Tom,  Rozdzial

1501   3,  26 |              jeden z Myszków ku nim i w gościnę ich do wspólnego
1502   3,  26 |              gromady, pozdrawiając ją w imię Boga jedynego.~Zastawiono
1503   3,  26 |            jaka by była przyczyna, że w tych mirach polańskich takie
1504   3,  26 |            nim... Inaczej pójdą zemie w niewolę... Czymże się to
1505   3,  26 |            umiał pokorny i zacny, ten w szczęściu i wyniesion sprawiedliwym
1506   3,  26 |            czym nie bardzo będę miał. W domu u mnie pustki... dopóki
1507   3,  26 |           jeszcze powzdychiwając, gdy w progu blady jeszcze i słaby
1508   3,  26 |             się tą żądzą zemsty, jaką w sercu miał, natchnąć drugich.
1509   3,  26 |             Zobaczywszy starca, który w prostej siermiędze przychodził,
1510   3,  26 |             okrzykującym go gromadom.~W mgnieniu oka, zanim pomyślano,
1511   3,  26 |           dopadł konia i wraz z synem w czwał ku zagrodzie swej
1512   3,  26 |           osobliwe: stu może jeźdźców w pogoń biegnących za obranym
1513   3,  26 |          którego koń mniej był rączy, w ręce pochwycić przerażonego
1514   3,  26 |        dopadłszy do kraju lasu, znikł w nim z oczów kmieci, którzy
1515   3,  26 |               a spodziewając się, iż, w zagrodzie i ojca znajdą.~
1516   3,  26 |              gdyż nie zatrzymując się w domu, wprost do lasu uciekł
1517   3,  26 |               lasu uciekł i skrył się w nim, puściwszy tylko siwą,
1518   3,  26 |          znali, wnet poszli na zwiady w puszczę sądząc, iż łatwo
1519   3,  26 |         chciał.~Coraz to ktoś sam lub w kilku ich szło po lasach
1520   3,  26 |              powrotu zmuszą.~Lecz ani w lesie znaleźć, ani go w
1521   3,  26 |               w lesie znaleźć, ani go w zagrodzie, około której
1522   3,  26 |  dowiedziawszy się, że Piastun uszedł w lasy i w nich się ukrywał,
1523   3,  26 |               Piastun uszedł w lasy i w nich się ukrywał, rozśmiała
1524   3,  26 |         wierząc temu, żeby ludzi tylu w pogoń za nim posyłanych
1525   3,  26 |            zdawała i drudzy pomyśleli w końcu, że bez przyczyny
1526   3,  26 |       wydeptane znała jak swe własne. W wielu miejscach puszcza,
1527   3,  26 |    rozglądając dokoła, a idący za nią w ślad zatrzymali podglądając.~
1528   3,  26 |               zatrzymali podglądając.~W rogu, gdzie się dwie ściany
1529   3,  26 |       schodziły z sobą, był szałas, a w nim na suchym z liści posłaniu
1530   3,  26 |            Ziemko płacze, bo go jakby w niewoli trzymają! Zlitujcie
1531   3,  26 |        Wygodnie umieściwszy się zaraz w opuszczonym szałasie, przygotowywała
1532   3,  26 |              wzięli. Lecz dla gąszczy w lesie pośpieszyć nie mogąc,
1533   3,  26 |            nie mogąc, ku nocy dopiero w zagrodzie Piastuna stanęli,
1534   3,  26 |          Ulitujcie się nade mną. Wiem w ubóstwie, co czynię i jak
1535   3,  26 |          nieznani, których przyjmował w zagrodzie, stanęli przed
1536   3,  26 |             aby mężowi sprawiedliwemu w imię Boga jedynego przynieść
1537   3,  26 |            nie dały, wesele stało się w tłumach. Myszkowie, którzy
1538   3,  26 |       zawiesił. Drugi laskę białą dał w dłonie. Proszono znowu gości
1539   3,  26 |          uszom własnym i oczom, długo w niepewności milczał. Szepnął
1540   3,  26 |            woli losu. Po raz pierwszy w jednym kole Leszkowie i
1541   3,  26 |               ocierając się o siebie, w zgodzie, razem okrzykiwali
1542   3,  26 |          fartuchem, pocałowała Ziemka w czoło i na powrót do dzieży
1543   3,  26 |              do dzieży swej szła, boć w domu chleba teraz więcej
1544   3,  26 |             niech siada. Dopóki wojna w domu, nic nie ma pilniejszego
1545   3,  26 |            nowo tynem, odbudować je i w nim panu obranemu uczynić
1546   3,  26 |          Pozapalano stosy łuczywa jak w noc Kupałową i dzień uczyniono
1547   3,  26 |             cofały się obładowane nią w lasy, aby spocząwszy i pozbywszy
1548   3,  26 |            szkody uczynić nie mógł, a w lasach spodziewano się go
1549   3,  26 |        Chwostka mogli też łatwo wpaść w ręce.~
1550   3,  27 |            ROZDZIAŁ 27~Wybór Piastuna w dni kilka po całej rozszedł
1551   3,  27 |             Leszkiem swym zamknął się w osamotnionym grodzie, obstawił
1552   3,  27 |            dla którego świat cały był w jednym głosie i sercu jednym.~
1553   3,  27 |            konie zostawić musieli, bo w zaroślach coś migało.~Stróż
1554   3,  27 |              łajali, nie pomogło nic.~W ostatku jeden z nacierających
1555   3,  27 |              tą czernią i chłopstwem?~W starym Miłoszu widocznie
1556   3,  27 |         ojciec! - zawołał nogą tupiąc w ziemię i czoło dumnie podnosząc
1557   3,  27 |               tego, oddaliście się mi w ręce, abym pomścił synów
1558   3,  27 |          Związać ich!... Do ciemnicy!~W mgnieniu oka czeladź się
1559   3,  27 |             nie izba, ale jama na pół w wałach, wpół pod ziemią
1560   3,  27 |           szyja od wnijścia schodziła w dół do wilgotnej pieczary.~
1561   3,  27 |           uczynić musieli.~Litość się w nich obudziła.~Wszystek
1562   3,  27 |           oparł żaden, a ludzi gniótł w garści jak słomę. Cały gęstym
1563   3,  27 |         mięsem surowym, a zimą sypiał w śniegu. Najokrutniejszy
1564   3,  27 |            oblegający rosnął, oddział w lasach ukryty na dane hasło
1565   3,  27 |              stał za nim i patrzał mu w oczy.~Smerda już nocą przyszedł
1566   3,  27 |              to ludzie, co od dziadów w służbie u rodu Leszków,
1567   3,  27 |             ku wnijściu, gród już był w ręku Pomorców i Niemców,
1568   3,  27 |          wrzawą i krzykami biegnących w podwórze i zalewających
1569   3,  27 |              odwalił kamień od lochu, w którym zamknięto młodych
1570   3,  27 |               podruzgotał, ale i jego w końcu przywaliła kupa nadciągających
1571   3,  27 |      zgniecionego Obra, niedźwiedzia, w którym~tkwiło kilka oszczepów.
1572   3,  27 |     pokrwawioną, ocaliwszy prowadzili w ofierze zwycięzcom. Padła
1573   3,  27 |              wrota, wchodząc i niknąc w głębi lasu. Naprzód się
1574   3,  27 |            przez pole drogą i zniknął w lesie.~Z drugiej strony,
1575   3,  27 |               piorun pada, czego grom w nim nie wybije, to się samo
1576   3,  27 |               nie wybije, to się samo w nim zajada i swą własną
1577   3,  27 |           dziećmi swymi. Bez pogrzebu w polu leżą, krucy ciała poszarpali...
1578   3,  27 |       poroznosi i pamięć ich wsiąknie w ziemię...~
1579   3,  28 |         rozproszonego ich niewolnika, w poprzednich zabranego potyczkach,
1580   3,  28 |             trafiało się często, że i w dyby pozabijani na polach
1581   3,  28 |            polach się rozkuwali, szli w lasy i przekradali się do
1582   3,  28 |         chciało.~Zręczny Niemiec ufał w to, iż językiem i układną
1583   3,  28 |             Polanom sprzyja, że potem w ich obozie ujęty został
1584   3,  28 |               ich obozie ujęty został w niewolę i posądzony niewinnie
1585   3,  28 |          nędza panować musiała, wolał w dybach czy w łykach, choćby
1586   3,  28 |           musiała, wolał w dybach czy w łykach, choćby związany,
1587   3,  28 |           choćby związany, mleć gdzie w żarnach na zagrodzie.~A
1588   3,  28 |        skruszył. Pozwolił mu u siebie w chacie pozostać, wymagając
1589   3,  28 |            wszystkiego niemal odarto, w łachmanach odzieży znalazły
1590   3,  28 |           zważano. Uciekać nie myślał w istocie, owszem, wciskał
1591   3,  28 |              na nowo oprawiać umiał i w czystości trzymać.~Zgłaszali
1592   3,  28 |           sługi pod ręką nie miał, bo w domu wiele było niezdarnego
1593   3,  28 |         skakać musiały, gdy rozkazał.~W polu i na łowach szalony
1594   3,  28 |              nagle na koń się zrywał, w las prowadził swych ludzi
1595   3,  28 |        ostrzenia. Wszystek łom leżący w komorze przyprowadził do
1596   3,  28 |       przyprowadził do dobrego stanu. W kilka dni, choć łamaną mową,
1597   3,  28 |           wygodnie. Umiał to wszystko w takim świetle przedstawić,
1598   3,  28 |            Kamienice budują wielkie i w środku jasne... Chramy boże
1599   3,  28 |               zdało się, że go już ma w garści całego, z wolna więc
1600   3,  28 |             po cichu przyznał, że był w służbie u dziada młodych
1601   3,  28 |         nieprzyjaciela i - co można - w nim wypatrzyć.~Nazajutrz
1602   3,  28 |            starostę swojego zawołał i w domu pilnować polecił -
1603   3,  28 |           dawszy Niemcowi drugiego, i w lasy ruszyli nie opowiadając
1604   3,  28 |             głową potakiwał, a co się w nim działo, tego z oczów
1605   3,  28 |           Klodwigiem stali na granicy w lesie, który zwano Puszczą
1606   3,  28 |           rzeczki, spływające się tu, w widłach obejmowały, a z
1607   3,  28 |          panów prowadził. Dla kneziów w pośrodku horodyszcza naprędce
1608   3,  28 |       rycerstwo po niemiecku odziane, w sukniach pstrych, naszywanych,
1609   3,  28 |            sprzętu, którego on nawet, w prostocie swej, użytku odgadnąć
1610   3,  28 |          znaleźli się prześladowani i w niebezpieczeństwie życia
1611   3,  28 |           okrutnie Polanów, pięściami w stół waląc i odgrażając
1612   3,  28 |          drugiej strony. Weźmiemy ich w kleszcze, aby nic nie uszło.
1613   3,  28 |            samo uczynili.~Dobek, choć w nim wrzało i kipiało, słuchał
1614   3,  28 |             myśl zdobył i ciesząc się w duchu, że Niemców w pole
1615   3,  28 |               się w duchu, że Niemców w pole wyprowadził, począł
1616   3,  28 |       przeszedł do wieczora niemal, a w umowie stanęło, iż Dobek
1617   3,  28 |       piechotę, z tarczami, uzbrojoną w dzidy, oszczepy, miecze
1618   3,  28 |            ciężarami. Byli i tacy, co w dybach za przestępstwa chodzić
1619   3,  28 |           ludziom i porządkowi, późno w noc nadciągnął doń Hengo
1620   3,  28 |                choćby był miał ochotę w miejscu go ubić, chwalił
1621   3,  28 |         musiał, jak ogniem go piekły.~W obozie kneziów młodych wiedziano
1622   3,  28 |              gromady niektóre już się w obozie ruszały, a te miały
1623   3,  28 |               pola wjechali nareszcie w lasy. Hengo skorym był wielce
1624   3,  28 |      wyczekiwał tylko, rychłoli Hengo w męczarniach skona, aby się
1625   3,  28 |        chwyciwszy oszczep, rzucił nim w piersi i dobił nieszczęśliwego.~
1626   3,  28 |          ciało urwane z gałęzią padło w ogień, żar i iskry rozpryskując
1627   3,  28 |          gdzie się spodziewał znaleźć w pochodzie już wojewodów
1628   3,  28 |           szli pieszo, uzbroiwszy się w cięższe oszczepy, pociski
1629   3,  28 |              mieli, tarcze te służyły w zastępstwie. Sporządzono
1630   3,  28 |             lud już z wojewodami stał w polu, a każdy mir i ziemia
1631   3,  28 |       policzyć - uradował się Piastun w duszy: gromady w ładzie
1632   3,  28 |              Piastun w duszy: gromady w ładzie stały i wesołymi
1633   3,  28 |            Bachórcy z innymi ciągnęli w porządku pod swymi wojewodami,
1634   3,  28 |              nie przeszkadzając sobie w ciągnieniu i pastwiskach,
1635   3,  28 |             własnego kraju. Iść mieli w cichości, nie rozbiegając
1636   3,  28 |             do wojny zaprawiał, szedł w pośrodku, aby własnymi na
1637   3,  28 |            oto wprost z obozu Leszków w Puszczy Dzikiej, tak jako
1638   3,  28 |             chciały.~Słuchali wszyscy w podziwieniu wielkim, nim
1639   3,  28 |         kazano dać znać do ciągnięcia w cichości ku jezioru, ku
1640   3,  29 |            gromady zbrojne ku jezioru w takim milczeniu, jakby zwierza
1641   3,  29 |    wojewodowie mało o sobie wiedzieli w pochodzie, z różnych stron
1642   3,  29 |                jak miry i ziemie szły w porządku i jedne przy drugich
1643   3,  29 |             chłodnej nadchodził nocy, w lasach stała jeszcze na
1644   3,  29 |             jeszcze na liściach rosa, w polu wesoło świeciło słońce.
1645   3,  29 |         spodziewali się znaleźć Polan w gotowości przeciw sobie
1646   3,  29 |              na boki, rozpatrując się w sile nieprzyjaciela. Nad
1647   3,  29 |                Młodzi kneziowie, ufni w Niemców, których z sobą
1648   3,  29 |        Niemców, których z sobą mieli, w oręż i w to może, iż Dobek
1649   3,  29 |        których z sobą mieli, w oręż i w to może, iż Dobek im zdradę
1650   3,  29 |          Gromada ta, zrazu niewielka, w oczach Piasta rosnąć poczęła,
1651   3,  29 |               jeszcze rozkazów.~Zrazu w cichości stojący Leszkowie,
1652   3,  29 |           wnet ubezpieczeni przewagą, w którą ufni~byli, dali hasło
1653   3,  29 |            białymi i siwymi, patrzało w milczeniu, jak tam zastęp
1654   3,  29 |           nosiła ślady blizn starych.~W ręku miał dzidę okutą żelazem,
1655   3,  29 |            nim, jak on, prawie biały, w którego włosach jasne jeszcze,
1656   3,  29 |             wilczej paszczęki. Gorące w nim krew ruchami niecierpliwymi
1657   3,  29 |              dając im czasu rozwinąć. W ręku miotał oszczepem, jakby
1658   3,  29 |           nawykły, obuch ogromny miał w ręku, a siekierę u pasa,
1659   3,  29 |              objęła. Na małej głowie, w której oczy, nos i usta
1660   3,  29 |               życiem przyszło płacić. W zgodzie z nim długo trwać
1661   3,  29 |              na spotkanie. Był to mąż w sile wieku, dziwnie zręczny,
1662   3,  29 |             śpieszył, rozpatrywał się w tej sile, która ciągle z
1663   3,  29 |               stały na dwu wzgórzach, w pośrodku których była dolina.
1664   3,  29 |               Wizuna, z dzidą okowaną w ręku. Szedł raźno, wesoło,
1665   3,  29 |           Nagi około Piastuna zostali w pośrodku. Gromady ochotnie,
1666   3,  29 |        przodem jadących trzech wodzów w płaszczach czerwonych i
1667   3,  29 |              na prawo i lewo. Za nimi w jedną gromadę zbity tłum
1668   3,  29 |           stali przy młodych kneziach w liczbie niewielkiej, za
1669   3,  29 |             nie było można. Dowodzący w pluszczach czerwonych skryli
1670   3,  29 |             razem z Niemców orszakiem w środek szyków, a na przód
1671   3,  29 |             Wyschły strumień, ciekący w dolinie resztką wody, dzielił
1672   3,  29 |            zadźwięczały; ci, co stali w pierwszych szeregach, zwarli
1673   3,  29 |               siebie i zmieszali wnet w jedną gąszcz ludzką, w której
1674   3,  29 |           wnet w jedną gąszcz ludzką, w której wrogów od swoich
1675   3,  29 |              czapce i płaszczu poznał w nim wodza. Obuch podniósłszy
1676   3,  29 |           trysła, a Luty swym obuchem w piersi zmierzywszy Klodwigowi
1677   3,  29 |              też cofać się zaczynali.~W samym środku pobojowiska
1678   3,  29 |          końmi zmieszane ciała ludzi, w których tkwiły potrzaskane
1679   3,  29 |              spychał nazad ze wzgórza w pobojowisko, ze wszech stron
1680   3,  29 |               których śmierć chwyciła w różnych walki wysiłkach.
1681   3,  29 |                z nogami podniesionymi w górę. Gdzieniegdzie wróg
1682   3,  29 |           Gromady czeladzi z żagwiami w rękach obchodziły pobojowisko
1683   3,  29 |            kołem obiegły głosy, rzekł w ostatku:~- Dwu z wojewodów
1684   3,  29 |           wysiłkiem oszczep mu wraził w nogę. Choć z rany zaraz
1685   3,  29 |             była jasna: widzieli, jak w promieniach księżyca bogunki
1686   3,  29 |       zmarszczoną powierzchnię i wir, w który ją tanecznice wprawiły.~
1687   3,  29 |              dymu słup czerwieniejący w oddali i chat czerwone okienka,
1688   3,  29 |                a bitwę słyszeli tylko w wichrów szumie.~Gdy czółen
1689   3,  29 |            wśród niej Dziwa, patrząca w dal, jakby się kogo spodziewała~
1690   3,  29 |                  Czółen się już zarył w piasek.~Sambor skoczył na
1691   3,  29 |            końcem powrócił do chramu, w ofierze niosąc włócznię
1692   3,  29 |          jeden, ale Leszkowie uciekli w lasy...~Wizun nie słuchał
1693   3,  29 |                zapytał.~- Leży on tam w polu i krucy się cieszą...
1694   3,  29 |               ścigający wzrok Domana.~W milczeniu zbliżyli się ku
1695   3,  29 |              nieopatrzny sam wpadł im w ręce, jak szli warcząc do
1696   3,  29 |         jeszcze, mów więcej!...~Późno w noc mógł zamilknąć Doman,
1697   3,  29 |          ciągnął ku brzegowi, aby się w czółnie położyć, gdy za
1698   3,  29 |              dłonią zasłoniła usta, a w ucho mu rzuciła:~- Już teraz,
1699   3,  29 |         zasunęła na czoło, skryła się w zarośla i znikła.~Domen
1700   3,  29 |           powlókł się do czółna, legł w nim, ale sen przez całą
1701   3,  29 |             ze świata, choćby do mnie w goście.~Coraz ciszej brzmiała
1702   3,  29 |           patrzył na nią długo, potem w ręce uderzając odskoczył.~-
1703   3,  29 |               Bez niej mi żyć trudno.~W piersi się dłonią bił.~-
1704   3,  29 |             mi wczorajsza bitwa szumi w głowie... ot... i różne
1705   3,  29 |               Doman.~Popatrzali sobie w oczy. Wizun kijem bił w
1706   3,  29 |               w oczy. Wizun kijem bił w ziemię, patrzał po niebie
1707   3,  29 |           popatrzał prawie szydersko.~W czółnie nań Sambor czekał.
1708   3,  29 |                Płynęli więc na powrót w milczeniu oba, tylko się
1709   3,  29 |               mierząc oczyma, a Doman w duchu powtarzał:~- Musisz
1710   3,  30 |          Garść ziemi na oczy, oszczep w piersi się tłoczy, to wasza
1711   3,  30 |           wasza zapłata... Żony stoją w progu, na powrót czekają,
1712   3,  30 |             pora okopy sypać i drzewo w zrąb kłaść, dopóki Leszków
1713   3,  30 |         dopóki Leszków nie pobierzemy w niewolę, aby nas sąsiadów
1714   3,  30 |           oszczepów jęli się wszyscy. W chacie Mirszowej, znowu
1715   3,  30 |            nie chciał. Zostawiono ich w pokoju, krew swej krwi nie
1716   3,  30 |             lasów ukazała się drużyna w kilkanaście. koni. Bumir
1717   3,  30 |              nim Leszkowie.~Ściśnięci w kupkę, posuwali się milczący,
1718   3,  30 |            zdejmując weszli do chaty, w której Piastun za stołem
1719   3,  30 |              ogień święty, na "kamień w wodę". Leszkowie i kmiecie
1720   3,  30 |        Leszkowie i kmiecie niech żyją w zgodzie. Dajcie powrócić
1721   3,  30 |               Z tym odeszli Leszkowie w pokoju, na koń siedli i
1722   3,  30 |               Piastun za nimi wyszedł w podwórko ku wojewodom.~-
1723   3,  30 |               rozkazów do wystąpienia w pole, rzekł im krótko i
1724   3,  30 |                Ciągnęli tak poważnie, w milczeniu, ściśniętą ławą
1725   3,  30 |           chaty, tu stanęli gromadnie w milczeniu.~Z dala ich już
1726   3,  30 |           najlepszego miał. Z dzidami w dłoni, w kołpakach, opończach,
1727   3,  30 |              miał. Z dzidami w dłoni, w kołpakach, opończach, przy
1728   3,  30 |              sami, co już po trzykroć w stanowczych zjawiali się
1729   3,  30 |          przeciw Leszkom, ciskając im w oczy winę ojca i zarzucając,
1730   3,  30 |             przychodnie - rzekł - ale w waszej mowie wspólna wszystkim
1731   3,  30 |        uroczystą przysięgę na "kamień w wodę" - odparł Bumir. -
1732   3,  30 |              rożne, a Piastun słuchał w milczeniu i goście obcy
1733   3,  30 |             ojcowie nasi: "Jak kamień w wodę, niech przepadną w
1734   3,  30 |               w wodę, niech przepadną w niepamięć waśnie i nieprzyjaźnie
1735   3,  30 |      nieprzyjaźnie nasze".~Jak kamień w wodę!~- Jak kamień w wodę! -
1736   3,  30 |           kamień w wodę!~- Jak kamień w wodę! - zawołali uroczyście
1737   3,  30 |         jeziora niosąc wszyscy kamyki w rękach, a przyszedłszy nad
1738   3,  30 |       Pierwszego dnia czekali wszyscy w polu, szałasy i szatry skleciwszy,
1739   3,  30 |     gęślarzami i wróżbitami wyciągnął w pole, gdzie, starym obyczajem,
1740   3,  30 |         Leszkami pomieszani - ujął go w rękę, odwrócił, zapuścił
1741   3,  30 |              rękę, odwrócił, zapuścił w ziemię, a woły, jakby nań
1742   3,  30 |          jeńców niemieckich stało już w pogotowiu dać głowy pod
1743   3,  30 |            podwaliny, gdy ujrzano, iż w miejscu, które odkopano,
1744   3,  30 |               się zarysował na ziemi. W pośrodku jego już wystawiony
1745   3,  30 |          stawały dwory nad Jeleniem i w pobliżu zamku, tak że w
1746   3,  30 |               w pobliżu zamku, tak że w oczach prawie rosła nowa
1747   3,  30 |               dlań nie był skończony, w prostym szałasie przebywał,
1748   3,  30 |     kneziowski i czapkę włożył stary, w komorze swej siermięgę wieszał,
1749   3,  30 |              znowu porwać i uwieźć, a w domu panią uczynić.~Dobek
1750   3,  30 |              co czynić mają. Przybito w takim miejscu poza chramem,
1751   3,  30 |         dopływał - i tu ludzie czółna w trawach wysokich pochowali,
1752   3,  30 |              mrok padać zaczynał, gdy w końcu z dala postrzegł ją
1753   3,  30 |              przystąpiwszy więc Doman w milczeniu - myślał już tylko,
1754   3,  30 |            myślał już tylko, jakby ją w tamtą pokierować stronę,
1755   3,  30 |             Dokoła jakoś pusto było i w chwili gdy Dziwa, uniósłszy
1756   3,  30 |              wiosła, i wkrótce znikły w mroku wieczora. Nocą już
1757   3,  30 |                który wybiegł z chaty, w ręce klaskali.~Przyszły
1758   3,  30 |         sproszono drużbów, przyjechał w królewskim orszaku pan młody,
1759   3,  Dop|              hipotezą.~Dzieje Słowian w ogólności długo są prawie
1760   3,  Dop|             nikt o nich nie wspomina. W tej ciszy, wśród której
1761   3,  Dop|        fałszywie do innych zaliczane.~W Herodotowej Scytii czuć
1762   3,  Dop|             chcą spokoju i kryją się, w domowym ognisku znajdując
1763   3,  Dop|          zgodne z tym ich charakterem w przeszłości jest pierwsze
1764   3,  Dop|           jest pierwsze zjawienie się w dziejach.~Posłuchajmy tego
1765   3,  Dop|           świadectwa o nich, które ma w sobie coś mistycznie przejmującego,
1766   3,  Dop|              żadnej broni, ale nieśli w rękach gęśle, zresztą zaś
1767   3,  Dop|           przed nim uniewinnić. Jakoż w piętnastu miesiącach dokonali
1768   3,  Dop|               i dozwala im przeto żyć w pokoju i zgodzie, grają
1769   3,  Dop|          gęślach, nie umiejąc uderzać w trąby. Bo komu obca jest
1770   3,  Dop|              ażeby taki podobał sobie w ćwiczeniach muzycznych.
1771   3,  Dop|             odesłał ich do Heraklei".~W tak idealnym świetle zjawia
1772   3,  Dop|               o nich armis disperiti.~W tej ciszy i przy tych śpiewach
1773   3,  Dop|       cywilizację. Im głębiej sięgamy w ten mityczny byt, tym idealniejszym
1774   3,  Dop|             się on przedstawia.~Wiara w jednego Boga, małżeństwo,
1775   3,  Dop|           tylko wyszczerbiły ten cały w sobie organizm słowiański,
1776   3,  Dop|      metamorfozy.~Odosobnienie tylko, w jakim owi Słowianie z gęślami
1777   3,  Dop|            chwile takiego przesilenia w narodowym organizmie są
1778   3,  Dop|        abdykacją i chwilowym obłędem.~W całej walce Słowiańszczyzny,
1779   3,  Dop|       plemionami germańskimi, widzimy w niej zabytek starego organizmu -
1780   3,  Dop|             Tracą oni to, co wyrobili w sobie sami, a nie mogą od
1781   3,  Dop|            razu przyswoić tego, co im w formie mało pojętnej i do
1782   3,  Dop|          przez długie wieki zdradzają w sobie swe pochodzenie, pozostają
1783   3,  Dop|              zawojowywać i ujarzmiać. W późniejszych wiekach plemiona
1784   3,  Dop|          które potrzeba obrony skupia w małe całostki. Jest to właśnie
1785   3,  Dop|          właśnie ta epoka tajemnicza, w której się tworzą pierwiastki
1786   3,  Dop|               ukazuje po raz pierwszy w walce i przymierzu z Germanami,
1787   3,  Dop|       pochodzenia żywiołów sklejonych w nieforemną całość. Można
1788   3,  Dop|           całości jakiejś państwowej. W głębi puszcz, w ciszy lasów
1789   3,  Dop|           państwowej. W głębi puszcz, w ciszy lasów tworzą się dopiero
1790   3,  Dop|             siłę życia~Długosz, który w piętnastym wieku według
1791   3,  Dop|            jak późniejsze przedstawił w świetle swojego czasu. Nie
1792   3,  Dop|          zdawać się musi, iż ono jest w posiadaniu prawdy wyłącznym.~
1793   3,  Dop|        stanowiące rządy patriarchalne w początku, a po nich ów rząd
1794   3,  Dop|           gminowładny, nie jest wcale w niezgodzie z naturą rzeczy.
1795   3,  Dop|          naczelników mirów, gmin itp. w wykładzie pragmatycznym
1796   3,  Dop|            legendą lechicką. Służy on w budowie podaniowych dziejów
1797   3,  Dop|             jest odmienny. Miesza się w niej baśń ludowa słowiańska,
1798   3,  Dop|   wydziedzicza. Życie całe skupia się w tym mieście polsko-czeskim.
1799   3,  Dop|            Ale na Wawelu pod zamkiem, w jaskini zjawia się potwór
1800   3,  Dop|            wtedy z dziką wściekłością w dzień biały i na jawie,
1801   3,  Dop|           próchnem, woskiem i żywicą, w które nieco zapuszczono
1802   3,  Dop|        rzuconą mu pastwę i płomieniem w trzewiach dręczony zdycha.
1803   3,  Dop|              władcom pod starą Upsalą w Szwecji sypał naród na pamiątkę.
1804   3,  Dop|               panuje potem oddzielnie w Czechach, podanie nie tłumaczy.
1805   3,  Dop|        widzimy tylko dwie występujące w podaniu, Libuszę i Wandę.
1806   3,  Dop|              jego trwa lat wiele, ale w końcu zbrodnia się wydaje,
1807   3,  Dop|       opowiada, że wcale nie ukarany, w zgryzotach sumienia, bezpotomnie
1808   3,  Dop|              żywota.~Bratobójstwo to, w pieśniach starych powtarzające
1809   3,  Dop|             powieści. Godna uwagi, że w daleko późniejszej legendzie
1810   3,  Dop|           utworem ludowym. Legenda ma w sobie tyle wdzięku, że nęciła
1811   3,  Dop|             odbiera jej urok, jaki ma w powieści ludu. Wanda nie
1812   3,  Dop|           wkracza z ogromnym wojskiem w granice. Wanda staje na
1813   3,  Dop|             jej taką jak ojcu mogiłę.~W wyrobieniu kunsztownym powieści
1814   3,  Dop|                a mianowicie czeskimi.~W rozwoju narodu wracające
1815   3,  Dop|        staro-słowiańskie), wyćwiczony w żołnierce i nad stan swój
1816   3,  Dop|             wziętość. Osobliwsze więc w rodakach wzbudzał zaufanie,
1817   3,  Dop|       zdatnością łączył wprawę nabytą w licznych przygodach i bitwach.
1818   3,  Dop|        nieprzyjacielskim porozwieszać w wielkiej ilości błyszczadła (?)
1819   3,  Dop|           bieżeli ślepo i zapalczywie w tę stronę, gdzie mniemane
1820   3,  Dop|               sposobem nieprzyjaciela w zasadzkę, napadł nań i pobił.
1821   3,  Dop|         zasługę nad krew, jak później w legendzie o Piaście.~Przemysław
1822   3,  Dop|        Następują wybory nowego króla (w czym już znać jagiellońskiej
1823   3,  Dop|      Kandydaci do korony zjawiają się w wielkiej liczbie, rodzą
1824   3,  Dop|           ubiegający się o panowanie, w pewnym oznaczonym czasie,
1825   3,  Dop|              ścigali się rączym pędem w zawody, a kto by w tym wyścigu
1826   3,  Dop|              pędem w zawody, a kto by w tym wyścigu pierwszy stanął
1827   3,  Dop|            Wyścigi te miały się odbyć w pobliżu Krakowa nad Prądnikiem,
1828   3,  Dop|         młodzieniec, imieniem Leszek, w nocy drogę ponatykał żelaznymi
1829   3,  Dop|              wypadkiem gonitwy. Zaraz w początku konie innych zapaśników
1830   3,  Dop|          został okrzyknięty.~Legenda, w której jest wzmianka o podkutym
1831   3,  Dop|           heraldycy ową tak pospolitą w herbach polskich podkowę
1832   3,  Dop|            polskich podkowę czuli się w obowiązka wytłumaczyć. Dziwnie
1833   3,  Dop|             bowiem - dodaje Długosz - w owym czasie powszechne i
1834   3,  Dop|               wymagała przybrania się w szaty książęce, dawną grubo
1835   3,  Dop|         kiereję i przyodziewek lichy, w którym był wzięty na stolicę
1836   3,  Dop|            wzięty na stolicę państwa, w miejscu najwidoczniejszym
1837   3,  Dop|            szlacheckich stworzone, co w Jaksie, Wizymierze, Barwinie
1838   3,  Dop|          obawiając się, aby oni kiedy w miejsce jej synów nie doszli
1839   3,  Dop|        stryjów, przeciąga się długo. "W ciągu tych rozmów - powiada
1840   3,  Dop|               zręcznie przez królowę, w którym napój, acz w niewielkiej
1841   3,  Dop|          królowę, w którym napój, acz w niewielkiej ilości podany,
1842   3,  Dop|              na wieżę, zjadają dzieci w oczach rodziców, potem żonę,
1843   3,  Dop|       sąsiedzi najazdem kraj trapili.~W takim to położeniu kraju
1844   3,  Dop|       Opatrzność znowu nastręcza, jak w kilku poprzednich powieściach,
1845   3,  Dop|             syna. Uboga ta uczta, jak w Kanie galilejskiej, stała
1846   3,  Dop|              Ziemowita. Długosz widzi w nich aniołów albo apostołów
1847   3,  Dop|           urobione, kazał je zachować w pałacu i wszystkim potomkom
1848   3,  Dop|             tło i podstawę przyrosło. W wielu epizodach widać heraldyczne
1849   3,  Dop|        rycerskich, może Krzywoustego, w innych późniejsze jeszcze
1850   3,  Dop|            już nowsze, same szczegóły w nich to poświadczają. Długosz
1851   3,  Dop|         szukający znaczenia moralnego w tych opowiadaniach nadaje
1852   3,  Dop|               tradycje zostały wszyte w miejscu dowolnym.~Pomimo
1853   3,  Dop|          dowolnym.~Pomimo to wszystko w legendach tych nie tylko
1854   3,  Dop|  historycznymi, które mają znaczenie.~W tym wszystkim pełno jednak
1855   3,  Dop|        mogiłach, który coś przecie ma w sobie z ciał i ducha szczątków