Tom,  Rozdzial

  1   1,  1  |              zrywało się z noclegów... Już słychać było świergot i
  2   1,  1  |               z dala, dzięcioły kowale już kuły drzewa. Był dzień...~
  3   1,  1  |           wieku odgadnąć, choć młodość już pozostawił za sobą.~Postawszy
  4   1,  1  |                ślady kopyt koni, które już tam wprzódy napoju szukały.
  5   1,  1  |                pognał ku szałasowi. Tu już nagotowane leżały suknem
  6   1,  1  |   poprowadziwszy skoczył nań zręcznie. Już mieli ruszyć z miejsca i
  7   1,  1  |                puścić. Konie rwały się już do pochodu niecierpliwe,
  8   1,  1  |        znalazła ława piaszczysta i oto już - brzeg drugi... Oba podróżni
  9   1,  1  |              kroku, ale nieprzyjaciela już ani widać, ani słychać nie
 10   1,  1  |          Jechali dalej a dalej. Słońce już się z wolna spuszczać zaczynało
 11   1,  1  |        znajdzie; baby strawę wieczorną już warzą. Chodźcie ze mną.~
 12   1,  2  |              nią pomówił na osobności. Już się do wrót zbliżali, które
 13   1,  2  |             mrucząc, nie oglądając się już za siebie, aż weszła do
 14   1,  2  |                 Nad nią wisiały wianki już poschłe i wiązki różnego
 15   1,  2  |               Trwało to chwilę... gość już był uroczyście przyjęty
 16   1,  2  |           szopy go po-prowadził, gdzie już konie z chłopcem stały.~
 17   1,  2  |          nacieszyć nie dozwolicie? Jam już człek niemłody, mnie też
 18   1,  2  |                ciekawość, lecz Niemiec już się z nim ukrył.~- Trudno
 19   1,  2  |              do mogiły... Na wojnę iść już nie myślę, na to są chłopcy
 20   1,  2  |         włóczyć się każe.~- A dużoście już świata zjeździli? - zapytał
 21   1,  2  |               i pałka niczego.~- Myśmy już o kamieniu zapomnieli -
 22   1,  2  |              stare młoty po mogiłach i już ich prawie nie widać. Nie
 23   1,  2  |                nie widać. Nie zdał się już teraz kamień, gdy o kruszce
 24   1,  3  |                jesteście... Ja, żem tu już raz się kiedyś zabłąkał,~
 25   1,  3  |                z przekąsem. - Ten kneź już sobie prawa do wszystkiej
 26   1,  3  |                 rzekł. - Z waszych tam już niejeden bywał, niejednego
 27   1,  3  |                i ścieżkę. Wprędce byli już wśród ciemnej gęstwiny -
 28   1,  3  |               z gałęzi, na których się już noclegować zabierało.~Zdawały
 29   1,  3  |                 Dalej ściśnięte drzewa już oku nic widzieć nie dopuszczały
 30   1,  3  |              młodzieńczą i nie patrząc już prawie na Niemca posunął
 31   1,  3  |               szukając sprawcy... mógł już z brzegu rzeki, nad którą
 32   1,  3  |             się ku zagrodzie.~Stali tu już parobcy i synowie, stała
 33   1,  3  |               popychając i bijąc. Ręce już miał w tył związane sznurem,
 34   1,  3  |               zajmując miejsce. Wołali już piwa i miodu, które zaraz
 35   1,  3  |               ozwał się smerda - wy to już wiedzieć powinniście, z
 36   1,  3  |                usiadł w kącie. Smerda, już co innego mając na myśli,
 37   1,  3  |               milczący, nie narzekając już na losy swoje.~Kto by się
 38   1,  3  |        zwieszoną, zachmurzony; księżyc już się był podniósł w górę
 39   1,  3  |         przesiedział noc całą do dnia.~Już się we dworze niewiasty
 40   1,  4  |                ROZDZIAŁ 4~Wszystko się już budziło po szopach i oborach...
 41   1,  4  |             mleko kobyle. W izbie stał już znów ceber piwa i placki
 42   1,  4  |              panem.~Sambor, posłuszny, już węzełek swój na drogę wiązał,
 43   1,  4  |               przyniosła, nie zobaczył już nikogo. Parobcy tylko na
 44   1,  4  |           obejrzawszy się, nie dojrzał już nic, tylko słup dymu nad
 45   1,  4  |               korytem.~Ćwierć dnia tak już upłynęło, gdy na pagórku
 46   1,  4  |                straży. Niektóre z nich już były w ziemię za-padły,
 47   1,  4  |           zamyka się mogiła i niejeden już w niej pozostał.~Samborowi
 48   1,  4  |            dzieci idą na łąki - nie ma już smoka na ziemi.~Nad smoczą
 49   1,  4  |               A broda rośnie mu siwa i już mu piersi zakrywa, już i
 50   1,  4  |               i już mu piersi zakrywa, już i do kolan mu sięga A kiedy
 51   1,  4  |        królestwo porzuci, dwu synów ma już u boku i córkę Wandę ma
 52   1,  4  |                ma jedną. Broda dorosła już ziemi. -Przyszła już na
 53   1,  4  |           dorosła już ziemi. -Przyszła już na mnie godzina; weźcie
 54   1,  4  |      przejdziem, spalim i wysieczem. - Już pola wojsko zalewa i las
 55   1,  5  |                się odkryła. Nie opodal już widać było jezioro wielkie,
 56   1,  5  |                od dawna się burzą, ale już ich wielu nie stało. Ubywa
 57   1,  5  |         rozjaśniło się lice.~- Mogliby już do domu powracać - dodał
 58   1,  5  |               posypały pytania...~Mrok już padał i tylko światło ognia
 59   1,  6  |      zagotowała się waśń, wśród której już i szczęk mieczów dawał się
 60   1,  6  |             zażegniona przezeń wrzawa. Już jej nawet ten głos nakazujący,
 61   1,  6  |     Podziękowawszy za to poczęstowanie już chciał odchodzić, bo się
 62   1,  6  |                tych i padalców wydusił już dosyć i do reszty ich wymorduję...~
 63   1,  6  |               na odpowiedź - muszą być już spore?... a silne? Czy się
 64   1,  6  |       zgnuśnieją tam oni? Czy chodzili już na wyprawę?~Hengo szeptał
 65   1,  6  |        przyprowadzą... sprzysięgli się już na mnie... Życiam mu nie
 66   1,  6  |               nim drzwi.~Hengo, czując już miód w głowie, powlókł się
 67   1,  6  |               się Hengo zbudził, dzień już był biały, stał nad nim
 68   1,  6  |             niedawno krasne może, dziś już powiędłe i blade jak ona.
 69   1,  6  |              za siebie...~Nie czekając już, aby mu tę radę powtórzono,
 70   1,  6  |            Niemiec sposępniawszy i był już za drzwiami, gdy kneziowa
 71   1,  6  |                gości na grodzie, które już wieść doszła o morderczej
 72   1,  6  |           czeladź kneziowa leciała nań już, sznur z pętlą na głowę
 73   1,  6  |              głos chrapliwy... i trupa już ciągnęli po ziemi oprawcy
 74   1,  6  |             jak ruszali, ale nie rzekł już nic. Za wrotami i hacią
 75   1,  6  |            jakoś lżej zrobiło... Wolał już puszczę niż taką gościnę...~
 76   1,  6  |            jednym do zagrody dobić się już nie spodziewał. Śmielej
 77   1,  6  |          Śmielej teraz dążyli do brodu już znanego, aby się przebrać
 78   1,  6  |               na dalsze błota.~Wieczór już nadchodził, gdy Hengo postrzegł
 79   1,  6  |            wkrótce musieli, a południe już było, gdy dym ujrzeli i
 80   1,  6  |                schodzić zaczął. Stróże już biegły rzucić się na obcego,
 81   1,  6  |           około chaty. Jaskółki nosiły już muł na gniazda, a wróble
 82   1,  6  |              wtrącając słowa. Zamilkła już, gdy on jeszcze się słuchać
 83   1,  7  |         musiało, gdy Wisz, co od dawna już nie ruszał się ze dworu,
 84   1,  7  |             natychmiast do konia. Stąd już nawrócili w lewo na lasy
 85   1,  7  |               do nocy ciemnej, gwiazdy już świeciły na niebie poprzedzając
 86   1,  7  |            nich uciekał.~Ku południowi już wjechali na łąkę szeroką,
 87   1,  7  |      niebieskimi oczyma. Rękami z dala już witał przybywającego, weseląc
 88   1,  7  |            Leszki wszystkie za wolnych już nas ludzie nie mają. Kmiecie
 89   1,  7  |            początku nikt nie wie. Stał już za praszczurów naszych.
 90   1,  7  |               aby się zebrał, dawno go już nie było - rzekł Doman.~-
 91   1,  7  |                sprzeciwią ludzie, więc już naprzód myślano, jak nieznacznie
 92   1,  7  |              się do wrót, przy których już się chłopaki gromadzili.
 93   1,  7  |             puszcza ich okryła.~W dali już dym widać było. Na wzgórzu
 94   1,  7  |             niskiej z małymi okienkami już mało co widzieć dozwalały.~
 95   1,  7  |               leżący Miłosz.~- Mnie on już nie uczyni więcej nic -
 96   1,  7  |            oczy i począł łagodniejszym już głosem:~- Idźcie ode mnie,
 97   1,  7  |               wy tu szukać możecie? Ja już nie mam nic! Nic! Niech
 98   1,  7  |               niech ludzie wymrą, mnie już gorzej ni lepiej nie będzie.
 99   1,  7  |              dzbanuszek i kubek. Stary już palce drżące ku niej i napojowi
100   1,  8  |             stary i młody Doman. Kilka już dni spędził starzec na koniu,
101   1,  8  |            chleba , nie zabrakło. Było już w obyczaju ich, aby się
102   1,  8  |              gdy on co rzekł, nie było już się co sprzeczać i sporzyć.~
103   1,  8  |           powoli Niemcowie i wycisnęli już z sadyb dawnych, i pod nogami
104   1,  8  |             sobą się waśnią... Później już tego nie zobaczymy!~Mrugnął
105   1,  8  |          Drugiego dnia nad wieczór byt już u wrót, a psy radośnie skomląc
106   1,  8  |        spokojnie wysłuchał syna, a gdy już chciał odchodzić, dał mu
107   1,  8  |               gdy się Wisz przebudził, już syna w domu nie było.~Dni
108   1,  8  |           grodu? - zawołał, gdy Sambor już mu do nóg przypadł.~- Musiałem,
109   1,  8  |                 Co? - zapytał stary.~- Już trzy dni temu, jak kneziowi
110   1,  8  |                o siebie, dawno mu było już tęskno do mogiły, do ojców...
111   1,  8  |           powrotem przybywał. Jego też już na drodze doszła była wieść
112   1,  8  |            głowi u wrót stanął.~Z dala już coś tętnieć zaczynało, rozeznać
113   1,  9  |               ROZDZIAŁ 9~Smerda z dala już starca zobaczył, odwrócił
114   1,  9  |              pochwycił pocisk, tkwiący już w nim, i zdruzgotał go jeszcze...
115   1,  9  |          Rozstawiwszy więc czaty mogli już wszyscy spocząć. Drogo to
116   1,  9  |             synowe, sługi i wnuki, noc już była w połowie.~Wśród ciszy
117   1,  9  |                tak boleśnie, że ci, co już płakali dzień cały, na nowo
118   1,  9  |        bezsenna i łzawa... Nad rankiem już stary Wisz siedział na ławie,
119   1,  9  |        powtarzały się bez końca. Dzień już był, gdy dano znak od lasu,
120   1,  9  |      wygłodzona jakaś istota.. Łuczywa już przezeń zjedzone opadły
121   1,  9  |               sam przygaśnie...~Słońce już zapadało, gdy nareszcie
122   1,  9  |       zawodziły i płakały, lecz pieśni już płynęły spokojniejsze -
123   1,  9  |               Wiszu stary, Zboja synu, już nie wrócić ci do świata...
124   1,  9  |              lecą wici... i starszyzna już zwołana... Strach na grodzie...
125   1,  9  |               mogę...~Doman się zerwał już iść.~- Nie zechcecie dać
126   1,  9  |              sobie patrząc w oczy. Rąk już sobie nie podawali. Młodszy
127   1,  10 |          opasane było niskim, wklęsłym już w ziemię wałem zielonym.
128   1,  10 |            Kmiecie i władyki wiedzieli już, jaki los spotkał Wisza
129   1,  10 |                piął się znowu do góry.~Już prawie miał dosiąc otworu,
130   1,  10 |                szyję napastnika. Widać już było płynącą krew - potem
131   1,  10 |            dłonią i zduszonym, martwym już stworzeniem strzepnąwszy,
132   1,  10 |             poważna i piękna, człowiek już sędziwy z brodą długą, białą
133   1,  10 |              jutro. Gdy mówili, z dala już tętniało znowu, tętniało
134   1,  10 |             słowa jeszcze nie rzekłszy już do sporu byli gotowi.~-
135   1,  10 |            sporu byli gotowi.~- Nie ma już tego, kto nas tu zwołał -
136   1,  10 |              tego rodu Popiołowego, co już zapomniał, skąd wyszedł!...~-
137   1,  10 |          oczyma się mierzyli, policzyć już było można tych, co szli
138   1,  10 |                po cichu, bo się lękali już zwolenników Chwostka, aby
139   1,  10 |            krewniaków dusi... kmieciom już wielu dwory pozabierano,
140   1,  10 |              dąb, a szczęśliwemu łowcy już w myśli nie było sięgnąć
141   1,  10 |          poznać nie mógł... Zwierz był już zimny, paszczę miał rozdartą,
142   1,  10 |         gęślarz powoli, po gwarze mógł już poznać, że się zbliża do
143   1,  10 |              śpiewnie - stare nogi źle już służą, drogi się powyciągały...
144   1,  10 |               z wojewodów... A jednego już Kraka słuchali. O Łado!
145   1,  10 |          siebie podobne. Starzec potem już sam zaśpiewał stary znad
146   1,  10 |                   drgnął cały; uciekać już nie czas było, po ciężkim
147   1,  10 |        zatęsknił.~Chłopak ujrzawszy go już w pólku zerwał się na nogi
148   1,  11 |       najśliczeniejszej wiosny, której już nic z jej królewskich ozdób
149   1,  11 |                sen złoty, a choćby się już nie budzić... W kubku miodu
150   1,  11 |           miodu szczęścia tyle, ile go już na całym świecie nie ma...
151   1,  11 |             stara i w ręce plasnęła. - Już wiem! Dąb tam stoi dziuplasty,
152   2,  12 |               najwięcej ludu zbierało, już o wschodzie słońca z kąpieli
153   2,  12 |             okrywały.~Od rana widać tu już było młodzież znoszącą suche
154   2,  12 |                ziemi leżały, mieszkała już śmierć.~Ze wszech stron
155   2,  12 |                Około stosu Wiszów stał już Ludek i Sambor, który na
156   2,  12 |              chaty, brał z niej życie.~Już dwa smolne łuczywa dymiły
157   2,  12 |                 Ostatni blask zagasał, już tylko łuna czerwona wskazywała,
158   2,  12 |          wszystkich ogniskach błyskały już ogniki i wielkim głosem
159   2,  12 |           zaledwie przysłoniła lasy, a już dzień świtał za nimi.~Teraz
160   2,  12 |          śpiewu. W kółku swoim znużona już śpiewami i skokami siedziała
161   2,  12 |               się w nią wpatrywał, ale już nie śmiał przybliżyć. Żywia
162   2,  12 |              tak aż w głąb boru, gdzie już tylko z dala przez gałęzie
163   2,  12 |             stawał... Sambor rozróżnił już stąpanie kilku koni i ludzi,
164   2,  12 |              lasu, na wzgórzu nie było już nikogo.~Miotając się ciągle
165   2,  12 |           biegnąc ku polanie. Tu pusto już było, dymiły jeszcze gdzieniegdzie
166   2,  12 |                  wołała za nim - pójdę już ja bez pomocy... A ty, coś
167   2,  12 |           działo, oni mu też - jak ich już powracających, z lasu wybiegłszy
168   2,  12 |             Trwała cisza długo.~- Mnie już tu nie być - odezwała się
169   2,  12 |            zdrowy, ogniu mój domowy... już ja ciebie nie podsycę, świecić
170   2,  13 |         zawołał po raz trzeci, groźnie już, przybyły kmieć, któremu
171   2,  13 |            dziwnie nań popatrzał, lecz już nie spytał go więcej i z
172   2,  13 |          położyła na ustach, ale Doman już drgnął, ruszył się, jęknął
173   2,  13 |               Myszko i wstał. - Więcej już słyszeć nie chcę i nie potrzebuję.
174   2,  13 |         przodem jechał wprost na dwór. Już z dala poznał chłopak Bumira,
175   2,  13 |              ku Gopłu. Bumir stary był już, ale jak żubr silny, kark
176   2,  13 |           spasły. Ciemne włosy, na pół już siwe, bezładnie otaczały
177   2,  13 |              izby, Doman, jakby poczuł już obcego, ruszył się zaraz.
178   2,  13 |              panie - zawołała Jaruha - już tu nic nie trzeba, ja krew
179   2,  13 |                  poszalawszy... Doman, już nic nie mówiąc, słuchał.~-
180   2,  13 |            Bumir ciągnął dalej:~- Jest już zmowa na knezia, już się
181   2,  13 |              Jest już zmowa na knezia, już się zbierają, radzą... a
182   2,  13 |             wolimy tego, co jest... My już go znamy, a tamci, jeszcze
183   2,  13 |           potrzebną, jak umiała.~Późno już było i Doman usnął po tych
184   2,  13 |             się wyśliznąć i uciec, ale już było za późno. Czeladź śpiąca
185   2,  13 |                miał na głowie.~Czeladź już się brała do postronków,
186   2,  13 |                zagrodą zniknął.~Jaruha już siedziała spokojnie u ognia
187   2,  14 |           Dziwa swoich towarzyszów, tu już bezpieczna sama iść mogła,
188   2,  14 |               światem.~Czółno płynęło. Już twarzy jej widać nie było,
189   2,  14 |               i Łaby, bliższe Niemców, już od nich wiele zapożyczyły;
190   2,  14 |                podparta na ręku. Stara już była i włos miała srebrny,
191   2,  14 |                uśmiechnął smutnie, nic już nie mówiąc wskazał jej do
192   2,  14 |               zielonymi kosaćca usłana już była droga.~W pniu rzezanym
193   2,  14 |        opasanie światło odejmowały.~Tu już stał sam chram, na gęstych
194   2,  14 |               aby się dostać tam, skąd już nie chciała, nie myślała
195   2,  14 |            miejsce moje.~I nie pytając już nikogo, nie patrząc zbliżyła
196   2,  14 |             późno się podniosła. Ogień już był objął tę pierwszą ofiarę,
197   2,  14 |              pielgrzymi i Dziwa wolała już milczenie swe w ciemnym
198   2,  14 |            cios zadała, ale Dziwa sama już teraz nie wiedziała, jak
199   2,  14 |            przed Niją. Dziwa siedziała już u ognia po kolei i bez kolei,
200   2,  14 |             się przy chramie.~Dziesięć już dni upływało od tego pamiętnego
201   2,  14 |              wzrok na Wiszowej córce i już go od niej nie zwrócił.
202   2,  14 |         opasującego chram, gromady się już zbijały i szły, jakby mu
203   2,  15 |                porozbiegali. ~- Północ już przeszła, a pana miłościwego
204   2,  15 |            nich dając - coś ta gromada już buntem pachniała i Chwostek,
205   2,  15 |    pozdrowienie, nim słowo zamieniono, już sobie wzrokiem z obu stron
206   2,  15 |                Kneź ledwie się ruszył, już mu gęba z gniewu drżała. ~-
207   2,  15 |            Myszków, który od dawna się już poruszał, jakby mówić chciał,
208   2,  15 |            zdołała się rzucić na nich, już Myszko wpadłszy do przedsienia~
209   2,  15 |            pokłonem.~Niecierpliwa pani już z podworca ku stołbowi szła.
210   2,  15 |             Musze. Wewnątrz wieży mrok już był. Wschodki z tarcic wiodły
211   2,  15 |            staremu odesłać ojcu. Dosyć już w rodzie było waśni i krwi
212   2,  15 | najkosztowniejszą. Sama Brunhilda szła już przodem do swojego dworu,
213   2,  15 |               potem przez most jechała już ludzi gromadka, która Leszka
214   2,  15 |           Brunhilda, a gdy ujrzała, że już był na moście grodowym,
215   2,  16 |               znowu lec na ławie.~Było już ku nocy, a na zamku nikt
216   2,  16 |          obsiadało wieżycę.~Z północka już zatętniało około mostu,
217   2,  16 |             nie mógł. Kneź i żona byli już w łożnicy, nie śmiano ich
218   2,  16 |                 gdy się ocknął, smerda już u progu czekał z pastuchem,
219   2,  16 |               podniósł do góry.~- Mnie już nikt nie uratuje - zakrzyczał -
220   2,  16 |             starzec i nikt się odezwać już nie śmiał. Bracia stryjeczni
221   2,  16 |             nic nie brakło na te gody.~Już słońce było wysoko, gdy
222   2,  16 |          popatrzał na żonę i nie rzekł już nic.~Starym miodem rozgrzani
223   2,  16 |            nowe kubki nalewała.~Słońce już nad zachodem przez otwarte
224   2,  16 |                stawiąc kubek - dość to już tego picia, mnie już pali
225   2,  16 |                to już tego picia, mnie już pali we wnętrzu. Miód ognisty
226   2,  16 |               i Zabój nie odzywali się już, wstyd się im było skarżyć,
227   2,  17 |        opatrzono w pogoń pójść za nim, już dopadłszy lądu, gdzie się
228   2,  17 |              Gdy znikł z oczów pogoni, już go w lesie próżno dalej
229   2,  17 |              zawołał ręce łamiąc - tyś już jeden pozostał. Nie chcieli
230   2,  17 |            miłościwi kneziowie, nie ma już z nich ani jednego na świecie.
231   2,  17 |                pili długo, a nie wstał już z ławy nikt; padli tam wszyscy,
232   2,  17 |           milczeniu. Żuła się domyślił już, że na Lednicę dążyli.~Już
233   2,  17 |             już, że na Lednicę dążyli.~Już jezioro widać było, gdy
234   2,  17 |             było czółna pełne tych, co już na ostrów płynęli Konie
235   2,  17 |             Zgoda - rzekł ten, którego już Krwawą Szyją nazywano -
236   2,  17 |                Z wielkiej gromady, gdy już Myszkom dano dowództwo,
237   2,  18 |            słuchał jej milczący, teraz już się burzyć zaczynał.~Jednego
238   2,  18 |               Stąd na Głubie niedaleko już było.~Pierwszy się wytknął
239   2,  18 |           głową spuszczoną, nie mówiła już nic; smerda się zbliżył
240   2,  18 |    wpadlibyście w ich ręce. Siedzą tam już trzy dni, jest ich dużo.
241   2,  18 |           umykał. Wkrótce nawet wrzawy już słychać nie było. Wpadli
242   2,  18 |         zasieków wysokich składały. Tu już prawie byli bezpieczni,
243   2,  18 |                na komorę, której drzwi już na pół otwarła gospodyni.~-
244   2,  19 |               kmiecie, których gromady już się po krańcach lasów pokazywały.
245   2,  19 |               z gromad kmiecych, które już się zbierały.~Stary wyszedł
246   2,  19 |               błyskotek, które obficie już naówczas przywozili kupcy
247   2,  19 |                się Piastun - myśmy też już wiele słyszeli... są i u
248   2,  19 |            wierze dowiedzieć.~Nie była już chrześcijańska wiara zupełnie
249   2,  19 |             krzyża jako amulet wisiało już utajone na niejednej piersi,
250   2,  19 |             gość - i tego my, a z nami już większa część ludów wyznaje,
251   2,  19 |            rozkrzewić bujnie, bo u nas już przed wieki te prawdy niegdyś
252   2,  19 |               stał zaparty i umocniony już przez ostatnich dni kilka,
253   2,  19 |           składano ofiary.~Gdy wszyscy już byli zebrani, biało ubranego
254   2,  19 |             ręce ojca oddała.~Ten stał już w gotowości przyjęcia go
255   2,  19 |             imać i konia.~Lecz inaczej już nie było można poczynać.
256   2,  19 |               to była tak stara, że ją już teraz pokolenia młode nie
257   2,  19 |       zapomnianych i ofiarach, których już czynić nie umiano. Wzywała
258   2,  20 |              sztuki.~Głową rozrodzonej już rodziny był Mirsz stary.
259   2,  20 |              najmłodsza, Mila, starsze już z domu powychodziły.~Żony
260   2,  20 |             ich razem dwie, po których już żadnej wziąć nie chciał,
261   2,  20 |               tak mądrym, że pytać się już więcej nie było potrzeba,
262   2,  20 |               i legł odpoczywać. Doman już szedł do łodzi.~- Tak to
263   2,  20 |            pieca ukazał się syn, człek już niemłody. Ruchem rąk, nie
264   2,  20 |            które oddał Domanowi.~Znano już naówczas u Polan pieniądze,
265   2,  20 |               jeszcze, ale w oczach mu już dawne życie świeciło.~Powoli
266   2,  20 |                a rozmawiali. Gdy misek już przynosić ani zabierać nie
267   2,  20 |               nie bardzo broniła.~Mrok już padł szary i gęsty, gdy
268   2,  20 |               zasłaniając oczy, ale go już nie było, gdy je odkryła.~
269   2,  20 |                  zawołała Jaruha - toż już dola, kiedy hożej zdunównie
270   2,  20 |             Rozśmiała się głośno. Mili już nie było, pobiegła do chaty,
271   2,  21 |            zapowiada... Sprawdziły się już ognie, którym nikt wierzyć
272   2,  21 |         jeszcze po dzieciach; Chwostek już spał. Ona siadła u ognia,
273   2,  21 |               zaborole.~Mrok wieczorny już w dali nic widzieć nie dawał,
274   2,  21 |                po jeziorze. W dali nic już widać nie było, cisza wkoło,
275   2,  21 |             kmieca starszyzna~Chwostek już na drugie stolowanie w wieży
276   2,  21 |            wspina się na drabinę, a tu już z góry ciągną ją do wnętrza
277   2,  21 |              się musiał tym, co się tu już tego dnia działo.~Na dole
278   2,  21 |              choroby - kobieta. Leżały już trzy trupy, z którymi nie
279   2,  21 |          odprawiono wiele, nie było go już tyle potrzeba, a odsiecz
280   2,  21 |             Myszko Krwawa Szyja chciał już iść i wstał, wtem go wyprzedził
281   2,  21 |            ziemi zbierając. Ciemno się już zrobiło, gdy na darń przyległszy
282   2,  21 |               okiennica i miał zniknąć już za nią, gdy śmiały bartnik
283   2,  21 |              nogą potrącił, lecz życia już w nim nie było. Przekleństwem
284   2,  21 |             pochwycił oburącz i znikł.~Już im głód doskwiera! - rzekł
285   2,  21 |          sinymi plamami okryte.~Żyw tu już nikt nie pozostał. Zbuntowanemu
286   2,  21 |             wieść, że na grodzie krucy już tylko panowali.~
287   3,  22 |              by pełna była, starszyzna już się po dworach i zagrodach
288   3,  22 |                tylko, iż go dawno doma już nie było.~Ciągnęli kmiecie
289   3,  22 |          Pepełka nadciągała.~Roiło się już przybywającymi kmieciami,
290   3,  22 |             znajdował się i uzdrowiony już Doman, i Ludek, Wiszów syn,
291   3,  22 |                  Do pszczół poszedł...~Już się miało ku południowi,
292   3,  22 |           powoli; niektórym pilno było już poczynać bardzo, zaczęli
293   3,  22 |               co rzec krom tego, że tu już widzę kneziów siła, choć
294   3,  22 |                z krwawą szyją. Przecie już dowód dał, że wodzić umie,
295   3,  22 |                opłacił.~Wszczynała się już wrzawa, zgody nie było,
296   3,  22 |            jednego.~- Leszków mieliśmy już dosyć! - krzyczeć zaczęto -
297   3,  22 |               zamieszanie, a niektórzy już i pięści nastawiali.~Aż
298   3,  22 |        Ochłonęli zwaśnieni, oczyma się już tylko wyzywając i mrucząc.~
299   3,  22 |            mając pamięć ojca.~- Wieści już chodzą - rzekł - że o losie
300   3,  22 |         wielkiego serca człowieka. Lat już na świecie przeżył ze czterdzieści,
301   3,  22 |             Zgody nie było, a tu i noc już nadchodziła. Poczęto się
302   3,  22 |                stawiono. Byli tacy, co już Dobka znając okrzykiwać
303   3,  22 |              Chwostka synowie Kaszubów już na nas i Pomorzan prowadzą,
304   3,  22 |              ta stara wiedźma, Jaruha, już by was na świecie nie było...
305   3,  22 |                 nie ma zgody. Mało się już za włosy nie pobierzemy.
306   3,  22 |            Pepełek ciągną?~- Nie ma co już i mówić o wyborze - dodał
307   3,  22 |               wszystkiego, bo niejeden już głowę ku nim obracał, mówiąc:~-
308   3,  22 |               narady i poparcia.~Wielu już zrażonych iść nie chciało.
309   3,  22 |                sobie jednać usiłowali.~Już koło zasiąść miało, gdy
310   3,  22 |               prowadzą do niej, a gdyś już na ląd wszedł, dziewięć
311   3,  22 |             mało możemy... Jedni z nas już się Niemcom poddali i trzymają
312   3,  22 |             człowiek w koszuli, z dala już ręką coś ukazując a krzycząc.~
313   3,  22 |         Pomorcami i Kaszubami a Niemcy już idą na nas, już puszczę
314   3,  22 |               a Niemcy już idą na nas, już puszczę na granicy przestąpili...~
315   3,  22 |          staniemy im do oczów, później już nie czas będzie...~Dobek
316   3,  22 |             koń! Na koń!~Dosiadali też już koni, chwytając je z paszy
317   3,  22 |      spodziewano najazdu, dalekie łuny już widać było na niebie.~Nazajutrz
318   3,  23 |             tym, że Niemców nie opodal już słychać było - podpełznąwszy
319   3,  23 |          krzykami.~Ci mówili, że wiele już ludu poszło w pęta, a mało
320   3,  23 |            mieli słowiańską, ale serca już niemieckie; byle łupu dostać,
321   3,  23 |              na rękach trzymały martwe już dzieci, żywi i trupy razem
322   3,  23 |              się jak grzmot po lesie i już rzeź rozpoczynała okrutna.
323   3,  23 |             miecze ludzie żelaźni, ale już było za późno. Pomorcy ściśnięci
324   3,  23 |          spętani, nie spodziewając się już nigdy zagród swoich oglądać,
325   3,  23 |                Kaszubów i Niemców nikt już nie myślał - utrzymywali
326   3,  23 |              leżąc się pospała.~Słońce już było wysoko, gdy czujniejsi
327   3,  23 |               ich zaskoczyła, nie czas już ruszać się było - zmęczenie
328   3,  23 |         przygotować wiec nowy.~Poczuli już możniejsi, że jedni drugich
329   3,  24 |           ciszej - a jeśli tam u niego już są inne jakie... te ci służyć
330   3,  24 |         czekając odpowiedzi. Kubek był już próżny, milcząc podała go
331   3,  24 |               daj trzeci kubek, to się już powlokę. Nogi mam słabe,
332   3,  24 |             śmiała się Jaruha, śpiewać już zaczynając.~- O! o! co oni
333   3,  24 |           ostatni ją zdobiły.~W chacie już od rana nie ustawały pieśni
334   3,  24 |             przybyciem młodego zaczęto już korowaj miesić, placek weselny,
335   3,  24 |                krwi prawa.~Zmierzchało już, gdy zatętniało na drodze
336   3,  24 |               przygrywać umieli.~Chata już pełna była, jak nabił. Mirsz
337   3,  24 |          ledwie, wracali pić i skakać. Już młodzi byli na świronku
338   3,  24 |             grał, a gęślarze śpiewali.~Już słońce wstawać miało, gdy
339   3,  24 |              ostrów, na Lednicę - a tu już czółna, jakie były u brzegów,
340   3,  24 |              we łzach cała.~Nie myśląc już o drugich mąż ją wpół chwycił
341   3,  24 |              na stoku nad wodą. W dali już widać było drużynę Domana
342   3,  24 |                ich zapalczywie. Drudzy już otaczali chatę i zagrodę
343   3,  24 |                ciała.~Jakby nie czując już krwawego smagania stary
344   3,  24 |               Lice miała białe - życie już z niej uciekło. Doman zębami
345   3,  24 |          poprowadzono do brzegu, gdzie już gromada innych leżała.~Pod
346   3,  25 |             zwilżyły.~Choć wieczór nic już dostrzec nie dozwalał, stali
347   3,  25 |           okrytą... Pływak zbliżał się już ku wyspie. Jeszcze chwila,
348   3,  25 |         ciągnął go na suchy brzeg, ale już omdlałego. Nadbiegł posługacz -
349   3,  25 |                ciepłego napoju.~Dyszał już ledwie topielec, mówić nie
350   3,  25 |          opadały mu znużone.~Wzięto go już nocą na nosze z gałęzi i
351   3,  25 |          dokoła, na jeziorze nie widać już było pływających trupów,
352   3,  25 |                 Dniało - wkrótce stary już mógł dostrzec ponad wątłym
353   3,  25 |              dola wiodła. Tak z wolna, już nade dniem jasnym skorupka
354   3,  25 |                śmierci mnie uratowało. Już, już Marena chwytała za
355   3,  25 |           śmierci mnie uratowało. Już, już Marena chwytała za gardło
356   3,  25 |               łące... Poszli, poszli - już ich nie ma, ale któż wie,
357   3,  25 |               pić kazał mu nie pytając już o nic - a po wypoczynku
358   3,  25 |               spokojniejszy. Dziwa się już nie pokazywała. Nad wieczorem
359   3,  25 |                progu, nie pokazała się już dziewczyna ani tu, ani około
360   3,  25 |                przyniosła... Lepiej by już wam było nie spotkać się
361   3,  25 |              rzekł chłopak.~- Tsyt! ja już zęba ani jednego nie mam -
362   3,  25 |               dziewięciosiły.~Dziewczę już uzbierawszy to, co jej nakazano,
363   3,  25 |            zawołał do córki:~- Inaczej już nie może być, musisz mi
364   3,  25 |                 Królewiczowi piąty raz już bardzo było odgadnąć trudno,
365   3,  25 |          wstydu się zachodzi. Wolałaby już była od razu za niego iść,
366   3,  26 |                Było i takich wielu, co już Chwostka żałowali. Myszkowie
367   3,  26 |             rozszedł się daremnie, gdy już wici na drugi słano. Tłumnie
368   3,  26 |                słowo pomoże tam, gdzie już krew mówiła, a tej nie posłuchano? -
369   3,  26 |               mówił nic. Zasłyszano tu już coś o jego losie i wszyscy
370   3,  26 |           grodu. A że czeladź Piastuna już się o brzasku do roboty
371   3,  26 |                żużlach i gruzach trawa już porastała, wygniecione było
372   3,  26 |      przybywali ze skargami, bo się im już Pomorcy dali we znaki. Szukali
373   3,  26 |               schronić się było.~Kołem już leżeli wszyscy, gdy Ścibor,
374   3,  26 |              bo oto giniemy! Mówiliśmy już wiele, mówcie wy, niech
375   3,  26 |            pomyślano, by go zatrzymać, już dopadł konia i wraz z synem
376   3,  26 |               nim je połapano, Piastun już dosyć odbiegł daleko, a
377   3,  26 |               zadośćuczynił. Nie rzekł już nic, tylko:~- Pójdę z wami.~
378   3,  26 |               szli razem nazad, bo się już im ani opierał, ani sprzeciwiał,
379   3,  26 |              Bolko, wstawszy wcześnie, już był na straży. Piastun też,
380   3,  26 |          śmietnisko.~Wieczorem nie sam już, ale liczną otoczony drużyną,
381   3,  26 |        sąsiednich i chat jak po drodze już witały króla - bartnika,
382   3,  26 |        gotowała wyprawa.~Teraz się jej już nie lękano, owszem żądano
383   3,  27 |            potem z naleganiem wrócili, już im nawet wrót nie otworzono.~
384   3,  27 |       widocznie się gotowało i burzyło już coś, choć wstrzymywał się
385   3,  27 |          młodszego, drudzy za ręce ich już chwytali.~Powstał krzyk
386   3,  27 |          którego też Obrem zwano, stał już z dala, czując, że może
387   3,  27 |                je mógł pochwycić.~Kneź już oczy zwracał na Obra, a
388   3,  27 |              patrzał mu w oczy.~Smerda już nocą przyszedł nad wrota
389   3,  27 |            oszczepem ku wnijściu, gród już był w ręku Pomorców i Niemców,
390   3,  27 |              okropnym, grobowym.~Dzicz już wyciągała precz juczne konie,
391   3,  28 |                    ROZDZIAŁ 28~Gdy się już na wyprawę przeciwko Pomorcom
392   3,  28 |             był z sobą. Ten, że się tu już dawniej włóczył po zagrodach,
393   3,  28 |               nędzny ów jeniec wojenny już coś poczynał mieniać, bo
394   3,  28 |            cudownie ocalone resztki, i już niewiastom kolce ofiarował,
395   3,  28 |              zdało się Niemcowi, iż go już całego miał.~Poczęło się
396   3,  28 |              Niemcowi zdało się, że go już ma w garści całego, z wolna
397   3,  28 |                puszczał.~Nazajutrz sam już zagadnął o to, a Hengo bez
398   3,  28 |               do obozu Pepełków trafić już było łatwo.~Właśnie tam
399   3,  28 |           Niemała zbrojnych ludzi kupa już się tu zebrała, inni przyciągali.~
400   3,  28 |     przechodziła.~Gdy Dobek dobrze się już był przyjrzał ludziom i
401   3,  28 |              kneziów młodych wiedziano już, iż Piastun z całą siłą
402   3,  28 |               rano bardzo, z nikim się już nie widząc i nie żegnając
403   3,  28 |             tego dnia gromady niektóre już się w obozie ruszały, a
404   3,  28 |            daleko, o znalezienie drogi już się Dobek nie obawiał -
405   3,  28 |          zemsty było za mało.~Gdy nocą już stanęli na nocleg i konie
406   3,  28 |           Hengo pomagał ochoczo. Ogień już był wielki pod starym dębem
407   3,  28 |               Dobek i szarpnąwszy nim, już krzyczącego Niemca nad ogniem
408   3,  28 |             coraz się wyżej podnosząc, już zdrajcę ogarniały. Jęczał
409   3,  28 |                płomienie. Najmniejszej już wątpliwości nie było, iż
410   3,  28 |         spodziewał znaleźć w pochodzie już wojewodów i ziemie.~Kto
411   3,  28 |              pagórek, gdy wszystek lud już z wojewodami stał w polu,
412   3,  28 |           Lednicy mając ciągnąć, dokąd już przodowników wysyłano, aby
413   3,  29 |               radzi, uchodzić za późno już było.~Na tej więc dolinie
414   3,  29 |                Gdyby on rozkazy dawał, już by się rzucił na Pomorców
415   3,  29 |                nie żałując. Kilka razy już szepnął kneziowi, że godziłoby
416   3,  29 |             przeciwnej strony rozeznać już było można przodem jadących
417   3,  29 |              Pomorcom z boków. Z lasów już nie było widać wyrastających
418   3,  29 |               dusili i mordowali, gdyż już drudzy, depcząc ich i biegnąc
419   3,  29 |          przestrachem, że dwie gromady już prawie kraj lasu zajmowały.
420   3,  29 |      przebijane oszczepami.~Słońce się już dawno ku zachodowi chyliło,
421   3,  29 |                ale Pomorców niedobitki już tylko cofały się coraz żywiej,
422   3,  29 |                aby ich nie pochwycono, już przodem z małą garścią uszli
423   3,  29 |               gdy mrok padł, nie stało już walczyć komu ani kogo zabijać.
424   3,  29 |                kupy, ale jeden z nich, już obalony, ostatnim wysiłkiem
425   3,  29 |               patrzeć niezdrowo. Wizun już na ostrów powrócił, dzidę
426   3,  29 |       królowała jak ona?...~Czółen się już zarył w piasek.~Sambor skoczył
427   3,  29 |               życie wyprosił.~Ręce nam już złożone nieśli, abyśmy im
428   3,  29 |               oczów znikła. Ale tu jej już nie było. Stara Nenia z
429   3,  29 |                 a w ucho mu rzuciła:~- Już teraz, jak ją porwiecie,
430   3,  29 |              do czółna iść nie patrząc już przed siebie, gdy silną
431   3,  30 |                     ROZDZIAŁ 30~Z dala już widać było, jak gromady
432   3,  30 |                przy której wojewodowie już na koniach stali. Tu zatrzymawszy
433   3,  30 |           dzieci - mówił Bumir. - Mają już dosyć tej, którą przelali? -
434   3,  30 |              nie każe.~Piątego poranku już nie maleńka gromadka, ale
435   3,  30 |                w milczeniu.~Z dala ich już ujrzawszy Piastun wojewodów
436   3,  30 |               goście obcy, ci sami, co już po trzykroć w stanowczych
437   3,  30 |             się kneź stary. - Dużo ona już nas krwi kosztowała. Dziś
438   3,  30 |                 łagodnieli i z lica im już widać było, że się skłaniali
439   3,  30 |            Lednicy przyniesiony, gdzie już przywiezione podwaliny na
440   3,  30 |               jeńców niemieckich stało już w pogotowiu dać głowy pod
441   3,  30 |             gdyż ofiarę sam los Kneźnu już przed laty zgotował.~Padły
442   3,  30 |              na ziemi. W pośrodku jego już wystawiony był stół, ręcznikami
443   3,  30 |                rosła nowa osada, która już tu raz niegdyś wedle podań
444   3,  30 |               nogą nie władał, na próg już mógł wynijść i o kiju się
445   3,  30 |           jednak nikogo zapytać o nią.~Już mrok padać zaczynał, gdy
446   3,  30 |             Doman w milczeniu - myślał już tylko, jakby ją w tamtą
447   3,  30 |                do czółna swego.~Ludzie już gotowi czekali. Przez wodę
448   3,  30 |              zjawiła się u brzegu, gdy już o mroku czółna ze trzcin
449   3,  30 |          znikły w mroku wieczora. Nocą już Doman dowiózł narzeczoną
450   3,  Dop|               Podania te nawet czerpać już dziś musimy nie u źródła,
451   3,  Dop|              Słowiańszczyzną i legendą już posiadającą prawo obywatelstwa.~
452   3,  Dop|                tyle wdzięku, że nęciła już nieraz poetów, ale sprowadzenie
453   3,  Dop|             prawdy występuje znowu nie już chrobacko-czeska, ale lechicka
454   3,  Dop|            wybory nowego króla (w czym już znać jagiellońskiej epoki
455   3,  Dop|             gorąco przejęci, wcześniej już zajmowali się wypadkiem
456   3,  Dop|               się wskazywać czasy, gdy już heraldycy ową tak pospolitą
457   3,  Dop|             Zmusiła potrzeba przenieść już stolicę z Krakowa do Gniezna
458   3,  Dop|             jęki i rozpacze nad jakoby już umierającym księciem miały
459   3,  Dop|          niebokręgu, a Popiel skończył już grę całą kuglarstwa, które
460   3,  Dop|         pewniejsze u Długosza, legendy już u niego tak wypełnione,
461   3,  Dop|    Przemysławie i hełmach widocznie są już nowsze, same szczegóły w