1-500 | 501-1000 | 1001-1351
Rozdzial
501 4 | zjawiska do zjawiska idziemy w głąb dziejów, w dal, dokąd
502 4 | idziemy w głąb dziejów, w dal, dokąd pociąga nas ciekawość
503 4 | się z pasją i wzruszeniem w dzieje i życie wyjarzmionej
504 4 | życie wyjarzmionej ziemi, w życie ludu, w jego obyczaj
505 4 | wyjarzmionej ziemi, w życie ludu, w jego obyczaj tak wieloraki
506 4 | zagonie, nie wy kwitnie w duszy artysty rodzaj nowy,
507 4 | Okazało się przecie, iż w Rosji, tak decydującej o
508 4 | będzie miał jakie znaczenie.~W czasie wojny wszyscy niemal
509 4 | Polska stała się niemodna w poezji, a wszyscy poeci
510 4 | naprawdę - Śląska - przeszło w poezji polskiej bez najmniejszego
511 4 | najmniejszego echa. Inny nam w dniu dzisiejszym snobizm
512 4 | patrzymy i które traktowane są w dziełach artystów, wyczerpują
513 4 | dziełach artystów, wyczerpują w zupełności życie duchowe,
514 4 | nas aż do złożenia życia w ofierze za ich ukształtowanie
515 4 | sztuka polska zaznaczyła w jakimkolwiek odłamie swoim,
516 4 | ziemi Niemiec istotnie, w biały dzień "pluł nam w
517 4 | w biały dzień "pluł nam w twarz". Nie mówię o sztuce
518 4 | wypadków. Dawno, bo jeszcze w roku 1833 znakomicie tę
519 4 | rozwiązał Juliusz Słowacki w przedmowie do "Lambra",
520 4 | narodu i dusza świata leży w tych płonych piaskach i
521 4 | tkwi zaczajona wieść. Ujęte w olbrzymie epos, w kolosalny
522 4 | Ujęte w olbrzymie epos, w kolosalny obraz walk "Lites
523 4 | Ordinemque Cruciferorum", w kronikę Dusburga, w dzieła
524 4 | Cruciferorum", w kronikę Dusburga, w dzieła prześwietne naszych
525 4 | potężnej Polski, gdzie ma się w żelazie maszyn narodzić
526 4 | najbardziej skrzywdzonego, w sedno potęgi, - to dzieło
527 4 | dzieło boskie nie obudziło w artyzmie polskim ani jednego
528 4 | się narodziły, we Francji, w Rosji wchłonęły w siebie
529 4 | Francji, w Rosji wchłonęły w siebie życie polityczne
530 4 | Tamte kierunki są nowymi w istocie kartami literatury
531 4 | dowody rzeczowe snobizmu. W rzeczach sztuki - "nikt
532 5 | końcu drabiny życiowej, w sferze geniuszu następuje
533 5 | bezwzględnym. Wspólność w niemocy, ubóstwo inicjatywy
534 5 | samodzielności, łączność w słabości i niedoli znakomicie
535 5 | samego wypływają źródła 1.~W górach świętokrzyskich,
536 5 | górach świętokrzyskich, w okolicy wsi Jeleniowa istnieje
537 5 | Jeleniowa istnieje naturalne w ziemi zagłębienie, rodzaj
538 5 | miechami i kowadłami. Wykuwali w tym miejscu koziki z żelaznym
539 5 | żelaznym ostrzem, osadzonym w trzonku z jałowcowego pręta,
540 5 | jałowcowego pręta, zaopatrzonym w rowek na ostrze nożyka,
541 5 | rowek na ostrze nożyka, oraz w nacięcia zabarwione na czerwono
542 5 | cyganków". Zdaje się, iż w kształcie zacięć, rowków,
543 5 | kształcie zacięć, rowków, w barwie ozdób cyganka mamy
544 5 | znajdujący zatwierdzenie w powszechnym upodobaniu.~
545 5 | wymyślone przez wyspiarzy w każdym poszczególnym wypadku
546 5 | poszczególnym wypadku dowolnie, lecz w głównej mierze są naśladownictwem
547 5 | pewnego kryterium piękności. W akcie tym tkwi pewien hieratyzm -
548 5 | ozdoby, jak na przykład w Afryce, gdzie długa blizna
549 5 | oznaczać, że dowiódł męstwa w bitwie". Dopiero pochodnym
550 5 | i zmusza ją do wykonania w sposób wskazany. Rysunki
551 5 | rodu. Nie chodzi tam, jak w figurach, widniejących na
552 5 | wzorem, uwidoczniającym się w zdobnictwie ludów pierwotnych
553 5 | niezmierną, olbrzymią zmianę w trybie życia: przejścia
554 5 | zjawisko, iż Egipcjanie w swej nieznajomości perspektywy
555 5 | perspektywy linii i przestrzeni, w taki sam sposób usiłowali
556 5 | osób, jak dalecy od nich w czasie i przestrzeni rysownicy
557 5 | wprawność, zręczność ręki, w ciągłej walce osiągnięta,
558 5 | jest nieustającym wysiłkiem w czasie przygotowania narzędzi
559 5 | rzemiosło myśliwskie ćwiczy w ciągu długiego czasu zdolność
560 5 | przeniesionej za pomocą obrazka w czasie i przestrzeni, -
561 5 | poezja pierwotna posiada w najdawniejszych swoich objawach
562 5 | nad nieprzyjacielem" 4. W poezji pierwotnej najbardziej
563 5 | okrutne, niemałą również grają w niej rolę. Forma pieśni
564 5 | i pocieszenia, wkładając w swą własną melodię własne
565 5 | swe słowa, nieistniejące w języku. Dziecko szczęśliwe,
566 5 | rebionków sztuka szła w swą nieskończoną, "długą"
567 5 | Przybierała najrozmaitsze kształty w ręku Azteków, Japończyków,
568 5 | Maurów, i narodów Europy w średniowieczu. Kostniała
569 5 | średniowieczu. Kostniała w głuchym naśladownictwie
570 5 | głuchym naśladownictwie w kształty hieratyczne perskie,
571 5 | romańskie i wyrywała się na nowo w kształty gotyckie, barokowe
572 5 | etruskich do postaci Medyceuszów w ich kaplicy grobowej. Od
573 5 | słowa, gdzie akcja zawarta w samym dialogu uwydatnia
574 5 | tak, jakoby, nieodzowną.~W świecie polskim - od zaginionych
575 5 | przyszłość splatają się w przedziwną jedność widzenia
576 5 | widzenia całości naszego rodu. W zakresie zażywania rymu,
577 5 | najwyższe szczyty doskonałości w utworach, zarówno mistrzów
578 5 | nie znikła, lecz tu i tam, w ekstazie, w jasnowidzeniu
579 5 | lecz tu i tam, w ekstazie, w jasnowidzeniu zasłyszana,
580 5 | lecz porwany razem z nim w niebiosa, otrzymuje naturę
581 5 | gdyż zdołał wyrazić to w słowie:~..."Skoro pociągnie
582 5 | który kochał, stęskniony w dalekiej ziemi i w dale-kim
583 5 | stęskniony w dalekiej ziemi i w dale-kim mieście za ulubioną
584 5 | i z radością słucha, jak w przepychu słów strzela z
585 5 | olbrzymiego słońca,~Uciekł w niebo i drzwi chmur zatrzasnął
586 5 | to znajdujemy dowód w samym obrazie, iż jest on
587 5 | wchłonięty jest przez wizjonera w jej całości, w jej grozie,
588 5 | wizjonera w jej całości, w jej grozie, pięknie, wraz
589 5 | wszystkimi dźwiękami, które się w niej rozlegają. Onomatopeja
590 5 | najwznioślejsza może, jaka jest w poezji wszechświata, stworzona
591 5 | bezwiednie, sama przez się, w natchnieniu.~Inny jasnowidz,
592 5 | dnia zwycięstwa, - lecz w skrócie niewysłowionej potęgi
593 5 | wszystkiej wolności, zamkniętą w duszach:~"Czemu, cieniu,
594 5 | Matisse pracowicie kopiował w muzeum Luwru i wykonywał
595 5 | wykonania własnego skoku w twórczość. Naturalnym staje
596 5 | Tycjana i, jak futuryści w drugim paragrafie swego
597 5 | jedyną prawdą artystyczną i w lot zostaje pochwycona przez
598 5 | plagiatorów bez talentu". W najrozmaitszych stronach
599 5 | najrozmaitszych stronach świata, w krajach najodleglejszych
600 5 | z tego zaklepanego koła w inną zgoła stronę. Zapragnęli,
601 5 | dojrzałości, zawierającej już w sobie znaczną sumę osiągniętych,
602 5 | jest to odmiana człowieka, w której do starości żyje
603 5 | trudniejszy ma przebieg.~W olbrzymim muzeum etnologicznym
604 5 | olbrzymim muzeum etnologicznym w Rzymie - "Museo Kircheriano" -
605 5 | Kircheriano" - można się w istocie zanurzyć w świat "
606 5 | można się w istocie zanurzyć w świat "dzikich", można go
607 5 | przyswoić sobie nie zdołał. W muzeum etnologicznym w Berlinie
608 5 | W muzeum etnologicznym w Berlinie znaj-dują się drzwi,
609 5 | wywołać. Lecz czy tak jest w istocie? Któż wie, czy jego
610 5 | postaci nie były rzeźbione w celu obudzenia uczuć religijnych,
611 5 | Taniec murzyński zapanował w salonach świata burżuazyjnego.
612 5 | Pod względem formy samej w sobie sztuka murzynów służy
613 5 | przedstawić boga Bachusa w postaci pijanicy i zwierzęco
614 5 | prawdomównego i bezwzględnego w sądzie i podobne wywołała
615 5 | kulturalnych i religijnych w sprawie zapładniania jednych
616 5 | arcydzieła, jedne z największych w dziejach ludzkiego artyzmu.
617 5 | Doskonałe wnaśladowanie się w T. Lenartowicza, na przykład
618 5 | sprawiło, iż ten poeta nie jest w modzie, nie jest wzdłuż
619 5 | należy do żadnej "szkoły" w literaturze polskiej. Tkwił,
620 5 | polskiej. Tkwił, oczywiście, w pewnej grupie rówieśników
621 5 | Przez zagony, przez pole"...~W istocie - najprzód pod nogą
622 5 | nogą są "zagony", a dalej, w przestrzeni przed oczyma,
623 5 | Idzie "pacholę",-szara w łachmanach stwora, nie wiadomo
624 5 | gdy się wszystko skryło w osiedlach, "to" idzie i
625 5 | przemówił, - "ozwie się w ty słowy"... To nie są miejskie,
626 5 | te słowa", ani brzmiące w Święto-krzyskim kazaniu
627 5 | bezlitość, zaciekłość przyrody w jednym jedynym dźwięku,-
628 5 | ani nawet nie boże. Ale w słowie pacholęcia odpowiadają
629 5 | jałowej, gdzie człowiek w walce, w pracy, w trosce, -
630 5 | gdzie człowiek w walce, w pracy, w trosce, - brat
631 5 | człowiek w walce, w pracy, w trosce, - brat bratu, siostra
632 5 | rozwiązanie, jedynie istniejące w tym życiu, nie znającym
633 5 | znającym odmiany:-~"Aż raz w nocy niedzielnej, ~Przy
634 5 | chłopi. Siekące akcenty, w węzeł wspomnieniowy związane,
635 5 | wspomnieniowy związane, skupione w jeden obraz, jak gdyby świstem
636 5 | przedmiot, rzucający się w oczy, który w tych polach
637 5 | rzucający się w oczy, który w tych polach widać, - to
638 5 | legowiska, - o które ludzie w walce dzikiej na śmierć
639 5 | wszystkich religii zawarta jest w tym najcudniejszym polskim
640 5 | skutków różnic, na nowo łączy w jedno, i samo tylko ludzkie
641 5 | samo tylko ludzkie serce w nich odsłania.~Teofil Lenartowicz
642 5 | którzy przecie rośniemy w dumę i nadymamy się, niczym
643 5 | nadymamy się, niczym Malvolio w "Wieczorze Trzech Króli",
644 5 | kapitalny, - to przechodzi w krainę niepamięci bez wrażenia.
645 5 | życia zanikającej, schnącej w oczach, ginącej. Dla tych
646 5 | dworu, wśród starej służby, w rozmowach i głębokich przyjaźniach
647 5 | Frankami, czy Wawrzkami, w ponocnych harcach tajemnych
648 5 | stoi gdzieś z boku, czy w kącie, nie należy do żadnej
649 5 | opisów, rzucanych tu i tam w utworach tego poety, jak
650 5 | felietonistów, zwanych krytykami w stołecznym mieście Warszawie,
651 5 | prawdziwej oryginalności w artyzmie polskim, nie może
652 5 | pracownik, który niedawno stanął w szeregu, a już z niego ustąpił, -
653 5 | fenomenalność duszy pisarza w piśmie jedynie się uzewnętrznia.
654 5 | mieszać świętości z brudem. W nim ciągle żyło święte dziecko.
655 5 | wciąż pierwotny i taki sam w uniesieniu. Gdy z panem
656 5 | wieku, spoglądali sobie w oczy, uśmiechali się radośnie
657 5 | Włodzio właściwie pierwszy raz w życiu nie do Włoch, lecz "
658 5 | Włoch, lecz "do Pestum", w Wenecji wysiadł w głuchą
659 5 | Pestum", w Wenecji wysiadł w głuchą noc i podczas burzy
660 5 | biegł ku brzegowi, wskoczył w łódź i zginął mi z oczu,
661 5 | zobaczyć pana Stanisława w Lowranie". Nie było w tym
662 5 | Stanisława w Lowranie". Nie było w tym wzajemnym umiłowaniu
663 5 | kształtował swe pomysły w La Ruche w Paryżu, w takiej
664 5 | kształtował swe pomysły w La Ruche w Paryżu, w takiej samotności
665 5 | pomysły w La Ruche w Paryżu, w takiej samotności i biedzie,
666 5 | i państwa bytu, jakiego w tym to szpitalu, jakoby
667 5 | i siedząc któregoś dnia w Luwrze przed posągiem Samotrackiej
668 5 | skomponował wiersz ogłoszony w "Krytyce".~Nie należał jeszcze
669 5 | sposobem Nike mogła ucałować go w usta, nie posiadając głowy?
670 5 | jego jedynego pocałowała w usta. Ten tylko wiersz napisał,
671 5 | tylko wiersz napisał, a całe w nim życie. Jedyna spowiedź,
672 5 | poszedł do legionu. Był w kilkunastu bitwach. Chwalił
673 5 | omijają go bagnety. Lecz w ostatniej z rzędu bitwie
674 5 | bitwie na Wołyniu, kędyś w rowach strzeleckich, mężnie
675 5 | niewiadomo wcale, gdzie jest w wołyńskiej ziemi jego mogiła.
676 5 | Samotracka Nike ucałowała go w usta.~Wydaje mi się, iż
677 5 | człowiekowi całkowitemu w swej cnocie, najmężniejszemu
678 5 | szlachetnych. Gdyby to było w mojej mocy, nazwałbym bez
679 6 | ROZDZIAŁ 6]~Jeżeli w jakiej sferze artystycznej
680 6 | święci tryumf najwyższy, - to w teatrze, oraz w tej atmosferze,
681 6 | najwyższy, - to w teatrze, oraz w tej atmosferze, która teatr
682 6 | która teatr otacza. Wszystko w tej krainie jest snobistycznym
683 6 | samym czystym snobizmem w stanie zgęszczonym, i to
684 6 | taki panuje nade wszystko w Warszawie, która od niepamiętnych
685 6 | recenzentów". Gdy się jest w którymkolwiek teatrze podczas "
686 6 | szczęście oglądania twarzą w twarz i własnymi oczyma
687 6 | komediopisarzy, - owych korepetytorów w zakresie piękna i smaku,
688 6 | niedowarzoną, niekulturalną i w ogóle ciemną publiczność.
689 6 | warszawskich, trwa wciąż jeszcze w stanie czynnego, lub biernego
690 6 | autorem sztuki wystawianej w teatrze nie jest przypadkiem
691 6 | Bliziński, - utopione są w jednym żywiole, w sumie
692 6 | utopione są w jednym żywiole, w sumie tak zwanych "praw
693 6 | eksperci teatralnego interesu w pełni posiadają. Poza kilkoma
694 6 | dostroić, dociągnąć i wejść w chomąto, o ile chce być
695 6 | być pasowanym na pegaza w dobrym stylu. Opanowani
696 6 | reżyserowie, kierownicy i wszystek w ogóle świat w teatrze miarodajny,
697 6 | i wszystek w ogóle świat w teatrze miarodajny, mówi
698 6 | łatwością owe mniemane szranki, w których jedynie twórczość
699 6 | Pawlikowski, latami trzymał w biurku "Warszawiankę" Wyspiańskiego,
700 6 | koniec wszelkiej twórczości w zakresie tragedii i dramatu.
701 6 | Słowackiego i Wyspiańskiego w świecie dyrektorów, inscenizatorów,
702 6 | zrealizowana być nie może w sposób im wiadomy, a to
703 6 | warszawskiej publiczności, która w ordynarny sposób, jak osioł
704 6 | Wyspiańskiego możliwie dobrze w naszych warunkach, na przykład, "
705 6 | Wenedę" i "Beatrix Cenci" w Krakowie, oraz w sposób
706 6 | Cenci" w Krakowie, oraz w sposób świetny "Wesele"
707 6 | sposób świetny "Wesele" w Krakowie i w Łodzi za dyrekcji
708 6 | świetny "Wesele" w Krakowie i w Łodzi za dyrekcji Aleksandra
709 6 | arcywiersza - niepodobna wytrzymać w teatrze. Gdy się na scenie
710 6 | poematu nie słyszy, - dialogi, w których zatraca się piękno
711 6 | tłumu widzów, a wyświecające w długich i mądrze ściągniętych
712 6 | scenach wielkomiejskich w Polsce utwory wielkiej poezji,
713 6 | wielkiej poezji, wystawione w sposób godny najwyższej
714 6 | przykład, wystawienie "Hamleta" w Teatrze Polskim, pod względem
715 6 | poklasku prace aktorskie w "Reducie", aczkolwiek zwichnięte
716 6 | aczkolwiek zwichnięte w swym biegu przez uleganie
717 6 | ale po godzinie jedenastej w nocy, jako pewnego rodzaju
718 6 | zgorszeniu i przerażeniu widza, w trójkąt i paprząc je srodze
719 6 | wystrzelające, są jednak w twórczości dramatycznej
720 6 | posiądziemy teatr francuski w Warszawie, jak za czasów
721 6 | narodowo żywiołów, idzie w tym miejscu, lecz o tak
722 6 | sprawą zajmowałem się pilnie w ciągu znacznego przeciągu
723 6 | przeciągu czasu i zdobyłem w tej dziedzinie niejakie
724 6 | Dziadów" część trzecią (w Nałęczowie pod Lublinem),
725 6 | artystę rzeźbiarza G., - w szopie na polu, przeznaczonej
726 6 | szopie na polu, przeznaczonej w normalnym porządku rzeczy
727 6 | na skład kartofli, grało w sposób niezrównany, wywierający
728 6 | a żandarmi, kryjący się w sąsiednich parowach i obserwujący
729 6 | tych scen arcydzieła poety w ciemnej jamie o nagim, gliną
730 6 | przekonania, iż sam nurzam się w snobizmie, propagując wystawienie
731 6 | klasy pierwszej wkładał w głowę kurs klasy ósmej.
732 6 | prawdzie - niema co grać w tego rodzaju teatrach. "
733 6 | sprawę teatru ludowego? Grać w miastach sztuki kasowe,
734 6 | najlepszych, wystawiać je w sposób należyty - i spokój.
735 6 | miejsc szczególnych, mających w każdej okolicy swe dzieje
736 6 | dzieje własne, żyjące zawsze w ustach ludu. Każda w Polsce
737 6 | zawsze w ustach ludu. Każda w Polsce ruina ma swą baśń,
738 6 | swą baśń, zniekształconą w sennym przepomnieniu. Ileż
739 6 | niedokładnego spisu miejscowości, w których obszarze dziwne
740 6 | naszą niewymownie uderzały w dzieciństwie, dodać spis
741 6 | śladów minionej przeszłości w innych dzielnicach, to otrzymamy
742 6 | Dygasiński, - inne znaleźć można w rocznikach "Wisły" 1 - Ale
743 6 | opływających całą ziemię i żyjących w naszym przeistoczeniu wioskowym,
744 6 | tysiąca i jednej nocy. Sam w dzieciństwie słyszałem baśń
745 6 | przekształconą, gdyż rzecz dzieje się w Kielcach, mieszkaniu króla.
746 6 | którakolwiek z ogłoszonych w "Gryfie" organie młodo-kaszubskim,
747 6 | jeńców, - ileż te zawierają w sobie poezji! Katedra w
748 6 | w sobie poezji! Katedra w Chełmie, jakby na rozkaz
749 6 | baśnie leśne o zbójach, a w ziemi krakowskiej, śląskiej
750 6 | być swego czasu we Fiesole w tamecznym starorzymskim
751 6 | zagadnienie teatru ludowego w Polsce "Bachantki" Eurypidesa,
752 6 | wielkiego tragika i ujęta w ramy starogreckiej sceny.
753 6 | sceny. Tak samo u nas można w porze letniej bez budynku
754 6 | bez budynku teatralnego w polu, pod górą, gdzie miejsce
755 6 | nasze baśnie i podania, Jak w starogreckim teatrze możliwość
756 6 | teatrze możliwość ujęcia w jedno skomplikowanej treści
757 6 | królewskiego na scenie, tak samo w inscenizacji którejkolwiek
758 6 | uwidoczniona i zmieścić się w tym samym widowisku. Zamek
759 6 | Zamek na nowo ożyje, gdy w czasie przedstawienia będą
760 6 | mogły mieć kształt inny. W tych to opłotkach mogą się
761 6 | legendy, jej treść, rozmaita w czasie i przestrzeni, podczas
762 6 | odgrywać swe własne dzieło. W ten sposób z naszych wiejskich
763 6 | lecz podobne przedstawienie w Szwajcarii, w Rapperswilu.
764 6 | przedstawienie w Szwajcarii, w Rapperswilu. Miejscowy lekarz
765 6 | Habsburgami, siedzącymi w zamczysku rapperswilskim,
766 6 | zwyczajnym podwyższeniu z desek w rynku miejskim, a widzami
767 6 | Gallen. Gdy związkowcy w strojach historycznych,
768 6 | strojach historycznych, w przyłbicach, z rogami krowimi
769 6 | demona sztuki i przeniesiona w odległe wieki. Ziszczała
770 6 | odległe wieki. Ziszczała się w oczach jedność czasu, ginęło
771 6 | rzemieślników i robotników w pasji teatralnej.~Zespół
772 6 | miarodajnej, bo aktorskiej. W piśmie p. t. "Teatr Ludowy" (
773 6 | Teatr Ludowy" (z r. 1922) w artykułach pp. W. Budzyńskiego
774 6 | 1922) w artykułach pp. W. Budzyńskiego i Witolda
775 6 | Jest to już pierwszy krok w kierunku realizacji tej
776 6 | nieobliczalnie doniosłe następstwa w dziele wdrożenia w prosty
777 6 | następstwa w dziele wdrożenia w prosty naród polski sprawy
778 7 | umiało i zapragnęło oświaty w duchu narodowym, literatura,
779 7 | literatura, tworzona niegdyś w kole szlacheckim, w czasie
780 7 | niegdyś w kole szlacheckim, w czasie niewoli, a nawet
781 7 | droga. Podnosiłem to już w pisemku p. t. "Projekt Akademii
782 7 | doświadczeniu, zebranym osobiście w czytelniach ludowych "Towarzystwa
783 7 | Szkoły Ludowej" i innych, iż w czytelniach tych świecą
784 7 | związanych, układane było w końcu wojny, w chaosie spraw
785 7 | układane było w końcu wojny, w chaosie spraw olbrzymiego
786 7 | zaczyna zapuszczać pług parowy w nowizny i ugory starego
787 7 | językiem małym, skąpym w stosunku do ogromu mowy
788 7 | cedzoną przez zęby". Lud w niepomiernej swej masie
789 7 | oczywiście, i gdzie indziej, w społeczeństwach na miejscu
790 7 | polsku, - rzucają swe książki w jakiś tłum, mówiący po polsku,
791 7 | Mało zrozumiale nie tylko w ustach Kaszuby, Mazura Pruskiego,
792 7 | na Spiszu, na Śląsku i w Tatrach, ale odmiennie i
793 7 | odmiennie i niepodobnie w kieleckiem, na Mazowszu,
794 7 | kieleckiem, na Mazowszu, w lubelskiem i płockiem. Są
795 7 | Ale jeśli rozejrzeć się w "Mapie dialektów polskich",
796 7 | Mazowsze, głęboko sięga w Śląsk, obejmuje piotrkowskie,
797 7 | krakowskie, zapuszcza się w Orawę, Tatry, Spisz i zatrzymuje
798 7 | Szłońce gorońce piece w szamo coło". O parę kilometrów
799 7 | się pod "Matku Bosku" i ma w swej gwarze mnóstwo wyrazów
800 7 | kawałów, właśnie niby to w gwarze, zwłaszcza w czasach
801 7 | niby to w gwarze, zwłaszcza w czasach przedwyborczych.
802 7 | miejska i literacka "poprawną" w istocie swej, tylko pierwsza
803 7 | stolica Polski powstała była w prawieku w Warszawie, lub
804 7 | powstała była w prawieku w Warszawie, lub w Płocku,
805 7 | prawieku w Warszawie, lub w Płocku, to dziś pisalibyśmy "
806 7 | Dygasińskiego, - który miał w uchu jedną z najczystszych
807 7 | lasów i pól, - streściło się w dziełach jedynych w swoim
808 7 | się w dziełach jedynych w swoim rodzaju, nienaśladowanych
809 7 | koniec czteroletniego pobytu w Szwajcarii, "cnić" mi się
810 7 | i gwar jego życia miałem w uchu, a żywe bytowanie plemienne
811 7 | żywe bytowanie plemienne w samej jego istocie miałem
812 7 | samej jego istocie miałem w duszy. Nie wiem, jakiej
813 7 | naturalistą, werystą, zolistą, czy w ogóle należał do jakiej
814 7 | najwyższych do najniższych w społeczeństwie. Każdy dziad
815 7 | a nawet, że można pisać w jakiejkolwiek, wybranej
816 7 | jakiejkolwiek, wybranej gwarze. W mowie Kaszubów, po utworach
817 7 | akcent ruchomy i uwydatniając w swych utworach rozmaite
818 7 | jednak o pisma, podawane w jakiejkolwiek gwarze. Chodzi
819 7 | wielkopolska. Był on, zapewne, w zaraniu lat językiem księcia
820 7 | Bolesława, gdy siedzieli w Gnieźnie, starej stolicy.
821 7 | gdy wielki wojennik szedł w walce nieustannej od morza
822 7 | od morza po Tatry, spadał w niskie Morawy, pustoszył
823 7 | otoczeniem panującego i stał się w nowej stolicy językiem dworu,
824 7 | pomimo, iż lud prosty w tej stronie nieco inaczej,
825 7 | początku XII wieku z dzisiejszą w głównych, stanowczych rysach
826 7 | korzenie a potem więc on wlezie w durę ciasną a tako więc
827 7 | nieprzyjaciela, wyżej stojącego w tej sprawie pod względem
828 7 | jak Bolesława Śmiałego w Kijowie, - spokrewnianie
829 7 | przejście - tie, die, rie w cie, dzie, rze. Z tych to
830 7 | szypułka, czyli pęd roślinny w źdźble zboża, - wiodro (
831 7 | Czy te wyrazy istniały w samej mowie polskiej, czy
832 7 | zostały z obczyzny wschodniej? W dzisiejszym języku ludowym,
833 7 | słychać z nich niektóre. W zapadłych kątach, jak góry
834 7 | co przechowało się nawet w nazwisku rodowym Trzetrzewiński.
835 7 | czasu tym samym, zwłaszcza w okolicach małopolskich,
836 7 | Guerardus, Żórawek) który żył w drugiej połowie dziesiątego
837 7 | dziesiątego wieku (zmarł w r. 1020), pochodzący z Polski6 -
838 7 | Czchowem zapuszczał się w polskie puszcze, docierał
839 7 | dzisiejszego Opatowa, - a nawet w tym miejscu i w tym czasie
840 7 | a nawet w tym miejscu i w tym czasie jakaś świątynia
841 7 | róża z pomiędzy cierni". W tych stronach już od końca
842 7 | łacińskiego, zapuszczało się w te knieje, nauczało lud,
843 7 | wiekiem dwunastym dokonały się w języku polskim wszelkie
844 7 | brzmi jeszcze najwyraźniej w północnej kaszubszczyźnie.
845 7 | dziwnym sposobem ocalał w pożarach, rabunkach, kradzieżach
846 7 | dokonywanym przez barbarzyńców, - w oprawie księgi, pochodzącej
847 7 | całym bibliotecznym skarbem w roku 1831 do Petersburga.
848 7 | wieku8 "Czechizmów wcale w nim niema, a formy językowe
849 7 | brzmiała ówczesna mowa polska:~"W świętem pisani cztworakim
850 7 | obleniają; leżący są, jiż się w grzese kochają; śpiący są,
851 7 | kochają; śpiący są, jiż w grzesech za-zapieklają;
852 7 | za-zapieklają; umarli są, jiż w miłości bożej rozpaczają.
853 7 | miła zbawienie i idźcie w wielikie Syna bożego przyjaźni".~
854 7 | polskiej mowy, ujawniającej się w Kazaniach świętokrzyskich
855 7 | jest tym cenniejszy, iż w tym samym właśnie okresie
856 7 | samym właśnie okresie czasu, w wieku XIII-ym, nadciągnął
857 7 | jego istnienia widnieją w naszym własnym języku. Istnieje
858 7 | podścienie), - i t. d. Natomiast w kamienicy miejskiej słowiańską,
859 7 | niemiecka, wytworzywszy w miastach i miasteczkach
860 7 | gruntownemu spolszczeniu, zarówno w miastach, jak miasteczkach.
861 7 | jak miasteczkach. Dziś w małopolskich mieścinach
862 7 | niemal lat istnienia Rzplitej w wieku XVIII-ym miało w wielu
863 7 | Rzplitej w wieku XVIII-ym miało w wielu z tych mieścin siłę
864 7 | ogłosiłem był swego czasu w Wiśle. Okrucieństwo procedury,
865 7 | wyroków uwidocznione jest w tych "wyrokach" przy samym
866 7 | nasycając nimi próżnię w mowie cechów, rzemiosł,
867 7 | czeski, - objawił się również w trzynastym wieku. Wcześniej
868 7 | stulecie zasobni od nas w utwory pisma i kultury,
869 7 | nauczyciele i wyrocznie w sprawach słownej elegancji.
870 7 | się czeszczyzną zwłaszcza w dziale kościelnym, w przekładach
871 7 | zwłaszcza w dziale kościelnym, w przekładach Pisma Świętego,
872 7 | przekładach Pisma Świętego, w pieśniach nabożnych i kancjonałach.
873 7 | kancjonałach. Około roku 1280 w Sączu powstaje Psałterz,
874 7 | pisany dla Kingi, która, w dzieciństwie swym z Węgier
875 7 | rękopis znajduje się w bibliotece klasztoru kanoników
876 7 | kanoników lateraneńskich w St. Florian w Austrii Wyższej
877 7 | lateraneńskich w St. Florian w Austrii Wyższej pod Linzem), - "
878 7 | rękopisu książąt Czartoryskich (w opracowaniu Stanisława Słońskiego),
879 7 | przekładu psałterza powstały w Krakowie w drugiej połowie
880 7 | psałterza powstały w Krakowie w drugiej połowie XV wieku.
881 7 | współzawodnik Jana Seklucjana w dziele tłumaczenia Pisma
882 7 | Stanisława Murzynowskiego, - w replice, którą ks. Ignacy
883 7 | Ignacy Warmiński znalazł w Archiwum Państwowym w Królewcu,
884 7 | znalazł w Archiwum Państwowym w Królewcu, tak charakteryzuje
885 7 | adoramus, glorificamus".14~W zaginionym kancjonale Przeworszczyka
886 7 | wtrąconymi słowami polskimi. W pieśniach nabożnych, przekładach
887 7 | przekładach Pisma Świętego i w całym dziale kościelnym
888 7 | jako wyraz kultury wyższej. W pismach świeckich mniej
889 7 | Na dworze królewskim i w sferach dworskich "szczebietliwy",
890 7 | spełniał rolę, jaką dziś w ustach arystokracji spełnia
891 7 | czechizmami pstrzyli. To też w wieku XVI, jak stwierdza
892 7 | wcześniej, lecz teraz występują w całej jaskrawości".~Pisarze
893 7 | świata, na co narzeka Rej w "Zwierciadle", mówiąc: "
894 7 | krainy, - jako wart środkowy w rzece gwar samoistnych.
895 7 | południowym Śląsku.~Lecz w tymże czasie, wraz ze wzrostem
896 7 | latine". Poeci osiągnęli w łacinie wysoki stopień doskonałości:
897 7 | i wszelkich, jakie tylko w świecie polskim być mogły,
898 7 | kończąc na poddawaniu się w piśmie najlepszych autorów
899 7 | się, skoczył na bok i wóz w rów obalił, a pasażerka
900 7 | za pokoleniami uczyły się w szkole, którą można by nazwać
901 7 | ubiorów, konnej jazdy, w szermierce, w muzyce, wreszcie
902 7 | konnej jazdy, w szermierce, w muzyce, wreszcie w poezji, -
903 7 | szermierce, w muzyce, wreszcie w poezji, - następnie francuski
904 7 | ruskich.~Przed ukazaniem się w druku "Ogródka dusznego",
905 7 | pisarza Biernata z Lublina w r. 1512, - pierwszej książki
906 7 | dźwięków mowy polskiej, więc w ciągu wieków poprzedzających
907 7 | wyrażając głoski nieistniejące w łacinie przez głoski mniej
908 7 | uchu i sercu. Wielekroć w tych dawnych czasach usiłowano
909 7 | usiłowano ująć pismo polskie w jakieś przepisy gramatyczne.
910 7 | wyraźnie zaznacza i to w dwu miejscach16, że się
911 7 | że tak zwane "mazurzenie" w języku literackim wtedy (
912 7 | rozpowszechnione było bardziej, niż w czasach późniejszych", Widać
913 7 | przyszła moda literacka czeska w kancjonałach i psałterzach,
914 7 | języka - Mikołaj Volkmar w Gdańsku (4594 r.), spolszczony
915 7 | francuz Piotr Stojeński w Krakowie (1568), Kazimierz
916 7 | łaciński i wedle trudności w nim napotykanych dzielił
917 7 | zwracał uwagi na język "w starych książkach" zawarty,
918 7 | języki słowiańskie, - ujął w zasady mowę polską. Nie
919 7 | polską. Nie mogąc wdawać się w ocenę pracy ks. Onufrego
920 7 | rodzajów męskiego i nijakiego w narzędniku liczby pojedynczej
921 7 | Rozróżnienie to, istniejące w gwarach tak dobitnie, iż
922 7 | polowaniu z panem Jasieńskim", - w poezji musi być zachowane
923 7 | na prawa i dobro rymu, a w prozie ze względu na możność
924 7 | prowadzące do poznania się w swym jestestwie, jako w
925 7 | w swym jestestwie, jako w materiale i tworzywie pisarskim.~
926 7 | Gdy armaty Prusaków biły w umocnienia Kościuszki, wzniesione
927 7 | stanowiły na zewnątrz, zawartego w Słowniku Lindego, ojczyzna
928 7 | najświetniejszych pisarzy na obczyznę i w Sybir, miało być odtąd losem
929 7 | emigracyjne Juliusz Słowacki w bezcennej perle, wydobytej
930 7 | polach,~I chcąc powitać, lecą w nasze strony, -~Ludzie,
931 7 | strony, -~Ludzie, schyleni w nędzach i niedolach,~Cierniowymi
932 7 | wyrazem pobrzęku łańcuchów w ciężkich robotach sybirskich,
933 7 | Wygnany z urzędu i szkoły w dwu dzielnicach, skazany
934 7 | przez obce wpływy, zawisł w powietrzu, jako mowa warstw
935 7 | naród przysięgi wierności w kościołach polskich w języku
936 7 | wierności w kościołach polskich w języku rosyjskim. Gdy zaś
937 7 | językiem kucharek". Chybił w istocie sprawy, chybił w
938 7 | w istocie sprawy, chybił w usiłowaniu zniewagi, a nade
939 7 | zniewagi, a nade wszystko w złą dla siebie godzinę rzucił
940 7 | uwięzionemu z racji włamania w Paryżu, drugi syn, brat
941 7 | rosyjski, Dymitr Mereżkowskij, w którego świetnych pismach,
942 7 | niewątpliwie i oczywiście, - który w obcowaniu towarzyskim z
943 7 | Co więcej - wdrapał się w Paryżu na wysokie pięterko
944 7 | po tamtych schodach, iż w tej jego wędrówce, w tym
945 7 | iż w tej jego wędrówce, w tym tak dziwnym wydarzeniu,
946 8 | powstańczą krwią, - na Mazurach, w Malborskiem, Sztumskiem,
947 8 | Malborskiem, Sztumskiem, w Gdańszczyźnie i za granicą
948 8 | zachodnią,- pobratymiec Czech w Cieszyńskiem i Litwinisko
949 8 | nazwy i formy, brzmiące w "Bogurodzicy" i w tych szczątkach,
950 8 | brzmiące w "Bogurodzicy" i w tych szczątkach, które uczeni
951 8 | nieznane Lindemu, mieć w zasobie języka i używać
952 8 | zasobie języka i używać ich w dziełach naukowych i literackich,
953 8 | poczty przez Austriaków w "Zachodniej Galicji", grasujący
954 8 | grasujący wciąż jeszcze w Kielcach bryftrygier (listonosz),
955 8 | germanizmów na Pomorzu, w Poznańskiem i na Śląsku.
956 8 | Śląsku. Mają one swe miejsce w dziejach języka. Lecz jeśli
957 8 | kierowników państwowego gimnazjum w Lublinie, gdzie dla chleba
958 8 | kraju można zbierać słowa w biały dzień, jak żyto na
959 8 | widać było "prąd", dążący w kierunku ludo-znawstwa i
960 8 | pracowity pająk, mający w sobie swą własną, wewnętrzną
961 8 | Prof. Kazimierza Nitscha w t. VIII. "Rocznika Slawistycznego"2,
962 8(1) | pomorskiego, czyli kaszubskiego, w Krakowie 1893-4, przez Stefana
963 8 | Prof. Nitsch przedstawił w tej pracy rezultat swych
964 8 | dokąd zabrnął, - przedstawia w tablicy graficznej materiał
965 8 | zbadać, jak dany przedmiot w danym miejscu nazywają -
966 8 | demarkacyjnej. Pomagała mu w tej pracy - wojna, a raczej
967 8 | kwestionariusz, ogłoszony w tej materii. Językoznawca
968 8 | wielki słownik narodowy w taki sposób zbiorowo prowadzi.
969 8 | tak oto dany przedmiot, w kwestionariuszu wymieniony,
970 8 | tak dalece pilna, ażeby ją w sposób zbiorowy i masowy
971 8 | przeważnie na okrainach. W środku kraju polskiego wpływ
972 8 | Niepodległość Polski przyniosła w tej dziedzinie "niebezpieczeństwo"
973 8 | i niższe, mowę narodową w sądzie, urzędach, wojsku
974 8 | Gdy wprowadzona zostanie w życie reforma rolna, powstanie
975 8 | głębokie przyćmienie gwary. Tak w oczach naszych, w oczach
976 8 | gwary. Tak w oczach naszych, w oczach jednego pokolenia,
977 8 | stopniała gwara kaszubska w objęciach kulturalnej niemczyzny,
978 8 | do reszty wytrzebi gwarę. W szkołach kaszubskich dzieci
979 8 | terminologii fachowej niemieckiej, w najrozmaitszych dziedzinach
980 8 | możność zapoznać się z nimi, w przeważnej mierze składają
981 8 | trafnie i pomysłowo, nawet w zgodzie z językiem, ale
982 8 | nowotworami, nieistniejącymi w mowie polskiej. Dobrze jeszcze,
983 8 | z niczego,- na przykład w budownictwie, ciesielstwie,
984 8 | stolarstwie,- istnieje od wieków w mowie ludowej, lecz, wskutek
985 8 | lecz, wskutek swego ukrycia w mroku życia jest nam nieznana.
986 8 | Już ta cząstka wyrazów w geografii prof. K. Nitscha,
987 8 | Nitscha, którą ogłosił w "Roczniku Slawistycznym",
988 8 | który przez wieki istniał w dialekcie, gdy nowy wyraz,
989 8 | neologizm, wtłoczony zostanie w pamięć ucznia szkoły technicznej?
990 8 | przedstwiała by się ta sprawa w ten sposób, by człowiek,
991 8 | odpowiedni, najłatwiej wpadał w ucho, najpiękniej brzmiał
992 8 | najobszerniejsze terytorium obejmował w żywej, gorącej mowie.~Ażeby
993 8 | poszczególnych części wozu w każdej okolicy i ta jedna
994 8 | wozu oprze o dane, zawarte w zbiorze p. t. "Rationes
995 8 | regum Poloniae", wydanym w Krakowie w r. 1896 przez
996 8 | Poloniae", wydanym w Krakowie w r. 1896 przez prof. Piekosińskiego,
997 8 | pewien rys historii wozu w Polsce i jego obecnego bytu.
998 8 | Polsce i jego obecnego bytu. W podobny sposób można by
999 8 | przysiółka, gdzie taka nazwa żyje w ustach ludzkich, i wysłać
1000 8 | poetów i literatów, którzy w tej gwarze właśnie pisali
1-500 | 501-1000 | 1001-1351 |