Part

  1 1 |                Kartofliska, ściernie, a szczególniej role świeżo
  2 1 |            podeszwy swoim porządkiem, a bose stopy w zupełnym odosobnieniu.
  3 1 |               się w błoto po szynkle, a na drabiniastym wozie pod
  4 1 |             spał w gąszczach leśnych, a konie się pasły Teraz niepodobna
  5 1 |           zaczął uciekać. Nie chciał, a raczej nie mógł odwrócić
  6 1 |          ohydnie rozpłatał mu brzuch, a drugi złamał dekę piersiową.
  7 1 |               stygł szybko na zimnie, a pozostały przy życiu szarpał
  8 1 |              rzekł do leżącej:~- Ej - a dychaj se tu... I tak na
  9 1 |       przeniesiono je w inne miejsce, a jamy owe chwastem zarosły.
 10 2 |               cokolwiek się wszczyna, a jednocześnie chorobliwą
 11 2 |         drobne, ciemnogranatowe fale, a te kołysały rytmicznie badyle
 12 2 |           kiju - do łowienia raków.~- A co to majstrujesz, stary? -
 13 2 | jadźwingo-polskiego tamtych okolic.~- A cóż, raki ci się łowią?~-
 14 2 |             siedzi, po trawie skacze, a trawy maścić grzech - bogata
 15 2 |            może mię gdzie i zaznałeś. A ty, panulu, skąd?~Nie odpowiadając
 16 2 |                bo do gliny przyschną, a jadło jakie - ha!~Kiedy
 17 2 |                 zapytał przewlekle: - A tobie na co, skąd ja?~-
 18 2 |               mużyk, prawosławny...~- A cóż, na pastuchy zeszedłeś?
 19 2 |           może jaki, powiatowy może - a?~- Nie, bracie...~Popatrzył
 20 2 |           ciepłej nie mam - ot jak... A żonka w stepie po prośbie
 21 2 |             stepie po prośbie chodzi, a na synki moje cudzy człowiek
 22 2 |           księdza. Młodziuteńki ty... A ja, widzisz, stary, dawno
 23 2 |        wiernie - temu Panu Jezusowi - a na mnie on nie wejrzał,
 24 2 |               na mnie on nie wejrzał, a na cały naród chłopski nie
 25 2 |              rękę oprawców nas wydał. A służył ja Jemu wiernie,
 26 2 |              nabiorą za tę gadkę popy a księdze! Ja się na prawosławnego
 27 2 |                Ano nic - to i dobrze. A grzyby te i jagódki, rybki
 28 2 |               pieczątki nie nałoży.~- A któż te grzybki i jagódki
 29 2 |          zobaczę-oto mi w sercu lubo, a w głowie jasno. Wstaje se
 30 2 |              hoduje, zioła przeróżne, a nie ukrzywdzi nikogo, nikt
 31 2 |               tak to... Idzi, panulu, a nie gadaj Moskalikom nic,
 32 3 |      podniesionych przez ciszę nocną. A noc jest cicha śmiertelnie.
 33 3 |         Wzywaj Go w dzień utrapienia, a wyrwie cię i czcić Go będziesz".
 34 3 |           powącha spraw nie zbadanych a wiecznie nęcących, porywa
 35 3 |             mniej dokładnie pamiętać. A zresztą, mój Tatku, zobaczyć
 36 3 |          Posiedziałem na Stapferwegu, a stamtąd, gnany niepokojem,
 37 3 |               szybując nad samą wodą.~A więc jadę - myślałem - do
 38 3 |              przewalał nad równinami, a trząsł i połyskiwał nad
 39 3 |       przydymionych sadzą fabryczną - a zarówno tam jak tutaj będę
 40 3 |      rozpłatane przez ostrze kamieni, a każda ześlizgując się w
 41 3 |                wychowanie poczyna je, a dziedzictwo dopiero zapewnia
 42 3 |          bogactwa oraz inteligencji - a tym porządkiem praca przechodzi
 43 3 |               za winy nie popełnione, a nieszczęście z krwią się
 44 3 |               na mnie o ducha i krew, a ja jestem jak rzeźbiarz,
 45 3 |             moralny, który dla takich a takich przyczyn wytrzebić
 46 3 |             pomocą siły ducha, mocnej a cienkiej, jakiejś jaźni
 47 3 |               stronic z dzieła Buckle'a.~Pan Teodor urodził się
 48 3 |           Teosia, patrzała nań długo, a wreszcie rzekła:~- Pójdź,
 49 3 |                całował kolana i ręce, a po jej śmierci musiał, sierotka,
 50 3 |               myślał. - Ja i tak pan, a tyś i tak cham!...~Miał
 51 3 |        należała do folwarku Zapłocie, a folwark do niejakiego pana
 52 3 |               psisko z familii dogów, a na wygniecionej kanapie
 53 3 |             zgadza się pan?~- Kamień? A prawda... Owszem, panie
 54 3 |                 Pan będzie częstował, a ja nie wiem, skąd panu wezmę
 55 3 |       skromnie pan Dominik.~- Phy!... a no, cóż robić!... piszmy
 56 3 |          maszyna do wyrabiania cegły, a na skałach roiły się ludzkie
 57 3 |               nie widzę ani żyta... - A bobik?~- Co za bobik?~-
 58 3 |             bobiku? Żyta nie widzę.~- A tamto ściernisko to po czymże?...
 59 3 |             Cedzyna zdechnie z głodu, a nie ruszy tego, co należy
 60 3 |         prowadził do roboty czeladkę, a późna noc przypędzała go
 61 3 |               popękany na drobną krę, a na wodzie rozmoczone, jasne
 62 3 |          wciąż trwa jeszcze ostatnia, a trzecia z rzędu noc spędzona
 63 3 |         perzyna powlekała ją z wolna, a po niej migały raz za razem
 64 3 |           tęsknoty. Było ićh mnóstwo, a każda miała brzeżki ostre
 65 3 |               czcigodny organizmie... A ty, mocarzu, zadałeś im
 66 3 |          czasu, co trwa między jednym a drugim poruszeniem wahadła -
 67 3 |       odpowiedział syn z przymusem. - A cóżeś taki blady i skrzywiony?~
 68 3 |                Ja nie będę mógł jeść, a zresztą... mało mam czasu. -
 69 3 |              jej przyznać nie chciał, a natarczywe moje żądania
 70 3 |                Produkuj pan taniej... a co na tym osiągniesz, to
 71 3 |           nigdzie więcej nie zarobią, a tu mają zarobek pewny. Tym
 72 3 |            łaski pana.~- Widziałeś?~- A no i nie widziałbym. Jeszczem
 73 4 |               niesłychanie pospolite, a niejednokrotnie - stanowczo
 74 4 |         szumie wiatru szelest odrębny a przejmujący, jakby obok,
 75 4 |               doktora smutek zjadliwy a nie mający żadnej podstawy.
 76 4 |            nieuleczalna, niewidoczna, a dolegająca nad wyraz, niby
 77 4 |              skierowane do farmaceuty a wypowiadane patetycznie
 78 4 |      odstraszały jej duchy ciemności, a zachęcała nadzwyczajna taniość "
 79 4 |                rosły samotne chojaki, a naokół ciągnęły się nie
 80 4 |               zgodę między aptekarzem a doktorem, gdy skonstatowano
 81 4 |  opowiadającej z przedziwnym zapałem, a bez przerwy, o grzechach
 82 4 |           zdecydowanym lekceważeniem, a koniec końców nie zapatrywał
 83 4 |           pieniądze i wynoście się...~A jednak w chwili, gdy siedział
 84 4 |         kapitału, źródło "stagnacji", a zniżywszy loty do spraw
 85 4 |         zmrokiem.~ ~* * *~Chimeryczną a bezpłodną gonitwę myśli
 86 4 |            Czego? - zapytał doktór.~- A to, wielmożny doktorze,
 87 4 |             tu przysłał... - Po co?~- A po wielmożnego doktora. -
 88 4 |                Pojadę. Konie dobre?~- A konie ta, jak konie: śwarne
 89 4 |               ironicznym. - Któż... j a?~Wiatr dął w polu przejmujący.
 90 4 |          doktór kryjąc nos w futro.~- A no, maluśkie! - wrzasnął
 91 4 |      Gospodarzu! - zawołał z trwogą - a gdzie my jesteśmy? - Jadę
 92 4 |              i jęła mrugać powiekami, a wytrzeszczać czerwone oczy
 93 4 |           Masz tobie! Cukru nie ma?~- A nie ma... chybaby Walkowa
 94 4 |           Gdzież ta wasza panienka?~- A dy w stancyi nieboga leży. -
 95 4 |             ta już ze dwie niedziele, a teraz ani ręką, ani nogą.
 96 4 |              tu z nią nie mieszkał?~- A któż ta miał... ja jeno.
 97 4 |               nie znajdziecie, babko, a u mnie ta roboty niewiele...
 98 4 |      odprowadzą na powrozie do stada, a jeśli się im oprzesz w imię
 99 4 |             brwi, podobne do prostych a wąskich skrzydełek jakiegoś
100 4 |           więcej nad siedmnaście lat, a wyglądała jak stare pannisko,
101 4 |              z koleżankami gospodyni, a niejednokrotnie można było
102 4 |              octy przedziwne, posępne a miłosierne, łagodne i tajemniczo
103 5 |               szerokiej, przydeptanej a oblepionej od dołu warstwą
104 5 |               oczami jakąś gramatykę, a dla rozrywki i w sekrecie
105 5 |              usłyszał moje powitanie, a gdy podniósł wreszcie głowę
106 5 |             pochylając się nad nim. - A nic... - odpowiedział niedbale.~-
107 5 |            niedbale.~- Gdzież żona?~- A diabli ją tam wiedzą, gdzie
108 5 |                Nie z żadnym gachem.~- A dzieci? Gdzie dzieci?~Podniósł
109 5 |              oczy, w same białka...~- A!... - wyszeptałem, zrozumiawszy.~
110 5 |               mózgu ani jednej myśli, a jeśli tam pracują jakie,
111 5 |          nikogo, uczciwym człowiek... A wreszcie, za czymże się
112 5 |              swojemu, łza łzę pobija, a żeby słowo - nic! Zaraz
113 5 |        Położyłem się pod lasem: leżę, a w głowie to tak, jakby kowal
114 5 |               to najmniejsze na ręce, a resztę I zagania, zagania...~
115 5 |              mogłem rozerwać koperty. A jednak - jakże niezmiernie
116 6 |            nogach, cienkich jak włosy a zaopatrzonych w kolosalne
117 6 |            taczkami, na kupy składać, a dziury kopać precz, póki
118 6 |             pensję zaraz zmniejszyli, a po wtóre szukali w każdej
119 6 |               ten interes zmiarkował, a że na Walka właśnie wina
120 6 |               na bułkę chleba zarobi, a chłop przy młocce bez jedzenia
121 6 |       kopiejek - powiada - to dobrze, a nie, to nie...~Po chłopach
122 6 |           skórę, trzasnąć raz, drugi, a potem cisnąć człowiekiem
123 6 |        wąwozik, skoczyć przez strugę, a potem po roli, po zagonach,
124 6 |         przyjdzie do chaty, skatuje - a to i cóż: to tam już potem...~
125 6 |        dziwacznie wielkich kształtów, a nędzarzy biegających w poprzek
126 7 |              pragnąc dosięgnąć okien, a widząc, że nigdzie wyjścia
127 7 |              Witaj, Królowo nieba"... a że, jak mi się otwarcie
128 7 |      nieboszczki Sroczanki... Ha, ha! A jakże... Bywało, poślemy
129 7 |          bydło - jużci bydło w życie, a tego nie ma... Gdzie? Z
130 7 |                Tu bydłu trza zadawać, a ten drze pod okna Sroki -
131 8 |               do dziedziny wspomnień, a my pod ich nieobecność brnęliśmy
132 8 |              ukrytego między wzgórzem a lasem... Sen będzie! Co
133 11|             raz jeszcze całą okolicę, a potem zawrócił na miejscu,
134 11|           hełm i miecz byli to starzy a ulubieni towarzysze wypraw
135 11|        niejeden zabójczy cios miecza, a przecie ani jedna pod nią
136 11|         piersi i pchnęła na posłanie, a wraz jednym podparciem ramienia
137 11|               o pożółkłej już trawie, a z nich widać było wielkie
138 11|         sukmanę krótką i obstrzępioną a sięgającą zaledwie do kolan,
139 11|               wygrabek suchego siana, a obok drzwi stało kilka kazubów
140 11|       zobaczył jego twarz zgrzybiałą, a jednak jeszcze dość czerstwą
141 11|               czego chcesz, bracie?~- A ty co za jeden jesteś, stary
142 12|       bohatera, postać nie istniejącą a najbardziej bliźnią, quidam
143 12|          przypadającym i odchodzącym, a mnie o tym przez całe moje
144 12|               i morzach przeddziejów, a skaczą po tysiącleciach
145 12|               sobą. Chmiel je obwija, a przetykają leśne maliny.
146 12|              kują swe dzwonne pieśni, a zatajona kędyś kukułka bawi
147 12|           podziurawione jak rzeszoto, a każdy człowiek dojrzały,
148 12|             moje uszy jak do składu - a czasem tym dzielił na części
149 12|           kolonii w nagrodę otrzymał, a sam rozpił się, na dziada
150 12|             żelaznej pięści podparty, a przyłbicę zamczystą mając
151 12|               nieczytelne wgłębienia, a i sam rycerz wraz ze swą
152 12|                uczeń klasy drugiej" - a niżej, tuż pod tamtym: "
153 12|           caratem chodził bez trwogi, a potem, po latach walki,
154 12|             niezatarty na pojmowaniu, a raczej na uprzytomnianiu
155 12|         zamierająca w pustce głuchej. A skoro zamierała nuta lasowa,
156 12|            wiadomość o śmierci nagłej a niespodziewanej. Toteż w
157 12|      otchlisko niczym chmura gradowa. A gdy po jego błękitnych przegubach
158 12|            polski imieniem Mieczysław a może Bolesław, przezwiskiem
159 12|        Bolesław, przezwiskiem Chrobry a może Krzywousty - zbudował
160 12|        samowolą mocna ręka królewska, a ślady władzy tej zostały
161 12|           blachy ze szczątków Krzyża, a samo święte drzewo cisnęła
162 12|               Z gminu nieraz wyrośli, a dzięki cnotom, wiedzy, ogładzie,
163 12|            się, połyskuje i błyszczy, a trzeci jeszcze niżej, nad
164 12|              kują swe dzwonne pieśni, a zatajona kędyś kukułka zabawia
165 12|            kwietnych i wonnych krain, a dziki urok lasu północy
166 12|             polskiej był krwi i mowy, a szedł z rodu ludzi dostojnych,
167 12|        najprzód zakonowi bernardynów, a później zakonowi sióstr
168 12|               swe wody wskroś ogrodu, a wielki, ciemny las trzymał
169 12|        wielkooki szedł między chłopy.~A któż ciebie wypowie, co
170 12|            Boże, Święty Mocny, Święty a Nieśmiertelny -zmiłuj się
171 12|             na jego białym kształcie, a wyrzeźbiony w źrenicy -
172 13|             siebie oczy całej Polski, a nawet oczy całego świata.
173 13|              rowów na pobrzeżu lasów, a przed szerokimi błotnymi
174 13|            rzekę przez most kolejowy, a więc znowu windować samochód
175 13|              najbardziej zasłużonych, a nawet w sposób godziwy szanować
176 13|     wzmiankowany kieliszek kminkówki, a choćby "czystej". Na szczęście
177 13|      rozkradła, uszkodziła i uniosła, a które już nigdy ludzkich
178 13|           czystego artyzmu, które maj ą wartość wyższą, niż wszystko,
179 13|           roboty sezonowe do Niemiec, a przemysł fabryczny odciągał
180 13|          przez powojenny stan rzeczy, a przemysł fabryczny nie istnieje.
181 13|       bogaczów, panów, posiedzicieli, a klęską ludzi ubogich i pognębieniem
182 13|             pobudowane przez Niemców, a nie ma w nich nauczyciela,
183 13|    odwiecznego naprowadził, zdeptał j ą, splądrował, spalił, złupił