, w którym czuć było palące
1420   3,  25 |              pogrzeb prosiły.~Płynęły w wiankach zielonych dziewczęta,
1421   3,  25 |       poubierane, i niewiasty starsze w namitkach białych, które
1422   3,  25 |              ludu było dość do brania w niewolę, a na obronę mało.
1423   3,  25 |        niedołężnych starców i dzieci. W kontynie oręż by się znalazł,
1424   3,  25 |         kontynie oręż by się znalazł, w szopach było go dosyć zabranego
1425   3,  25 |             na wojnach i poskładanego w ofierze, ale któż go miał
1426   3,  25 |           bólu i skrzepłą. Nie drgnął w niej marszczek, nie poruszyły
1427   3,  25 |             prędko ku wodzie - wszedł w nią po kostki, po kolana -
1428   3,  25 |             Dziwa, której imię Domana w uszach zabrzmiało - zbliżyła
1429   3,  25 |            czuwał z oczyma wlepionymi w jezioro, spostrzegł przy
1430   3,  25 |             Ze znużenia znać drzemała w tym czółenku, które jej
1431   3,  25 |           stanęła... Kobieta siedząca w niej przebudziła się, obejrzała,
1432   3,  25 |             oczepiona!... Oszczep jej w piersi wbili. Zginął młody,
1433   3,  25 |               głową starucha, patrząc w ziemię i ocierając twarz
1434   3,  25 |            zmokłą. - Spalone chaty?~- W popiele wszystko... w popiele...
1435   3,  25 |                 W popiele wszystko... w popiele... Krukom biesiada,
1436   3,  25 |                palcem się zaczęła bić w czoło - sama z sobą biedujące,
1437   3,  25 |             starej Jaruże, której się w głowie mieszało, uwierzyć
1438   3,  25 |             on starego parobka, który w trzcinach się schowawszy,
1439   3,  25 |              się schowawszy, po szyję w wodzie stojąc do rana, dopiero
1440   3,  25 |             nastraszeni jakąś wieścią w nocy im przyniesioną, nazad
1441   3,  25 |         bieżał. U jeziora nie zostały w istocie tylko popioły i
1442   3,  25 |                Przypomniał sobie, jak w gorączce rozpaczliwej bronił
1443   3,  25 |               naukę!~My dziś pszczoły w ulu bez macierzy, nie ma
1444   3,  25 |          ochota razem. Wizuna właśnie w domu nie było, gdy przyszła,
1445   3,  25 |               Doman siedział na ławie w koszuli i siermiężce, a
1446   3,  25 |           może odsłonił tak umyślnie. W milczeniu, posłuszna, przystąpiła
1447   3,  25 |             pobiegła do chramu.~Wizun w twarz patrzał Domanowi -
1448   3,  25 |            stary coś poprawić poszedł w kątku, jakby chciał ukryć
1449   3,  25 |            spróbował wynijść i usiąść w progu, nie pokazała się
1450   3,  25 |         Domana chorym, zajęła się nim w milczeniu, troskliwie, unikając
1451   3,  25 |       oswoiwszy oczy z mrokiem, który w chacie panował - ty to jesteś,
1452   3,  25 |               nie było tak dobrze jak w domu.~- Czemu? - spytał
1453   3,  25 |            dla siebie, stukając kijem w takt pieśni, śpiewać zaczęła
1454   3,  25 |          pomagać... Stara baba, która w żarnach nie miele, rady
1455   3,  25 |            żem ja niewarta psa, kiedy w takich łachach po świecie
1456   3,  25 |              ich poszło od tego ognia w chramie do tamtego, co się
1457   3,  25 |            chramie do tamtego, co się w chacie pali? Niechby tylko
1458   3,  25 |              ugryzę! Trzeba mi mleka, w którym bym go rozmoczyć
1459   3,  25 |            przebierała je starannie i w pęczki wiążąc do torby wsuwała.~
1460   3,  25 |          wysłała Dziwę dnia tego, aby w ogródku różne zioła zrywała,
1461   3,  25 |            różne zioła zrywała, które w chramie na wianki i kadzenie
1462   3,  25 |            okopem, który go opasywał. W pośrodku były zielone grzędy,
1463   3,  25 |              początku, wpatrywała się w jej twarz, mrucząc coś niewyraźnie.~-
1464   3,  25 |         niewyraźnie.~- O! o! - rzekła w końcu - ja bym tu na Lednicy
1465   3,  25 |           cicho, świata nie widać jak w kleci.~Dziwa wiązała trawy
1466   3,  25 |              przez gzło widzę, co się w człowieku dzieje... Tak!
1467   3,  25 |              i zaczęli do niej jechać w swaty, i jechali królowie,
1468   3,  25 |         śpiewała, z ludzi się śmiała, w boki się brała i powtarzała:~-
1469   3,  25 |             ten jechał, jechał, wpadł w przeręblę i ryby go zjadły,
1470   3,  25 |            pode dworem.~Aż się wybrał w swaty do niej królewicz
1471   3,  25 |             po dworze, zamieszała się w stado i z ptastwem latała...
1472   3,  25 |            latała... A że ptaki czuły w niej innego ducha, że nie
1473   3,  25 |         usiadła na ziemi, przemieniła w dziewczynę. Patrzy, jastrząb
1474   3,  25 |            więc gniewna, zamknęła się w komorze, płakała, myślała
1475   3,  25 |          podszeptywał, przemienił się w strasznego pająka, zasnuł
1476   3,  25 |             strasznego pająka, zasnuł w powietrzu pajęczynę ogromną
1477   3,  25 |             Wróble muszkę napędziły i w siatkę mu wpadła... pająk
1478   3,  25 |               gdzie ja się ukryję?... W morzu są potwory i boję
1479   3,  25 |          patrzał zza drzewa.~Plusnęła w wodę rybką złotą, a on tuż
1480   3,  25 |            wodę rybką złotą, a on tuż w srebrną się przemienił.
1481   3,  25 |          malowanego dworu, zamyka się w komorze i płacze.~Płacze
1482   3,  25 |          Poleciała na brzeg do świtu, w kamyczek się obróciła śliczny
1483   3,  25 |       strasznie. Gdzie tu jej szukać, w powietrzu, na ziemi, w wodzie,
1484   3,  25 |                w powietrzu, na ziemi, w wodzie, pod ziemią, czy
1485   3,  25 |            gniewna bieży, aż na ziemi w komorze leży... tak się
1486   3,  25 |            leży... tak się smuci, tak w łzach płynie. Postrzegła
1487   3,  25 |               się stanę... skryję się w norę, tam on mnie nie wyszuka.~
1488   3,  25 |             Panna myszką się stała... w dziurkę małą schowała! Królewicz
1489   3,  25 |              małą schowała! Królewicz w kotka burego się odmienił,
1490   3,  25 |               razy się sromać, a ósmy w niewolę popaść.~W okienku
1491   3,  25 |              a ósmy w niewolę popaść.~W okienku świta. Co tu począć,
1492   3,  25 |              aż się królewna zmieniła w starą żebraczkę, pomarszczoną,
1493   3,  25 |            Jedzie królewicz na siwku, w boki się wziąwszy, i piosenkę
1494   3,  25 |             przyskoczy i podgląda jej w oczy... Oczów odmienić nie
1495   3,  25 |              próżno od niego uciekać! W malowanym dworze byłoby
1496   3,  25 |        Wiedziała, że się ziarno rzuca w ziemię i leżeć musi czasem
1497   3,  25 |               posilić i napoić.~Dziwa w ogródku siedziała, ręce
1498   3,  25 |        siedziała, ręce opuściła, oczy w ziemię wlepiła, powtarzała
1499   3,  26 |               Niebezpieczeństwo gnało w lasy, głód z nich wyganiał;
1500   3,  26 |             na postrzyżynach, poznali w nich tych samych, z którymi