1-500 | 501-1000 | 1001-1403
Rozdzial
501 4 | bliskie i dzisiejsze. Te widma i dziś na nas godzą. "Gruba
502 4 | taką samą, jak w Płocku i na Kurpiach. To też hasłem
503 4 | Polski był jedynie zabytkiem i przeżytkiem, kształtem martwym
504 4 | przeżytkiem, kształtem martwym i już niemym przez swą od
505 4 | ogromy z berlińskimi wieżami i blankami. Stare polskie
506 4 | nieporadności swej bolały i raziły, niż pokrzepiały
507 4 | posiadły swoją moc dawną i zbliżyły się do nas na minimalną
508 4 | początek tego, co jest dzisiaj, i co jutro objawiać się będzie
509 4 | rumowisko, ma swe miejsce i wymowę, stało się bowiem
510 4 | pierwotnych mitów, podań i wierzeń. Jesteśmy wszyscy,
511 4 | iż są jeszcze inne tematy i inne rodzaje, metody, sposoby
512 4 | artystycznej poza istniejącymi i modnymi,- że mogą istnieć
513 4 | mogą istnieć inne czynniki i inne fakty, mogące otworzyć
514 4 | od wpatrzenia się z pasją i wzruszeniem w dzieje i życie
515 4 | pasją i wzruszeniem w dzieje i życie wyjarzmionej ziemi,
516 4 | sposób nieznany na świecie i może nareszcie nasza własna
517 4 | wyczarowana została z życia, mowy i wierzeń ludu przez Jesienina
518 4 | wierzeń ludu przez Jesienina i innych. Może ten argument
519 4 | boju, wsiadali "na koń" i chwytali "za broń". Po skończeniu
520 4 | sztuki, na które patrzymy i które traktowane są w dziełach
521 4 | ukształtowanie według woli i wewnętrznego duchowego rozkazu?
522 4 | które kulę ziemską ogarnęły i wszystkie ludy pchnęły do
523 4 | patriotycznej, uprawiającej politykę i szerzącej patriotyzm. Nie
524 4 | duszy świata". Dusza narodu i dusza świata leży w tych
525 4 | w tych płonych piaskach i niemych lasach, gdzie się
526 4 | która ludy całe ogniem i mieczem wytępiła. Śni tam
527 4 | Kętrzyńskiego, ks. Stanisława Kujota i innych - dzieje te przejmują
528 4 | maszyn narodzić jej wola i wiekuista niezniszczalność
529 4 | wytargany został zębami i pazurami śląskich powstańców,
530 4 | równorzędnego mu co do wielkości i siły. Najnowsze prądy artystyczne
531 4 | a suma żywych wstrząsów i przeżyć nadała dziełom futurystów (
532 4 | nadała dziełom futurystów (i innych kierunków) na każdym
533 5 | przezwyciężenie wpływów i naśladownictwo ustaje. Dziecko
534 5 | niemocy, ubóstwo inicjatywy i samodzielności, łączność
535 5 | samodzielności, łączność w słabości i niedoli znakomicie odzwierciedlają
536 5 | pierwotnego niewolnictwa i dziecięcości: nazwy chłop
537 5 | dziecięcości: nazwy chłop i chłopiec, rab i rebionok
538 5 | nazwy chłop i chłopiec, rab i rebionok z tego samego wypływają
539 5 | cyganów ze swymi miechami i kowadłami. Wykuwali w tym
540 5 | nacięcia zabarwione na czerwono i zielono. Koziki te, które
541 5 | ręką wykonanej. A jednak i te najpierwotniejsze ozdoby - "
542 5 | tylko pożytecznym, lecz i pięknym, ozdobą, zbytkiem,
543 5 | obcego świata do jednostajnej i smutnej pustki. Twórca ozdób
544 5 | typ uznany za doskonały i znajdujący zatwierdzenie
545 5 | wzdłuż żeber, na twarzach i goleniach przez Australijczyków,
546 5 | warg, wybielanie twarzy i szyi, ażeby je uczynić bardziej
547 5 | zabarwianie twarzy, szyi i ramion pudrem o kolorze
548 5 | nadać skórze pozór opalenia i ogorzałości bardziej jaskrawej,
549 5 | ją może nadać samo słońce i wiatr górski, nie są przecie
550 5 | indywidualne na pozór smugi i plamy. Najpierwotniejsze
551 5 | ornamenty na przedmiotach i broni Buszmenów i Eskimosów
552 5 | przedmiotach i broni Buszmenów i Eskimosów są naśladownictwem
553 5 | czerpanych ze świata zwierząt i nie mają wcale cechy figur
554 5 | pomyślanych. Na narzędziach i maczugach widać wyryte zarysy
555 5 | kangurów, jaszczurów, wężów i ryb. Na przyrządach kościanych
556 5 | Eskimosów - renifery, foki i wieloryby. "Wyspiarze adamańscy,
557 5 | się mieszaniną tłuszczu i ziemi kolorowej, mają ku
558 5 | ochrania ich skórę od upału i komarów" 2. Naśladownictwo
559 5 | tatuowaniem skóry za pomocą nakłuć i zranień. "Często znaki na
560 5 | piękność. Życie zewnętrzne i uwidocznione przez poprzedników
561 5 | ręką, która ozdobę wykonuje i zmusza ją do wykonania w
562 5 | się na symboliczny znak i znowu, jako taki ściśle
563 5 | ornament z dziedziny splatania i wiązania włókien. Przejście
564 5 | Przejście od ozdób na orężu i naczyniu, odtwarzających
565 5 | odtwarzających zwierzęta i człowieka, czyli naturalnych
566 5 | wrogów wojownika, myśliwca i łowcy, - do ozdób roślinnych,
567 5 | ozdób roślinnych, kwiatowych i splatanych na wzór włókna,
568 5(2) | Warszawa 1901. 40. Str. 240 i 241.~
569 5 | przemiany. Australijczycy i Buszmeni, zdradzający nadzwyczajne
570 5 | pieczar tylko figury zwierzęce i ludzkie. Jest to uderzające
571 5 | nieznajomości perspektywy linii i przestrzeni, w taki sam
572 5 | dalecy od nich w czasie i przestrzeni rysownicy buszmeńscy,
573 5 | zdolność plastyczną, podnieca i wytwarza upodobanie do rysunku,
574 5 | skrótem, schematem, symbolem i nabiera znaczenia myśli
575 5 | pomocą obrazka w czasie i przestrzeni, - czyli pisma.~
576 5 | przestrzeni, - czyli pisma.~I poezja pierwotna posiada
577 5 | samemu sobie piosenkę ulgi i pocieszenia, wkładając w
578 5 | kwitnące wśród szumu drzew i zapachu kwiatów, śpiewa
579 5 | późniejszym zjawiskiem jest rytm i rym pieśni.~Z tego świata
580 5 | świata chłopów-chłopców i rabów - rebionków sztuka
581 5 | Greków, Rzymian, Maurów, i narodów Europy w średniowieczu.
582 5 | bizantyńskie, romańskie i wyrywała się na nowo w kształty
583 5 | kształty gotyckie, barokowe i inne. Przebywała olbrzymi
584 5 | drzewnego, ochrą brunatną i żółtą, a powleczonych nierozpuszczalną
585 5 | Mony Lizy Leonarda da Vinci i księcia Norfolk Tycjana, -
586 5 | księcia Norfolk Tycjana, - i od postaci niewieścich,
587 5 | Cezanne'a, świętego Van Gogh'a i świętego Gauguin'a"!5~Poezja -
588 5 | bałwanów, burz lodowatych i zimy wściekle szalejącej", 6 -
589 5 | szalejącej", 6 - od opisów rzezi i mąk, żądzy niebezpieczeństw,
590 5 | niszczycielskiej wściekłości i swawoli krwiożerczych instynktów,
591 5 | stwierdzoną przez rzeczywistość i wizję pochodu ludzkości
592 5 | zastępuje działalność osób i ruch na scenie, a nawet
593 5 | zamordowaną żoną Przemysława, i innymi osobami, o czym wspominają
594 5 | rolniczych, obrządkowych i obyczajowych, jak owa o
595 5 | gigantycznych rapsodów "Króla Ducha" i scen "Lilli Wenedy", gdzie
596 5 | zamierzchłe, dni obecne i przyszłość splatają się
597 5 | zewnętrznego, nie znikła, lecz tu i tam, w ekstazie, w jasnowidzeniu
598 5 | swych myśliwców, napastników i morderców. Nie tylko wypuszcza
599 5 | stęskniony w dalekiej ziemi i w dale-kim mieście za ulubioną
600 5 | podświadomie burzę wiosenną i z radością słucha, jak w
601 5 | strzela z jego woli piorun i leci grom ponad litewskimi
602 5 | ponad litewskimi siołami:~"I anioł burzy, na kształt
603 5 | olbrzymiego słońca,~Uciekł w niebo i drzwi chmur zatrzasnął piorunem".~
604 5 | burza niesie z przestrzeni i nocy, wraz z przedziwną
605 5 | przedziwną rozkoszą, którą budzi, i pospołu ze wszystkimi dźwiękami,
606 5 | rozlegają. Onomatopeja piorunu i gromu, najwznioślejsza może,
607 5 | wyrazić barwami, blaskami i dźwiękami sylab, naśladujących
608 5 | szukającego swej sławy i dnia zwycięstwa, - lecz
609 5 | skrócie niewysłowionej potęgi i piękności, oddać słowem
610 5 | niewoli, klęskę pobitych i niezłomną żądzę wszystkiej
611 5 | Miecz wawrzynem zielony i gromnic płakaniem dziś polan ~
612 5 | dziś polan ~Rwie się sokół i koń twój podrywa stopy,
613 5 | sposobów już używanych i zużytych przez poprzedników,-
614 5 | strony mają na sobie setne i tysiączne ślady ćwiczenia,
615 5 | stworzonych wzorów świetnych i spowszedniałych, prawd artystycznych,
616 5 | niewzruszone,- mniemań i upodobań, -wreszcie konieczność
617 5 | nową, - obciąża ramiona i wstrzymuje rękę dzisiejszego
618 5 | kopiował w muzeum Luwru i wykonywał niezrównane rysunki,
619 5 | strącenia ze siebie tych skarbów i wykonania własnego skoku
620 5 | zamknąć oczy na Tycjana i, jak futuryści w drugim
621 5 | zniszczeniu dzieł Rembrandta, Goyi i Rodina.~Lecz oto - istotna
622 5 | jedyną prawdą artystyczną i w lot zostaje pochwycona
623 5 | wyznawców. Zamiast wzniosłego i dumnego hasła pogardy dla
624 5 | się mnóstwo naśladowców i plagiatorów bez talentu".
625 5 | dziedzictwa wszelkich autorytetów i przezwyciężywszy wszelakie
626 5 | dzikim". Odczuwać siebie i świat zewnętrzny ze szczerością
627 5 | zewnętrzny ze szczerością dziecka i wyrażać tak po prostu i
628 5 | i wyrażać tak po prostu i bez umówionego kłamstwa,
629 5 | Znaleźć wyraz swój własny i swoją własną formę.~"Ja
630 5 | zwapniałych niejako przeżyć i doświadczeń, - czy można
631 5 | jedynie dla nieświadomego i niedoświadczonego dziecka?~
632 5 | drzewną żabkę, wiewiórkę i ptaka, które dla oczu dziecka
633 5 | przesłonięte niczym, nowe i jego własne, bracia i siostry
634 5 | nowe i jego własne, bracia i siostry dziecięcej duszy.
635 5 | duszy. Co zaś do murzynów i wszelkich "dzikich", tudzież
636 5 | jeszcze gorzej się przedstawia i trudniejszy ma przebieg.~
637 5 | ale czy można go pojąć i odczuć? Będą to studia,
638 5 | pracowników. Świata uczuć i wzruszeń, które tamten świat
639 5 | wydały, człowiek innej strefy i kultury przyswoić sobie
640 5 | sprawiają wrażenie komiczne i każdy z widzów przypuszcza,
641 5 | nastąpić obcowanie zupełne i podnieta artystyczna kategorii
642 5 | formalnych. Dla masy filutów i snobów służy ona, jako środek
643 5 | Bachusa w postaci pijanicy i zwierzęco pospolitego rozpustnika.
644 5 | Michała Anioła za oburzające i bardziej ponad wszelkie
645 5 | fałszywe tłumaczenie ducha i znaczenia bóstwa greckiego.
646 5 | sztuki dla załatania pustki i niemocy wyjałowionej inwencji
647 5 | szczerego, prawdomównego i bezwzględnego w sądzie i
648 5 | i bezwzględnego w sądzie i podobne wywołała diatryby.~
649 5 | geograficznych, kulturalnych i religijnych w sprawie zapładniania
650 5 | Chłopi polscy z ich życiem i gwarą są światem równie
651 5 | dla miejskiego przychodnia i gościa, niż jaźń murzynów.
652 5 | do mazowieckiej równiny i do mazurów zbliżył się geniusz
653 5 | naśladownictw, oczytanie się i osłuchanie niweczy pierwsze
654 5 | niweczy pierwsze wrażenie i paczy jasność sądu. Doskonałe
655 5 | modzie, nie jest wzdłuż i na poprzek obnoszony przez
656 5 | wszelkich wpływów, przykładów i "spadku", którego uroczyście
657 5 | oddziałał - było Mazowsze i lud mazowiecki. Równina,
658 5 | w osiedlach, "to" idzie i śpiewa. "Wyszedł z gaju
659 5 | odpowiadają gajowemu wieki i wieki minione, próchnica,
660 5 | wszelakie czucie ściął ~I pan Jezus duszę wziął".~ ~
661 5 | krajobraz: zagony, pole, gaj i te dwie postaci. Jedyny
662 5 | potęga wiary świętego Alexego i wszystka radosna ufność
663 5 | przeczysta artystycznie, wytworna i mądrze sformułowana sprawa,
664 5 | Jest to bowiem siła, rola i zadanie prawdziwej i wielkiej
665 5 | rola i zadanie prawdziwej i wielkiej poezji, iż ludzi,
666 5 | wszystko rozdziela, różni i od siebie odtrąca, samym
667 5 | samym widokiem okropności i skutków różnic, na nowo
668 5 | na nowo łączy w jedno, i samo tylko ludzkie serce
669 5 | przecie rośniemy w dumę i nadymamy się, niczym Malvolio
670 5 | ogonek naśladowców, kopistów i plagiatorów. Skoro zaś zjawia
671 5 | oryginalny, samoswój, nowy i kapitalny, - to przechodzi
672 5 | pisarza, pisana językiem i stylem jedynym, nie posiadającym
673 5 | mową dworów mazowieckich i stanowi ich, że tak powiem,
674 5 | starej służby, w rozmowach i głębokich przyjaźniach z
675 5 | wyrazem szczęścia dzieciństwa i gorzkiego za nim żalu. Utwór
676 5 | Jest to świetny prozaik i pisarz najzupełniej oryginalny.
677 5 | pewnych opisów, rzucanych tu i tam w utworach tego poety,
678 5 | najzupełniejsza oryginalność pomysłów i najbezwzględniejsza szczerość
679 5 | cenzorów Polski wskrzeszonej i zjednoczonej, tym śmieszniejsze
680 5 | zjednoczonej, tym śmieszniejsze i godne wyróżnienia, że zarządzane
681 5 | przez ci-devant literatów i ci-devant pornografów.~Gdy
682 5 | swego rozmienić na drobne i mieszać świętości z brudem.
683 5 | jego był wciąż pierwotny i taki sam w uniesieniu. Gdy
684 5 | Wenecji wysiadł w głuchą noc i podczas burzy biegł ku brzegowi,
685 5 | brzegowi, wskoczył w łódź i zginął mi z oczu, dążąc
686 5 | Paryżu, w takiej samotności i biedzie, iż, gdy zapadł
687 5 | iż, gdy zapadł na tyfus i gmina miasta Paryża zabrała
688 5 | się nawychwalać rozkoszy i państwa bytu, jakiego w
689 5 | Wyszedłszy zaś ze szpitala i siedząc któregoś dnia w
690 5 | przywdziała istotną swą głowę i jego jedynego pocałowała
691 5 | był nieulękłym żołnierzem i wybitnym oficerem. Gdy go
692 5 | że nie imają się go kule i omijają go bagnety. Lecz
693 5 | przez moskiewskich sołdatów i wraz z utratą owego posterunku
694 5 | cośkolwiek od Polski wolnej i potężnej. Drzewo jej chwały,
695 5 | przelanej krwi, wessało i tę najszlachetniejszą ze
696 5 | trzeba, jakiś pułk waleczny i po rzymsku cnotliwy.~ ~_________________________~~
697 6 | snobizmem w stanie zgęszczonym, i to zarówno twórczość sceniczna,
698 6 | kopistą, trzymać się kodeksu i przepisów, dodatków do przepisów
699 6 | przepisów, dodatków do przepisów i zwyczajów urojonych, których
700 6 | romantyzmu, jest miejscem pobytu i działania i słynie z kutych
701 6 | miejscem pobytu i działania i słynie z kutych na cztery
702 6 | na cztery nogi "krytyków i recenzentów". Gdy się jest
703 6 | oglądania twarzą w twarz i własnymi oczyma tych rozdawców
704 6 | lub niełaski dla dramato- i komediopisarzy, - owych
705 6 | korepetytorów w zakresie piękna i smaku, oraz walorów scenicznych
706 6 | niedowarzoną, niekulturalną i w ogóle ciemną publiczność.
707 6 | już długiej pracy krytyków i recenzentów warszawskich,
708 6 | teatru na sztuki potępiane i nie chce chodzić na wychwalane.
709 6 | właśnie, co drugi wychwala i podnosi. Ten wymyśla srodze
710 6 | za to wystawienie sztuki i grę aktorów, a tamten niezliczoną
711 6 | właśnie autora, a miażdży i piętnuje wystawienie sztuki
712 6 | piętnuje wystawienie sztuki i grę aktorów. Jedni z tych
713 6 | ciepłe, pełne szczerego i serdecznego entuzjazmu,
714 6 | Szekspira, korygują treść i ustanawiają ostateczną redakcję
715 6 | z antysemityzmu, pilnie i bezsennie czuwając, czy
716 6 | jednostkami ze świata poezji i literatury, które sprawę
717 6 | ona jedną ze sfer poezji i literatury, plejada krytyków
718 6 | teatralnych, felietonistów i dziennikarzy, którzy właściwie
719 6 | zachodzie". Tam istnieją i kwitną owe prawa twórczości
720 6 | dopasować, dostroić, dociągnąć i wejść w chomąto, o ile chce
721 6 | reżyserowie, kierownicy i wszystek w ogóle świat w
722 6 | karą najcięższych zniewag i wyzwisk. Okazało się jednak,
723 6 | twórczość polska ma stawać i pędzić do mety. Już dramaty
724 6 | przyjście na scenę, całkowity i niebywały tryumf i sukces,
725 6 | całkowity i niebywały tryumf i sukces, nie naprawił stanu
726 6 | Przybył bowiem nowy kanon i nowa kategoria snobizmu.
727 6 | drogi, ostatni szczyt, cypel i koniec wszelkiej twórczości
728 6 | twórczości w zakresie tragedii i dramatu. O wystawieniu na
729 6 | scenie utworów Słowackiego i Wyspiańskiego w świecie
730 6 | inscenizatorów, reżyserów i krytyków mówi się z przymkniętymi,
731 6 | ale która właściwie nigdy i nigdzie zrealizowana być
732 6 | kołtuństwa czynników miarodajnych i okropności warunków dzisiejszego
733 6 | nastaje larum biegłych, krzyki i pomstowania na winowajców,
734 6 | osioł najpotężniej smagany i szarpany, nie chce po prostu
735 6 | przykład, "Lillę Wenedę" i "Beatrix Cenci" w Krakowie,
736 6 | świetny "Wesele" w Krakowie i w Łodzi za dyrekcji Aleksandra
737 6 | co jest jej obowiązkiem i zadaniem, - owe długie jęki
738 6 | torturowanych, nie porywające widza i słuchacza niczym, obojętne
739 6 | a uwydatnia się długość i wszystka na Szekspirowskim
740 6 | ponura, przeciążona jałową i martwą okropnością. Wydaje
741 6 | jedynie na walorach słowa i wiersza. Tymczasem jednym
742 6 | nieudolność wystawienia, nieuctwo i obojętność tłumu widzów,
743 6 | a wyświecające w długich i mądrze ściągniętych wywodach
744 6 | ich właśnie, taksatorów i ekspertów, którzy jedynie
745 6 | Karol Frycz, Antoni Drabik i niezwykle pomysłowy technik
746 6 | wymaga nowych dekoracji i nowego zgoła układu sceny,
747 6 | ku zupełnemu zgorszeniu i przerażeniu widza, w trójkąt
748 6 | przerażeniu widza, w trójkąt i paprząc je srodze na futurystyczno.
749 6 | dziwnie oschłego, twardego i jałowego pnia duszy wystrzelające,
750 6 | oryginalnymi zjawiskami i zasługują na to, żeby je
751 6 | dyrekcje nie szczędzą kosztów i dekoratorzy łamią sobie
752 6 | łamią sobie głowy. Młoda i oryginalna twórczość musi
753 6 | znawcy literatury francuskiej i teatru francuskiego dra
754 6 | się z dramatem francuskim i komedią francuską będzie
755 6 | zbliżenia się ku kulturze i teatrowi zachodu, - język
756 6 | polski, - zostanie usunięta i posiądziemy teatr francuski
757 6 | znacznego przeciągu czasu i zdobyłem w tej dziedzinie
758 6 | ową szopę "na Pałubach" i nahajami pisać po plecach
759 6 | się w sąsiednich parowach i obserwujący przebieg wydarzeń,
760 6 | znikła już potęga żandarmów i kozaków, tak wówczas niezłomna
761 6 | kozaków, tak wówczas niezłomna i nieposkromiona, a został
762 6 | nieposkromiona, a został i zwyciężył sens biednego
763 6 | sens biednego chłopskiego i rzemieślniczego teatrum.
764 6 | oświetlając dzieło odczytami i wykładami. Już wówczas jednak
765 6 | publiczności, gdyż dopiero znaleźć i urobić ją trzeba, to po
766 6 | pisane według przepisów i reguł jak najlepszych, wystawiać
767 6 | wystawiać je w sposób należyty - i spokój. Zadość się stanie
768 6 | zobaczyć, podnieść, wyświetlić i podać ludowi, jako świetny
769 6 | podać ludowi, jako świetny i najzupełniej odpowiadający
770 6 | Bonie, o Królu Kazimierzu i Esterce, o otruciu królowej
771 6 | Jeżeli do tego niekompletnego i niedokładnego spisu miejscowości,
772 6 | spomiędzy chat, stodół i chlewów, uderzając wyobraźnię
773 6 | zamków, odwiecznych kościołów i śladów minionej przeszłości
774 6 | wreszcie ogromna ilość bajek i klechd, opływających całą
775 6 | opływających całą ziemię i żyjących w naszym przeistoczeniu
776 6 | przykład, bajki z tysiąca i jednej nocy. Sam w dzieciństwie
777 6 | A dopieroż stare zamki i twierdze krzyżackie, których
778 6 | jaskinie zbroczone są litewską i słowiańską krwią, mury wzniesione
779 6 | niebo, Sartawice, Chojnice i tyle innych miejsc - toż
780 6 | znanych na całej ziemi i u nas, oprócz podań historycznych,
781 6 | tle religijnym, rolniczym i pasterskim, baśnie leśne
782 6 | ziemi krakowskiej, śląskiej i kieleckiej dawne ze średniowiecza,
783 6 | iż z tego mnóstwa legend i podań do inscenizacji te
784 6 | więcej jedność miejsca, osób i czasu, - oraz odpowiednie
785 6 | zalety, - piękno wewnętrzne i moralne, poezję akcji, no,
786 6 | moralne, poezję akcji, no, i łatwe są do zrealizowania.~
787 6 | tylko legenda, spisana i udramatyzowana przez wielkiego
788 6 | przez wielkiego tragika i ujęta w ramy starogreckiej
789 6 | zamkowych, grać nasze baśnie i podania, Jak w starogreckim
790 6 | przez rozbieżności czasu i miejsca, może być jednocześnie
791 6 | jednocześnie uwidoczniona i zmieścić się w tym samym
792 6 | zza kulis, lecz z zarośli i z opłotków przygodnych,
793 6 | treść, rozmaita w czasie i przestrzeni, podczas gdy
794 6 | jak robić tanio kostiumy i przygotowywać wszelkie akcesoria
795 6 | wszelkie wskazówki zawodowe i wyszkoli zespół młodzieży,
796 6 | tylko co do treści, ale i co do nowej zgoła formy.
797 6 | związku wolnych kantonów i walki zaciekłej z rycerzami
798 6 | krowimi na głowach, z łukami i dzidami zstępowali z gór,
799 6 | Cała ludność episjerska i wyrabiająca sery opanowana
800 6 | została przez demona sztuki i przeniesiona w odległe wieki.
801 6 | jedność czasu, ginęło niegdyś i dziś. Na czwartym, czy piątym
802 6 | nie są entuzjastami sztuki i nie przewyższają naszych
803 6 | naszych chłopów, rzemieślników i robotników w pasji teatralnej.~
804 6 | musiałby dokonać wyboru sztuk i oświetlić klechdy odczytami,
805 6 | wyjaśniającymi treść, pochodzenie i znaczenie baśni. Pomysły
806 6 | Pomysły te nie są czczą i jałową, niepragmatyczną
807 6 | artykułach pp. W. Budzyńskiego i Witolda Wandurskiego poruszona
808 6 | inscenizacji podań ludowych" i przygotowana poniekąd do
809 6(1) | Wisła t. I. "Dramat gminny polski"
810 7 | żywota ludu wieśniaczego i robotniczego, to też nie
811 7 | zwierzchnich, szlacheckiej i mieszczańskiej. Jeżeli zajmuje
812 7 | gdyby nawet czytać umiało i zapragnęło oświaty w duchu
813 7 | nielicznej warstwy ziemian, i mieszczan, dla osobników
814 7 | osobników wysoko szlachetnych i subtelnych, albo dla "pokrzepienia
815 7 | pokrzepienia serc", rozumiejących i czujących, co to niewola,
816 7 | jest dziś nieczytelna, ale i później będzie obojętna
817 7 | później będzie obojętna i tylko do pewnego stopnia
818 7 | Towarzystwa Szkoły Ludowej" i innych, iż w czytelniach
819 7 | przeprowadzeniu reformy rolnej i wskrzeszeniu powszechnego,
820 7 | powszechnego, przymusowego i wyższego nauczania, zażąda
821 7 | zapuszczać pług parowy w nowizny i ugory starego życia.~Pismo
822 7 | odbiciem języka szlachty i mieszczaństwa, językiem
823 7 | powtarza się, oczywiście, i gdzie indziej, w społeczeństwach
824 7 | tłum, mówiący po polsku, i na tym koniec. Tymczasem,
825 7 | kilometrów, odejść od miast i skupień fabrycznych i przysłuchać
826 7 | miast i skupień fabrycznych i przysłuchać się mowie ludowej,
827 7 | Pruskiego, na Spiszu, na Śląsku i w Tatrach, ale odmiennie
828 7 | w Tatrach, ale odmiennie i niepodobnie w kieleckiem,
829 7 | na Mazowszu, w lubelskiem i płockiem. Są to gwary. Jest
830 7 | się w Orawę, Tatry, Spisz i zatrzymuje się dopiero na
831 7 | Podlasie, białostockie i suwalskie, a na północy
832 7 | suwalskie, a na północy i zachodzie biegnie na Lec,
833 7 | Pruskimi, zachodni Śląsk i ziemie, gdzie ludność rdzennie
834 7 | wymawiania języka pisanego i drukowanego, a ucząc się,
835 7 | mazowiecki nie wymawia ą i ę, modli się pod "Matku
836 7 | modli się pod "Matku Bosku" i ma w swej gwarze mnóstwo
837 7 | błędną", a wymowa miejska i literacka "poprawną" w istocie
838 7 | zino" zamiast "wino" i tak dalej. Przypominam sobie
839 7 | tożsamość z oschłością i skostniałością jego kolegów
840 7 | Nieprzebrane zaś bogactwo języka i sposobów wyrażania się Adolfa
841 7 | na południowych stokach i rozłogach gór świętokrzyskich, -
842 7 | dziedziny Oleśnickich i Zborowskich, a prapopieliska
843 7 | Wiślan, - który rozumiał i czuł, jak nikt inny istotę
844 7 | zwierząt, ptaków, roślin i kwiatów, lasów i pól, -
845 7 | roślin i kwiatów, lasów i pól, - streściło się w dziełach
846 7 | nienaśladowanych przezeń i nie dających się naśladować,
847 7 | wyobraźnia, współczucie i wynikająca stąd forma jego
848 7 | Beldonka", czy "Gody życia" - i kraj daleki miałem przed
849 7 | przed oczyma, szum jego mowy i gwar jego życia miałem w
850 7 | społeczeństwie. Każdy dziad Florek i chłopiec Beldonek, jeżeliby
851 7 | jeżeliby czytać umieli i dostali ową książeczkę, -
852 7 | Witkiewicz, Feliks Gwiżdż i inni co do języka podhalańskiego,
853 7 | wyrazy kaszubskie z polskimi i nie zachowywał akcentu,
854 7(1) | filologiczny. Seria III. Tom. I. Kraków 1910. "Próba ugrupowania
855 7 | wprowadzając akcent ruchomy i uwydatniając w swych utworach
856 7 | Czechy, najeżdżał Niemce i Rusiny. Gdy zaś za Bolesława
857 7 | Kraków stał się stolicą króla i jego pomocników najbliższych,
858 7 | najwyższych co do stopnia i najmożniejszych z podwładnych,
859 7 | z otoczeniem panującego i stał się w nowej stolicy
860 7 | kilkudziesięciu miejscowości i kilkuset ludzi, a jednak, -
861 7 | więc on swą głowę kryje i szonuje a o całość on nics
862 7 | szejmie"...~Wyprawy na Niemców i Ruś, na Czechy i Pomorzan
863 7 | Niemców i Ruś, na Czechy i Pomorzan nasycały ów język
864 7 | dawny tematami niemieckimi, i ruskimi, czeszczyzną i wyrazami
865 7 | i ruskimi, czeszczyzną i wyrazami słowiańskiego zachodu.
866 7 | walki, podstępów, zasadzek i przewag na wojnie wobec
867 7 | poznawania jego sposobów i narzędzi wojennych, a więc
868 7 | przyswajania sobie nazw i terminów. Obcowanie książąt
869 7 | terminów. Obcowanie książąt i panów z monarchami i wyższymi
870 7 | książąt i panów z monarchami i wyższymi dygnitarzami Niemiec,
871 7 | dygnitarzami Niemiec, Czech i Rusi, - postoje drużyny
872 7 | małżeństwa z Niemcami, Rusinami i Czechami, - pobyt Niemek,
873 7 | pobyt Niemek, Rusinek i Czeszek na dworach wielkich
874 7 | znoszone do zamków wysokich i dworzyszcz obronnych. Lud
875 7 | sieradzkich, łęczyckich i tych mazowieckich, które
876 7 | zapory z powodu braku źródeł i wobec tego, iż nie mamy
877 7 | pod Nitrą na Słowaczyźnie i z drugiej kryjówki u ujścia
878 7 | a nawet w tym miejscu i w tym czasie jakaś świątynia
879 7(6) | przed Piastami". Str. 98 i 99.~
880 7 | to tam kaplice, pustelnie i kościółki. Lecz czasy ubiegłe
881 7 | tajemnicy zarówno nad tą i sprawą, jak nad mową, którą
882 7 | rozróżnianie samogłosek długich i krótkich, oraz ginął stopniowo
883 7 | rabunkach, kradzieżach i niszczeniu, dokonywanym
884 7 | pogranicza ziemi kieleckiej i opatowskiej. Księga owa,
885 7 | Widzicie Boga miła zbawienie i idźcie w wielikie Syna bożego
886 7 | Polskę pierwszy zalew miast i miasteczek przez Niemców,
887 7 | nasycenie przedmiejskiej i małomiejskiej mowy prostactwa,
888 7(9) | klucz, izba, a więc i przyzba==wyrazy gockie.~
889 7 | drągi oparte o ściany i oblepione gliną dla obrony,
890 7 | zapewne dawniej podścienie), - i t. d. Natomiast w kamienicy
891 7 | ratusz, cekauz, zamtuz i t. d.~Napływowa ludność
892 7 | wytworzywszy w miastach i miasteczkach naszych przemysły
893 7 | miasteczkach naszych przemysły i rzemiosła, narzuciła staremu,
894 7 | nowych przedmiotów, produktów i czynności. Z czasem język
895 7 | czasem język polski wchłonął i urobił według swego prawa
896 7 | urobił według swego prawa i upodobania te wytwory cywilizacji,
897 7 | te wytwory cywilizacji, a i sami przybysze ulegli gruntownemu
898 7 | chłopów, tak samo mazurzy i nie wymawia nosówek, - "
899 7 | zasobni od nas w utwory pisma i kultury, Czesi narzucili
900 7 | Polsce, jako nauczyciele i wyrocznie w sprawach słownej
901 7 | Świętego, w pieśniach nabożnych i kancjonałach. Około roku
902 7 | starannym odróżnianiem ą i ę. Z biegiem czasu rośnie
903 7 | pochodzenie. Tłumacze katechizmów i postyl luterskich wprost
904 7 | dla wyświecenia terminów i osiągnięcia celów teologicznych,
905 7 | teologicznych, a więc formułami i terminami czeskimi należy
906 7 | zrzetelnie, frasunek, rachunek i t. d.? Zresztą jakimże cudem
907 7 | zdoła przełożyć wiernie i dokładnie Ksiąg Świętych
908 7 | pomocy języka czeskiego i Ksiąg Świętych po czesku
909 7 | stopnia, że nikt dobrze i należycie władać nim nie
910 7 | Polak nie przełoży wiernie i dokładnie na swój język,
911 7 | przekładach Pisma Świętego i w całym dziale kościelnym
912 7 | upełny zamiast zupełny i t. d.~Na dworze królewskim
913 7 | d.~Na dworze królewskim i w sferach dworskich "szczebietliwy",
914 7 | przepaść dzieląca język i narzecza pogłębia się coraz
915 7 | językiem szlacheckim a miejskim i gburskim, - możemy śmiało
916 7 | unikają wyrazów przestarzałych i gminnych, lecz nie wahają
917 7 | rozwlekłość, trywialność i prostactwo Rejowe, hiperbolę
918 7 | Rejowe, hiperbolę ludową i symplistyczną przenośnię
919 7 | Wisły, zalewając mazowieckie i pomorskie krainy, - jako
920 7 | Litwie, na Rusi Czerwonej i na południowym Śląsku.~Lecz
921 7 | monopolu łaciny. Szlachta i bogatsze mieszczaństwo,
922 7 | oświaty, wyjeżdża za granicę i wraca, świetnie władając
923 7 | na bezczynność, bierność i zdrewniałe trwanie. Tu snobizm
924 7 | afektów, despektów, suplik i rewerencji, akomodowania
925 7 | impetów, ans, submisji i wszelkich, jakie tylko w
926 7 | autorów szykowi wyrazów i składni łacińskiej:-"Widzicie
927 7 | Zawędrowały tam rozmaite jankory i despety, tredie (intermedia),
928 7 | medykować (medytować), a nawet i sam sławetny accusativus
929 7 | przestraszył się, skoczył na bok i wóz w rów obalił, a pasażerka
930 7 | ferezya, delia, forga, hajduk i t. p. Walki na pograniczu
931 7 | cucha, dołoman, albo dołman i inne, - tureckich, tatarskich
932 7 | tureckich, tatarskich i ruskich.~Przed ukazaniem
933 7(14)| 1923, "Książka o Samuelu i Seklucjaninie". Str, 65.~
934 7 | polskie, albo splatając i przestawiając litery. Niestrudzone
935 7 | Ułaszyna, Kaliny, Słońskiego i innych zdołały odtworzyć
936 7 | innych zdołały odtworzyć i odsłonić przed naszymi oczyma,
937 7 | spod sztucznej plątaniny i nieudolności pisarzy i skrybów,
938 7 | plątaniny i nieudolności pisarzy i skrybów, stary a istotny
939 7 | niewymownie bliski naszemu uchu i sercu. Wielekroć w tych
940 7 | gramatyki łacińskie Parkoszowica i Stanisława Zaborowskiego.
941 7 | Ostatni, wyraźnie zaznacza i to w dwu miejscach16, że
942 7 | otoczenia usiłowała przebić się i wedrzeć do piśmiennictwa,
943 7 | czy ze sfer bliskich ludu i jego mowy. Mistrzowie i
944 7 | i jego mowy. Mistrzowie i bakałarze krakowscy Balcer
945 7 | Wielunia, Hieronim Spiczyński i inni, którzy pospołu z drukarzami
946 7 | ogromem miejska, rzemieślnicza i techniczna nomenklatura
947 7 | literacka czeska w kancjonałach i psałterzach, tłumaczonych
948 7 | olbrzymim, nieprzebranym zasobem i bogactwem naukowym, kulturalnym
949 7 | bogactwem naukowym, kulturalnym i literackim, - wtargnęły
950 7 | opanowując polski pałac i salon, a wśród mocowań się
951 7 | wymienionych wyżej, Parkoszowica i ks. Stanisława Zaborowskiego,
952 7 | 1690), Szylarski (1770) i inni.~Dopiero jednak ks.
953 7 | miał na oku język łaciński i wedle trudności w nim napotykanych
954 7 | pogardą dla języka ludowego i dla dialektów, oraz pomijał
955 7 | polskie dla części mowy i terminy, którymi do dziś
956 7 | rozróżnienie rodzajów męskiego i nijakiego w narzędniku liczby
957 7 | pojedynczej przymiotników i zaimków, - dobrym chłopcem,
958 7 | zachowane ze względu na prawa i dobro rymu, a w prozie ze
959 7 | względu na możność łatwego i przejrzystego konstruowania
960 7 | wynik olbrzymiej wiedzy i niezmiernej pracowitości,
961 7 | nadzwyczajnej wartości, które dziś i zawsze mogą być przedmiotem
962 7 | nieustannej, zawsze świeżej i pełnej uroku - gramatyka
963 7 | Onufrego Kopczyńskiego i Słownik języka polskiego,
964 7 | jestestwie, jako w materiale i tworzywie pisarskim.~Gdy
965 7 | Linde, układał pracowicie i niewzruszenie kartki Słownika
966 7 | cenzura, wygnanie ze szkół i urzędów, - wreszcie wypędzenie
967 7 | wypędzenie najlepszych obywateli i najświetniejszych pisarzy
968 7 | najświetniejszych pisarzy na obczyznę i w Sybir, miało być odtąd
969 7 | polska pod piórem poetów i prozaików epoki stanisławowskiej.
970 7 | wyniesionej z kraju. Jedno i drugie zjawisko dalekie
971 7 | dalekie było od żywej masy i żywej mowy ludu. Jakże trafnie,
972 7 | wydobytej z morza bytu i niedoli poszarpanego i porozdzielanego
973 7 | bytu i niedoli poszarpanego i porozdzielanego narodu:~"
974 7 | stoją na rodzinnych polach,~I chcąc powitać, lecą w nasze
975 7 | Ludzie, schyleni w nędzach i niedolach,~Cierniowymi się
976 7 | się kłaniają korony,~Idą i szyki witają podróżne,~I
977 7 | i szyki witają podróżne,~I o miecz proszą tak, jak
978 7 | gdy wyrażał szept spisku i zimny ostrożny rachunek
979 7 | organicznej. Wygnany z urzędu i szkoły w dwu dzielnicach,
980 7 | skazany na zeszpecenie i zepsucie przez obce wpływy,
981 7 | ziemi odcinała od narodu i wciągała do swego rewolucyjnego
982 7 | ażeby go wygnać wreszcie i z kościoła. Zaprzaniec polskości,
983 7 | włościański, rusyfikator i działacz moskiewski, po
984 7 | włóczęgą, co to być bez opieki i pomocy, co to być bez ojczyzny.~
985 7 | pisarz, mistyk (a może nieco i mistyfikator) rosyjski,
986 7 | pismach, znanych powszechnie i dokładnie przed wojennymi
987 7 | dokładnie przed wojennymi i socjalnymi przewrotami,
988 7 | państwo carów tak niewątpliwie i oczywiście, - który w obcowaniu
989 7 | obcowaniu towarzyskim z poetami i literatami polskimi, nie
990 7 | prawosławnego ogromu, państwa i ziemi, zapewniał o drżeniu
991 7 | siedziby niegdyś innego tułacza i rzeczywistego mistyka, Adama
992 7(17)| filolog. Seria III. T. I.~
993 8 | czasu na czcze przechwałki i napawanie się pychą. Oto
994 8 | Sztumskiem, w Gdańszczyźnie i za granicą zachodnią,- pobratymiec
995 8 | pobratymiec Czech w Cieszyńskiem i Litwinisko tak stare, a
996 8 | przemoc niemiecka znalazła i nigdy już Moskal nie nastąpi
997 8 | rusycyzmów, cofnąć się wstecz i podejmować słowiańskie nazwy
998 8 | podejmować słowiańskie nazwy i formy, brzmiące w "Bogurodzicy"
999 8 | brzmiące w "Bogurodzicy" i w tych szczątkach, które
1000 8 | zbożną pracą nam odsłonili i wciąż odsłaniają. Nie chodzi
1-500 | 501-1000 | 1001-1403 |