Czesc

   1 Rod|                 ani wydekoltowane prababki w fiokach. Ojciec i matka -
   2 Rod|                rodowód, jak to jest u nas, w dziejach nowoczesnych ludzi
   3 Rod|               sobie pamięci wiadomościami, w którym kościele czy na jakim
   4 Rod|                Całe prawie życie spędzając w Rosji, w najrozmaitszych
   5 Rod|                   życie spędzając w Rosji, w najrozmaitszych jej guberniach
   6 Rod|                    gdzieś tam na Uralu czy w Baku , w Symbirsku czy zgoła
   7 Rod|                  tam na Uralu czy w Baku , w Symbirsku czy zgoła w Tule,
   8 Rod|                      w Symbirsku czy zgoła w Tule, lecz wciąż w Siedlcach.
   9 Rod|                   zgoła w Tule, lecz wciąż w Siedlcach. Tylko w Siedlcach -
  10 Rod|                   wciąż w Siedlcach. Tylko w Siedlcach - choć to jedynie
  11 Rod|             tęsknotę właśnie za Siedlcami. W najpiękniejszej miejscowości -
  12 Rod|                 kędyś na tak zwanym Zychu, w zatoce Półwyspu Apszerońskiego,
  13 Rod|                 także" bardzo piękny staw, w Rakowcu były nadto łąki -
  14 Rod|                 nad Muchawką i odbijał się w stawie około młyna... Następowało
  15 Rod|         zjamszczykiem. . Gdy bowiem powóz, w którym siedziała, trząsł
  16 Rod|               wymówkę raz, drugi i trzeci, w miarę zniecierpliwienia,
  17 Rod|                       Da czto wy, barynia, w samom diele k moim briukam
  18 Rod|                     pragnąc przyczynić się w miarę możności do powodzenia
  19 Rod|                 Było to na balu publicznym w mieście gubernialnym pod
  20 Rod|               rozmowę, wahała się i gubiła w niepokoju, co by tu powiedzieć...
  21 Rod|                 zachwytem, rozpływając się w uniesieniu, tonąc w uśmiechach
  22 Rod|                    się w uniesieniu, tonąc w uśmiechach uwielbienia,
  23 Rod|                   dyszkantem poczęło wołać w kierunku ojca:~- Papieńka!
  24 Rod|                 Seweryna Barykę odbyło się w sposób niezwykły.~Siedząc
  25 Rod|                   dobrej posadzie, zdrowy, w sile wieku, przystojny "
  26 Rod|          postanowił ożenić się, oczywiście w kraju. Wziął tedy urlop
  27 Rod|                    urlop jednomiesięczny i w czasie, którym dowolnie
  28 Rod|                Seweryn Baryka nie otrzymał w młodości specjalnego wykształcenia
  29 Rod|           cichaczem innej, zyskowniejszej, w jakiejkolwiek bądź dziedzinie.
  30 Rod|                   nie robiłby nic podłego. W granicy jednak nakreślonej
  31 Rod|                    Wiadomości zaczerpnięte w "klasach" gimnazjalnych,
  32 Rod|                    nie ostatnią rolę grała w tej operze protekcja, cicha,
  33 Rod|             upłynęło czasu od chwili ślubu w Siedlcach, aliści Seweryn
  34 Rod|                 Grzegorz - lecz i zasobnym w pewne oszczędności arywistą.
  35 Rod|               jeżeli nie nagi i żywy grosz w złocie, to przedmioty: meble,
  36 Rod|            bibliotecznych "białych kruków" w bogatych oprawach. Z tego
  37 Rod|            częstotliwego czytania snuł się w życie duch pewien, jakoby
  38 Rod|             pooprawianych bardzo wspaniale w skórę złoconą, wyciskaną
  39 Rod|             specjalnie pielęgnowany niczym w skarbcu klejnot najdroższy.
  40 Rod|                    opisanych szczegółowo i w sposób wysoce zagmatwany,
  41 Rod|                    przyległościami. Był to w prostej linii dziad Seweryna
  42 Rod|               niegdyś stajni musiał ruszyć w świat, to znaczy w szarą
  43 Rod|                  ruszyć w świat, to znaczy w szarą i ciemną głębinę popowstaniowej
  44 Rod|                kawałek chleba zarabiającym w obczyźnie.~Tekst wiadomości
  45 Rod|                   tylko wersję przytoczoną w broszurze oraz ustnie podawaną
  46 Rod|               rodzinnym, klechdą, podawaną w coraz to innej postaci,
  47 Rod|               niemal dzieła. Sucha notatka w rzadkiej broszurce bezimiennego
  48 Rod|                 ubogich potomków. Wierzyli w jakąś swą wyższość, która
  49 Rod|                    swą wyższość, która ich w dumę wzbijała. Ojciec Seweryna
  50 Rod|               potomnych: "Pilnować jak oka w głowie"!~W istocie, Seweryn
  51 Rod|                Pilnować jak oka w głowie"!~W istocie, Seweryn Baryka
  52 Rod|                    owej książeczki jak oka w głowie. Wędrowała z nim
  53 Rod|         kołnierzykami i znoszoną bielizną, w sąsiedztwie niepowabnych
  54 Rod|              kościelna. Później spoczywała w szufladzie stolika, między
  55 Rod|                    Baryki. Była ona jednak w tym życiu czymś dalekim,
  56 Rod|             dalekim, sennym, nęcącym. Było w tej książeczce zawarte jak
  57 Rod|                uszanowaniem toleruje. Było w niej coś z zapachu kwiatu
  58 Rod|                   kariery spotyka i którym w pas kłaniać się trzeba.~
  59 Rod|                Baryka znalazł się wreszcie w Baku, na tamecznych naftowych "
  60 Rod|                    mistrzów, równie wysoko w składach mebli cenionych,
  61 Rod|              Seweryn Baryka po latach miał w banku złożonych oszczędności
  62 Rod|                   powszechnym uszanowaniem w świecie, gdzie go los rzucił.
  63 Rod|                Wyrastał na widoczną figurę w światku polskim. Cicha żona,
  64 Rod|              szerszej pracy. Ale znakomita w Baku posada, grosz napływający
  65 Rod|                    jednocześnie porastając w złote i srebrne pióra Seweryn
  66 Rod|                  Baryka całą duszę wkładał w synka, w zdrowego i zażywnego
  67 Rod|                całą duszę wkładał w synka, w zdrowego i zażywnego Czarusia.
  68 Rod|               znakomicie, gdyby rozkochani w nim rodzice nie przeszkadzali
  69 Rod|        przepracowuje i nie wysila zanadto. W zacisznym gabinecie, wysłanym
  70 Rod|                 dywanem, tak puszystym, że w nim stopa ginęła, ojciec
  71 Rod|                    wcałowywali sobie z ust w usta tabliczkę mnożenia,
  72 Rod|                    pomagało przestrzeganie w domu mowy polskiej ani to,
  73 Rod|           konieczność nacisk wielki - gdyż w tym okresie czasu już mu
  74 Rod|                   to dni Czarusia upływały w ramionach ojca i matki,
  75 1  |                    Wojna wybuchła. Szybko, w ciągu paru dni, idylla rodzinna
  76 1  |                    znalazł się sam z matką w osierociałym mieszkaniu.
  77 1  |          związanych z przebraniem się ojca w mundur oficerski. Pakował
  78 1  |                   nocy. Dopiero gdy ojciec w gronie innych oficerów został
  79 1  |         przerażenia, jakiego jeszcze nigdy w życiu nie doświadczył. Pod
  80 1  |               uspokajające, które kreśliły w powietrzu białe ręce ojcowskie,
  81 1  |                  wszyscy i taką też opinię w spadku po ojcu odjeżdżającym
  82 1  |                    narzucone z uśmiechem i w gronie pieszczotek. Był
  83 1  |                opadła. Przestrach paniczny w oczach matki: - "Co na to
  84 1  |                    gdyby ojciec był obecny w gabinecie. Postanawiał być
  85 1  |               najczulszych pieszczot. Lecz w gruncie rzeczy duszą i ciałem
  86 1  |                    się na prawo i na lewo, w tył i naprzód - żeby wszystko
  87 1  |                    do gimnazjum i pobierał w domu jak dawniej lekcje
  88 1  |                    honoru musiał się mścić w sposób właściwy i za właściwy
  89 1  |              właściwy i za właściwy uznany w sferach miarodajnych, wśród "
  90 1  |            pochłonęły go jak jakiś żywioł. W gronie kilku starych kolegów
  91 1  |           domowników. Tam wywiercił dziurę w ścianie domu, tyłem odwróconego
  92 1  |              uliczkach starego, uwijał się w porcie, w brudach i czadach "
  93 1  |              starego, uwijał się w porcie, w brudach i czadach "czarnego
  94 1  |                usiedzieć. Nadto - gry. Gry w piłkę, w pasek, w jakieś
  95 1  |                  Nadto - gry. Gry w piłkę, w pasek, w jakieś kamyki, "
  96 1  |                 gry. Gry w piłkę, w pasek, w jakieś kamyki, "kiczki"
  97 1  |                    jakieś kamyki, "kiczki" w wyświechtane gruzińskie
  98 1  |                miał być odegrany sekretnie w zburzyszczach starych bakińskich
  99 1  |              Budował wraz z innymi skrytki w skalnych pieczarach i w
 100 1  |                    w skalnych pieczarach i w labiryncie starych murów,
 101 1  |                  labiryncie starych murów, w celu przechowywania zakazanych
 102 1  |                   pornografów. Tamże leżał w ukryciu pewien wiekowy rewolwer
 103 1  |              rewolwer, jak kinżał owinięte w kolorowe bibułki i częstotliwie
 104 1  |                   kamienie.~Matka nie była w stanie utrzymać syna w domu,
 105 1  |                była w stanie utrzymać syna w domu, nakazać mu zmiany
 106 1  |                 tutaj bała. Dopóki mąż był w domu, on był osobą - ona
 107 1  |                     rozkazywać. Gubiła się w plątaninie swych obowiązków.
 108 1  |                     Jedyną ulgę znajdywała w ciągu nocy, kiedy chłopak
 109 1  |                   wtedy nie spała. Popadła w bezsenność. Wolała jednak
 110 1  |                  na legowisku, zasunąć się w kąt i patrzeć na śliczną
 111 1  |         spadzistego czoła? Co też to widać w tych oczach głucho zamkniętych,
 112 1  |                  Cóż za pasja niestrzymana w tym sennym dziecka uśmiechu!
 113 1  |            tajemnica niezbadana poczęła go w niej. Oto był maleńki i
 114 1  |             wyhodowała. Z roku na rok rósł w jej rękach, w jej oczach,
 115 1  |                  na rok rósł w jej rękach, w jej oczach, w jej objęciu.
 116 1  |                  jej rękach, w jej oczach, w jej objęciu. Każdy dzień
 117 1  |               przesączyła kropla po kropli w jego siły. Nastawiła i wyprostowała
 118 1  |                   chce, hasał! Ale on bije w miłość, targa tą siłą, którą
 119 1  |                     zanim znużona popadała w słaby półsen, w krótkie
 120 1  |                   popadała w słaby półsen, w krótkie zapomnienie się,
 121 1  |                   krótkie zapomnienie się, w półczuwanie. Budził ją każdy
 122 1  |             chrapanie albo mowa przez sen. W tych stanach półświadomości
 123 1  |                znaczy do Siedlec. Słyszała w głębi swej głowy stuk kół
 124 1  |                  zabrać Czarusia, zawiązać w węzeł trochę rzeczy i czmychnąć.
 125 1  |                 wygnania! Zwiać! Wiedziała w każdym ocknieniu, że to
 126 1  |                     że uciekła dlatego, że w Siedlcach jest Szymon Gajowiec?~
 127 1  |               siedemnaście lat i tę radość w sercu, której już nie ma
 128 1  |                jednego półsłóweczka! Tylko w tych ciemnych, głębokich
 129 1  |                   mężem do Rosji. Stoi oto w oknie wagonu, uśmiechnięta,
 130 1  |                  pozdrowienia, życzenia. A w głębi peronu, z dala, sam
 131 1  |            przechadzali się nad wodą stawu w Sekule, nad wodą niezapomnianą,
 132 1  |                   katowaniach, przymusach. W duszy jego unia podlaska
 133 1  |          Drohiczyna, drabiniastymi wozami, w licznym towarzystwie młodzieży.
 134 1  |                   wesoło, jaka wiosna była w duszach!~Po drodze zatrzymano
 135 1  |                wzniesione na zeszłowieczny w głębi obraz. O Boże, tego
 136 1  |                 lecz słowa tego pisma żyły w jej duszy. Czytała je w
 137 1  |                    w jej duszy. Czytała je w pamięci swej, jak wtedy
 138 1  |                  wiosna ojczysta pachniała w jej duszy. On to był jej
 139 1  |                 nastało straszne oddalenie w czasie, w przestrzeni -
 140 1  |               straszne oddalenie w czasie, w przestrzeni - narodził się
 141 1  |                  tamten człowiek nie umarł w duszy. Gdyby nawet nie było
 142 1  |                   na linii bojowej, gdzieś w Prusach Wschodnich, ponad
 143 1  |               mężowi na syna - przeciwnie, w sposób kłamliwy chwaliła
 144 1  |                 ujawniał. Ojciec dziękował w listach swych Cezaremu za
 145 1  |                  prowadzenie się i postępy w naukach. Matka odczytywała
 146 1  |                   i osiągała na chwilę coś w rodzaju skruchy i żalu za
 147 1  |                   Cezarka. Był zwyczaj, iż w miejscowej kaplicy katolickiej
 148 1  |               kaplicy katolickiej śpiewano w niedzielę na chórku. Cezary
 149 1  |                  Ksiądz, Gruzin, wychowany w głębi Rosji i nieprzychylnie
 150 1  |                   losy ludzkości~dzierżysz w dłoni Swej,~Stojących na
 151 1  |              sięgnęła do ostatecznej głębi w jego duszy. Czuł, że lada
 152 1  |             uchowaj Boże! - nic nie zepsuć w tej pieśni, co się stała
 153 1  |                 współpróżniaków i, niby to w wielkiej tajemnicy, śpiewali
 154 1  |                    się. Cezary jeszcze się w nikim nie kochał, ale wiedział,
 155 1  |                    pozycja istnieje i jest w modzie.~Seweryn Baryka nie
 156 1  |                 już zupełnie skądinąd. Był w Karpatach. Parł na Węgry.
 157 1  |                   wszelki wypadek" zakopał w piwnicy wraz z biżuterią
 158 1  |           ceremonii zakopywania, dokonanej w nocy z całą ostrożnością
 159 1  |                Część kapitału pozostawiona w banku, znowu "na wszelki
 160 1  |            rachunek bieżący" nie spleśniał w banku. Próbował wszystkiego,
 161 1  |               przykład muzykę i grał dużo, w czasie lekcji i poza lekcjami.
 162 1  |                   latach, o ojcu dalekim - w istocie -jak gdyby słuch
 163 1  |                  zaginął. Baryka był wciąż w armii. Czynił ofensywy i
 164 1  |                     że był ranny, że leżał w szpitalu, kędyś daleko,
 165 1  |                   z innego miejsca pobytu.~W tym czasie Cezarek wyrastał
 166 1  |               smutne, tęskne, lecz zarazem w niepojęty sposób własne
 167 1  |                 Czasami jednak chwytało go w pół drogi, ni to w objęcia,
 168 1  |             chwytało go w pół drogi, ni to w objęcia, błędne widmo -
 169 1  |                    Coś go czasami ciągnęło w odmęt smutku i żalu, który
 170 1  |                  na dzikim kozackim koniu. W ciągu tych długich wojennych
 171 1  |                 ale rządzi piękny Cezarek.~W dostatnio urządzonym mieszkaniu
 172 1  |               zostało na miejscu, jak było w chwili odjazdu Seweryna
 173 1  |                został inaczej przestawiony w salonie - ani jedna książka
 174 1  |                 inaczej położona na biurku w gabinecie pana domu. Tak
 175 1  |                   Oto gazeta, którą czytał w przeddzień wyjazdu - oto
 176 1  |               ujęcia przez jego dłoń, tkwi w środku rozłożonego tomu.
 177 1  |                 obrazem potężnego państwa, w którego obrębie się przytuliło.
 178 1  |                ustanowione i z dawna ujęte w kluby.~Gospodarz nie wracał.
 179 1  |               kluby.~Gospodarz nie wracał. W trzecim roku wojny nie było
 180 1  |                    lekkomyślny syn popadli w rozpacz. Informacje w urzędach
 181 1  |              popadli w rozpacz. Informacje w urzędach wojskowych były
 182 1  |              urzędniczego oka, iż przepadł w otchłaniach wojny, wieść
 183 1  |                  Jednego dnia rozeszła się w mieście Baku lotem błyskawicy
 184 1  |                     rewolucja! Co znaczyło w praktyce owo słowo, nikt
 185 1  |                  spotkawszy go na mieście, w najniewinniejszej myśli
 186 1  |                  to paraduje po cywilnemu, w czapce na bakier i ze szpicrutą -
 187 1  |                  szpicrutą - trostoczkoj - w ręku, Cezarek tąż szpicrutą -
 188 1  |                      wymierzył dyrektorowi w sensie odpowiedzi dwa z
 189 1  |                  indywidualne ciosy: jeden w prawe ucho, a następnie
 190 1  |                    ucho, a następnie drugi w lewe. Zbiegowisko uliczne
 191 1  |                   otoczony aureolą, niosąc w ręku sławną odtąd trostoczkę.
 192 1  |           bakińskich i ze wszystkich szkół w państwie, gdyż zalecił go
 193 1  |                   się już do żadnej szkoły w tym państwie. Inne mu już
 194 1  |                   siły tłukły co noc szyby w mieszkaniu dyrektora gimnazjum
 195 1  |                   do gabinetu przez dziury w oknach zdechłe szczury,
 196 1  |                 Policja? Policja stała się w tej dobie czynnikiem przedziwnie
 197 1  |             tchórzyła, jak zresztą wszyscy w mieście. Któż mógł wiedzieć,
 198 1  |                 Któż mógł wiedzieć, czy to w ten sposób nie objawia swej
 199 1  |             narażać.~Przez czas dość długi w mieście Baku było głucho,
 200 1  |          szczerzonymi zębami i wyostrzonym w zanadrzu kinżałem. Władze,
 201 1  |                     przywarowały, albowiem w samym źródle ich potęgi
 202 1  |             mityngi. Patrzyła teraz ponuro w ziemię i nie odzywała się
 203 1  |               oponować. Lecz wtedy popadał w gniew, gromił ją, iż niczego
 204 1  |          przedmioty muzealne i umieścić je w gmachu zbudowanym komunistycznymi
 205 1  |          zbudowanym komunistycznymi siłami w muzealnym celu. Drażniła
 206 1  |                     Nie szczędził jej uwag w słowie i odpowiednich epitetów.
 207 1  |             zebraniach bywał młody Baryka. W tłumie, w podnieconym, wzburzonym,
 208 1  |                    młody Baryka. W tłumie, w podnieconym, wzburzonym,
 209 1  |                mordowano. Patrzał, jak się w tej robocie odznaczali marynarze
 210 1  |                wyniosła za miasto i ukryła w murach starych zwalisk,
 211 1  |                    murach starych zwalisk, w pewnej wnęce, którą najprzód
 212 1  |                     z instynktu, jakim się w wojnach i rewolucjach rządzą
 213 1  |               ktokolwiek ma skarb zakopany w ziemi, wskazał go władzy
 214 1  |                  miejsce skarbu rodzinnego w piwnicy. Nie z tchórzostwa,
 215 1  |                 ludzie świadomi, majsterki w przeszukiwaniu piwnic, cwaniaki
 216 1  |            przeszukiwaniu piwnic, cwaniaki w tej materii, którzy by i
 217 1  |                   choćby było na sto łokci w ziemię czy w mur wpuszczone.
 218 1  |                  na sto łokci w ziemię czy w mur wpuszczone. Cezary patrzał
 219 1  |                 prowincję. Czyniła wyprawy w step urodzajny, biegnący
 220 1  |               imperiały i srebrne ruble, a w zamian za nie wypraszała
 221 1  |           wiorstami do stacji kolejowej, a w samym pociągu przemycała,
 222 1  |                   znowu za bajeczną opłatą w złocie i srebrze. Po nocy
 223 1  |                zboże i mąkę. Wiedziała, że w świętej głupocie swojej
 224 1  |                    głupocie swojej wydałby w te pędy i tamten skarb z
 225 1  |                 jej zaplatały się i gięły. W oczach latał jakby rój skrzydeł
 226 1  |                 mordercą! Dusza jego runie w przepaść! Umrze tutaj z
 227 1  |                zagarnęli wszystko, co było w mieszkaniu. Cezary z matką
 228 1  |                    matką mieścił się teraz w najmniejszym pokoiku, a
 229 1  |             najmniejszym pokoiku, a sypiał w niszy, gdzie dawniej było
 230 1  |               zalecenie: "Pilnować jak oka w głowie!" - wypisane w małej
 231 1  |                  oka w głowie!" - wypisane w małej książeczce oprawionej
 232 1  |                 podziałało jednak na niego w pewnej mierze otrzeźwiająco.
 233 1  |               które dawniej nie wpadały mu w oczy. Przede wszystkim z
 234 1  |               pomarszczona, żółta, odziana w dawną, wyświechtaną sukienczynę.
 235 1  |                    rękami sprzęty i ściany w biały dzień, jak by nagle
 236 1  |                   Smagający wstyd wziął go w obroty na wspomnienie usług
 237 1  |                   to od niechcenia pomagać w pracy: nosić ciężkie rzeczy,
 238 1  |                więcej potrzebowały. Począł w nocy czatować na jej bezsenność.
 239 1  |                   uśmiechnięta, z radosnym w sercu weselem od jego łaskawych
 240 1  |                    nieznacznych pogłaskań.~W tym czasie oboje jakoś przytulili
 241 1  |                takie oto hasła, wdraża się w życie takie oto żelazne
 242 1  |             wspaniałe nakazy - a ona widzi w skutku coś bezwzględnie
 243 1  |             nadzieję, odkąd mu powiedziano w urzędzie, że ojciec zginął
 244 1  |                   tego matce, gdyż nie był w stanie wymierzyć jej tego
 245 1  |                   wymierzyć jej tego ciosu w strudzone serce. Zresztą -
 246 1  |               ogłoszono!~Stali tedy zawsze w porcie i czekali, gdy w
 247 1  |                    w porcie i czekali, gdy w zadymionej od mgły, szarobłękitnej
 248 1  |                  się wewnętrznie, wiła się w udręczeniu powątpiewania
 249 1  |                 udręczeniu powątpiewania i w żywej torturze nadziei,
 250 1  |                   swym, leżąc u drzwi Boga w błaganiu, ażeby na tym statku,
 251 1  |                  za Apszerońskim Półwyspem w mrocznej rósł dalekości -
 252 1  |               Patrzyła poprzez zasłony łez w statek ów, jakoby w widzenie
 253 1  |                    łez w statek ów, jakoby w widzenie anioła bożego,
 254 1  |               nieszczęście. Serce łomotało w jej piersi jak dzwon w wieży
 255 1  |            łomotało w jej piersi jak dzwon w wieży pustej, gdy statek
 256 1  |                przy niej. On także patrzał w przybyszów. On także przewiercał
 257 1  |                    oczyma i zatapiał wzrok w ciżbę na mostku, skoro tylko
 258 1  |         nienawiścią, jakiej nigdy przedtem w jego sercu nie było. Mówił,
 259 1  |                  wszelkie ciemne indywidua w najdziwaczniejszych ubraniach
 260 1  |                kokardę" na czapie. Panowie w armiakach, magnaci w chłopskich
 261 1  |               Panowie w armiakach, magnaci w chłopskich rubaszkach, a
 262 1  |           Mniejszej, do Konstantynopola i "w ogóle", byleby tylko w świat
 263 1  |                     w ogóle", byleby tylko w świat daleki. Gotowi byli
 264 1  |                  Wychodzą na podbój świata w panice, w trwodze, w bojaźni
 265 1  |                    podbój świata w panice, w trwodze, w bojaźni wielkiej,
 266 1  |                świata w panice, w trwodze, w bojaźni wielkiej, która
 267 1  |         przemacerowała doskonale rewolucja w zębach i trybach swych katowni-czrezwyczajek.
 268 1  |                    pieprz rośnie. Wolą być w łachmanach i iść o kiju,
 269 1  |               wyszedłszy ze statku usiadły w kuczki tuż na kamieniach,
 270 1  |                    łachmany zwisały z nich w strzępach, a przez dziury
 271 1  |          delikatność. Samo cierpienie było w tej twarzy odmienne, jak
 272 1  |                tkliwizn nie znosił, ruszył w swoją stronę. Wtedy jego
 273 1  |                  spać, jak mogła i zdołała w niewielkim lokalu. Gdy młode
 274 1  |                     rozpostartym na ziemi, w poprzek izby, księżna Szczerbatow-Mamajew
 275 1  |                księżna Szczerbatow-Mamajew w kuchni zwierzyła się w cztery
 276 1  | Szczerbatow-Mamajew w kuchni zwierzyła się w cztery oczy gościnnej i
 277 1  |                   pootwierane, wgryzły się w ciało swymi paszczami i
 278 1  |                    owe bransolety, których w pociągach- tiepłuszkach,
 279 1  |                  nie zdejmowała od tygodni w obawie rewizji i konfiskaty.
 280 1  |                    złota i drogich kamieni w takiej ilości poniósł Cezary
 281 1  |             wydobyć coś ze skarbu ukrytego w górze za miastem - w celu
 282 1  |              ukrytego w górze za miastem - w celu wyprawienia się znowu
 283 1  |                    ją do robót publicznych w porcie. Niedługo tam jednak
 284 1  |                  czas umieszczono mu matkę w szpitalu powszechnym. Lecz
 285 1  |                   spuszczono prostą trumnę w głąb dołu, Cezary zapragnął
 286 1  |                 kość czy sustaw, wrośnięta w skórę chudej ręki - że ta
 287 1  |             odpowiada- no skrzywieniem ust w uśmiech pobłażliwy, ironiczny-nieironiczny,
 288 1  |                    wiadomości, dla kogo to w dzieciństwie i zaraniu wczesnych
 289 1  |                    lat przechowywał kinżał w skalnej kaukaskiej pieczarze.~
 290 1  |              dawnego dostatku. Nawet pokój w dawnym mieszkaniu odebrano
 291 1  |                    daleko od tego miejsca, w czarnym mieście, wśród "
 292 1  |                   Lecz - dodawano - i tam, w tych legionach, nie ma go
 293 1  |               zdrętwiał, nie znajdując już w próżni ręki małej, chudej,
 294 1  |                kobiecina zmarła. Zwłaszcza w warunkach tak dla jej zdrowia
 295 1  |                     Siedział tam i patrzał w ziemię.~Teraz dopiero wyraźnie
 296 1  |              wypadki. Chwytała nadchodzące w swe dłonie natychmiast,
 297 1  |                  doskonale i świadomie, co w każdej minucie jej, matce,
 298 1  |            odnajdywali - matka i syn. Ręka w rękę szli w lasy dalekie
 299 1  |                    i syn. Ręka w rękę szli w lasy dalekie na stokach
 300 1  |                 południowych podgórza albo w gaje nadbrzeżne Zychu, które
 301 1  |                jasnym się różem wyróżniało w tym strasznym bezdrzewnym
 302 1  |             kielichy ich bezwonne, otwarte w stronę nieba, oddawał nie
 303 1  |         istniejącej dłoni. Kładł kwiaty te w zimnym powietrzu, a gdy
 304 1  |              przepędzał na wpatrywaniu się w morze wiecznie jednakie
 305 1  |               pisma poetów, których mu się w różnych językach uczyć kazano
 306 1  |          odtworzenie ich powrotu na ziemię w wierszach poetów. Wypowiadał
 307 1  |              którego śpiewu słuchać lubili w poranki wiosny, zjawił się
 308 1  |               ostatka. I znaczna była ulga w jego cierpieniu, gdy ją
 309 1  |                jego cierpieniu, gdy ją tak w siebie wchłaniał. Wszystkę!
 310 1  |         rozumowania. Nawet tam, gdzie była w istocie przemądrzała, nieomylna,
 311 1  |                     a nie starym jako ona. W jego sercu męskim i młodym
 312 1  |                 inny się palił płomień niż w jej sercu kobiecym, starym
 313 1  |                   nie mogła, gdyż nie była w stanie, za winą swej płci
 314 1  |               pojąć ogromu burzy zawartego w rewolucji. On wchłaniał
 315 1  |                     a ona, matka, nie była w stanie nic z tego wyssać
 316 1  |                  duchem - niechajże wejrzy w jego serce, niech wstąpi
 317 1  |                   jego serce, niech wstąpi w jego serce męskie i młode.
 318 1  |                niemowlęcego, wdzierała się w samo sedno jego istoty.
 319 1  |              katuszy przymusowego ubóstwa, w udręczeniach, w jarzmie
 320 1  |                   ubóstwa, w udręczeniach, w jarzmie służby! Nawet w
 321 1  |                    w jarzmie służby! Nawet w widzeniu i za pomocą lotnej
 322 1  |                   pod przemocą straszliwą, w jarzmie, pod batem i w ucisku
 323 1  |                     w jarzmie, pod batem i w ucisku człowiek musiał pracować
 324 1  |                  drogie naczynia i smaczne w nich potrawy zaprawione
 325 1  |                    czasów, że dokonało się w naszych oczach! Patrzyliśmy
 326 1  |                     Twój syn nie może stać w szeregu ciemiężycieli. Nie
 327 1  |              Chwiały się łagodnie gałęzie, w słońcu przygrzane. Wśród
 328 1  |               szemrało jakby westchnienie. W wietrze z południa polatał
 329 1  |                  kaukaskiego podgórza, gdy w marcu 1918 roku jedna część
 330 1  |            artylerią, piechotą i kawalerią w łącznej sumie dwu tysięcy
 331 1  |                    obrotu rzeczy przypadła w przerażeniu do ziemi, mając
 332 1  |                przerażeniu do ziemi, mając w pamięci swe przewiny, straszliwą
 333 1  |               turecka pod wodzą Nuri-Paszy w sile pono trzech dywizji
 334 1  |                    przekroczyła Kurę, tnąc w pień mieszkańców wiosek
 335 1  |                   Miasto Baku znalazło się w położeniu fatalnym. Bronione
 336 1  |                    Baku miało wystawić coś w rodzaju wojska czy pospolitego
 337 1  |                   czy pospolitego ruszenia w sile co najmniej sześćdziesięciu
 338 1  |                 pędzić do okopów cokolwiek w mieście i okolicy nosiło
 339 1  |               poziomem, lecz chronił głowę w piwnicy. Czarne miasto naftowe
 340 1  |                 podczas bombardowania Baku w warunkach opłakanych. Po
 341 1  |              mieszkanie przeznaczono. Dom, w którym niegdyś mieszkali
 342 1  |                pociskami tureckimi. Jednak w piwnicy, która niegdyś zawierała
 343 1  |                   Od świtu do nocy tudzież w nocy czyhał na sposobność
 344 1  |                    Ormianie nie próżnowali w tym czasie, zagryzając się
 345 1  |                   lecz i wszyscy inni mają w sobie żyłkę do rzezi. Cezary
 346 1  |                    gdzie jest jego miejsce w tych zatargach. Nie mógł
 347 1  |              upadła i nie było o niej mowy w ogniu dwu frontów rozjuszonych.
 348 1  |                   we wnętrzu ziemi zegnało w to miejsce tyle nacji wszelakich
 349 1  |           pierwszeństwo a choćby słuszność w wyścigu do najobfitszego,
 350 1  |                wałęsał się niejednokrotnie w miejscach najbardziej niebezpiecznych,
 351 1  |              śmierci. Nuda leżała wszędzie w tym bezdrzewnym, bezkwietnym,
 352 1  |                  które wnet zamieniały się w dialog armatni, wiadomo
 353 1  |                  armatni, wiadomo było, że w ciągu tego dnia nic się
 354 1  |                 Mordowanie kobiet i dzieci w biały dzień i pośród spokojnych
 355 1  |                 już Cezaremu znane. Nieraz w zdrętwieniu swym i półzwierzęcym
 356 1  |               sieroctwa ducha. Zawijał się w swój łachman i prędkimi
 357 1  |                 drzemiąc duchem, kuląc się w sobie i nasłuchując strzałów.~
 358 1  |                  przynagi grzbiet, dano mu w rękę karabinisko sprzed
 359 1  |                Puszkina, i kazano strzelać w przestrzeń. Strzelał uporczywie.
 360 1  |                  rozpętał do swego zenitu. W różnojęzycznym i niezbyt
 361 1  |               pomknęła ku okrętom stojącym w porcie i co najmniej w połowie
 362 1  |            stojącym w porcie i co najmniej w połowie swej liczebności
 363 1  |                  Muzealny karabin zostawił w rowie, bagnet w sposób modny
 364 1  |                   zostawił w rowie, bagnet w sposób modny wbiwszy w ziemię,
 365 1  |              bagnet w sposób modny wbiwszy w ziemię, a jakiś znaczek
 366 1  |                    na tym dymiącym padole. W ciągu czterech dni Tatarzy
 367 1  |                wyrżniętych Ormian wrzucano w morze, podwożąc je na brzeg
 368 1  |                 zakopywania licznych zwłok w ziemi~ Ogromna arba, wóz
 369 1  |                   dwa woły, wolno - wolno, w ślad za setką co najmniej
 370 1  |               najmniej innych, posuwał się w górę, daleko poza przedmieścia
 371 1  |         przedmieścia bakińskie. Droga szła w zakosy, stromo rowami obcięta,
 372 1  |                  zacinał, miecąc ostry pył w oczy wołów i żywych ludzi.
 373 1  |                    przestrzegając porządku w tym niezmierzonym pogrzebie
 374 1  |                 jadle, którego skąpo, lecz w porcjach niezawodnych i
 375 1  |                niezawodnych i stałych oraz w wiadomych terminach udzielali
 376 1  |            mamałygę z nieopisaną rozkoszą. W miarę zaś stałego spożywania
 377 1  |                   które jego arba zbierała w ulicach i na placach miasta,
 378 1  |                   na lewe koło i bezwładna w swym stężeniu, dostała się
 379 1  |                  woźnicy narzucało się raz w raz, długo, z natręctwem,
 380 1  |           źrenicami patrzyły nieustępliwie w poganiacza wołów. Maleńkie
 381 1  |                usta były otwarte, a leżący w nich język znieruchomiały
 382 1  |                   obnażone piersi trzymały w sobie zaklęty ten sam krzyk,
 383 1  |           błyskawicą. Cezary zapatrzył się w tę postać odchodzącą w światy
 384 1  |                 się w tę postać odchodzącą w światy umarłych i usłyszał
 385 1  |                 dla doskonałych form swych w ramieniu, dla zaokrągleń
 386 1  |                 dla zaokrągleń i zagłębień w okolicy łokcia i zwężeń
 387 1  |              instrumentu. Cezary posłyszał w sobie wewnętrzną muzykę
 388 1  |                tylko wczesna młodzieńczość w piersi ludzkiej hoduje.~"
 389 1  |                 Cezary Baryka zatopił oczy w oczach umarłej i usłyszał
 390 1  |                siedemdziesiąt tysięcy ludu w ciągu dni czterech? Widzianoż
 391 1  |                   miasta i złożone pokotem w głęboko kopanej, długiej
 392 1  |                    wydłużony, ciągnący się w półokrąg, zależnie od kształtu
 393 1  |                Sami żołnierze mieścili się w schronach utworzonych poza
 394 1  |         zewnętrznej. Pracownicy, we dnie i w nocy zajęci dźwiganiem ziemi
 395 1  |            dźwiganiem ziemi i sypaniem jej w fosę trupią, mieszkali tymczasowo
 396 1  |               trupią, mieszkali tymczasowo w części umocnień wojennych,
 397 1  |                    ludzkiego spali pokotem w ziemi - drugi szereg, żywy,
 398 1  |                  dobrze się sprawują. Wikt w robotniczych koszarach dawano
 399 1  |             koszarach dawano coraz gorszy, w miarę jak praca nad zasypywaniem
 400 1  |            wstawanie i kopano rozespanych. W takich warunkach gagatek
 401 1  |                     Wrastał ciałem i duszą w czerwoną glinę bakińską,
 402 1  |                 zawsze przecie zagrzebywał w ziemię piękne Ormianki.
 403 1  |                    swym i zapachem.~Nieraz w nocy wysuwał się z szopy,
 404 1  |                bezmyślnie zapatrzywszy się w dal, przepędzał czas. Szukał
 405 1  |          narodowość Po1aczyszka zrosły się w przezwisko Barynczyszka,
 406 1  |                    chleba, jarzyn, owoców. W mieście Baku było to podówczas
 407 1  |                   i głód potworny królował w pustych i niemych ulicach.
 408 1  |                   pomimo niewątpliwej kuli w łeb, karcącej chętki złodziejskie.~
 409 1  |                złodziejskie.~Cezary Baryka w ciągu szeregu dni dostrzegał
 410 1  |               ciągu szeregu dni dostrzegał w tłumie nędzarzy i nędzników
 411 1  |                    który stale trzymał się w jego pobliżu. Był to chłop
 412 1  |               rosyjski, brodaty i kudłaty, w nieopisanie brudnej rubasze,
 413 1  |               nieopisanie brudnej rubasze, w armiaku podartym do ostatniej
 414 1  |                   głowę opuszczoną, ukrytą w dłoniach, oczy przymknięte
 415 1  |                oczy przymknięte i schowane w cieniu daszka czapy nasuniętej
 416 1  |                  Sam tylko Cezary miał się w stosunku do tej figury na
 417 1  |                nienormalni budzą ciekawość w ludziach zdrowych na umyśle,
 418 1  |                   komu? Młody kopacz ziemi w chwilach wytchnienia począł
 419 1  |                  ekstatyczny. Wsłuchał się w ten dźwięk o jednej porze
 420 1  |       powtarzających się niezmiennie. Było w tym coś dziwnego, nienaturalnego,
 421 1  |               słyszał ów śpiew obłąkanego, w którym dźwięczało coś jakby
 422 1  |                  niebieskie oczy wpatrzone w swe oczy, oczy - radosne
 423 1  |                      wszystko zamknęło się w jednym szepcie:~- Ojciec.~
 424 1  |                    głowę na piersi i ukrył w cieniu daszka swe niebieskie
 425 1  |                  drzewo, ażeby się umocnić w przeświadczeniu, że nie
 426 1  |               Chciał skoczyć. Zdusił krzyk w piersiach. Zawahał się.
 427 1  |                  ojca. Była to postać ojca w łachmanach tego przybłędy.
 428 1  |                   swym miejscu jak wkopany w ziemię, gdy tamten podźwignął
 429 1  |             ociężale, nucąc swoje, powlókł w kierunku miejsca najmniej
 430 1  |                   oczu ludzkich. Brodiaga, w którym Cezary rozpoznał
 431 1  |                  ruchem głowy przywołał go w to właśnie miejsce. Cezary
 432 1  |              rzucił łopatę i szybko ruszył w kierunku kloaki. Gdy tylko
 433 1  |                Ręce tamtego objęły chłopca w ramiona. W cuchnącej woni
 434 1  |                  objęły chłopca w ramiona. W cuchnącej woni kloacznej,
 435 1  |                   się z ich piersi. Drżało w nich jedno jedyne serce
 436 1  |                 serce i jedna krew płynęła w ich żyłach. Kiedy dały się
 437 1  |                    ojciec i syn odskoczyli w przeciwległe końce ustępu
 438 1  |               ciężkimi łzami, które pewnie w tej chwili od szeregu lat
 439 1  |            piersiach syna. Młody utulił go w ramionach. Podparł go i
 440 1  |                    spytał szybko Cezary.~- W nocy tu przyjdę. Będę czekał
 441 1  |             kamieni, gdzie zawsze.~- Warty w nocy chodzą dookoła koszar.~-
 442 1  |                 długo? Gdzieś był, tata?~- W legionach - daleko, daleko -
 443 1  |               legionach - daleko, daleko - w Polsce.~- Mama czekała... -
 444 1  |                   Teraz już... Teraz już - w nogi! W nogi! Chcesz?~-
 445 1  |                 już... Teraz już - w nogi! W nogi! Chcesz?~- Och, chcę!
 446 1  |                łopaty.~ Panowanie tureckie w mieście Baku, po ukróceniu
 447 1  |                    i rabunków, nacechowane w ogóle rozumem i dobrą wolą,
 448 1  |                  jak wszystkie poprzednie.~W tym czasie, późną jesienią,
 449 1  |                   a matką drugiego, śpiącą w ziemi. Gromadzili fundusze,
 450 1  |                  nadto czaszkę nadwyrężoną w szczycie głowy. Ostatnia
 451 1  |                   wszystko i przeszkadzała w pracy zarówno fizycznej,
 452 1  |                   wypraw wojennych została w Moskwie, u pewnego rodaka,
 453 1  |                  płaska ręczna walizeczka! W jakichże to opresjach wspomagała
 454 1  |                  co to - "pilnować jak oka w głowie"...~Seweryn Baryka
 455 1  |             dotrzeć do rodziny zostawionej w dalekim Baku. Czegóż to
 456 1  |      prześladowania, niedole i męki, zanim w przebraniu za chłopa dotarł
 457 1  |                możność przedzierzgania się w różne postaci.~Lecz rewolucja
 458 1  |                  Ona to pchała go i wiodła w bezmierną rosyjską dal,
 459 1  |                 dal, gdy człowiek fizyczny w wagonach- tiepłuszkach tracił
 460 1  |             władców, despotów, imperatorów w postaci zwyczajnych niby
 461 1  |                    wytrwania, gdy siedział w więzieniu, jechał w kupieckich
 462 1  |               siedział w więzieniu, jechał w kupieckich obozach albo
 463 1  |                obozach albo szedł piechotą w tłumie wędrujących na południe.
 464 1  |              służyć, a wciąż trwać i trwać w przedsięwzięciu.~Dążyli
 465 1  |                    obydwaj teraz, na razie w marzeniu, do walizki w Moskwie.
 466 1  |               razie w marzeniu, do walizki w Moskwie. Ale nie mogli ukryć
 467 1  |                    na własność zasługującą w każdym wypadku na doraźną
 468 1  |                   konfiskatę. Zawierał się w niej przecie pewien ułamek
 469 1  |                    poparciu, jakiego nawet w imaginacji udzielał staremu
 470 1  |              powodu bólu głowy.~ Wyruszyli w zimie na statku zdążającym
 471 1  |                robotnicy, którzy pracowali w kopalniach nafty, a teraz
 472 1  |               sprawie ich powrotu. Odziani w typową odzież robotniczą,
 473 1  |                    której arkana posiadali w stopniu niezrównanym, ostrzyżeni
 474 1  |                   niezrównanym, ostrzyżeni w sposób obrzędowy, byli doskonałymi "
 475 1  |                     Podróżowali oczywiście w wagonie towarowym. Ciepło
 476 1  |             towarowym. Ciepło szerzyło się w tym pudle dla czterdziestu
 477 1  |                  siebie pokotem, zawinięci w tułupy baranie. Wóz wciąż
 478 1  |                 Barykę, który pierwszy raz w świat wyruszył i chciał
 479 1  |            legowiska, aby snadź nie zostać w bezludnym stepie. Leżeli
 480 1  |                  który cherlał i dusił się w niemiłosiernym zaduchu wozu -
 481 1  |                sobą zażarte kłótnie, grali w karty, śpiewali. Upewniwszy
 482 1  |               przyjemność. Niejednokrotnie w ciągu długich rozmów Cezary
 483 1  |             Rozumiał, że zobaczą rewolucję w jej samym sednie, u źródła,
 484 1  |                    samym sednie, u źródła, w gnieździe władzy - ale co
 485 1  |                    mają do Polski podążać. W wagonie było powietrze tak
 486 1  |               Mówił z przymkniętymi oczyma w odurzeniu od trującego zaduchu
 487 1  |                Słucham.~- Narodził się był w Polsce człowiek jeden, a
 488 1  |                   inny. Innego znałeś ojca w dzieciństwie, a innego widzisz
 489 1  |                     Taki to los. Za pobytu w kraju, na wojnie i w legionach
 490 1  |                pobytu w kraju, na wojnie i w legionach do gruntu się
 491 1  |                 Człowiek ten już za pobytu w szkołach zdradzał zdolności
 492 1  |           zdolności niesłychane. Zwłaszcza w dziedzinie matematyki. Ale
 493 1  |                gdym jeszcze był sztubakiem w trzeciej klasie...~- Tak.
 494 1  |                   wszelkie wynalazki swoje w tej dziedzinie. Wyjechał
 495 1  |               Wyjechał z Warszawy..~- A to w tej jakiejś Warszawie... -
 496 1  |           rozczarowaniem szepnął młokos.~- W Warszawie. Ów Baryka udał
 497 1  |          pieniądzem - zwłaszcza że to było w czasie, kiedy Niemcy, na
 498 1  |                    się wszelkiej własności w tamtych okolicach. Naszemu
 499 1  |                 doktorowi udało się skupić w jednym miejscu wielki kawał
 500 1  |                piaskiem litym na kilometry w głąb kraju i na ogromnej