Tom,  Rozdzial

 3012   1,  4  |             marna! przeciw bogom nic nie nada. I Karciana leci blada,
 3013   2,  19 |                 zakopano.~A gdy przyszło nadać imię chłopcu, który dotąd
 3014   3,  Dop|           moralnego w tych opowiadaniach nadaje im barwę, jaką mają całe
 3015   3,  Dop|                 napoju i mięsiwa. Synowi nadali oni imię Ziemowita. Długosz
 3016   1,  4  |                mej szacie, bom go bronił nadaremno.~Lech wziął po nim ziemię
 3017   3,  Dop|                 owym czasie powszechne i nadawano je książętom wysadzonym
 3018   3,  28 |                drugiej więc strony także nadążać było potrzeba, aby się im
 3019   3,  30 |             czegoś się domyślający może, nadążył.~Ten bystrym okiem wnet
 3020   2,  14 |                  niebie, poczęła warcząc nadbiegać nad jezioro.~Pod nią widać
 3021   3,  27 |             drugi.~Odwrócił się, ludziom nadbiegającym ręką ich wskazując: - Związać
 3022   3,  26 |                wesołą nowiną i co chwila nadbiegali kmiecie pozdrawiając pana
 3023   3,  30 |              łodzi zanieść, nimby ludzie nadbiegli.~- Po Dobka przybyłem tu -
 3024   3,  29 |            poprawując kosy i wianek, gdy nadchodzącego ujrzała. Lice jej pokraśniało,
 3025   1,  1  |            uciekały, czując, że obcy pan nadchodzi. Szare zrazu niebo błękitniało
 3026   2,  21 |                  okolica zatętni, zaczną nadciągać... gromady gród opaszą,
 3027   1,  6  |            przeszła prędko, a nade dniem nadciągająca burza z piorunami i ulewą
 3028   2,  17 |                  i stary na ziemi siadł. Nadciągający kmiecie wnet go otoczyli,
 3029   3,  27 |                  w końcu przywaliła kupa nadciągających Pomorców i na ziemie obalonego
 3030   3,  22 |                 Tymczasem łakome ptastwo nadciągało, aby złupić mrowisko...
 3031   2,  14 |              skutku.~Każdego niemal dnie nadciągały łódkami nowe gromady po
 3032   2,  17 |                  Niemców w pomoc, którzy nadciągną i kraj nam spustoszą.~Mówił,
 3033   2,  19 |                 mogiły i niewiasty znowu nadciągnąwszy z dala zaśpiewały pieśń
 3034   1,  1  |                gwałt zbierając drugie... Nadciągnęła w pomoc wtóra i trzecia...
 3035   3,  26 |                  Myszko, Piastun i Doman nadciągnęli. Zobaczywszy starca, który
 3036   2,  15 |               murze poszczerbili trochę, nadciągniecie z odsieczą w czas. Ja się
 3037   3,  30 |                oglądała się, czy kto nie nadejdzie i którędy by od niego uciec
 3038   1,  4  |          zwracały. Milczący Gerda więcej nadeń był strwożony i z tego nikt
 3039   1,  9  |                  jego odpowiedziano, nim nadeszły żona, córki, synowe, sługi
 3040   1,  10 |                   gdy Ludek, syn Wiszów, nadjechał.~Zsiadłszy z konia przystąpił
 3041   2,  20 |              sposobu.~Wtem kilku konnych nadjechało. Stary popatrzał na nich,
 3042   1,  10 |             przed sobą.~Drudzy opóźnieni nadjeżdżali jeszcze. Szerokim kołem
 3043   1,  2  |               szytym zasłanym, chleb też nadkrojony leżał i nóż przy nim mały.
 3044   1,  1  |               starszy łamaną mową Serbów nadłabańskich, usiłując przybrać postawę
 3045   1,  10 |         skierował. Kawał starej, grubej, nadłamanej gałęzi chwyciwszy nad nią,
 3046   1,  11 |              pokrzykiwała...~Wtem z lasu nadleciał jastrząb z rozpuszczonymi
 3047   1,  11 |                  z ciebie naśmiewają, co nadokuczają...~- Ja się tego nie boję -
 3048   3,  25 |                 Tymczasem i drugi czółen nadpływał. Wiózł on starego parobka,
 3049   3,  28 |                  boku zawadzał, kubek za nadrą go dusił - tak mu pilno
 3050   1,  2  |                 trwożliwie, choć męstwem nadrabiał.~Chłopak jego z konia nie
 3051   1,  1  |            zaczęły się zbliżać ku niemu. Nadstawił uszu bacznie. Nic słychać
 3052   1,  7  |              ziemi, a żaden podróżny nie nadużył nigdy tej gościnności poczciwej.
 3053   3,  Dop|        zetknięciem się z innymi narodami nadwerężone i zepsute, zdradzają właściwą
 3054   1,  4  |                  Zabił wołu, owcę zabił, nadział siarką, węglem, smołą, do
 3055   3,  Dop|                   Przyznaje mu przymioty nadzwyczajne, rycerskie zdolności, zaprowadzenie
 3056   3,  26 |               nieco ku górze i składał z nadzwyczajnej wielkości dębów, lip i grabów,
 3057   3,  23 |                  drugich za sobą. Na pół nadzy, poodzierani, ranni, wlekli
 3058   3,  25 |              około tynów i przy progach. Nagadać się było z kim, pobłąkać,
 3059   3,  27 |            wnijść nie mógł, póki się nie nagiął na poły; wóz z sianem brał
 3060   1,  1  |         zielonością okrytych. Ze wzgórza nagiego, na którym stali, widać
 3061   3,  29 |            Ścibora był starszy, zwał się Nagim. Na głowie miał czapkę z
 3062   3,  29 |             odejść, bo kołem otaczali go nagląc, dopytując, badając, aby
 3063   3,  24 |          przewodziłeś może zbójom!~Drugi naglić począł, aby mówił, kto na
 3064   3,  22 |                takie wybrane było, ażeby nagłość sprawy przypominało. Świeże
 3065   2,  17 |            przyjdą ci z nimi i karki wam nagną...~Słuchano szemrząc.~-
 3066   2,  12 |               Domana; kazała go puścić i nagnać, aby do swojego wracał stada.~
 3067   1,  7  |            skulony kłapiąc tylko zębami. Nagnano go przecie ożogami do wrót
 3068   2,  20 |                  w duchu.~Chwyciła kubek nagotowany, prędko weń miodu nalała
 3069   3,  25 |                  było trudno. Stary więc nagotowawszy strawy siadł czekać, ażeby
 3070   3,  28 |                  Hendze obiecywał sowitą nagrodę.~Podarki, które dla niepoznaki
 3071   3,  28 |                  za którą mu się znaczna nagrody należała. Wuj i młodzi kneziowie
 3072   3,  Dop|                 później, a cnota zostaje nagrodzona.~Całość tych legend, jak
 3073   3,  30 |               drugiej strony przez ciżbę nagromadzoną, która się temu widokowi
 3074   1,  6  |                  i różnego dostatku siła nagromadzonego kupami. Dano mu sobie wybierać
 3075   1,  9  |            której pod spodem i po bokach nagromadzono niemało, zażegnięto razem.
 3076   3,  Dop|              rodziny. Tymczasem sąsiedzi najazdem kraj trapili.~W takim to
 3077   3,  22 |                 z której się spodziewano najazdu, dalekie łuny już widać
 3078   3,  24 |            przystępu do kontyny, jak się najbezpieczniej dostać do niej.~-Ptakiem
 3079   2,  18 |              otoczony drużyną liczną, na najbliższy ostęp się skierował. Smerda
 3080   3,  24 |                szydersko stary.~Badano o najbogatszą w okolicy zagrodę, o najliczniejsze
 3081   1,  2  |       najśliczniejsze śpiewała. Matka ją najciekawszych baśni uczyła, ojciec najstarszymi
 3082   3,  24 |              Mila na ten dzień ostatni w najcieńsze płótno, w najpiękniejsze
 3083   2,  14 |           Następnych dni, jakby za karę, najcięższą pracę na nią włożono. Musiała
 3084   1,  2  |             piękną była tak, że i między najcudniejszymi mogła otrzymać pierwszeństwo.~
 3085   1,  10 |               się... ładu nie będzie!... Najdą na nas Niemcy, a choćby
 3086   3,  27 |         powybiegały niewiasty, służba, z najdalszych kątów wysypywało się, co
 3087   2,  12 |                 ojczyzny.~Dzień Kupały - najdłuższy w roku, noc Kupały - najkrótsza,
 3088   3,  Dop|              znowu charakteryzuje go jak najdobitniej mówiąc, że "gonił za nieprzyzwoitą
 3089   1,  9  |                nim na świat drugi. Aż do najdrobniejszych szczątków i prószyn zmieciono
 3090   1,  9  |                płomienie, co które miało najdroższego, co ojcu na drugim świecie
 3091   3,  28 |              ludzi. Z dwojga rąk, choćby najdzielniejszych, pomoc mała. Jeżeli ochotę
 3092   1,  5  |          strzelają z łuków do ptasząt... najdziksze dosiadają konie.~Oczy matki
 3093   2,  14 |                 ciągle okadzano, krążyły najdziwniejsze postacie.~Kneź patrzył -
 3094   1,  8  |                Niemiec języka dostanie i najedzie wówczas, gdy my się z sobą
 3095   3,  26 |                 cofali się tak z garścią najemnika na Pomorze, ale ciągle czynnymi
 3096   3,  27 |               sami z garścią Niemców i z najemnikami, którzy się na nich też
 3097   3,  29 |             chwytano z ziemi, oszczepami najeżały się szeregi.~- Łado!... -
 3098   3,  24 |            brzegu, który gęsto obsadzili najezdnicy.~Z Mirszowej chaty oberemkami
 3099   3,  27 |          zwyciężyli i nie odegnali precz najezdników.~Hula Obr zaledwie na pół
 3100   3,  30 |            Mówcie!~- Leszki nas z obcymi najeżdżają - rzekł Piastun. - Poczęli
 3101   3,  24 |                 im przystępu zrazu, niby najeźdźcom i gwałtownikom, co na cudze
 3102   3,  26 |                Niemcach i grożącym znowu najeździe napędził starszyznę niecierpliwą.
 3103   1,  1  |            krzaki bujnych brwi sterczały najeżone. Suchą szyję, którą obnażoną
 3104   3,  30 |                 rady.~Odezwali się potem najgorętsi, którym słowo usta paliło,
 3105   2,  21 |          zanieśli je, gdzie ogień płonął najgorętszy, by w nim zgorzały, a duchy
 3106   3,  Dop|               okazuje zaraz za młodu jak najgorsze~skłonności, a Długosz znowu
 3107   3,  26 |                 było wodza wybierać i że najgorszy nawet lepszy był od żadnego.~-
 3108   2,  21 |                zamku wesele właśnie, gdy najgroźniejsza nadeszła godzina. Cały dzień
 3109   2,  15 |                 miano. Kazano wybrać jak najkosztowniejszą. Sama Brunhilda szła już
 3110   2,  12 |              dosyć nacałował... a jedną, najkraśniejszą! hę!...~Ręką machnęła i
 3111   2,  12 |          najdłuższy w roku, noc Kupały - najkrótsza, były jednym ciągiem wesela,
 3112   3,  28 |              zamknąć na wieży, bo tam go najłatwiej strzec było. Pilnować jeńców
 3113   1,  11 |            królewskich ozdób nie brakło. Najleniwsze dęby głuche stały poubierane
 3114   3,  25 |                 mięsa, bo z tego posiłek najlepszy... a zjadłszy popić muszę,
 3115   2,  14 |            ludzie jego nie starczyliby z najlepszym orężem i odwagą na te gromady
 3116   3,  22 |                  że gromada Krwawej Szyi najliczniejsza była, śmielsi poczęli go
 3117   3,  24 |         najbogatszą w okolicy zagrodę, o najliczniejsze stada, ale starzec jęczał
 3118   3,  24 |             przyjęcie i uraczenie choćby najliczniejszych gości. Z obu stron przygotowania
 3119   3,  28 |                  wciskał się, gdzie było najludniej, do wszelkich posług ofiarowywał,
 3120   2,  15 |                  nie chciała, a kneź ich najmilej by był powitał, aby na wieżę
 3121   3,  27 |                 spełnić rozkaz było dlań najmilszą zabawką.Zamiast mowy mruczeniem
 3122   3,  29 |                usta mu się śmiały jak do najmilszej słodyczy, bo wiedział, że
 3123   1,  4  |            Słońce jak wczoraj dopiekało, najmniejszy prawie powiew wiatru nie
 3124   3,  22 |                był ze swoich knezia dać. Najmożniejsi, równymi się Myszkom czując,
 3125   3,  26 |               dali we znaki. Szukali oni najmożniejszych dworów i napadali na nie
 3126   3,  29 |            padalcami i ścierwem zgniłym, najobrzydliwszymi wyrazy... idący przodem
 3127   3,  30 |               Lecz nie wybrał się sam... Najodważniejszych z czeladzi swojej dobrał
 3128   3,  27 |                  a zimą sypiał w śniegu. Najokrutniejszy spełnić rozkaz było dlań
 3129   3,  Dop|          wsączony do tego pucharu podano najpierw królowi Popielowi, aby go
 3130   3,  22 |                  nie chcąc za wodza.~Tuż najpokorniejszego z Leszków wywoływać zaczęto,
 3131   3,  22 |                  Ku wieczorowi powysyłał najprzebieglejszych ludzi na zwiady, aby dopytali,
 3132   2,  20 |               chat kilka, między którymi najprzedniejsza była zdunowa chałupa Mirsza.
 3133   1,  8  |              przewodził.~W chacie Dziwa, najprzytomniejsza ze wszystkich, resztą niewiast
 3134   3,  Dop|          przeraźliwe ryki, rzucał się na najroślejsze bydlęta, konie, woły zaprzężone
 3135   3,  29 |              boku swych ludzi prowadził, najrzawszy przeciw sobie na koniu siedzącego
 3136   3,  22 |       najstarszych wołano, aby zagajali. Najsędziwszy wiekiem był Żuła z rodu
 3137   1,  11 |                    ROZDZIAŁ 11~Ranek był najśliczeniejszej wiosny, której już nic z
 3138   1,  2  |                  najukochańszą, a pieśni najśliczniejsze śpiewała. Matka ją najciekawszych
 3139   2,  13 |              ludzie mają - rzekł - które najsroższe rany goi. Niedźwiedź jucha
 3140   3,  30 |                którą wyorawszy na staję, najstarszemu po sobie oddał kneź pług
 3141   3,  30 |          wykrzyknęły gromady.~Wziął tedy najstarszy z wojewodów pług naprzód
 3142   3,  22 |           zaczęli kołem siadać wszyscy i najstarszych wołano, aby zagajali. Najsędziwszy
 3143   1,  2  |      najciekawszych baśni uczyła, ojciec najstarszymi podaniami karmił. Wiedzieli
 3144   3,  22 |                 zebrać i w kupie zgodzić najtrudniejsza rzecz... Chodzili, jak ja,
 3145   3,  26 |                 obuwie, jakiego naówczas najubożsi używali...~Jaruha weszła,
 3146   3,  26 |                między kmieciami jednym z najuboższych był.~Ponieważ noc nadchodziła,
 3147   1,  2  |                 w domu, najpiękniejszą i najukochańszą, a pieśni najśliczniejsze
 3148   3,  Dop|               stolicę państwa, w miejscu najwidoczniejszym rozwiesić kazał, aby oczom
 3149   3,  22 |          zbierzemy... A nas by kupa była największa, bez głowy nie poradzimy.~
 3150   3,  Dop|               bogactw, jak z ludzkości - największej sławie (jak to śmiało rzec
 3151   2,  19 |               dzieło boskie ugruntowały. Największym zaś cudem było to, że owi
 3152   2,  21 |                 rzędem jedne za drugimi. Najwyżej leżeli dwaj ojcowie, u stóp
 3153   2,  19 |            wyznawali - rzekł - jednego i najwyższego, wyznajemy go i teraz, choć
 3154   3,  29 |                 a na przód wyskoczyli co najzajadlejsi, nawykli do wypraw Pomorcy.
 3155   3,  29 |                 samym środku pobojowiska najzajadlejsza toczyła się walka; tu zwarli
 3156   1,  8  |              kmieciami więcej znaczył od najzamożniejszych. Szli z dala do Piastuna
 3157   1,  7  |               procy. Doman ze wszystkich najzręczniejszym był, choć drudzy też czynili,
 3158   3,  Dop|               wiec nakarmi i napoi... To nakarmienie i napojenie... (wielce charakterystyczne,
 3159   1,  9  |                  wrogów ty zabiłeś, iluś nakarmił ubogich... Wiszu stary,
 3160   3,  23 |              siebie Henga i z litości go nakarmiwszy, badać zaczął wraz z Dobkiem.
 3161   1,  7  |               młodego Domana, mój ojcze, nakazałbyś do niego, toby się u drzwi
 3162   3,  29 |            wróżbą szczęśliwą i gdyby nie nakazane milczenie radość by była
 3163   2,  17 |                nic.~Dwaj bracia poszli z nakazaniem po gromadach i wnet starszyzna
 3164   3,  30 |                 Lednicę, ludziom wprzódy nakazawszy, co czynić mają. Przybito
 3165   1,  6  |                niech rosną... wrócą, gdy nakażę, teraz nie pora... Ja tu
 3166   3,  22 |          bratersku za jedno... Ja, co mi nakażecie, zrobię, a co robić trzeba,
 3167   1,  6  |                   Już jej nawet ten głos nakazujący, ciągle śmiechem przerywany,
 3168   2,  14 |               niego stojący Wizun oczyma nakazującymi, których nie spuszczał z
 3169   2,  21 |               stali smerdowie z kijami i nakazywali ciszę, ale lud mruczał groźno.
 3170   1,  8  |                było powracać do domu, by nakładał dla nich drogi. W lesie
 3171   3,  28 |             drugich też do tego po cichu nakłaniał, aby kmiecia rzuciwszy dawnych
 3172   3,  22 |                 iż przemówiwszy do zgody nakłoni.~Więc gdy się z dala ukazał,
 3173   2,  19 |               poskładali, z głowy zdjęli nakrycie i poczęli coś szeptać, nad
 3174   3,  25 |                siadła na łóżeczku, głowę nakryła i płacze a zawodzi. - Doloż
 3175   3,  22 |                  się też dać wyprzedzić, naładowali, co w domu mieli, na wozy
 3176   1,  6  |               dwu i śmiejąc się chłopiec nalał w otwartą palcami gębę.
 3177   2,  15 |                się na dworze mowy ludzi, nałamał do ich obyczaju, a choć
 3178   1,  10 |                że głowy u nas nie stało, nalecą i kraj spustoszą... Siedzieliby
 3179   3,  27 |                  odprawił, a gdy potem z naleganiem wrócili, już im nawet wrót
 3180   2,  16 |                  jęła we wszystkie kubki nalewać. Wśród gwaru i ruchu kneźna
 3181   2,  20 |                 stole stało. Ojciec miód nalewał.~- Choćby się ojciec pogniewał! -
 3182   2,  16 |             służebna coraz im nowe kubki nalewała.~Słońce już nad zachodem
 3183   3,  24 |            chodzili i poili, piwo i miód nalewano nieustanie. A że w izbie
 3184   2,  14 |              macie. Kontyna i ostrów nie należą do was, ale do nas wszystkich,
 3185   3,  Dop|              Lechitami, a raczej do nich należące, różnymi się imionami od
 3186   3,  30 |                 i co było do krwi i rodu należącego. Ciągnęli tak poważnie,
 3187   2,  21 |                  zostanie nas tu do rodu należących po trosze! Czego od nas
 3188   3,  22 |                nie potrzebował do sporów należeć i stać mógł na uboczu.~Wiec,
 3189   3,  Dop|           prędzej za broń porwawszy, bez należnego szyku i porządku, bieżeli
 3190   2,  18 |                    Jeżeli wy do kmieciów należycie - odezwał się - wiecie,
 3191   3,  30 |                wszystkim, co do ich rodu należym, mir dajcie..~Zadumał się
 3192   3,  23 |                  dajcie go mnie, dyby mu nałożę i do sochy zaprzegnę, za
 3193   3,  Dop|                jego, a że oprócz niego z nałożnic dwudziestu zostało po nim
 3194   1,  5  |                 niejeden. Młodsze żony i nałożnice także zza Łaby... I obyczaj
 3195   3,  Dop|                straże, przeciskają przez nałożone dla odstraszenia ich ogniska.
 3196   2,  19 |               wierzchołku wieży rozkazał nałożyć stos łuczywa i podpalić
 3197   3,  28 |                  bez obawy pleść zaczął, namawiając na stronę młodych kneziów.~
 3198   3,  28 |                  mu ziemi wiele; władzę, namiestnictwo, skarby znaczne, a gdy Hengo
 3199   1,  8  |                  się nikomu przywieść do namiętności. Surowy był, milczący, na
 3200   3,  28 |               porozbijane były szałasy i namioty płócienne. Niemała zbrojnych
 3201   1,  6  |                się ze drzwi białogłowa w namitce i dwoje pacholąt. Napiłego
 3202   3,  24 |           czepcem osłoniono, a gdy biała namitka otoczyła czoło młodej, łzy
 3203   3,  25 |        poubierane, i niewiasty starsze w namitkach białych, które woda porozwiązywała,
 3204   1,  7  |                  było bielejące niewiast namitki. Jeszcze nie dojechali do
 3205   3,  29 |                   by się nasycić mogli i namordować.~Dokoła nich trupy leżały
 3206   1,  11 |              ciebie żywiono, boś ty dużo namorzył ludzi... ano! kto wie, żbik
 3207   3,  28 |               Innych, co przedniejszych, namówcie, aby toż samo uczynili.~
 3208   3,  28 |                  dla Leszków i do zdrady namówić. Wtedym za wiedzą waszą
 3209   3,  25 |               większą uwagą. - Ja ją wam namówię!... - zamruczała Jaruha. -
 3210   2,  18 |                 na dzień odkładano łowy. Namówiła ludzi, aby przeszkody wynajdywali.
 3211   2,  13 |              spać nie myślał, babę tylko namówiwszy, aby mu się wykłamać pomogła.
 3212   2,  16 |              mówić powoli, że się dobrze namyślić trzeba, co lepiej czynić,
 3213   3,  22 |              Stary obejrzał się dokoła i namyśliwszy począł:~- Po tom ci ja tu
 3214   1,  2  |                  szczęście przynosi...~- Namże on by nie przyniósł szczęścia? -
 3215   3,  30 |                 było można, a na ognisku naniecić ognia, przywieziono znad
 3216   2,  21 |                szopy rzucił, drugi ognia naniecił w malowanym dworze... buchają
 3217   1,  6  |                konie paść mogły, i ognia naniecili, aby nim odegnać zwierza.
 3218   2,  21 |                 teraz biednego chłopaka, naniesiono drzewa i poczęto śpiewać
 3219   3,  25 |                aby jej gwiazd na sznurek nanizał, do noszenia na szyi; ten
 3220   1,  2  |               kolców kruszcowych wisiała nanizanych jak obwarzanki, które na
 3221   2,  17 |                   Do domów! - zawołał. - Naokoło grodu w lasach straże postawić...
 3222   3,  26 |                 najmożniejszych dworów i napadali na nie najczęściej, ubogim
 3223   3,  29 |               Konie gryzyły się z sobą i napadały wściekłe na ludzi, psy Pomorców
 3224   3,  25 |                  pozna.~Przyjdą Pomorcy? Napadną święty chram? Rzucić go
 3225   3,  23 |               Choć ze wszech stron razem napadnięto na obozowisko, do pagórka,
 3226   3,  25 |             spodziewać było można, nawet napadu nocnego garści jakiej na
 3227   2,  13 |                  był.~W pierwszym gniewu napadzie Doman chciał go kazać powiesić
 3228   3,  28 |                  i wyprzedzić go chcieli napaścią niespodzianą.~Nazajutrz
 3229   1,  1  |                to obawa - rzekł - nikt o napaściach nie myśli... Ja nie jeżdżę
 3230   1,  9  |                 było wziąć się za bary z napastnikami, poczęli się cisnąć i przeć
 3231   1,  9  |                się stojący w podwórzu ku napastnikom i zwarli, drudzy u wrót,
 3232   1,  8  |          przypadli jedni, od gór zaczęli napastować drudzy... z orężem w dłoni
 3233   2,  12 |            krzycząc i odpędzano chustami napastujących.~- Kupało! Kupało! Łado! -
 3234   2,  15 |          napadają - to mus, a nikogo nie napastujemy, ale swobodę miłujem. Granice
 3235   2,  21 |               zjeść chcieli.~- Niech się napatrzą! - zamruczał i zszedł powoli
 3236   1,  3  |                  Nauczysz się tam wiele, napatrzysz, dowiesz, bo cię się strzec
 3237   1,  10 |              zaczajony, jeden parobczak, napatrzywszy zaledwie ślepie, go ubił.
 3238   1,  4  |                Smerda ze swoimi wstawał, napędzając do drogi, Hengo chłopca
 3239   3,  26 |                 grożącym znowu najeździe napędził starszyznę niecierpliwą.
 3240   3,  25 |           ogromną i czeka. Wróble muszkę napędziły i w siatkę mu wpadła...
 3241   2,  14 |               świętego blask gasiły, dym napełniał kontynę, iskry leciały na
 3242   1,  5  |            smażyły, a woń ich ostra izbę napełniała.~- Ojciec stary - mówił
 3243   1,  9  |           kamienie...~Tymczasem służebne napełniały misy, niecki i garnki strawą
 3244   3,  24 |                podała go Mili i dziewczę napełniło raz drugi.~Jaruha wypróżniła
 3245   1,  1  |         zdrzemnąć, zniecierpliwiony, łuk napiął i strzelił... Nie ranił
 3246   3,  27 |             wpuszczają nikogo. Na próżno napierali się i łajali, nie pomogło
 3247   2,  21 |                  nimi i krwi się kmiecej napijemy... Niech znają, jak u Sasów
 3248   1,  6  |                  żal!~Śmiał się znowu.~- Napijże się i ty miodu, mordo ruda! -
 3249   1,  6  |                namitce i dwoje pacholąt. Napiłego ujęli mimo oporu pod pachy
 3250   1,  9  |                się z ogromnym wrzaskiem, napinając łuki i zamachując procami.
 3251   3,  Dop|                 ale z kart kronik, co je napisały niewiernie, starając się
 3252   3,  24 |                  się. Spocząć tu chcieli naplądrowawszy, o Lednicy nie myśląc, bo
 3253   3,  26 |                dziewczętach.~Gdy Leszków napłynęło dużo, Myszkowie szli precz,
 3254   3,  30 |          ściągnęły tam na brzegi znaczny napływ ludu, cieśli i robotnika.
 3255   2,  19 |                 mu pomogła; wody, aby go napoiła życiem i męstwem; ziemi,
 3256   2,  18 |               napotka i zadławi... Konie napoimy i pilno nam do dworów.~Wnet
 3257   2,  16 |            ogrodzie, w garnkach gotowała napoje, pieczono mięsiwa, toczono
 3258   3,  Dop|                napoi... To nakarmienie i napojenie... (wielce charakterystyczne,
 3259   1,  1  |               modlitwa?~Na ostatek konie napojone podniosły głowy i jak zadumane
 3260   3,  25 |           wychowanka ocalić. Orzeźwiony, napojony, usnął mocnym snem - do
 3261   1,  7  |               już palce drżące ku niej i napojowi wyciągał. Milcząc, nalała
 3262   3,  22 |         powietrza nie psuły; wszystko to napominało, ażeby wodza nowego niebawem
 3263   2,  18 |              Może też go który z naszych napotka i zadławi... Konie napoimy
 3264   2,  18 |              niedźwiedzia) niż człowieka napotkać było można. Smerda pamiętał,
 3265   3,  24 |                 wierzył, choć oczy miała naprawdę zapłakane.~Z pieśnią się
 3266   3,  28 |               się zabrał do czyszczenia, naprawiania i ostrzenia. Wszystek łom
 3267   2,  15 |             rodowi naszemu... Skoro, jak naprędzej niech przybywają do nas.~
 3268   3,  29 |          podskakiwał do góry i ledwie go naprężona uzda utrzymać mogła.~Za
 3269   2,  14 |             tylko ci guślarze nawołali i naprowadzili gromy. Grad nam ludzi pokrwawił.
 3270   1,  3  |                 nie ciągnęli, jak się im naprzykrzy.~Zmilczał posłaniec.~- Nie
 3271   1,  8  |                wielka i radość wielka... Naprzykrzyło się nam wojować i swarzyć...
 3272   1,  9  |              brata mieć, niż wroga sobie napytać...~Potrzęsła głową, dwie
 3273   3,  24 |      odpowiedział - żem sobie dziewczynę napytał jak wasza... Krasy chciałem,
 3274   3,  30 |               pytać zaraz, co to była za narada i zbiegowisko.~- Waśń to
 3275   1,  5  |                 Wisza, kto wie, w jakich naradach? Dlatego kazałem mu jechać
 3276   1,  9  |          sznurach bursztynu i świecących naramiennikach; siedziała i jęczała po
 3277   1,  6  |             tłumem na haci u mostu.~Tłum narastał co chwila.~Ściśnięte pięści
 3278   3,  22 |          puszczają zaś więcej jak trzech naraz do chramu. Kontyna stoi
 3279   2,  18 |             Wyrządzić im krzywdę było to narazić się na zemstę i prześladowanie.
 3280   2,  15 |             trzeba, a przyjaciół jednać. Naraziłeś sobie stryjów porywczością,
 3281   1,  1  |                 ale może nawołać innych, narobić wrzawy... uchodzić trzeba...~
 3282   3,  27 |              podnieść nie chciało, sroki narobiły wrzasku, biegając i podskakując
 3283   3,  Dop|                 zetknięciem się z innymi narodami nadwerężone i zepsute, zdradzają
 3284   3,  Dop|       Przemysława wspomina i że poczucie narodowe ciągle podnosi zasługę nad
 3285   3,  Dop|                  wyobraźni i natchnienia narodowego jego niezaprzeczoną. One
 3286   2,  19 |                     Wodza jednak i głowy narodowi zawsze potrzeba; mają ich
 3287   3,  Dop|             chwile takiego przesilenia w narodowym organizmie są zawsze upadkiem
 3288   3,  23 |               jakby na nowo na świat się narodzili, szaleli z radości całując
 3289   2,  18 |             będzie, a kto nasze wolności naruszy...~Mimowolnie Chwostek rozśmiał
 3290   1,  11 |             wzięła płótno w ręce i ziela narwała tuż przy sobie, ale się
 3291   2,  18 |                  ziela koło siebie mając narwanego kupy. Sakwy brudne leżały
 3292   3,  30 |                   Nocą już Doman dowiózł narzeczoną do lądu. Płakała ciągle,
 3293   3,  24 |                 śmiejąc się i żartując z narzeczonej smutnej, w której smutek
 3294   3,  25 |               się topić. Chodzi, chodzi, narzeka, ręce łamie, wtem na kamyk
 3295   1,  3  |                       Nie płacz ty i nie narzekaj - począł po cichu Wisz -
 3296   3,  22 |           pokładła się na trawie i pijąc narzekała na drugich. Wizun stał z
 3297   2,  16 |                  im się rozwiązały usta, narzekali i boleli na swą dolę.~Chwostek,
 3298   2,  14 |                jakąś wyższość, która się narzuca sama i oprzeć się jej nie
 3299   1,  2  |               drugi coś ustępował, jeden narzucał, to drugi... Szło to powoli,
 3300   2,  21 |           odszedł. Biała pani płachtą go narzucić kazała. Nazajutrz miano
 3301   1,  8  |               koszuli i na ramiona tylko narzuconej siermiędze, z odkrytą głowi
 3302   2,  12 |          opaskach zielonych, chłopaków w narzuconych na ramiona siermięgach.
 3303   1,  7  |                  przyodziewku na ramiona narzuconym. Gęsty, jasny włos spływał
 3304   1,  5  |          szerokimi rękawami, ujętą pasem nasadzanym mosiężnymi i srebrnymi ozdobami,
 3305   1,  4  |                głodną paszczę otwiera:~- Naści strawę, żmiju-smocze. -
 3306   1,  4  |              wnet mrucząc niespokojny, z nasępionymi brwiami wyrywać się zaczął
 3307   1,  5  |                 z rogiem u pasa, a pałką nasiekiwaną w ręku.Znowu przejechali
 3308   3,  22 |                 kamienne i obuchy, pałki nasiekiwane, łuki, proce i pociski.
 3309   1,  11 |               powiązanych ziół, kamyków, nasion i korzonków. Baba się znała
 3310   3,  24 |                   aby dopiero gdy bliżej naskoczy, rzucić się wpław i próbować
 3311   3,  29 |        pierwszych szeregach, zwarli się, naskoczyli na siebie i zmieszali wnet
 3312   3,  28 |                 ziemi, czego Dobek wcale naśladować nie myślał, stojąc i rozglądając
 3313   2,  19 |                imię wzięli, a życie jego naśladują.~Prosty człek pojął wiele
 3314   1,  7  |                 zawołał. - Chwost was tu nasłał, żebyście mnie za język
 3315   2,  17 |                odkryło, co miał w sercu, naśle pewnie i na was, kneziu...
 3316   3,  28 |                 motłochu musiał się tego nasłuchać za wiele i ledwie mogąc
 3317   3,  Dop|             pochodowi do kraju. Oni zaś, nasłuchawszy się o narodu rzymskiego -
 3318   1,  11 |             prześladują, co się z ciebie naśmiewają, co nadokuczają...~- Ja
 3319   3,  22 |              uprowadziła, aby z odsieczą naśpieszali. Do Kaszubów i Pomorców
 3320   1,  9  |                gęśla zabrzęczała i cisza nastała wielka, gałęźmi tylko w
 3321   3,  25 |                ręce łamie, wtem na kamyk nastąpił przypadkiem... a jakie oczko
 3322   1,  2  |                 i schował go do worka... Nastąpiła znowu chwila milczenia.
 3323   2,  21 |          powrozie ciągniono wodę, której nastarczyć nie było podobna spragnionym,
 3324   1,  3  |                Ty idź, patrzaj, słuchaj, nastaw uszy. Musimy wiedzieć, co
 3325   3,  28 |                myślał, na co Niemiec tak nastawał chwaląc mu swoje kraje?
 3326   1,  6  |                 szumu burzy. Po nim znów nastawało milczenie.~Późno być zaczynało,
 3327   2,  15 |           spodziewał, a życia tak bardzo nastawiać nie miał ochoty - głośno
 3328   3,  22 |                 a niektórzy już i pięści nastawiali.~Aż gdy do tego przyszło,
 3329   1,  1  |                  poznały nieprzyjaciela, nastawiły uszy, rozdęły chrapy, zaczęły
 3330   2,  14 |                  i siłę, zmilczała więc.~Następnych dni, jakby za karę, najcięższą
 3331   1,  5  |             śmiechy stłumione, a po nich następowała cisza, to niby śpiewy nucone
 3332   3,  Dop|                 dowolnie stworzyć ciągłe następstwo wypadków.~Leszkowie i ich
 3333   2,  17 |             przyszedł? - krzyknął Myszko następując ostro na mówiącego - idź
 3334   3,  29 |              krzyknął. - Idźcie na nich! następujcie!... Niech ich noga stąd
 3335   3,  25 |           złupiwszy i spaliwszy okolicę, nastraszeni jakąś wieścią w nocy im
 3336   3,  23 |        przynajmniej granicę splądrować i nastraszyć najeźdźców w domu. Jak świt
 3337   1,  1  |            Szelest jakiś w lesie znać je nastraszył, poznały nieprzyjaciela,
 3338   3,  Dop|         położeniu kraju Opatrzność znowu nastręcza, jak w kilku poprzednich
 3339   3,  28 |                   znaleźlibyśmy sposoby.~Nastręczała się tedy zręczność poznać
 3340   3,  29 |                 czołem, kędzierzawy włos nastrzępiał się wysoko - krępy był i
 3341   1,  9  |                 zastępował.~Doman kołpak nasunął gwałtownie na oczy i odszedł.
 3342   1,  3  |                rozwieje, kiedy krucy się nasycą, kiedy bartnik zbierze pszczoły,
 3343   3,  28 |               się oczy, leżał, patrzał i nasycał się.~Jęczącym głosem Niemiec
 3344   2,  13 |               pić chciwie i póki się nie nasycił, sapał tylko. Jaruha wyszła
 3345   2,  19 |         wytwornego oręża, który Chrobaci nasyłali, ani kruszcowych wisiadeł,
 3346   2,  15 |                 pełno, zasieki po brzegi nasypane. Choćby ta dzicz obległa,
 3347   1,  3  |                 by począł, gdyby go wróg naszedł?~- Niech nas od tego bogi
 3348   3,  23 |            Drugiego dnia w głębi puszczy naszli na cały obóz niewiast z
 3349   1,  6  |             nawoływał, aż nam oczy krwią naszły i pamięć odbiegła... On
 3350   1,  6  |               którymi zwyczaj był suknie naszywać. Niewiastom trochę się lica
 3351   3,  28 |         blaszkami złocistymi po brzegach naszywane, płaszcze spinane na ramionach
 3352   2,  18 |              odarł, suknię poszarpywał z naszywania, miecz schował pod odzież
 3353   3,  28 |             odziane, w sukniach pstrych, naszywanych, z żelazem u pasa, a niektórzy
 3354   2,  14 |              piórem, w płaszczu czerwono naszywanym na ramionach, ze złotymi
 3355   3,  26 |               zemsty, jaką w sercu miał, natchnąć drugich. Rozżarzyli się
 3356   3,  Dop|       artystyczna tego płodu wyobraźni i natchnienia narodowego jego niezaprzeczoną.
 3357   3,  Dop|    jagiellońskiej epoki rzeczypospolitej natchnienie). Kandydaci do korony zjawiają
 3358   3,  25 |         Pociągnęli dalej? - pytał Wizun.~Nato pytanie Jaruha nie umiejąc
 3359   3,  28 |                ich precz wyrzuciliście i natomiast wybraliście prostego kmiecia.~
 3360   3,  Dop|                ale dumną i chciwą, która naturalnie męża opanowała. Przyjście
 3361   2,  18 |             podejrzany się wydawał, jemu naturalny.~- Na łowy muszę pojechać... -
 3362   3,  Dop|            raczej przeskakuje, znajdując naturalnym, że się okolice górzyste
 3363   2,  20 |            niebie i robaczków na piasku. Naturę miał taką. Jechał kmieć,
 3364   3,  Dop|            formie mało pojętnej i do ich natury nie zastosowanej przychodzi.~
 3365   1,  5  |          pozatulam i milczeć~ ~a słuchać nauczę... Znam ja ich, stara, wilcza
 3366   2,  16 |              zapraszając.~Chwostek tedy, nauczony przez żonę, począł zaraz,
 3367   2,  14 |              jamy! - krzyknął Chwostek - nauczy się wróżyć inaczej!~Na to
 3368   2,  15 |                  Niemiec, ale wyleniały, nauczył się na dworze mowy ludzi,
 3369   1,  2  |                  rzekł Wisz - od was się nauczyli bronić i wojować, bośmy
 3370   1,  9  |               będzie, póki nas stanie.~- Nauczymy my was wieców - zawrzeszczał
 3371   1,  3  |           skiniemy na cię - powrócisz... Nauczysz się tam wiele, napatrzysz,
 3372   2,  19 |                 po cudach, które czynił. Nauka jego trafiła do serc wszystkich.
 3373   3,  24 |                ta mała garstka przeciwko nawale nieprzyjaciela, o obronie
 3374   2,  13 |                   burzą się i złego piwa nawarzą.~Namarszczyło się czoło
 3375   2,  13 |             robię. Krew zamówiłam, ziela nawarzyłam, płachty położyłam... a
 3376   2,  19 |                mówi, iż się to powraca z nawiązką, byle wojna przeszła!~Spojrzeli
 3377   1,  2  |           Wiedzieli wszyscy, że ją duchy nawiedzały, że we snach szeptały jej
 3378   1,  7  |                 mu niemal do kolan. Brwi nawieszone zakrywały mu oczy, głowę
 3379   1,  11 |            kwiatki niedobre się pod rękę nawijały i końce rwały i nie chciały
 3380   2,  21 |              opanowali Myszkowie. Co się nawinęło, padło... co oszczepy rzuciło,
 3381   1,  1  |                żeśmy zbrojni... ale może nawołać innych, narobić wrzawy...
 3382   1,  1  |                  rozkaz zrozumiawszy psy nawołał, wpędził do obejścia i zamknął
 3383   2,  14 |                  inny, tylko ci guślarze nawołali i naprowadzili gromy. Grad
 3384   2,  17 |          strzelać zaczęli do płynącego i nawoływać, ale nim się opatrzono w
 3385   1,  6  |                brata na brata, jątrzył i nawoływał, aż nam oczy krwią naszły
 3386   1,  7  |               płoty wlazłszy zachęcały i nawoływały, dzieci wywijały kijami.
 3387   2,  19 |                nieco.~- Mieczami i krwią nawracają ku niemu Niemcy za Łabą -
 3388   3,  28 |              wodze, na stronę Leszków go nawracając, czemu tamten się nie przeciwił.
 3389   2,  19 |                cudowne. Zaledwie dorósł, nawracał ludzi i oczy im otwierał,
 3390   2,  19 |               dzieci dla jedynego Boga i nawracanie tych, co go jeszcze nie
 3391   2,  19 |         bałwochwalstwem, torującym drogi nawróceniu. Godło krzyża jako amulet
 3392   2,  19 |              cieśle, lud prosty potrafił nawrócić na tę wiarę królów, mocarzy
 3393   3,  24 |               usłyszał szczęk i wrzawę i nawrócił wnet, wołając.~- Idą, idą!~
 3394   1,  7  |           natychmiast do konia. Stąd już nawrócili w lewo na lasy i gęstwiną
 3395   1,  6  |                ze smerdą razem przebyli, nawykłemu do włóczęgi pamiętną była.
 3396   3,  26 |                siebie osobno starszyznę, naznaczając radę do boku swego, postanowił
 3397   3,  Dop|            nikomu znać nie dali. Wyścigi naznaczone zostały na dzień 15 października
 3398   2,  19 |              proroctwa w dniu i godzinie naznaczonej i oto sam Bóg narodził się
 3399   3,  22 |                 Tymczasem, że dzień nowy naznaczony był świąteczny, a niektórzy
 3400   2,  19 |                  gości prosił, aby mu je naznaczył.~Wstał tedy gość i odezwał
 3401   3,  26 |               pana, którego im wyrocznie naznaczyły. Obcych owych gości jako
 3402   3,  29 |                był Bolko Czarny, któremu nazwanie to zostało z czasów, gdy
 3403   3,  Dop|                 w sobie tyle wdzięku, że nęciła już nieraz poetów, ale sprowadzenie
 3404   3,  25 |                   choć skarby chramu ich nęciły.~Na ostrowiu ludu było dość
 3405   3,  28 |                 nie sadzono, gdzie sroga nędza panować musiała, wolał w
 3406   2,  19 |                Dziewicy... w ubóstwie, w nędznej szopce, na rozdrożach, wśród
 3407   1,  5  |                     A cóż z tej dziczy i nędzy wynieść można? Złota ni
 3408   3,  26 |               trzeba iść na tych, co nas nękają, do ich gniazda, i wydusić
 3409   3,  26 |               nim zostanie, jutro go nie nękał.~Myślał trochę młodszy z
 3410   3,  26 |              grodu plemię złe, które nas nękało, a innego sobie dobrać nie
 3411   2,  15 |           naszego, trzymasz za jedno. Od nicheś sobie zdradną dziewkę wziął -
 3412   2,  14 |             kraśnych kulek ponizanych na nici. U góry, w głowie potwornej,
 3413   2,  20 |              była piękną, szyła ręczniki nićmi krasnymi i czasem kądziołkę
 3414   3,  28 |                   Ja nie wojuję z nikim, niczyim nieprzyjacielem nie jestem -
 3415   2,  15 |               nieszczęście stało się bez niczyjej woli.~Leszek zdawał się
 3416   3,  22 |           napominało, ażeby wodza nowego niebawem obierać, bo pomsta za Pepełka
 3417   3,  28 |                  domyślający się jeszcze niebezpieczeństwa, gdy drugi koniec sznura
 3418   3,  24 |          przeprawa była trudną, a napaść niebezpieczną.~Radzili tak jeszcze, gdy
 3419   1,  5  |                wojaków, zdrowi byli, ano niebezpieczne wilki...~Smerdzie czy się
 3420   2,  13 |                 zdawało mu się wyśpiewać niebezpiecznie. U narodów wpółwykształconych
 3421   1,  2  |                 A jeśli wam tak ciężko i niebezpieczno - mówił stary - po co wędrujecie?
 3422   2,  21 |                 w którym daleko łuna się niebieska odbijała. Nie widać jeszcze
 3423   2,  12 |            wesele. Był to dzień ślubowin niebieskich słońca z księżycem. Radowała
 3424   1,  7  |                  które się śmiało dużymi niebieskimi oczyma. Rękami z dala już
 3425   2,  19 |            wichry i burze, cała ziemia i niebiosa zlewały się w wielkie -
 3426   2,  12 |                 łąki, wołając Kupały.~Na niebiosach, jakby spod zasłon przypatrując
 3427   3,  Dop|              poczęło blask swój usuwać z niebokręgu, a Popiel skończył już grę
 3428   1,  9  |               spłonął na stosie...~U nóg nieboszczyka, na ziemi, siedziała Jaga
 3429   1,  8  |                  i opowiadał, co się pod niebytność ojca doma robiło i trafiło.
 3430   1,  7  |                 że własny jego ród Leszy niecały z nim będzie. Stryjów zgnębił
 3431   1,  9  |          pracujący u mogiły. Około mis i niecek z mięsiwem siedziały kupy
 3432   2,  21 |               wie, co się stanie z nami, niechbyście się choć wy przy życiu zostali...
 3433   3,  27 |                  wami ani z nimi trzymać niechcę - krzyknął gwałtownie -
 3434   2,  14 |                spokojna, z taką dumą, iż niechęć się rozbiła o nią i dziewczęta
 3435   2,  19 |                  równie obcym przybyszom niechętnej. Poruszenie, jakie panowało
 3436   3,  30 |                obu stron nieufnie, długo niechętnymi mierzono się oczyma.~Leszkowie
 3437   1,  6  |                 też, miłościwy pan nasz, niecierpliw bywa... Jak się czasem zetną...
 3438   1,  1  |                 rwały się już do pochodu niecierpliwe, obrócone na wschód łbami -
 3439   3,  22 |           drugich, gniewni, nachmurzeni, niecierpliwi.~Wieczorem, gdy Piastun
 3440   2,  18 |                  zapijał i coraz mocniej niecierpliwił. Smerdzie nareszcie nieodwołalnie
 3441   2,  20 |               było, pobiegła do chaty, w niecierpliwych dłoniach starła na proch
 3442   3,  29 |                Gorące w nim krew ruchami niecierpliwymi grała. Oczyma wodził to
 3443   3,  26 |                  zostanie świadcząc, jak niecnota ginie marnie... niech chwastem
 3444   3,  24 |                mszcząc się i rodziców, i niedawnej klęski. Za nimi na powrozie
 3445   3,  Dop|             nieprzyjaciel poczynał sobie niedbale i nieostrożnie, wziął przed
 3446   1,  4  |                 jelenie, będziem zabijać niediwiedzie. Siedli na koń, siostra
 3447   1,  10 |                   Cieszyli się, cieszyli niedługo. Brat rodzony wnet bratu
 3448   1,  11 |                 dla siostry. Ale kwiatki niedobre się pod rękę nawijały i
 3449   2,  15 |              oczyma zakrwawionymi, które niedobrze zakrywały zsiniałe powieki.~
 3450   3,  24 |                nie będzie! - zamruczał - niedoczekanie wasze! Wyście wrogi i zbóje,
 3451   2,  12 |             dymiły jeszcze gdzieniegdzie niedogasłe ognie, leżały czarne węgli
 3452   3,  Dop|                poemat stary, z wysiłkiem niedołężnym do historycznego odcechowania
 3453   2,  18 |                  z próżnym naczyniem lub niedorosłe dziewczę zarówno się za
 3454   2,  19 |                 stary bartnik siedział z niedorosłym syneczkiem, wysłać nie było
 3455   2,  18 |               nie było. Wpadli w puszczę niedostępną, gdzie powalone kłody rodzaj
 3456   3,  23 |                 przed nieprzyjacielem na niedostępne uroczyska.~Płacz i trwoga
 3457   2,  15 |               szydersko i głową potrząsł niedowierzająco.~- Wierzcie mi - ciągnęła
 3458   2,  18 |              zaczął się zbliżać do baby, niedowierzającymi mierząc ją oczyma. Jaruha
 3459   3,  26 |                  mnie, com nieraz obok z niedźwiedziem pod kłodą nocowała; przede
 3460   2,  18 |           spotkanych świniach w lesie, o niedźwiedziu, o wilkach; ludzi nigdzie
 3461   3,  Dop|              ciąg przekonać łatwo, nader nieforemnie się składa. Usiłowanie połączenia
 3462   1,  2  |                koszuli jej spływał sznur nieforemnych obłamów bursztynu, do których
 3463   2,  21 |               okropny widok przedstawił.~Niegłęboko zakopane trupy potrutych
 3464   2,  19 |               zaprowadzać?~- O tej my od niegośmy nie słyszeli - odparł Piastun -
 3465   3,  25 |          zawołała - ślubowały, ślubowała niejedna, a mało to ich poszło od
 3466   1,  3  |                  tam już niejeden bywał, niejednego też może znajdziecie. Kneź
 3467   3,  23 |                gwałtem do góry unoszono, niejednemu jeniec wściekły, rzuciwszy
 3468   3,  22 |             wszyscy się gotować musieli, niejednym i dzid, i oszczepów brakło...
 3469   1,  7  |                  której włosy jak trawa, niekręcące się, proste spadały mu niemal
 3470   1,  11 |             wezmą za młodą dziewczynę, a niektóry pocałuje!~Baba podskoczyła
 3471   3,  26 |                  naszych. Ładu nie mamy, nieład panem. Ład czyńcie.~Milczenie
 3472   3,  24 |        pokazywała. Włos miała rozwiany w nieładzie, bieliznę pomiętą i zdartą,
 3473   1,  5  |             ciągnął dalej uwagi swoje:~- Niełatwe tu panowanie, lud niedobry...
 3474   1,  8  |              zmiany - rzekł - ale i wiec niełatwy, i zmiana. Ciężką to sprawę
 3475   1,  8  |                 ciągnąć w lasy. Ostatnie niełatwym było, człowiek sam mógł
 3476   2,  21 |               lasy stoją czarne i dolina niema. Na niej też leżą mroki,
 3477   3,  28 |              nieśmiało coś przebąkiwać o Niemczech, obyczajach swojego kraju,
 3478   2,  21 |             przybyli!...~Stały chłopięta nieme, jeden na drugiego patrzając.~
 3479   1,  7  |                 widok tej boleści, stali niemi. Starzec jęczał. Nierychło
 3480   3,  22 |             różnego stworzenia obcego co niemiara chodziło, które on ze psy
 3481   3,  30 |                  Dziadowie lub stryjowie niemieccy Pepełków zmówią się jutro
 3482   3,  28 |                 kneziów spokrewnionych z niemieckimi, którzy by byli ten sam
 3483   2,  18 |               konia się położył - siekli niemiłosiernie szkapy swe, aby napastników
 3484   3,  22 |                  Chwościska stary ojciec Niemkim i synowie kneziowi wiadomość
 3485   1,  5  |                Kneziowa, miłościwa pani, Niemkini rodem, Niemiec się też plącze
 3486   2,  19 |                sprawa - mówił Piastun. - Niemkinię za żonę wziął i po niemiecku
 3487   2,  16 |              syna pod dębami za rękę jak niemowlę i swoje oczy, po dziecięcych
 3488   2,  19 |                  szopie bocian klekotał, niemowlętami swymi zajęty, na łące rżały
 3489   1,  2  |                 tej ziemi, którą krajem "niemych", języka narodu nie znających
 3490   1,  11 |                zaczęła.~- Dłoń to biała, nienamulona... wielka bieda z taką dłonią,
 3491   1,  3  |                    mruknął idąc. - Smoki nienasycone... Smerda pański! Bodaj
 3492   1,  8  |                 ulituje, którego wszyscy nienawidzą! A co ja winien? Co ja komu
 3493   1,  5  |             kmieci w gościnie...~Kos tak nienawidził knezia, któremu służyć był
 3494   3,  22 |               wrogami, w sercu z żalem i nienawiścią. Myszkowie zwłaszcza nieprzyjaciół
 3495   3,  30 |                  złość swą wywierając na nienawistny ród. Zaczęli jątrzyć a podpalać,
 3496   1,  3  |               coraz głębiej, a Niemcowi, nienawykłemu do pieszej wędrówki, za
 3497   1,  9  |              Dziwa męża nie chce znać... Nienowa to rzecz bogom się ślubowała...
 3498   3,  28 |                  była sklecona szopa, na nieociosanych słupach oparta, lada jako
 3499   3,  27 |                  mruczał niedźwiedź jego nieodstępny i dwie sroczki domowe skakały.
 3500   2,  18 |        niecierpliwił. Smerdzie nareszcie nieodwołalnie na łowy gotować kazał nazajutrz.
 3501   3,  Dop|      potrzebowały zamknięcia, gościnność nieograniczona, patriarchalne rządy, organizacja
 3502   2,  15 |                  wyrywał i słowa leciały nieopatrzne, a pięści ścieśnione występowały
 3503   2,  13 |                ze swą wiarą, po miodzie, nieopatrznie; Doman, daleko przebieglejszy
 3504   2,  13 |            wierzyć; śmiałość dziewczyny, nieopatrzność Domana wydawały się niepojętymi.
 3505   3,  29 |                jednej godzinie, jak wróg nieopatrzny sam wpadł im w ręce, jak
 3506   3,  Dop|                poczynał sobie niedbale i nieostrożnie, wziął przed się zamysł
 3507   3,  27 |                rozmowy, aby słowem jakim nieostrożnym boleści i nieszczęścia nie
 3508   2,  13 |                wstyd mu powiedzieć było. Niepewien nawet był, czy się godzi
 3509   3,  27 |                zaczęła.~Chwostka synowie niepewni, co się stanie, dłońmi tylko
 3510   3,  26 |                 własnym i oczom, długo w niepewności milczał. Szepnął wreszcie
 3511   2,  21 |                  go zamknąć kazał.~- Łże niepocziwy, kmiecie go przekupili...
 3512   2,  18 |           oszczepy. Ucieczka zdawała się niepodobieństwem; z tyłu odcięta była droga.
 3513   3,  24 |    nieprzyjaciela, o obronie myśleć było niepodobna, chyba o ucieczce jednej.
 3514   3,  Dop|             potęgą z kolebki wyniesioną, niepojętym sposobem kształtuje się
 3515   2,  13 |        nieopatrzność Domana wydawały się niepojętymi. Zamilkł.~- Wywołajcie babę -
 3516   2,  19 |              nasz dworek.~- Raduje się i niepokoi, panie mój - odpowiedziała
 3517   3,  23 |                  po władzę nie sięgnął - niepokoiła się spóźnionym jego powrotem
 3518   3,  30 |                  występowali gwałtownie, niepomiarkowanie, złość swą wywierając na
 3519   3,  Dop|                 tej podróży. Ale Chagan, niepomny na prawo posłów, postanowił
 3520   1,  6  |                     zawołał - psie syny, nieposłuszne! Co ja wam winien?... Jam
 3521   1,  1  |            ostrożnie leszczynę i kaliny, niepostrzeżona, po cichu wysunęła się głowa
 3522   1,  10 |              przez który oko bezpiecznie niepostrzeżone wyglądać mogło. Drugi otwór
 3523   1,  6  |                 doleciało, popatrzał nań niepostrzeżony groźno, głową potrząsnął
 3524   2,  21 |                  na górę.~Ludzie to byli niepotrzebni, których się pozbyła Brunhilda.
 3525   2,  21 |              zdumieni.~- Zbywają się gąb niepotrzebnych - rzekli - bronić się więc
 3526   2,  21 |                miano go w stronę jeziora niepotrzebnym trupem wyrzucić. Czwartego
 3527   3,  28 |              nagrodę.~Podarki, które dla niepoznaki przyjąć musiał, jak ogniem
 3528   2,  15 |         wprowadził z sobą zmienionego do niepoznania Leszka, którego młodość