Part

1001 12|           lekkość lisa, nogi jelenia i jak gdyby skrzydła bekasa
1002 12|           swe marne wiersze w lasach i wertepach - w ciągu długich
1003 12|             już wówczas niesceniczne i chybione, z powstańczych
1004 12|          austerii czarne były od kul i podziurawione jak rzeszoto,
1005 12|             części swe życie przed - i popowstaniowe. Układałem
1006 12|               Układałem nieskończone i, oczywiście, źle zbudowane
1007 12|            chłopską partią dowodził, i wyciągałem epos o przeklętym
1008 12|         wyciągałem epos o przeklętym i wyklętym zdrajcy z tejże
1009 12|        rozpił się, na dziada zeszedł i w przydrożnym sypiał rowie.~
1010 12|    spróchniały, zamek ich zardzewiał i już nie spaja połowic. Wiatr,
1011 12|               nie znoszący tajemnicy i zamknięcia, rozwalił je
1012 12|            strony, przyparł do ścian i raz na zawsze otworzył.
1013 12|              zawsze otworzył. Zgniły i zapadły się drzwi w podłodze,
1014 12|           góry do dołu tak porządnie i skutecznie, iż z peanu sławy
1015 12|            nieczytelne wgłębienia, a i sam rycerz wraz ze swą epopeją
1016 12|           wapienną bryłę się zmienił i stał niejako podwaliną niemej
1017 12|         kapliczce leśnej można pewno i dziś jeszcze czytać napisy
1018 12|              1863"w Nie było imienia i nie było nazwiska. To jakby
1019 12|           naszej mocy. Jan Strożecki i później czynił, co się tylko
1020 12|             Łysicy na leśnym skraju, i twoje jedyne epitaphium,
1021 12|             twoje jedyne epitaphium, i ślad mej glorii, największego
1022 12|     największego poety między Łysicą i Radostową Górą, wniwecz
1023 12|             wniwecz pójdzie, w nieme i martwe wapno się zamieni,
1024 12|       rycerza w dole. Tylko konwalie i poziomki nię zapomną o wolnych
1025 12|             przechylać owoc rubinowy i kwiaty białe poza próg spróchniały,
1026 12|               Miarą przestrzeni była i jest dla mnie odległość
1027 12|        Katarzyny. Każda trudna, duża i ciężka praca jakiejkolwiek
1028 12|      biblioteczna czy inna, obrazowo i porównawczo mierzy się w
1029 12|     wyobraźni, w mej sile mięśniowej i nerwowej na wysokość góry
1030 12|         szczycie! Widzę już mój kres i mój cel: rodzinny dom! Schodzę
1031 12|           Upadam po trudzie na cichy i radosny spoczynek...~Jak
1032 12|             wdzierali się na te góry i przemierzali wielkie lasy,
1033 12|            zapach wciągali nozdrzami i tym samym czystym powietrzem
1034 12|             przed czasami, które ima i swoimi sposoby utrwala dla
1035 12|          duszę, gdy mierzył nieznane i niewidziane, grube, obłe,
1036 12|               podarte od przepęknięć i okapane obarami żywicy,
1037 12|            między omszałe, sterczące i nawalone skrzyżale, między
1038 12|         chwiejące się za wiatrem tam i sam - obwieszone ciemnozielonymi
1039 12|           który wszystko ludzkie zna i wspomina. Z ciemnej lasu
1040 12|              na jego duszę, nastawał i napastował głos dawien-dawny,
1041 12|        głęboki - wysoki, ostrzeżenie i napomnienie, śmiech i płacz,
1042 12|    ostrzeżenie i napomnienie, śmiech i płacz, duma zamierająca
1043 12|          hukanie pochutliwe puchacza i przejmowało serce człowieka
1044 12|        wygłos ich, jakoby zagmatwany i zamazany bełkot niemowy -
1045 12|             niepewność, tajemniczość i kruchość żywota.~Lecz w
1046 12|          podnoszącym się z milczenia i odchodzącym w milczenie,
1047 12|              boru tym tai się, kryje i oddycha wiatrem śpiewnym
1048 12|         potoki, łaskawością pagórków i niziną mokrych smugów, ażeby
1049 12|               kasztanowate, wysmukłe i gibkie leśne kuny, których
1050 12|          wymiennym - na niedźwiedzia i wilka, na jelenia i srogiego
1051 12|     niedźwiedzia i wilka, na jelenia i srogiego dzika, co dziesiątkowi
1052 12|          krępego leniwca, czyściocha i ospalca borsuka i na sępa
1053 12|         czyściocha i ospalca borsuka i na sępa siadującego w widłach
1054 12|           ludzka zasięgnie, myśliwce i kłusowniki, ludzie leśni,
1055 12|       spotykali się z ludźmi z polan i równin pustych, z pól i
1056 12|              i równin pustych, z pól i niw, którzy siali żytnie
1057 12|             niw, którzy siali żytnie i pszenne ziarno, mełli mąkę
1058 12|           pszenne ziarno, mełli mąkę i umieli szczepić na dziczkach
1059 12|             za skóry kunie, borsucze i niedźwiedzie, za wilczury
1060 12|            niedźwiedzie, za wilczury i bobrowe kołnierze dostawali
1061 12|              dostawali kowane żelazo i rzemień wyprawny, mąkę i
1062 12|             i rzemień wyprawny, mąkę i sól, słodki owoc i wypalone
1063 12|              mąkę i sól, słodki owoc i wypalone naczynie.~Tam także
1064 12|             naród pracowity polewają i uczą miękkich zabobonów.
1065 12|      opuszczali targowisko na Tarżku i szli nazad ku górom. Witali
1066 12|           Kędyś daleko, za Radostową i Kamieniem, w stronie południa
1067 12|           skóry kunic broń nieczystą i zmyślne naczynia z żelaza.
1068 12|              węgierski książę Emcryk i poniósł w ręku święty krzyż
1069 12|           benedyktynów, pochodzeniem i językiem Włochów, z góry
1070 12|             Włochów, z góry Kassynu, i w klasztorne na Łyscu osadzil.
1071 12|               Długo szedł korzcnistą i piaszczystą drogą książę
1072 12|          wyłamała święte schronienie i zdarła złote blachy ze szczątków
1073 12|         Krakowie darował łańcuch gór i błamy lasów krakowskiej
1074 12|     Kasztelanie pobrzeżne w Kielcach i Tarżku stały się ostojami
1075 12|            Tarżku stały się ostojami i siedzibami władzy nowych
1076 12|              ogładzie, przebiegłości i znawstwu rzeczy ziemskich,
1077 12|              nowe miasta, jak Kielce i Bodzentyn - wśród dziczy
1078 12|             sztukmistrzów. Z górnego i środkowego Ponidzia sprowadzali
1079 12|     sprowadzali osadników z siekierą i sochą do trzebienia i karczowania
1080 12|       siekierą i sochą do trzebienia i karczowania skrajów lasu
1081 12|          Bieliny, ciągną się Porąbki i wgryzą się w samą Łysicę
1082 12|             wgryzą się w samą Łysicę i Krajno, wiszące na skłonie
1083 12|       niegdyś niezwyciężeni królowie i potężni krakowscy książęta,
1084 12|             Oleśnicy, Gamrat, Zadzik i inni. Otoczeni zdrowym,
1085 12|         potężnym fizycznie, dzielnym i walecznym narodem górskim,
1086 12|             szczwaczów, przebiegłych i czujnych ślakowników zwierza,
1087 12|              dziki, jamników na lisy i borsuki oraz wszelakiej
1088 12|             roznoszącej po szczytach i dolinach echa wrzaskliwe -
1089 12|       odziani w pancerz, z oszczepem i łukiem w dłoni. Walczyli
1090 12|   niedźwiedziem, rozjuszonym wilkiem i srogim odyńcem, który, ciapiąc
1091 12|     stanowisku, szarpał kielcami psy i martwe miotał na strony.~
1092 12|        pochlebców, wesołków, błaznów i wszelakich służalców. Precz
1093 12|            albowiem nigdy nie wygasa i na sile nie traci - pieśń
1094 12|          traci - pieśń o przepotędze i zuchwałych żądzach młodości,
1095 12|         zuchwałych żądzach młodości, i o zgniłej rozpaczy starości -
1096 12|        rozpaczy starości - o pasjach i furiach ducha rozszalałego.
1097 12|               Pobudzały go, ponęcały i powabiały ku czemuści inszemu,
1098 12|         leśny kraj, jeszcze bezludny i nie zabudowany, dziedzinę
1099 12|            na wzór zwierząt, tropiąc i zabijając zwierzęta oraz
1100 12|            korzenistym, piaszczystym i mokrym szlakiem z podgrodzia
1101 12|          jednak nieustraszeni ludzie i między świętokrzyskimi zbójcami
1102 12|          które wicher z ziemi wyrwał i na trawę obalił. Wyszukiwali
1103 12|             ci przy źródle burzliwym i kipiącym wieczyście, tamten
1104 12|         słońcu, mieni się, połyskuje i błyszczy, a trzeci jeszcze
1105 12|        zarośniętym tarniną, kalinami i gąszczem leśnych malin,
1106 12|         stało, pamięć o nich wygasła i gdy już nikt nie wie, nie
1107 12|       mięsnych, niełatwo przyjmując, i to czasem tylko -jałmużnę.
1108 12|              rzeki - za przewodników i udzielali noclegu zbłąkanym
1109 12|              rozmawiali z myśliwcami i osadnikami o tajemnicy bytu
1110 12|          osadnikami o tajemnicy bytu i śmierci.~Gdy pierwszy anachoreta,
1111 12|        Mystica - ku drzewom czereśni i migdału, różowiejącym i
1112 12|              i migdału, różowiejącym i bielejącym za dni marcowych.
1113 12|             dni marcowych. Posępnica i żal ogarniały duszę człowieka
1114 12|        człowieka z tamtych kwietnych i wonnych krain, a dziki urok
1115 12|             lasu północy obcy mu był i wrogi. Lecz siła ducha i
1116 12|             i wrogi. Lecz siła ducha i niezłomna wola kazała w
1117 12|            wola kazała w umartwieniu i modlitwie szukać lekarstwa
1118 12|        szukać lekarstwa na posępnicę i żal. Nad jego chatą ciemnozielona
1119 12|              zawodziła świst-poświst i wypędzała go stela. Toteż,
1120 12|    anachoretów, co polskiej był krwi i mowy, a szedł z rodu ludzi
1121 12|           lud okolicznych wsi czytać i pisać, robót ręcznych i
1122 12|              i pisać, robót ręcznych i rzemiosł. Zasadziły za klasztorem
1123 12|      wielkiej męczennicy Katarzyny - i gdzie wychylały się ponad
1124 12|           stare bóstwa domowe, leśne i polne nie pomarły. Strzygi
1125 12|           polne nie pomarły. Strzygi i zmory, kostusie i morzyska
1126 12|            Strzygi i zmory, kostusie i morzyska siedzą u progów,
1127 12|           siedzą u progów, w węgłach i na poddaszach. Zły hasa
1128 12|       drogami, czatuje na krzyżowych i wałęsa się wokoło domostw.
1129 12|             aż pod szczyt Radostowej i na samą przełęcz Kamienia,
1130 12|            jeszcze czarownice, cioty i widmy, latają na szczyt
1131 12|       tajemnicze zioła, rzucają urok i sprowadzają nieszczęście.
1132 12|          Odczyniają wszelkie choroby i uroki nieomylni, rodowici
1133 12|             ciężką złotą monstrancję i wśród błękitnych dymów kadzidła
1134 12|        chowali się jeden za drugiego i kryli twarze w dłoniach
1135 12|              powietrza, głodu, ognia i wojny -zachowa j nas, Panie! -
1136 12|             od wojny! Przyszła sroga i straszna. Sroższa i czterykroć
1137 12|            sroga i straszna. Sroższa i czterykroć dłuższa niż samo
1138 12|         burza przelatywała z kołatem i łoskotem ponad górami wysokimi
1139 12|       łoskotem ponad górami wysokimi i nad niskością chałup.~Przychodziły
1140 12|            jak to było w ich planie, i nie przyłożył Austriak siekiery
1141 12|        fiołkowej od lasów, co z dala i z bliska ciągną ku niemu
1142 12|             Oko przybiega z obszarów i spoczywa na jego białym
1143 12|          gdzie wszystko jest zmienne i niewiadome, nie wyjdą znowu
1144 12|     anachoretów, wielki oddech ziemi i żywa pieśń wieczności.~Puszcza
1145 13|             p. Irzykowskim, Pilarzem i Mierzyńskim, bez dotarcia
1146 13|       ostatnimi umocnieniami z drutu i szeregiem rowów na pobrzeżu
1147 13|         schronów ziemnych równolegle i symetrycznie wykopanych
1148 13|         rozmiękłe od ulewy pastwisko i w oczach, niemal, coraz
1149 13|           opuścić jego suche wnętrze i podczas najzacieklejszej
1150 13|           zesłał, wydobywano z błota i podsuwano pod nie deski,
1151 13|              trenu, oddziały konnicy i piechoty, ciężkie automobile
1152 13|         poprzewiercanymi od pocisków i cmentarną pustką, która
1153 13|              zbombardowanych placach i zaułkach. Z Radzymina posunęliśmy
1154 13|          samochód po głębokim piasku i przepaścistych wybojach.
1155 13|            na probostwie. Zziębnięci i zmoczeni, postanowiliśmy
1156 13|             gruntownie przemoczonymi i z bielizną, która przejmuje
1157 13|             prawa do posiadania domu i jego ciszy. Co gorsza, w
1158 13|    przemarzlaków budzą się niezdrowe i surowo zakazane rojenia
1159 13|         niżej podpisany, wieloletnim i aż do znudzenia wytrwałym
1160 13|             oprócz wiekowego plebana i jego wikariusza, księdza
1161 13|      Modzelewskiego-generała Hallera i ambasadora francuskiego,
1162 13|               Feliksa Dzierżyńskiego i Feliksa Kohna. Trudno było
1163 13|           rządu, systemu społecznego i natury rządzenia w Polsce,
1164 13|        kostkowy w najlepszym gatunku i pokaźnej obfitości kawałków.
1165 13|              prawowitym właścicielem i trzy co najgrubsze kawałki
1166 13|           niskim sklepieniu, ciasnej i zapchanej mnóstwem książek,
1167 13|          mnóstwem książek, katalogów i rękopisów. Pewnego zimowego
1168 13|           zimowego dnia przyjmowałem i obsługiwałem, jako bibliotekarz,
1169 13|         bibliotekarz, Różę Luxemburg i Juliana Marchlewskiego.
1170 13|     sprawującego swą nad nami władzę i, jak dotychczas, w niepokaźnym
1171 13|             się niezrównanym gorącem i zatapiając z lubością w
1172 13|        Ponieważ, mimo owych statutów i wieloparagrafowych kontraktów,
1173 13|              owych szeroko opisanych i solennie zapowiedzianych
1174 13|     zostawionego przezeń w Wyszkowie i, na rachunek ewentualnych,
1175 13|           kawały bolszewickie. Opiły i rozgrzany przypomniałem
1176 13|           promieniu jego jurysdykcji i cieszę się świadomością,
1177 13|    wychodzących. Wyznaję, iż to imię i nazwisko, wymówione w mej
1178 13|         obmierzłe wrażenie duszności i jakby torsji. Ci tedy trzej
1179 13|         przez obcy najazd zdeptanych i w gmachach Warszawy, tylekroć
1180 13|              co ważniejsze szczegóły i najbardziej soczyste wyrzeczenia.
1181 13|            było powtarzać te lokucje i dyskusje na temat wolnej
1182 13|             obdarzonych świadomością i wiedzą dobra, zwłaszcza
1183 13|              stracić na prawdziwości i dokładności. Zresztą tyle
1184 13|               Przyszli władcy Polski i Warszawy, według relacji
1185 13|        plebanii, jeździli znakomitym i wytwornym automobilem, jedli
1186 13|         wytwornym automobilem, jedli i pili doskonale, spali wygodnie. (
1187 13|             przy jednym z tych okien i przez dziurę w szkle patrząc
1188 13|    abstrakcyjnych idei, przychodzili i odchodzili, przeciągali
1189 13|            torturach, przekleństwach i śmierci w rozpaczy, nie
1190 13|              przez męczeńskie kolana i że zemsta cierpiących wpycha
1191 13|       moskiewskich na ziemię polską. I tamci stawali przecie w
1192 13|          nędzne miasteczka, na dwory i chałupy posiedzicieli, na
1193 13|             miasta przywalone brudem i zdruzgotane tyloletnią wojną -
1194 13|               żądnych obłowienia się i so1dackiej rozpusty. W pierwszym
1195 13|           sołdacką naszych dziewcząt i kobiet. Na ich sumieniu
1196 13|              zniweczenie nie zasobów i skarbów materialnych, bo
1197 13|             te mają wartość względną i mogą być powetowane, lecz
1198 13|           potłuczenie kulami witraży i dzieł sztuki, bezmiernym
1199 13|           drzewie, metalu, malowideł i tworów ludzkiego marzenia,
1200 13|   zdruzgotała, rozkradła, uszkodziła i uniosła, a które już nigdy
1201 13|      wszystkie pisma, druki, zabytki i rzeczy sztuki podali do
1202 13|      znaleźli drogę do naszych miast i wsi, do naszych kościołów,
1203 13|             naszych kościołów, domów i skarbów sztuki? Jakim się
1204 13|            Trzeba to wyznać otwarcie i bez osłony, że lenistwo
1205 13|     biurokratyzm, dążenie do kariery i nieodpowiedzialnej władzy.
1206 13|          społecznych, partii, obozów i stronnictw, w Polsce przybrała
1207 13|          władzy, lecz mężowie partii i obozów, najzdolniejsi czy
1208 13|            obmierzłe rojowisko gadów i płazów. Gdy to dostrzec
1209 13|       ogromna armia ludzi bezrolnych i bezdomnych. Rocznik Statystyczny
1210 13|        wyrobników wszelkiego rodzaju i służbę, ludność pochodzenia
1211 13|              włościańskiego bez roli i fachu... stanowiła w r.
1212 13|            18,1 % wśród ludności wsi i miasteczek. Ludność bezrolna
1213 13|          bądź co bądź pracę, zarobek i legowisko w czworakach,
1214 13|        błąkało się wśród naszych wsi i miasteczek, żyjąc z dnia
1215 13|            fabryczny odciągał ze wsi i osad znaczną ilość bezrolnych.
1216 13|          olbrzymiego narodu bez roli i dachu, przykutego do roli,
1217 13|          pełno jest w naszych wsiach i mieścinach, gdy mieliśmy
1218 13|             rozwiązane z pęt niewoli i możność czynienia, co chcemy?
1219 13|               najbardziej nowoczesne i najbardziej w owoc wydajny
1220 13|              walkę o dolę bezrolnych i bezdomnych za hasło swoje
1221 13|            Śmiano się z głosów tych. I oto teraz na ostrzu bagnetu
1222 13|      zewnątrz, prawo wyższe, głębsze i sprawiedliwsze, niż nasze.
1223 13|              nasze. Stał między nami i tym wojskiem z zewnątrz
1224 13|              wielomilionowy bezrolny i bezdomny lud i miał między
1225 13|              bezrolny i bezdomny lud i miał między ojczyzną i przychodniami
1226 13|           lud i miał między ojczyzną i przychodniami wybierać.~
1227 13|       modlitwy, albowiem ci bezrolni i bezdomni Polskę wybrali.
1228 13|              wybrali. To nic, że tam i sam ten i ów poszedł z rozpaczy
1229 13|             To nic, że tam i sam ten i ów poszedł z rozpaczy za
1230 13|           ojczyźnie mają tylko grób, i z męstwem, na którego widok
1231 13|           wszelkie czyjekolwiek winy i, jak Grecy pod Maratonem,
1232 13|    mieszkania pełnego mebli, obrazów i pamiątek, swej chaty na
1233 13|            na działku ziemi, zagrody i dobytku, swej posady i stanowiska-wiedział,
1234 13|       zagrody i dobytku, swej posady i stanowiska-wiedział, czego
1235 13|            których nigdy nie widział i nie zobaczy, bronił wreszcie
1236 13|      poszturchnąć, obłamać jego pędy i pręty, lecz sam krzak przydrożny
1237 13|          puści nowe pławmy, odrośnie i z wiosną świeżymi liśćmi
1238 13|       karmiące zboża, jarzyny, owoce i zieleń krzaków, trawy i
1239 13|              i zieleń krzaków, trawy i kwiaty najbardziej urocze.
1240 13|          ziemię woruje, kto go depce i kto soki zeń wypija. Jeżeli
1241 13|            we władzy nad nim-Moskale i Niemcy - ujął karabin i
1242 13|              i Niemcy - ujął karabin i pospołu z panami, z mieszczaństwem,
1243 13|               z gospodarzami na roli i robotnikiem fabrycznym wyruszył
1244 13|          wroga, w boju krwią ociekał i zwycięstwo pospołu z innymi
1245 13|          ducha. Ta sama krew ofiarna i na zawsze dla nas święta,
1246 13|         jakobyśmy byli narodem panów i szlachty, krajem obskurantyzmu,
1247 13|             Świat pracy na zachodzie i na wschodzie, w Anglii,
1248 13|              we Włoszech, w Ameryce, i w samych Niemczech, i w
1249 13|       Ameryce, i w samych Niemczech, i w samej Rosji, musi przyznać,
1250 13|    samowładny, w obronie naszej mowy i wolności stanowienia praw
1251 13|         stanowienia praw własną wolą i dla samych siebie - stało
1252 13|               a klęską ludzi ubogich i pognębieniem szybkości postępu
1253 13|           sprawiedliwsze, mądrzejsze i doskonalsze. Trzeba ruszyć
1254 13|              polskim nauki udzielał. I odwraca się od nas Kaszuba.
1255 13|           Gdańsk zdradza nas, napada i znieważa. Wewnątrz kraju,
1256 13|           stóp do głów krwią ludzką, i szanowny weteran socjalizmu
1257 13|              prowadzonych przy stole i pod jabłoniami cienistego
1258 13|           wielu innych rzeczach, tak i tutaj, niedoszły władca
1259 13|         ojczystą, chociażby grzeszną i złą, wroga odwiecznego naprowadził,
1260 13|              młode narodu pokolenie. I zadmie weń lada dzień, lada
1261 13|            kości pradziadów, dziadów i ojców, rozraduje się młoda