Tom,  Rozdzial

 1508   2,  14 |                 Gród się pali... płonie, gore... walą się dachy i ściany...
 1509   2,  16 |             stały beczki ze smołą, którą gorejącą lano na oblegających. Wyższy
 1510   2,  14 |           kamienie czerwone, jakby krwią gorejące, pałały. Nie widać tam było
 1511   1,  8  |         gospodarz słuchał milcząc, Doman gorętszy dodał:~- Jeśli się zawczasu
 1512   1,  9  |            krążyły, żal stawał się coraz gorętszym i zemsty pragnienie.~Niewiasty
 1513   2,  21 |                 na dół i począł ludzi na górną połać na nocną straż wybierać,
 1514   2,  21 |             duchy z sobą wyprowadzały.~Z górnych wieży połaci patrzały oczy
 1515   2,  21 |             zrobić... Musiano je otworem górnym rzucić precz z wieży, a
 1516   1,  2  |                  mój - odparła Wiszowa - gorsi to ludzie od tych, co z
 1517   3,  22 |             takich, którzy mówili:~- Nie gorsiśmy od nich, mienia mamy tyleż
 1518   1,  9  |                Nie brzydsza od niej, nie gorsza od niej... ta, choćby i
 1519   3,  22 |                  Wiadro próżne - rzekł z goryczą Krwawa Szyja - nie ma wody,
 1520   2,  19 |               buchnęło, jakby cały stołb gorzał we wnętrzu.~W jeziorze spokojnym
 1521   2,  20 |             chłodno było prawie. Ognisko gorzało tylko, aby Znicz nie wygasał.
 1522   1,  3  |                tam wszyscy niewolnikami. Gorzki to chleb, co go w pętach
 1523   3,  30 |             przebrało słów i przypomnień gorzkich.~Natenczas wstał z kmiecia
 1524   3,  24 |           brzozie, łzy z oczów cisną się gorzkie... Ojcze mój, bracia rodzeni,
 1525   3,  25 |                  iść. Królewna zapłakała gorzkimi łzami.~- Kiedy muszę, to
 1526   3,  Dop|               naturalnym, że się okolice górzyste sprzykrzyły Popielowi, a
 1527   3,  30 |                nie dopalonych szczątków, gościł kneź - bartnik u starego
 1528   1,  8  |            zwyczaju. Gęślarze i śpiewacy gościli tu często, a gdy który z
 1529   3,  22 |               Zatrzymywali mnie Wilcy po gościńcach niejeden raz, ale puścili
 1530   2,  19 |                  podróżni poleconą chatę gościnnego kmiecia i spodziewali się
 1531   3,  Dop|                  do chaty Piasta. Tu ich gościnnie przyjęto sądkiem miodu i
 1532   3,  Dop|               samowładca polubił naród i gościnnym przyjęciem zaszczycił ich,
 1533   1,  3  |                  co złego groziło, prawa gościności bronić mnie każą.~- Jeżeli
 1534   1,  8  |                  karzeł - i ochota mu od gościny i od mowy odpadła.~To mówiąc
 1535   1,  2  |       przestąpili próg, stary podał rękę gościowi i pokłonił mu się mówiąc,
 1536   1,  8  |             chleb i ser położył je przed gośćmi, ale ci ich nie tknęli.
 1537   1,  11 |              bocianie gniazdo i będziemy gospodarowali. Ty mi będziesz żabki zielone
 1538   1,  3  |                  padł na ławę, pierwsze, gospodarskie zajmując miejsce. Wołali
 1539   2,  12 |               Tobie się też jej chciało! Gospodarskiej córy. Zerkałeś i ty na nią,
 1540   1,  7  |               śpieszył. Wisz też zrazu o gospodarstwie mówił i lesie. Wtem miód
 1541   1,  8  |              tylko klekotał na gnieździe gospodarząc, jakby i on chciał oznajmić
 1542   3,  24 |                nad granicę, młodszy brat gospodarzył.~U wrót stanąwszy ręce sobie
 1543   1,  7  |                znać w niej niewiasty nie gospodarzyły, bo ognisko, w pośrodku
 1544   2,  12 |             Jaruha, która była okolicy i gospodyń postrachem, bo łatwo jej
 1545   1,  7  |             Bywajcie mi w dobrą godzinę, gospodynie miły - wołał młody gospodarz. -
 1546   2,  21 |                Muchę zwołano, aby czółen gotował. Zdjęto im suknie pańskie,
 1547   2,  21 |                 wybrani strzelcy stali i gotowali się do obrony; tu chodził
 1548   2,  13 |               prosił. Jaruha mu jakiegoś gotowanego napoju przyniosła, który
 1549   2,  14 |                  dzień z ofiarnych dań i gotowanej strawy zastawiano obiatę
 1550   2,  14 |             czego w domu była wolną - do gotowania strawy dla innych. Nie zbywało
 1551   1,  9  |           krosien, sługi żarna obracały, gotowano strawę, krzątano się około
 1552   3,  23 |                 rzezi.~Gdy wszystko było gotowym, przemyślny Dobek stanął
 1553   3,  26 |               podnosząc ją rzekł stary - gotuj co masz najlepszego, staw
 1554   3,  24 |          nieraźno... Weźcie więc konia a gotujcie się do drogi, będziecie
 1555   2,  17 |                jeszcze posiedźmy cicho i gotujmy się, a ludzi zbierajmy nie
 1556   1,  4  |               mieczyki śpiewają i żelazo gra... Pieśni słuchać nie ma
 1557   3,  26 |          obawiając się zasadzki i utraty grabieży, ale wiedziano dobrze, iż
 1558   3,  24 |                 wynosząc, co gdzie było. Grabiono jedne sprzęty, drugie młodym
 1559   2,  20 |            wszystko znała: i lubczyki, i grabki, i wszelkie miłosne tajemnice.
 1560   3,  26 |     nadzwyczajnej wielkości dębów, lip i grabów, podszytych leszczyną, która
 1561   1,  1  |             wiosennego powiewu i gałęzie grać zaczęły... Każde drzewo
 1562   2,  14 |                nią widać było szare pasy gradu sikące pola i lasy, a w
 1563   1,  6  |              robactwa się zbędę... Stary graf niech będzie spokojny -
 1564   3,  Dop|                  żyć w pokoju i zgodzie, grają tedy na gęślach, nie umiejąc
 1565   3,  24 |              gęślarze i dudarz z kobzą - grajki weselne, co i pieśniom wtórować,
 1566   1,  1  |                  zaczęły... Każde drzewo grało inaczej, a ucho mieszkańca
 1567   3,  28 |             które przedziwnie na gęślach grały i śpiewały.~Dobek się pocieszał
 1568   3,  28 |                ławą wielką sunęły się ku granicom, jednego wieczora stanęli
 1569   3,  Dop|        niebokręgu, a Popiel skończył już grę całą kuglarstwa, które przebiegła
 1570   3,  Dop|                mieli. Zatem król (cesarz grecki Maurycy) rozpytywał ich
 1571   2,  20 |              zachodo-południa. Rzymskie, greckie i arabskie pieniążki krążyły
 1572   2,  21 |                    Niechże tym ciałom za grobowy stos służy zgliszcze jego
 1573   3,  Dop|            jednak coś wydobyć, tak jak z grobowych szczątków...~Nie ma wątpliwości,
 1574   3,  27 |                ryczała płaczem okropnym, grobowym.~Dzicz już wyciągała precz
 1575   2,  20 |                mi swatów nie odpędzili z grochem, tobym wam ich przysłał.~-
 1576   2,  16 |      przyniesiemy. Jak żupany siedzim po grodach - będziemy zamknięci siedzieć -
 1577   1,  5  |             szarą wieżę, wyniosłą: stołb grodowy, który okolicy panował.
 1578   2,  15 |            ujrzała, że już był na moście grodowym, cichymi kroki poszła zobaczyć,
 1579   1,  7  |                ze strachu wychylić się z grodzisk nie śmieją. Ci z nami trzymać
 1580   3,  27 |             poczęli się kłaść obozem pod grodziskiem. Z obu stron nie rozpoczęto
 1581   3,  27 |               gniazdo piorun pada, czego grom w nim nie wybije, to się
 1582   1,  9  |             popłoch rzucając chwilowy na gromadkę obrońców.~Trwoga trwała
 1583   3,  22 |              odleglejszych też osad szły gromadki.~Nie pytając wyboru Dobek,
 1584   3,  30 |                 aż pod chaty, tu stanęli gromadnie w milczeniu.~Z dala ich
 1585   3,  22 |                na gród.~Zbór nie był tak gromadnym jak pierwszym razem, ale
 1586   1,  10 |                stronę, to w drugą ciskał gromadząc około starszych, co głosy
 1587   3,  23 |                  koń siadła, kupy piesze gromadzić się zaczęły. Ludkowa czeladź,
 1588   3,  23 |            walczyła, a czeladź tymczasem gromadziła łup, rozkładając z osobna
 1589   1,  7  |                 których już się chłopaki gromadzili. Gospodarz kazał wziąć oszczepy
 1590   3,  26 |                  na drugi słano. Tłumnie gromadzono się na niektóre, na inne
 1591   2,  14 |                  nawołali i naprowadzili gromy. Grad nam ludzi pokrwawił.
 1592   1,  8  |              jeszcze jeden do szczupłego gronka, które się na wiec zgadzało.~
 1593   1,  6  |               nieznanych wiela, szły jak grosz do skarbnicy niewidzialną
 1594   3,  26 |             wyszło.~Posłuch o Niemcach i grożącym znowu najeździe napędził
 1595   2,  19 |           wieżycę u Gopła, sterczącą jak groźba, która wczoraj w nocy zapałała
 1596   1,  6  |                 znoszono trupy i miotano groźbami.~Mówił - a Dziwa bladła,
 1597   1,  3  |               był, tam idę na pęta i pod grozę. U was my wszyscy dziećmi,
 1598   2,  14 |              jestem! Nie z waszego miru! Grozicie chramowi i ogniowi, a prawa
 1599   1,  1  |                 miotała się, jakby i ona groziła.~Konie głosami tymi podżegnięte
 1600   1,  7  |                   bo czuła, że coś w tym groźnego być musiało, gdy Wisz, co
 1601   1,  6  |              nich wiedział, ojcze, coraz groźniejsze od grodu na nas wiatry wieją...
 1602   1,  6  |                 Niemiec, aby nie spotkać groźniejszych towarzyszów niż ślepi gęślarze;
 1603   2,  14 |                 a gdy kneź podniósł głos groźny i wykrzykiwać począł, rozległo
 1604   3,  29 |              Pomorcach. Tego starczy dla grozy... My tu, gdzie nam bogi
 1605   3,  Dop|                  w szaty książęce, dawną grubo tkaną kiereję i przyodziewek
 1606   1,  2  |          przeznaczone, mocniejsze były i grubsze. Pierścieni też miał Hengo
 1607   3,  28 |                  więc wzięli się z niego grubszy skręcić - Hengo pomagał
 1608   1,  5  |                 się szersze wnijście, na grubszych oparte podporach, misternie
 1609   1,  2  |              wiankach, z kosami długimi. Grubszym płótnem okryta czeladź z
 1610   3,  28 |             spinane na ramionach kolcami grubymi, na nogach obisłą odzież
 1611   2,  12 |          Przyleciała para gołębi dzikich gruchając i pierzchnęła, kukułka zakukała
 1612   2,  14 |              zrozumiała~Na dachu kontyny gruchały gołębie, w krzakach znowu
 1613   1,  7  |                 mirze i opolach nie było grudki ziemi, która by mu znaną
 1614   2,  14 |                nie i dym gęsty, przykry, gryzący otoczył pochyloną dziewczynę.
 1615   1,  6  |               spokój... Jak psy się sami gryźli i pozagryzali... Podniósł
 1616   3,  29 |                  znowu zgniecione. Konie gryzyły się z sobą i napadały wściekłe
 1617   1,  1  |               podnosiło się coraz wyżej, grzało coraz mocniej. Choć w lesie
 1618   1,  1  |                  wodę, która tu nie była grząską ni głęboką, zanurzyły się
 1619   2,  20 |                do domu nie pojadę; drogi grząskie, koń się ślizga. - Czekajcie
 1620   2,  19 |              chleb, słaby politowanie... grzebaliśmy umarłych, głodnych karmili,
 1621   1,  7  |                 który spokojny stał nogą grzebiąc, głowę obrócił ku panu,
 1622   1,  4  |                kawały i na rozstajach je grzebie. Piaskiem białym przysypuje,
 1623   3,  25 |                  W pośrodku były zielone grzędy, a na nich pozasiewane zioła:
 1624   3,  25 |              znaleźć?~Stanęli jakoś przy grzędzie, przy lilii; gdy się do
 1625   1,  6  |                 knezia rozeznawał, który grzmiał jak piorun wśród szumu burzy.
 1626   3,  23 |                 złożony, rozległ się jak grzmot po lesie i już rzeź rozpoczynała
 1627   2,  21 |                 wrota w głąb i z głuchym grzmotem stoczyły się aż na dno.~
 1628   3,  24 |            wykrzywiła i pomarszczyła jak grzyb, który człek nogą przyciśnie.~
 1629   1,  3  |                Poszły w las wszystkie za grzybami, za rydzami, chyba i na
 1630   1,  7  |                dziećmi wyszły do lasu na grzyby, mężczyźni musieli drzewa
 1631   1,  7  |              stron szyi, a trzymając się grzywy, wybiegł naprzeciw starego -
 1632   2,  12 |               samo próg żegnała, komory, gumna, stodoły, szopy, krówkę
 1633   1,  10 |                  człowiek mały, w szarej guni, z głową okrągłą, postrzyżoną,
 1634   2,  21 |              chłopcy, przebrani w proste gunie, na nędznych koniach i do
 1635   2,  20 |                poważną, jakby wieszcza i guślarza, ludzie mu się kłaniali
 1636   2,  14 |                   Nie kto inny, tylko ci guślarze nawołali i naprowadzili
 1637   3,  28 |          stojących z dala u ścian tarczy guzami nabijanych, spod których
 1638   1,  1  |                szyję i iglic gładkich, i guzów, i wszystkich tych zabawek...
 1639   1,  2  |             wełny. Niektóre z nich miały guzy błyszczące, inne poplątane
 1640   1,  2  |               naprzeciw mężowi, dając mu gwałtowne znaki, aby z nią pomówił
 1641   3,  28 |            ciągnął, dobry był do napaści gwałtownej, ale nigdzie nie strzymał
 1642   3,  24 |                 zrazu, niby najeźdźcom i gwałtownikom, co na cudze dobro czyhali,
 1643   3,  28 |                  potem żałować. Choć tak gwałtowny i dziwaczny, Dobek razem
 1644   1,  6  |             komina, liczna się cisnęła i gwarna drużyna. Kneź znać lubił
 1645   3,  30 |                  doby, gdy na obozowisku gwarno być poczynało, ze wzgórza
 1646   3,  27 |        przysłuchiwał się czasem wesołemu gwarowi smutnej pary, nie pokazując
 1647   3,  24 |          zapłacze...~ ~Tętni droga, lasy gwarzą, potok szumi na dolinie...
 1648   1,  10 |                 ślepy gęślarz powoli, po gwarze mógł już poznać, że się
 1649   2,  19 |                  rosnął dąb, świecił jak gwiazda, jak orzeł padał na wrogów...
 1650   3,  24 |                 całą. Nocka była letnia, gwiaździsta, księżycowa, ciepła, nikomu
 1651   3,  26 |                 jak młodzież między sobą gziła się i gryzła. Od bytności
 1652   3,  28 |                   na kołpakach żelazo, a gzła z łusek żelaznych. Opowiadał
 1653   3,  25 |               wszystko i znam... i przez gzło widzę, co się w człowieku
 1654   1,  6  |              rzekł już nic. Za wrotami i hacią dopiero Hendze się jakoś
 1655   2,  16 |                  stało się nieszczęście. Hadona-ście przysłali do mnie, aby mu
 1656   2,  15 |              Sasi zdadzą. Jutro w drogę, Hadonie.~Chłopak ku pani białej
 1657   2,  14 |                leżało. Obok niej wisiały haki, oręż, noże, jakieś zdobyte
 1658   3,  22 |               was na świecie nie było... hal ha!...~Obejrzeli się i ujrzeli
 1659   2,  17 |              ludzi zbierajmy nie czyniąc hałasu. Chwostek pomyśli, żeśmy
 1660   1,  9  |                  sobie w oczy; Ludek się hamując powtórzył raz jeszcze: -
 1661   2,  12 |                śmiała się.~- Dobrze tak! harda była! Ja to wiem, ja to
 1662   1,  6  |               dokończę... nie ujdą mi te harde głowy... a dla synów zostawię
 1663   2,  16 |                 się do rady, stawili się hardo. Prosił tedy, aby mu rzekli
 1664   1,  8  |           słuchał nawet. Nazywano go też hardym, a może i był nim w istocie,
 1665   3,  24 |            gęślarze śpiewali, a młodzież hasając pokrzykiwała.~Wiedźma coraz
 1666   1,  9  |                chcecie utoczoną krwią... Hejże! hej!...~- Słowom rzekł -
 1667   3,  Dop|                 Leszka, o Przemysławie i hełmach widocznie są już nowsze,
 1668   3,  Dop|                  gdzie mniemane świeciły hełmy, chciwi nowego nad Polakami
 1669   3,  28 |            Polanom.~Dopiero po długiej z Hengiem rozmowie Leszek starszy,
 1670   3,  28 |                 z innymi i Niemca swego, Hengona, którego zabrał był z sobą.
 1671   1,  5  |              Turyngii, mową, która serce Henki rozradowała.~- Skąd jesteś?~-
 1672   3,  Dop|          dorodność ciała, odesłał ich do Heraklei".~W tak idealnym świetle
 1673   3,  Dop|                 wskazywać czasy, gdy już heraldycy ową tak pospolitą w herbach
 1674   3,  Dop|                  W wielu epizodach widać heraldyczne przyrostki, powieści z czasów
 1675   3,  Dop|                także zdają się być przez heraldyków dla wywodów rodzin szlacheckich
 1676   3,  Dop|            heraldycy ową tak pospolitą w herbach polskich podkowę czuli się
 1677   3,  Dop|                  są to postacie z legend herbowych pobrane. Powieści o wyścigach
 1678   3,  Dop|         fałszywie do innych zaliczane.~W Herodotowej Scytii czuć Słowiańszczyznę
 1679   3,  24 |           wściekł. Teraz na grodzisku... het, pustki i węgle... nie ma
 1680   3,  Dop|              tylko prawdopodobieństwem i hipotezą.~Dzieje Słowian w ogólności
 1681   3,  Dop|              podania poprzedzające epokę historyczną, równie swobodnie i bez
 1682   3,  Dop|                 wysiłkiem niedołężnym do historycznego odcechowania epoki. Krak
 1683   3,  Dop|                  jasnymi pozostałościami historycznymi, które mają znaczenie.~W
 1684   3,  Dop|                 tkaniny, na ostatek rękę historyka, który upiększa, wypełnia,
 1685   2,  21 |                   którzy na Niemcach się hodują! - dodał drugi.~- Niechże
 1686   3,  Dop| pogrzebowo-religijny, a potem zastawiono hojną biesiadę. Komedia owej choroby,
 1687   3,  28 |            obdarzył, a trzeci, chcąc też hojnym być, kubek mu kruszcowy,
 1688   2,  21 |                padło!...~Takimi wyrazami homerycznymi nawzajem obrzucali się z
 1689   1,  6  |                  na pastwisko, pieśni do Honiły, nucono pasąc ją i wracając
 1690   1,  7  |           świętego i zdroju, w okopie na hordyszczu, gdzie ojcowie, dziadowie
 1691   1,  10 |               Wszyscy jeszcze stali poza horodyszczem, gdy Ludek, syn Wiszów,
 1692   2,  20 |                  a nawet i to, że ci się hożego, jak ty, chłopca chce.~Mila
 1693   2,  20 |             Jaruha - toż już dola, kiedy hożej zdunównie jestem potrzebna!~
 1694   3,  26 |          sprzeciwiał, starucha siadła na hradyszczu, porozwiązywała nogi i sama
 1695   2,  21 |                  ale krew się lała. Dano huby i chust, by ją zatamować.
 1696   2,  15 |                 kraczą, i puchaczów, gdy huczą, i psów, gdy wyją. Posłuchamy
 1697   1,  4  |                widzial żadnej. Od Dunaju huczącego do Białego Morza, od Chorbatych
 1698   2,  12 |                   Las płonął światłami i huczał pieśnią, i tętniał skokami.~
 1699   1,  10 |                 wydusić... - Iść! Iść! - huczano.~Niektórzy ruszali się z
 1700   3,  24 |                 sposobił. Chciał je mieć hucznym i głośnym, stary też zdun,
 1701   3,  24 |                  dolinie... Brzęczy coś, huczy coś, ktoś do chaty pędzi...
 1702   1,  2  |          niekiedy jak stróż na czatach - hukał z daleka. O kilkanaście
 1703   1,  3  |             słowików i klekotania żab, i hukania bąka na błotach, jakby chciał
 1704   2,  20 |               było - stał więc i czekał. Hukano na przewoźnika~Ten jeszcze
 1705   2,  15 |              lasami przeciągnęła burza z hukiem i trzaskiem i poszła. Potem
 1706   2,  18 |                   nie wiedział sam.~Wtem huknęło na prawo i na lewo; kupka
 1707   1,  6  |                  słuchali tego wrzenia i huku. Hengo tylko oglądał się
 1708   3,  Dop|           biesiad, przeciągłych pijatyk, hulanek i tańców, rad pilnował wianeczków,
 1709   3,  27 |          zbierając się co chwila zawołać Hulę dla spełnienia wyroku, we
 1710   1,  10 |               dziupli mógł stąd policzyć idących i dojrzeć twarze każdego.
 1711   3,  Dop|                 śpiewach wyrabia się tam idealna jakaś społeczność, której
 1712   3,  Dop|                  w ten mityczny byt, tym idealniejszym się on przedstawia.~Wiara
 1713   3,  Dop|                  ich do Heraklei".~W tak idealnym świetle zjawia się nam po
 1714   3,  Dop|                  piętnastym wieku według idei ówczesnych układał dzieje
 1715   3,  30 |               Bumir porywczo - my do was idziem dziś nie z waśnią, nie z
 1716   1,  1  |             swoim się radzi obchodzić... Igła z ości tak szyje jak żelazna.~
 1717   1,  1  |            ziarnek świecących na szyję i iglic gładkich, i guzów, i wszystkich
 1718   1,  2  |             porywał oczy. Leżały naprzód igły długie do spinania chust,
 1719   1,  11 |            każdym promieniu złota muszka igrała...~Cały ten świat, wody,
 1720   3,  Dop|                  był prawym synem Leszka III z żony jego, a że oprócz
 1721   1,  9  |                 rąk twych padło zwierza, ileś rojów wypiastował, ile wrogów
 1722   1,  2  |                  odezwał się gospodarz - ileśmy to wam dać musieli, a wiele
 1723   1,  9  |                   ile wrogów ty zabiłeś, iluś nakarmił ubogich... Wiszu
 1724   2,  19 |           zamiast pługa i roli oręża się imać i konia.~Lecz inaczej już
 1725   1,  11 |        pierzchnęły obie; dosyć było tego imienia, aby je spłoszyć. Porwały
 1726   2,  19 |          zachwiało tę całość potężną, od Indów może jeszcze zapożyczoną
 1727   1,  8  |           przysposabiało, zdał więc wici innemu i do ojca pośpieszył. Przytomność
 1728   3,  Dop|                jakaś społeczność, której instytucje, później zetknięciem się
 1729   2,  20 |               oprócz jakichś ciemności i iskier. Ludzi pełno było w chramie
 1730   3,  28 |                   aby nawet mógł łajać - iskrzyły mu się oczy, leżał, patrzał
 1731   3,  Dop|                 wiadomo właściwie, kiedy istniał, jak długo ród jego panował,
 1732   3,  30 |                  raz niegdyś wedle podań istnieć miała.~Piastun zaś, dopóki
 1733   3,  Dop|            Piastem i jego potomstwem nie istnieje ani pojęcie całości jakiejś
 1734   3,  Dop|          charakterystyczne widocznie się istnienia ich domyślać każą, na tych
 1735   3,  28 |     poprzykrywanych, Dobek mógł dostrzec istotnej różnicy, tej, o której mu
 1736   2,  18 |        zaludniały naówczas te tajemnicze istoty w postaciach niewieścich,
 1737   1,  6  |                  nam co do tego?~Śpiew z izb dobywający się oknami do
 1738   3,  Dop|           doszedł do słupa. (Leszek miał jabłkowitego konia, o tym na pewno wie
 1739   1,  11 |                złota... W ogrodzie rosła jabłoń, co rodziła jabłka wonne...
 1740   3,  24 |                  srebrem przepasani, jak jabłuszka malowani. Hej! otwórzcie
 1741   1,  8  |           zaczynało, rozeznać było można jadącą liczni konną gromadę, a
 1742   1,  5  |             otworzono je zaraz; a za nim jadącego ujrzawszy Hengę, ciekawi
 1743   2,  19 |                  ciągnęli, gwarzono przy jadle i napoju.~Gość młodszy znowu,
 1744   2,  21 |                    łajał Myszko.~- Żmije jadowite!... - Gad przemierzły!... -
 1745   3,  30 |                 ranę miał srogą, może od jadowitego oszczepu, która się długo
 1746   1,  9  |                 wszystkie kołem otaczały Jagę milczącą, ubraną jak na
 1747   3,  Dop|            nowego króla (w czym już znać jagiellońskiej epoki rzeczypospolitej natchnienie).
 1748   3,  28 |              choćby mało wartą skóreczkę jagnięcia.~Raz, gdy pod szopką zajęty
 1749   3,  24 |              pozatykane gałązki zielone, jagódki czerwone, kłosy dojrzałe...
 1750   2,  18 |                  bylica, dzięgiel, lisie jajko, biedrzeniec, dziewanna,
 1751   1,  4  |                 przed obcym śpiewałem... jakbym miód lał w kałużę!~I wnet
 1752   1,  8  |             Ciężką to sprawę poruszacie, jakbyście gołą rękę w ul wsadzili...
 1753   1,  6  |           grafowi... - począł półsenny - jakem zagaił, tak dokończę...
 1754   2,  19 |                  nikim, ale dostatku, do jakiegoście może nawykli, nie znajdziecie
 1755   3,  26 |                 na Jaruhę, która do nich jakimiś dziwnymi przemawiała słowami.~
 1756   3,  26 |                  wasza niech się stanie. Jakoście mnie wybrali, tak pomoc
 1757   3,  Dop|                się przed nim uniewinnić. Jakoż w piętnastu miesiącach dokonali
 1758   3,  Dop|             szlacheckich stworzone, co w Jaksie, Wizymierze, Barwinie i
 1759   3,  22 |                  dobry jak i Leszki, jak Jaksy albo Kanie?...~- Pewnie -
 1760   2,  19 |                 święte to rzeczy są, ale jakżeby przez ręce ludzi, co łupieżą
 1761   2,  14 |              niewiasty... ze sromem!~- A jakżem ja bronić się miała będąc
 1762   2,  12 |                  wszyscy kołem.~- Dziwa, jakżeś ty mu się wyrwała?~Nie mówiła
 1763   3,  22 |            milczeniu, a Myszko spytał: - Jakżeście się do Retry dostali?~-
 1764   1,  4  |                Rytgarze zaśpiewał stary, jął dyszeć i sapać tak, że go
 1765   3,  24 |         wybielona, wymieciona, wykadzona jałowcem i ładanem, posypana kosaćcem,
 1766   3,  26 |           ściągnę do jednego, niech pola jałowieją, niech zdychają stada, niech
 1767   3,  Dop|              nich aniołów albo apostołów Jana i Pawła, gdyż sami, zapytani,
 1768   3,  25 |               odetchnął, lecz czy starej Jaruże, której się w głowie mieszało,
 1769   3,  Dop|                 na Wawelu pod zamkiem, w jaskini zjawia się potwór niesłychanej
 1770   1,  8  |            trudno; nie lubił błyskotek i jaskrawych drobnostek, za którymi inni
 1771   1,  3  |                okrytą. Zachodzące słońce jaskrawym blaskiem ją oblewało, promienie
 1772   3,  22 |              święty, nad Czarny Staw, na Jasmund, do Rekony... pytałem u
 1773   3,  25 |           poranka jakby plamkę czarną na jaśniejącej topieli... Posuwała się
 1774   2,  19 |                też nieznanymi, a dziwnym jaśniejącymi spokojem, podjechało ku
 1775   2,  21 |                 przyznawano dar jakiegoś jasnowidzenia, niektórzy zabawiali śpiewem,
 1776   1,  11 |                straszyć, łajać, odpędzać jastrzębia. Przypadały prawie do niego,
 1777   2,  21 |              życie całe na tym plemieniu jaszczurczym.~Chwostek mruknął.~- Nigdy
 1778   3,  30 |                 nienawistny ród. Zaczęli jątrzyć a podpalać, twarze bladły
 1779   1,  6  |                   szczuł brata na brata, jątrzył i nawoływał, aż nam oczy
 1780   3,  30 |            nierad był zgodzie, Myszkowie jątrzyli przeciw Leszkom, zemsty
 1781   3,  Dop|          wściekłością w dzień biały i na jawie, wypadając z łożyska i zionąc
 1782   2,  18 |                 nocnice, jędze i strzygi jawiły się w postaci bab tak szkaradnych,
 1783   3,  22 |          dostając języka.~Wszystkim było jawne, że Myszki, które Chwostka
 1784   2,  13 |               odparł Myszko - z tymi, co jawnie z nim trzymają, rzecz łatwa,
 1785   3,  Dop|             Leszkowie znikają i wracają. Jawnym jest, że podanie o mogiłach
 1786   3,  23 |             stanice podniesiono do góry, jazda na koń siadła, kupy piesze
 1787   3,  28 |             dokoła rozłożone widać było, jazdę, której znaczna część miała
 1788   3,  23 |            dzieliło od najezdnika.~Konie jazdy opodal nieco się pasły na
 1789   2,  18 |               Jaruha - toć gdyby nie ja, jechalibyście na Głubie i wpadlibyście
 1790   3,  24 |              kwiatami obwieszony. Za nim jechały, nucąc a zawodząc, druhny,
 1791   3,  28 |                  każe, dostał pozwolenie jechania z nim. Wsadzono go z tyłu
 1792   1,  6  |            oświecał czarne krwi kałuże i jęczących jeszcze u podsienia rannych
 1793   3,  28 |                   patrzał i nasycał się.~Jęczącym głosem Niemiec się śmierci
 1794   1,  9  |              naramiennikach; siedziała i jęczała po cichu...~Dalej płaczki
 1795   2,  21 |                bój we wnętrzu, bo ściany jęczały tłuczone. Zawrzał kilka
 1796   2,  18 |                  go odgłos w lesie jaki; jęczenie tylko konia uszów ich dochodziło.
 1797   1,  9  |                 Stary z wolna ustąpił.~- Jedliście chleb pod moim dachem -
 1798   2,  20 |              mówił stary - wszystkie one jednakowe, kwitnie to, póki młode,
 1799   2,  15 |            szyjach. Krew ciekła obficie. Jednakże dopadła gromadka do wrót
 1800   3,  22 |              Zgody nam prędko potrzeba i jedności... Zwędrowałem wszystkie
 1801   2,  14 |              niewiastach znużonych ciszą jednostajną, jaka je otaczała. Bezmyślnie
 1802   3,  Dop|        Kronikarze nie umieją nawet zrazu jednostajnie nazwać kraju, który z kolei
 1803   3,  Dop|                 a po nich ów rząd małych jednostek gminowładny, nie jest wcale
 1804   3,  26 |          sposobem ojca starego, który do jedynaka przywiązanym był, do powrotu
 1805   3,  24 |             żywego znaleźli. Psy u wrót, jedyni stróże, leżały pozabijane.~
 1806   2,  19 |             czasów słowiańska gęśla była jedynym orężem ludu, gdy przyszło
 1807   3,  Dop|           których Piasta przedstawia, są jedynymi jasnymi pozostałościami
 1808   2,  21 |               jedli, niespokojna, jak po jedzeniu legli i natychmiast się
 1809   3,  26 |                 Czy z dobrą przynajmniej jedziecie nowiną, czyście nam pana
 1810   1,  9  |                 ten, płacz i razem pieśń jękliwa, wszystkich przejadł smutkiem
 1811   2,  20 |              chatą śpiew się dał słyszeć jękliwy. Wyjrzała okienkiem. Drogą
 1812   1,  7  |                go na próżno nie dręczyć. Jęknąwszy silnie, Miłosz się podźwignął
 1813   1,  9  |               nie zechce na ziemi.~Wśród jęków płaczek wniesiono na stos
 1814   2,  16 |                 z pianą na ustach, a bez jęku. Przy nim padł syn, głową
 1815   2,  16 |                 służebna uśmiechając się jęła we wszystkie kubki nalewać.
 1816   2,  13 |                  Jaruha się poprawiła. - Jeleń... albo ja wiem?... Na łowy
 1817   1,  4  |                  ciemną... będziem gonić jelenie, będziem zabijać niediwiedzie.
 1818   3,  30 |                wasze zwycięstwo i łupy a jeńce? Garść ziemi na oczy, oszczep
 1819   2,  20 |                chmurno.~- Poczekajcie do jesieni, przyjdą chłody - odparł
 1820   3,  28 |             długo potem jeszcze używano.~Jesiennego dnia wystąpiwszy na pagórek,
 1821   3,  23 |               też byli i odważni, zatem, jeśliby do swoich dzielnic nie mogli
 1822   2,  19 |               niej swoje bogi porzucili. Jesteścież wy też takimi ludźmi nowymi?~-
 1823   1,  3  |               nie mówiąc nic, pokazał.~- Jestże ci kneź... na grodzie nad
 1824   2,  15 |               gotowi by gołymi rękami na jeża, ale po dziurach się rozlezą
 1825   1,  1  |           napaściach nie myśli... Ja nie jeżdżę cudzego podpatrywać, ale
 1826   1,  7  |               zwaśnić? Będziecie radzić, jeździć, mruczeć, a on was po jednemu
 1827   1,  10 |                odebrał od gęby... Trzeci jeździł, wyglądał, gdzie dziewki,
 1828   3,  29 |                zabijać. Starszyzna konno jeździła po polu, a gromady upojone
 1829   2,  15 |              Mówił i on, że po zagrodach jeżdżono, że sobie na uroczyskach
 1830   3,  29 |              czekać na nieprzyjaciela, a jeżeliby nie nadszedł, sunąć zastępem
 1831   1,  3  |     gdzieniegdzie w złotych odbijających jeziorach i przeglądających między
 1832   1,  3  |                  Gdyby do jego grodu nad jeziorami nie było daleko, puściłbym
 1833   1,  1  |        trzęsawiska, wśród nich moczary i jeziorka mnogie, opasane gajami...
 1834   1,  2  |                się nad strumieniami, nad jeziory, nad górami i wąwozy - Dziwa
 1835   1,  4  |               zalewa i las oszczepów się jeży, świecą tarcze, chrzęszczą
 1836   1,  2  |                 widziałem dwa morza... a języków, którem słyszał, nie zliczę...
 1837   3,  28 |                  popuszczać coraz zaczął językowi wodze, na stronę Leszków
 1838   1,  2  |           kudełków, którymi się im czoła jeżyły. Podnosiły się one nagie
 1839   1,  1  |                   szum sosen i żałośliwe jodeł szelesty.~Szedł wiater stąpając
 1840   1,  1  |                 a na nich nacięte konary jodłowe... Obok, tuż, było wygasłe
 1841   1,  1  |                się tylko drzewa, sosny i jodły, potem zielonych liści brzozy
 1842   1,  3  |                Wśród tej ciemnej zieleni jodu i sosen, gdzieniegdzie młodych
 1843   3,  Dop|            wprawnej do wojny, potwierdza Jornandes pisząc o nich armis disperiti.~
 1844   2,  13 |          najsroższe rany goi. Niedźwiedź jucha raz mi do połowy skórę ze
 1845   2,  21 |                ale obrzydliwą znajdowali juchę.~Cała ta czerń zbrojna u
 1846   3,  27 |                Dzicz już wyciągała precz juczne konie, łupami i zdobyczą
 1847   1,  1  |               suknem i skórką poobwijane juki, które starszy począł na
 1848   1,  3  |                 rad lub nie spotkaniu.~- Juścić - rzekł - gdyby co złego
 1849   3,  22 |                szyi i zdrowia nastawiał? Juścim tak dobry jak i Leszki,
 1850   3,  22 |              osłony mając albo kruszcowy kabłąk, lub czapkę tylko, na ramionach
 1851   1,  1  |            wierzchy się chwiały... Kilka kaczek zerwało się przestraszonych,
 1852   2,  19 |               jeziora na wyżary ciągnęły kaczki sznurami i stadami.~Stary,
 1853   3,  25 |              które w chramie na wianki i kadzenie dla chorych były potrzebne.
 1854   3,  24 |          korowajem obłamanym na stole, z kadziami piwa i beczkami nie dopitego
 1855   2,  14 |             człowiek niedobry. Wyniesiem kadzidło, dym cię upoi.., mów, mów
 1856   1,  4  |                 wianek ma miasto korony, kądziel miasto miecza trzyma, męża
 1857   2,  20 |                  nićmi krasnymi i czasem kądziołkę przędła.~Oczy kmiecia i
 1858   3,  24 |                 odpędzono czary i uroki, kadzono zielem, rzucano liśćmi,
 1859   3,  27 |          Osłodzić chciano życie biednemu kalece, dla którego świat cały
 1860   2,  15 |                 i piękność przy okropnym kalectwie wzbudzały litość nawet w
 1861   2,  21 |                kamień ciśnięty z procy i kaleczył, rył się w ziemię lub rozpryskiwał
 1862   3,  28 |                  do dworu ani zajrzał. Z kałuży gotów był się napić i lada
 1863   1,  4  |                  uczą się siać ziarna. O Kamiano, rada marna! przeciw bogom
 1864   3,  28 |               grody z domami zbierają... Kamienice budują wielkie i w środku
 1865   1,  2  |           wkładamy młot - siekierę bożą, kamienną, aby się u swoich bogów
 1866   2,  14 |               Gdy Chwostek dostał się do kamiennego koła opasującego chram,
 1867   1,  10 |            ślepie, go ubił. Tak siedzi w kamiennej dziupli Chwostek... i nasza
 1868   2,  20 |                  to zwykle bywa w burzę, kamiennym snem spali.~Pod okienko
 1869   2,  12 |                dębami i głębiej jeszcze. Kamiennymi siekierkami łupano drzazgi
 1870   3,  25 |                  może, gdy ja się białym kamuszkiem położę?... Poleciała na
 1871   3,  25 |                   U brzegu nad wodą tyle kamuszków leży... któż mnie tam poznać
 1872   3,  25 |           Poleciała na brzeg do świtu, w kamyczek się obróciła śliczny i leży.~
 1873   3,  25 |                śliczne!... Schyli się do kamyka, a tu panna wykrzyka i z
 1874   3,  30 |             brzeg jeziora niosąc wszyscy kamyki w rękach, a przyszedłszy
 1875   1,  11 |                płachty powiązanych ziół, kamyków, nasion i korzonków. Baba
 1876   3,  Dop|           rzeczypospolitej natchnienie). Kandydaci do korony zjawiają się w
 1877   1,  6  |                  im coś było, poszli się kąpać do jeziora! Psubraty...
 1878   2,  12 |              śpiew.~- Słońce w morzu się kąpało, bo na wesele iść miało...
 1879   2,  12 |              Gdzie indziej chłopcy brali kąpiel płomienną skacząc przez
 1880   2,  12 |                 już o wschodzie słońca z kąpieli wychodzące tłumy, przybrane
 1881   2,  19 |               dopełnić należało. Miejsce kapłana zwykle w rodzinie głowa
 1882   3,  Dop|    sprawiedliwość boża ściga winnych, że kara nigdy nie mija występku,
 1883   2,  16 |                 potem mogąc, jako chcąc, karać pojedynczo.~Kneź z żoną
 1884   2,  17 |                 znowu wszystko wejdzie w karby...~Rozjaśniło się kneźnie
 1885   2,  21 |  niebezpieczeństwie, otrząsali niewolę z karków i mruczeli. Widać ich było
 1886   3,  29 |              uderzył Lutego po obnażonym karku. Krwawa pręga pokazała się
 1887   2,  14 |                 gady, i ludzie potworni, karły i olbrzymy, wszystko to
 1888   1,  5  |                 po trosze kneź wytrzebi, karmi, poi... za język ciągnie...
 1889   2,  19 |               pieśni swe i dzieje, które karmią, bogi nasze... cudzego nic
 1890   2,  15 |                 siadła przy nim, sama go karmiąc i zachęcając do picia.~-
 1891   2,  19 |       przeznaczeń - uspokajało zupełnie, karmiło i starczyło. Braterski się
 1892   2,  14 |              Suchych korowajów ostatkami karmiły się niezliczone ptastwa
 1893   3,  30 |        wszystkich, ktokolwiek przyszedł, karmiono i pojono dzień cały i noc
 1894   1,  8  |             orężem w dłoni niewolniczy a karny lud... musieliśmy się bronić...
 1895   3,  Dop|                  o nich zapomniał, ale z kart kronik, co je napisały niewiernie,
 1896   3,  Dop|                występuje to państwowo na karty dziejowe, pojmujemy łatwo,
 1897   3,  30 |                 wojny się chciało, innym kary srogiej na całym rodzie,
 1898   2,  15 |                  często, wnet po srogiej karze nastąpiło przejednywanie -
 1899   2,  15 |                   warczą oni więcej, niż kąsają, odgrażają się i krzyczą.
 1900   3,  28 |              udawać musiałem język sobie kąsając, że im sprzyjam. Przepatrzyłem
 1901   2,  21 |              miskach przyniosły. Była to kasza jakaś, ledwie ciepłą zaczyniona
 1902   2,  21 |                  stało. Starte ziarno na kaszę mogło z wodą służyć za posiłek
 1903   2,  15 |                 na zaufanego swojego, na Kaszubę, którego zwano Muchą. Mucha
 1904   3,  23 |            gotowało. Opodal trochę stali Kaszubowie i Niemcy, a tych mniej było.
 1905   3,  27 |         niewiasty, służba, z najdalszych kątów wysypywało się, co żyło,
 1906   2,  19 |                  u wielu jeszcze plemion kaukaskich, w opiekę stryjów lub starszych
 1907   3,  Dop|               którego tak na drobniuchne kawałeczki rozniosły, iż szczątku najmniejszego
 1908   1,  6  |                  przypadł, tuląc się pod kawałem sukna, który naciągnął na
 1909   3,  24 |                izby. Brodaty, obwieszony kawałkami żelaza chłop, z oczyma zbielałymi
 1910   2,  21 |               Kilku mu rzuciło po chleba kawałku i po nie dogryzionej kości,
 1911   3,  26 |          pragnąłem anim się jej dobijał. Kazaliście mi ją wziąć, biorę, dzierżyć
 1912   2,  18 |              rzekł Piastun - prawo nasze kazało tak i obyczaj... Nie z miłości
 1913   2,  14 |              dojdzie, gdzie jej losy iść kazały.~Wśród gęstwiny łączka się
 1914   1,  9  |                  jesteście we dworze, co każecie, musi być... Każdej z nich
 1915   1,  3  |                   szeptał tęskno - co ty każesz, ja muszę. Alem ja tu tak
 1916   3,  29 |               pogrzebiemy ciała, aby nie kaziły powietrza i ziemi, a gdy
 1917   3,  Dop|                inne potomstwo: Bolesław, Kaźmirz, Władysław, Wratysław, Oddon,
 1918   1,  10 |          szczęśliwym - odparł starzec. - Kędyż się Wisz dziewa?~Doman obie
 1919   3,  29 |           zasklepionym siedziały czołem, kędzierzawy włos nastrzępiał się wysoko -
 1920   2,  21 |                 potem szli posłuszni. Za kępą u grodziska czółen stał
 1921   1,  1  |            żółtawą ławą leżał piasek, to kępiasta trzęsawica, którą okrążać
 1922   2,  16 |              niespokojna, rwała zioła na kępie w ogrodzie, w garnkach gotowała
 1923   2,  19 |                 mieliśmy ich więcej, niż kiedykolwiek widział nasz dworek.~- Raduje
 1924   1,  4  |               Jak mam być królową waszą, kiedym bogom ślubowała, że męża
 1925   1,  2  |            odezwał się Hengo po chwili - kiedyście mnie przyjęli w gościnę,
 1926   3,  Dop|              książęce, dawną grubo tkaną kiereję i przyodziewek lichy, w
 1927   3,  24 |           pieśniom wtórować, i pieśniami kierować, i do skoku przygrywać umieli.~
 1928   1,  3  |             śladu drogi żadnej nie było, kierował się nie patrząc prawie.
 1929   2,  20 |                 których po kilka w jedną kieszeń lazło lub się za pazuchę
 1930   1,  5  |                   sięgnął nieznacznie do kieszeni, dobył z niej pierścień
 1931   2,  12 |                Stare niewiasty oparte na kijach, siedzące na ziemi, które
 1932   2,  18 |                  jego niewiasty. Chłopak kilkoletni z dala stał, a ciekawymi
 1933   2,  18 |              siedział na przyzbie, synka kilkoletniego u nóg swych przypartego
 1934   2,  14 |              przezwisko, dusza mu zemstą kipiała.~- Wszystkie to plemię w
 1935   3,  28 |               Dobek, choć w nim wrzało i kipiało, słuchał cierpliwie. Poczęli
 1936   1,  9  |             przypasano do pasa, czapkę z kitą miał na głowie, łuk na plecach,
 1937   1,  11 |           deszcze, łzy to były... łzy!~I kiwała głową wyciągając rękę ku
 1938   1,  6  |              głosu się własnego obawiał, kiwnął więc tylko głową w milczeniu.~-
 1939   1,  6  |            zasieki, i na łące pasące się klacze ze źrebiętami, które niewiasty
 1940   3,  27 |                ziemi, brat na brata ręce kładnie, ojciec żre się z dziećmi
 1941   1,  2  |                dłuta i kliny, na ramiona kładzione kręgi, których ani miecz,
 1942   2,  18 |           pozostał sam, a smerda poszedł kłamać i o gościnę prosić. Gospodarz
 1943   3,  30 |            czasie tylko zyskać chcieli i kłamstwem starego bartnika podeszli.~
 1944   2,  18 |           widocznie pociskiem zadana, iż kłamstwo się wydało zaraz, lecz staruszka
 1945   3,  30 |                dawniej panując, dziś się kłaniać musieli i ulegać - przyjęli
 1946   1,  3  |                otwórz, posłuszny bądź... kłaniaj się nisko... a o nas nie
 1947   2,  20 |         ramionach, to ja, pani żupanowa! Kłaniajcie się swej pani!!~Wybiegła
 1948   1,  7  |                  się nie chciał, skulony kłapiąc tylko zębami. Nagnano go
 1949   1,  10 |               długimi, prychnęła groźno, kłapnęła szczękami i zwierz wprost
 1950   1,  7  |                  zabawy krzyk, śmiechy i klaskania w ręce po dworze się rozlegały,
 1951   2,  19 |               niego; wołano: Łado! Łado! Klaskano w ręce i matka uwity wedle
 1952   2,  20 |                 czółno i przybywającego, klasnęła w ręce, poprawiła rucianego
 1953   1,  7  |              stanie: Godziłoby się wziąć klątwę na ogień i wodę.~Naradzać
 1954   1,  10 |               stoczyli na ziemię w jeden kłębek zwinięci. Szary pustelnik
 1955   3,  24 |                    Tuman się toczy, dymy kłębią - tętni ziemia. Uciekajcie,
 1956   1,  4  |                 żywo, wyprzedzając się i kłębiąc. Nad błotami stały gęste
 1957   2,  21 |                  czerwony ku obłokom się kłębił wysoko jak druga wieżyca.~
 1958   2,  14 |           czarnym tle, jasne błyskawice, kłęby dymu, smoki i gady, i ludzie
 1959   3,  22 |            ciekawi.~- E! to stara babska klechda... - szepnęła Jaruha. -
 1960   3,  25 |                   świata nie widać jak w kleci.~Dziwa wiązała trawy i nic
 1961   3,  24 |           zamorskie, z dala przywiezione klejnoty, pierścienie, naszyjniki,
 1962   3,  25 |                  ze snu się przebudzał - klękła przy nim Dziwa pojąc go
 1963   3,  28 |                palce na krzyż złożywszy, klęknął i przysiągł, że się z zagrody
 1964   1,  11 |                zielone nosił, ja ci będę klekotała...~Jaruha się śmiała, ale
 1965   1,  3  |                Słuchał śpiewu słowików i klekotania żab, i hukania bąka na błotach,
 1966   2,  13 |              Dzik - rzekła - a tak! dzik kłem rozdarł mu piersi...~Gość
 1967   2,  17 |            grzbiet, przypiął się doń jak kleszcz i pognał go, rzucając świerzopę,
 1968   3,  28 |           drugiej strony. Weźmiemy ich w kleszcze, aby nic nie uszło. Innych,
 1969   3,  Dop|            wpływom sąsiedztw rozmaitych, klimatu, warunków życia i kształtują
 1970   1,  10 |        nieprzebyte. Z prawej tylko wąski klin ziemi twardszej przystęp
 1971   1,  2  |                 noże z pochwami, dłuta i kliny, na ramiona kładzione kręgi,
 1972   2,  21 |                 los ten i innych.~Chwost klnąć od okna do okna chodził
 1973   1,  4  |                 Rytgar srogi. Losy swoje klnie i bogi, miecza dobył, pierś
 1974   1,  7  |               ośmielone wyjściem obcych, kłócić się zaczęły.~Na podsieniu
 1975   2,  12 |                  miał głowę zakrwawioną. Kłócili się wszyscy, siostry i bratowe
 1976   1,  6  |                 muł na gniazda, a wróble kłóciły się zapalczywie o znajdywane
 1977   3,  28 |                  na stronę ich przeszli, Klodwig powtórzył to po niemiecku,
 1978   3,  29 |             obuchem w piersi zmierzywszy Klodwigowi z konia go na ziemię zwalił.~
 1979   1,  6  |            przechodziła chwilami jakby w kłótliwą walkę i spory, głosy się
 1980   1,  8  |                 dzikie, które bez pomsty kłuć wolno?...~Ręce założył i
 1981   1,  1  |            szumiały...~Starszy mężczyzna kłusował, naprzód konia pędząc skoro -
 1982   1,  5  |                Któż wie? Zadano mu, że z kmetami się zmawiał obiecując im
 1983   3,  30 |                przypominała, iż ze stanu kmiecego wyniesionym został.~Chociaż
 1984   2,  18 |              Rwać się, słyszę, chcą wasi kmieciowie na gród i knezia? - spytał
 1985   3,  29 |                łatwo, stali przy młodych kneziach w liczbie niewielkiej, za
 1986   1,  8  |                cierpiano od rozrodzonych kneziątek... i jak na to ratunku skorego
 1987   1,  8  |                 pod nos... bo wiedzą, że knezie z sobą się waśnią... Później
 1988   3,  22 |                gród się dostać chcieli i kneziować... Nie pójdzie nam łatwo...~
 1989   2,  13 |             zapłacić, a o tę zausznikowi kneziowskiemu było łatwo. Gdy nogę zawiązawszy
 1990   1,  3  |                 mają, jedzą razem ze psy kneziowskimi, a po całych dniach na brzuchach
 1991   2,  20 |                na posłanie, będziecie po kneziowsku na niej odpoczywać.~- Skóry
 1992   1,  10 |                Doman - zabit przez ludzi kneziowych, którzy na dwór jego napadli.~
 1993   3,  24 |              siedziała, zrobiono miejsce kneziowym synom. Tymczasem dwornie
 1994   3,  29 |                stolicę, a nazwany będzie Kneźnem. Jutro pogrzebiemy ciała,
 1995   3,  30 |        potrzebowano, gdyż ofiarę sam los Kneźnu już przed laty zgotował.~
 1996   1,  7  |              dęby w podwórze.~- Tak wasz kniaź zawsze? - spytał Wisz.~- .
 1997   1,  9  |             Dostatek u mnie będzie mieć, kniehinią ją uczynię, ptasiego mleka
 1998   1,  3  |            naszej ziemi rości, po wszech kniejach poluje, a ze swymi zbrojnymi
 1999   3,  24 |               kto na gród prowadził, kto knował. Grożono śmiercią.~Doman,
 2000   3,  Dop|               zasłużoną karę za zbrodnię knowaną przeciw bratankowi.~Zakazuje
 2001   2,  15 |             spojrzał na nią.~- Tutaj oni knują i zmawiąją się - wiece gromadzą,
 2002   2,  14 |            siedzieli ludzie i pożywali z kobiałek, co kto miał z sobą, w milczeniu
 2003   1,  8  |            znaleźli gospodarza właśnie z kobiałką na plecach na drodze do
 2004   1,  11 |                na biesiadę wieczną.~Dwie kobiałki stały na ziemi grzybów pełne,
 2005   3,  25 |          zgarbioną, jakby uśpioną postać kobiecą, płachtą okrytą. Ze znużenia
 2006   3,  24 |                 własnym uszom i szalonej kobiecie. - Tuman się toczy, dymy
 2007   1,  1  |                bogate szycie na zielonym kobiercu. Wschód słońca poprzedzała
 2008   3,  28 |         żelaznych. Opowiadał też dziwy o kobietach jak śnieg białych, z oczyma