Rozdzial

1001 8    |                 to należy nadmienić, iż w samej już nazwie tej gwary
1002 8    |                 iż wysławiali te strony w swych pięknych dziełach.
1003 8    |            górali i słuchając ich mowy, w istocie nie widział ich
1004 8    |             można by nazwać wyśnionymi. W poemacie p. t. "Sobótka"
1005 8    |               ariami i prowadzą dialogi w sposób najzupełniej wymyślony
1006 8    |                krakowski popłynął nawet w górę rzek, Dunajcem i dosięgnął
1007 8    |              Kazimierz Przerwa-Tetmajer w gwarze wyrzeźbił swe arcydzieło "
1008 8    |               do poznania i wciągnięcia w swe pisma mowy góralskiej
1009 8    |                 rozmaitość przychodniów w te doliny górskie uwidoczniła
1010 8    |                 górskie uwidoczniła się w języku, który został, -
1011 8    |                 języku, który został, - w języku stałych mieszkańców
1012 8    |              udziale juhasów przybywali w te polskie od wieków pustkowia.~
1013 8    |                pograniczu, lecz właśnie w głębi, niejako w łonie,
1014 8    |                właśnie w głębi, niejako w łonie, macierzystego kraju.
1015 8    |              kraju. Należałoby wynaleźć w Polsce krainę, położoną
1016 8    |                  wreszcie nieobfitującą w miasta i mało uprzemysłowioną.
1017 8    |       świętokrzyskich. Okolica ta ma, - w przeciwieństwie do Tatr,
1018 8    |              rozwoju: pasterski i leśny w okolicy samych Łysogór,
1019 8    |             zboczu gór świętokrzyskich (w Bielinach, Porąbkach, Słupi,
1020 8    |        Porąbkach, Słupi, Krajnie), oraz w średniowieczu wszczęte,
1021 8    |                 średniowieczu wszczęte, w jednych miejscach zamarłe,
1022 8    |          miejscach zamarłe, legendarne, w innych do dziś istniejące
1023 8    |                żelaza, miedzi, marmurów w Miedzianej Górze, Karczówce,
1024 8    |        wyniosłości świętokrzyskich, był w zamierzchłych czasach granicą
1025 8    |               Świętokrzyskie, które idą w tym kierunku, co i osadnictwo
1026 8    |           skłony. Nie sądzę jednak, aby w plemiennej, przedpolskiej
1027 8    |        szczególniej od wschodu, jeszcze w XV i XVI wieku były prawie
1028 8    |       wywnioskować, że Wiślanie dopiero w czasach historycznych zajęli
1029 8    |          silniej zaludnionego południa. W każdym razie byli oni pierwszymi
1030 8    |                 granicę północną Wiślan w dobie plemiennej: źródła
1031 8    |                 iż święty Świerad, idąc w kierunku dzisiejszego Opatowa,
1032 8    |           wiślański wdzierał z południa w głębokie jodłowe lasy, bukiem
1033 8    |       południowym zboczu góry Klonowej. W obrębie elipsy, którą zaznaczyliśmy
1034 8    |                 wolno było osiedlać się w tym mieście. Sterczą po
1035 8    |                 po górach ruiny zamków, w Bodzentynie, Chęcinach,
1036 8    |              dzikiej róży rozsypują się w gruzy dawne, poniechane
1037 8    |               ariańskiego kościoła, jak w Jelenowie pod Nową Słupią, -
1038 8    |                 pod Nową Słupią, - albo w żydowskiej, piaskami od
1039 8    |          drukarnie, wyrzucając na świat w polskiej mowie bezcenne
1040 8    |                 rosyjskie nie zostawiło w mowie ludowej prawie żadnego
1041 8    |                pięć lat wysługiwał, jak w dworskiej stodole miarowym
1042 8    |         najbardziej ostrą i podcinającą w korzeniu, austriacką siekierą
1043 8    |           korzeniu, austriacką siekierą w czasie wojny ostatniej.
1044 8    |               królewicza Emeryka, który w borach pod Kielcami, spotkał
1045 8    |      przepuszcza wonny, wiosenny wiatr, w przedwiośnie z południa
1046 8    |              poprzez spławy swych jodeł w łysogórskiem paśmie, kołysze
1047 8    |            kołysze zimowe chmury i mgły w światach buków Łysicy -
1048 8    |           Tarczek, Swiętomarza. Kościół w Tarczku miał powstać w roku
1049 8    |          Kościół w Tarczku miał powstać w roku 1067. Osada ta, należąca
1050 8    |         położona wśród głębokich lasów, w zaraniu organizacji państwa
1051 8    |              stolca władzy i wypędzenia w kraju, - zabawiali się w
1052 8    |                w kraju, - zabawiali się w sposób ówczesny myślistwem,
1053 8    |               Swiętomarza, której nazwa w wieku XV brzmiała Szwiantha
1054 8    |            tutejsza zwała Świętą Marzą.~W samem pobliżu świętokrzyskiego
1055 8    |           partii powstańczej chłopskiej w roku 1863-im), Bozowski,
1056 8    |               postać dworków z gankami (w Psarach), - wrąbały się
1057 8    |                 Psarach), - wrąbały się w lasy biskupie, wtargnęły
1058 8    |                 i wiele innych. Ludność w tych zdrowych, zaiste kuracyjnych,
1059 8    |               lat" wieku to nie dziwota w tej stronie. Dwa klasztory
1060 8    |           niemal wcale - (jedna szkółka w Psarach pod Bodzentynem
1061 8    |               na całe te góry)- wszyscy w kościele trzymali w ręku
1062 8    |             wszyscy w kościele trzymali w ręku książki do nabożeństwa.
1063 8    |       nabożeństwa. U podnóża Łysej góry w Bielinach i Porąbkach zaprowadzone
1064 8    |          również najpiękniejsze zapewne w Polsce dziewczęta i kobiety,
1065 8    |      Leszczynami znaleziono swego czasu w wydmie piaszczystej cmentarzysko,
1066 8    |               ks. Władysław Siarkowski.~W niektórych miejscach tej
1067 8    |                 po Opatów, zaprowadzili w Bodzentynie rozmaite fabryki
1068 8    |           Florian Morski sypał zamkami, w Mokrzku, w Bodzentynie, -
1069 8    |               sypał zamkami, w Mokrzku, w Bodzentynie, - jak wstęgi
1070 8    |              mieściną.~Rozmaite miejsca w górach świętokrzyskich noszą
1071 8    |             istniejące kopalnie marmuru w Chęcinach i fabryki żelaza
1072 8    |              Chęcinach i fabryki żelaza w Suchedniowie, Białogonie
1073 8    |                tych gór, odznaczała się w ciągu panowania rosyjskiego
1074 8    |                 i jego śmierć męczeńska w walce z Moskalami. W lasach
1075 8    |          męczeńska w walce z Moskalami. W lasach tych żyje nieśmiertelna
1076 8    |          sprzyjał powstaniu. Nie byłoby w tak strasznych warunkach
1077 8    |        świętokrzyską, różni się od mowy w krakowskiem i sandomierskiem,
1078 8    |              zewnątrz i wewnątrz, czego w tamtych stronach nikt nie
1079 8    |                 nikt nie robi, nasadził w ogródku od drogi moc kwiatków,
1080 8    |            inaczej, inaczej się ubierał w białą sukmanę z chwaścikami
1081 8    |                 Bolesława Kędzierzawego w wieku XII-ym. W latopisie
1082 8    |           Kędzierzawego w wieku XII-ym. W latopisie wołyńskim znajduje
1083 8    |               wzmianka o tym miejscu - "W 1261 roku Buranda z Tatarami,
1084 8    |                  poszli do grodu Łyśca, w lesie na górze, gdzie murowany
1085 8    |        wszystkich od "mała do wielika". W r. 1286 Leszek Czarny w
1086 8    |                 W r. 1286 Leszek Czarny w przywileju dla tego miejsca
1087 8(5) |               miejscowości obok Łącznej w pobliżu Suchedniowa, w kilku
1088 8(5) |          Łącznej w pobliżu Suchedniowa, w kilku miejscach, z tej i
1089 8(5) |        zasłanego trawą. Widać to źródło w nazwie kwiatu- goździk,
1090 8(5) |                 nazwie kwiatu- goździk, w nazwie herbie - Gozdawa,
1091 8(5) |                nazwie herbie - Gozdawa, w nazwie miejscowości Gozd
1092 8(5) |          miejscowości Gozd i Goździków (w Radomskiem), wreszcie w
1093 8(5) |                 w Radomskiem), wreszcie w nazwie rodowej wieśniaków
1094 8    |          tablicy marmurowej, wprawionej w ścianę kościelną w roku
1095 8    |           wprawionej w ścianę kościelną w roku 1806. Głosi ona: "Kościół
1096 8    |          otrzymało tu fundacje. Później w R. P. 1006 Bolesław Chrobry,
1097 8    |                 łaskawością przyjąwszy, w klasztorze łysogórskim osadził.
1098 8    |                Istnieli wówczas Eremici w sąsiednim Opatowie - Żmigrodzie7.
1099 8    |                 świętokrzyscy mieszkali w pustelniach i na wzór pustelników
1100 8    |         pustelnicy łysogórscy? Nie było w okolicy miast, a pewnie
1101 8    |             przestawia Ks. Kamil Kantak w swoich "Dziejach Kościoła
1102 8    |                nie mieli dawni bogowie. W nich odprawiali jakieś nabożeństwa
1103 8    |                 kapłani obcy, przybrani w paradne szaty, wspanialsze
1104 8    |                 Boga, sam książę jakoby w cień ustępował. Ci kapłani
1105 8    |               władców, którzy zjeżdżali w leśne strony, o których
1106 8    |              mowa, zbrojno i hucznie, a w swym dworzyszczu w Tarczku
1107 8    |           hucznie, a w swym dworzyszczu w Tarczku polowali i hulali
1108 8    |        konwersów, czyli nie braci, lecz w zakonnej odzieży zostających
1109 8    |            zakonnej odzieży zostających w klasztorze, pod szczególną
1110 8    |           wstrzymując się po lat kilka, w największe nawet święta
1111 8    |                  i to czasem, jałmużnę.~W roku 1490 opat klasztoru
1112 8    |          Bernardynom z obowiązkiem, aby w większe uroczystości przybywali
1113 8    |               życia ostrego", uchodzili w coraz głębszą puszczę, poza
1114 8    |                Łysicy wypływa, a bierze w siebie strumienie ze wszystkich
1115 8    |             jako o widowisku niedawnym. W wieku XV i dawniej, dolina
1116 8    |            dalej Ciekoty, Międzyrzecze. W pobliżu jedynej drogi, prowadzącej
1117 8    |            świata do dziedzin biskupich w Bodzentynie i Tarczku, była
1118 8    |          pierwszej próbie worywania się w puszczę. Droga, którą można
1119 8    |            przebywała rzekę Czarną Nidę w bród w miejscowości Cedzyna,
1120 8    |                rzekę Czarną Nidę w bród w miejscowości Cedzyna, i
1121 8    |                 gwałtownie podnosił się w górę, a droga wdzierała
1122 8    |               dziś na niej źle osadzone w zębach plomby wylatują.
1123 8    |            wybojów szlak wśród puszczy. W miejscu, gdzie dziś stoi
1124 8    |              rozwidlają się: jedna dąży w stronę Bodzentyna, a ślad
1125 8    |                 jeszcze można rozpoznać w lesie kierunek drogi, idącej
1126 8    |            lesie kierunek drogi, idącej w zakosy ku szczytowi góry,
1127 8    |               świętego Krzyża na Łyścu. W tym rozwidleniu dróg od
1128 8    |          świętokrzyscy. Wyraz "emeryci" w podaniu mnicha Bonifacego
1129 8    |                Nie mogło być "emerytów" w klasztorze świętokrzyskim,
1130 8    |        klasztorze świętokrzyskim, gdzie w wieku XIV było wszystkiego
1131 8    |           najwyższy ich zastęp dosięgał w wieku XV do liczby dwudziestu.
1132 8    |            kościele. Istniał więc tutaj w końcu piętnastego wieku
1133 8    |           niewielki kościół i klasztor. W miejscu tak dzikiem i narażonym
1134 8    |           świętokrzyskich" eremici byli w każdej chwili gotowi na
1135 8    |                wiadomości, iż pustelnia w tym miejscu istniała od
1136 8    |             kultu religijnego zwłaszcza w kierunku zakonnym, biskup
1137 8    |              świętokrzyskie" znalezione w bibliotece petersburskiej
1138 8    |               dra Aleksandra Brücknera. W obszernym objaśnieniu tekstu
1139 8    |               malujących społeczeństwo, w którym się obraca autor
1140 8    |              wycieczki i docinki, jakie w kazaniach gnieźnieńskich
1141 8    |              wskazuje, - ani o miejscu, w którym przepowiadał (!)
1142 8    |                boże"11.~Ks. Józef Gacki w swej książce o klasztorze
1143 8    |            wieku przeszła między innymi w jego posiadanie. Czacki
1144 8    |            Aleksander Brückner zaznacza w przedmowie do tekstu kazań
1145 8    |              przedmowie do tekstu kazań w "Pracach filologicznych":
1146 8    |               roku 1831 do Petersburga. W roku 1831 skatalogował ten
1147 8    |                  Gołębiowski". Rękopis, w którym znalezione zostały
1148 8    |               historyczną o wybudowaniu w roku 1411 w kościele świętokrzyskim
1149 8    |                 wybudowaniu w roku 1411 w kościele świętokrzyskim
1150 8    |                Michała. Nie rzemieślnik w mieście oprawiał ów kodeks - (
1151 8    |           mieście oprawiał ów kodeks - (w wieku XV12 - lecz braciszek
1152 8    |                 braciszek zakonny, więc w klasztorze świętokrzyskim
1153 8    |           spalona została przez Tatarów w roku 1260. Drugi raz spłonęła
1154 8    |                 wraz z całym klasztorem w roku 1459.~Jeżeli zapiska,
1155 8    |        przemówień, kaznodzieje mieli ją w ręku, przy sobie. Mogła
1156 8    |              sobie. Mogła nie być wcale w bibliotece i dopiero później
1157 8    |                dzisiaj wierni pozyskują w Częstochowie, - takichże
1158 8    |              Świątki, iż król Kazimierz w r. 1468 wydaje specjalny
1159 8    |       przypuścić, iż te utwory powstały w klasztorze benedyktyńskim,
1160 8    |       utrzymywał stosunki z kongregacją w Tyńcu i Sieciechowie, a
1161 8    |          Prędzej "Złota legenda", która w tym samym właśnie czasie (
1162 8    |         następujące kazania: O aniołach w dzień świętego Michała (
1163 8    |            kazanie o świętej Katarzynie w całości, to właśnie, o którym
1164 8    |                  zwłaszcza 25 Listopada w dniu św. Katarzyny wygłaszane
1165 8    |                św. Katarzyny wygłaszane w pierwotnym, pustelniczym
1166 8    |            które być może rozlegało się w XIII-ym wieku między jodłami
1167 8    |               świętą dziewicę Katarzynę w sławę królestwa niebieskiego
1168 8    |                 grzesznego, pospiej się w (lepsze z dobrego), pojdzi
1169 8    |      niebieskiego. I (mówi): wstań, ale w świętem pisani cztworakim
1170 8    |           obleniają; leżący są, jiż się w grzese kochają; śpiący sa,
1171 8    |             kochają; śpiący sa, jiż się w grzesech zapieklają; umarli
1172 8    |              zapieklają; umarli są, jiż w miłości bożej rospaczają.
1173 8    |              nie glądał; siedziesze, bo w dob(rze wrzemiennem lubił);
1174 8    |           leżała, asi i ty (?) (jiż są) w błędnem stadle leżeli, ty
1175 8    |              otwodziła, jakoż się czcie w je świętym żywocie... (Karta
1176 8    |               mowi bog śpiącym, jiż się w grzesech zapieklają. Bo
1177 8    |                zapieklają. Bo grzesznik w grzesech zapieklony jest
1178 8    |            zapieklony jest jako kłodnik w ciemnicy skowany... (A czwarte)
1179 8    |             mowi bog wstań umarłym, jiż w mi(łości bożej) rozpaczają...
1180 8    |             stadła grzesznego, propera, w lepsze z dobrego ac veni
1181 8    |           dowodem, iż mogło ono powstać w benedyktyńskim klasztorze.
1182 8    |              klasztorów benedyktyńskich w Polsce nie pochodzili z
1183 8    |              wyzwolonych, zależni zatem w jaki-bądź sposób od panów
1184 8    |        jaki-bądź sposób od panów ludzie w zakonie miejsca nie mieli.
1185 8    |              więc światlejsi, "nobiles" w najlepszym znaczeniu tego
1186 8    |                 Łysej górze. Że byli to w głównej mierze Polacy, świadczą
1187 8    |                 t. d.~Prof. A. Brückner w komentarzu do wydania kazań
1188 8    |           małopolski, krakowski powstał w dziedzinie odmiennej tradycji
1189 8    |         Katerzynie mogło być wygłaszane w klasztorku, noszącym imię
1190 8    |             tegdy, kiegdy, fala i falić w znaczeniu - chwalić, dzińsia
1191 8    |                  królewać i królewanie, w grzese i w grzesech, na
1192 8    |                i królewanie, w grzese i w grzesech, na stolcy, na
1193 8    |              stolcy, na morzy, na łoży, w pisani, wabieni, czakani,
1194 8    |           czakani, narodzeni, czynieni, w skutcech, w królech, na
1195 8    |        narodzeni, czynieni, w skutcech, w królech, na trojakiem mieście
1196 8    |           królech, na trojakiem mieście w znaczeniu - na trojakiem
1197 8    |              znamienita, ta ista słowa, w nasza sirca, togo i tomu,
1198 8    |               togo i tomu, ty to króle, w kakie wrzemię, kilko w znaczeniu
1199 8    |                  w kakie wrzemię, kilko w znaczeniu starosłowiańskiego
1200 8    |                pokutę czynili, iżbychom w jego miłości nierozpaczyli,
1201 8    |                się, żadał się przyjąć - w znaczeniu wzdragał się przyjąć, -
1202 8    |               tysięcy, wrzemię, kłodnik w ciemnicy skowany, lichota
1203 8    |               ciemnicy skowany, lichota w znaczeniu biedy, tajnica
1204 8    |            barańca śmirnego i t. d. Czy w dzisiejszej gwarze wsi Krajna,
1205 8    |                 form mowy? Mam tę gwarę w uchu z dzieciństwa i młodości,
1206 8    |            Władysława Siarkowskiego. 18 W mowie ludowej tamtejszej
1207 8    |           Świętokrzyskich". Formy stare w mowie ludowej, jak: "wołałemzem
1208 8    |                drugi jeśm. Jest to więc w ludowej wymowie podane:
1209 8    |                wyrażenia, jak - nikiedy w znaczeniu nigdy, - dowolnie
1210 8    |             znaczeniu nigdy, - dowolnie w znaczeniu dostatecznie, -
1211 8    |         znaczeniu dostatecznie, - lichy w znaczeniu słaby, biedny (
1212 8    |                 biedny (lichota - bieda w Kazaniach), barsy - gorszy, -
1213 8    |                 zaprawdę! - który brzmi w tamtej okolicy - duskus! -
1214 8    |              tamtej okolicy - duskus! - w mowie staropańskiej duszkoż! -
1215 8    |          trwożno (Szedłem koło smętarza w nocy i zrobiło mi się seremno),
1216 8    |                    wyrzut === przypadek w drodze, - wyscernik == prześmiewca, -
1217 8    |                ust ludu, których nie ma w spisie ks. Siarkowskiego,
1218 8    |                 listkami i pławiąca się w wiosennym powietrzu, - spławy -
1219 8    |             wszystek i wszyscy, używane w przekleństwach w połączeniu
1220 8    |                używane w przekleństwach w połączeniu z diabłami, -
1221 8    |               mowy pańskiej, miejskiej, w danej okolicy ---kieleckiej. "
1222 8    |                mnóstwo wyrazów powstało w tej gwarze z szumów, szelestów,
1223 8    |          wrzasków i ryków, zasłyszanych w przyrodzie, - ile wyskoczyło
1224 8    |             tego żywego języka powstała w drodze onomatopei nieświadomej.
1225 8    |                 obsiepać == spaść zboże w polu, - perkać, perkotać ==
1226 8    |             ręki, żeby furczał, warczał w powietrzu - to frygać, -
1227 8    |              sygać, - rzucać z ramienia w drzewo, w mur, - to rypać -
1228 8    |             rzucać z ramienia w drzewo, w mur, - to rypać - bić z
1229 8    |                rypać - bić z całej siły w nieprzyjaciela - to prać, -
1230 8    |                    odrzucić wielki głaz w wodę, czy w dół, - to buchnąć, -
1231 8    |                 wielki głaz w wodę, czy w dół, - to buchnąć, - nagłym
1232 8    |              pieśni tamtejsze zawierają w sobie wspomnienia histo~
1233 8    |           niesie, ~Cekaj mie, Marysiu, ~W kalinowym lesie. ~Potocę,
1234 8    |                brzezińskie pole"...~Ks. W. Siarkowski oświadcza w
1235 8    |                 W. Siarkowski oświadcza w swej pracy o czarach i gusłach,
1236 8    |             strony kieleckie, zwłaszcza w okolicach gór świętokrzyskich "
1237 8(19)|                             Mikołaj Rej w Postylli - "Pieniędzy rzkomo
1238 8(19)|            Postylli - "Pieniędzy rzkomo w gołą rękę brać nie chce,
1239 8    |              zaś od czarownic, mistrzyń w swoim rzemiośle. Ma się
1240 8    |          rzemiośle. Ma się rozumieć, że w zebraniach czarownic uczennica
1241 8    |                na każdym nowiu księżyca w ogrodzie zaczarowanym na
1242 8    |              zakątkach kraju, bo one są w ustawicznym sojuszu z diabłem.
1243 8    |              pociągnięcia (Brzezinki)". W podania, legendy, klechdy
1244 8    |            Godność guślarska przechodzi w spadku u mężczyzn: z ojca
1245 8    |           pewnych formuł wierszowanych, w których nieraz trudno dopatrzeć
1246 8    |              jakiej bądź myśli, a które w pojęciu ludu posiadają moc
1247 8    |       zwierzęciem, przywracają zdrowie. W formułach tych... wspominane
1248 8    |                Perzowa, Ulianowa, które w czasach pogańskich musiały
1249 8    |              dobroczyńców, którzy radzą w różnych okolicznościach,
1250 8    |         Siarkowski przez szereg lat był w Kielcach wikariuszem i przede
1251 8    |                wszystkich informacjach. W książce tej mogłaby być
1252 8    |            Dalej - człowiek historyczny w jego życiu na tym obszarze,
1253 8    |          świętej Katarzyny, Bernardynki w tym samym klasztorze, na
1254 8    |               krakowskich. Gwara ludowa w szczegółowym słowniku, obyczaje,
1255 8    |                  miasto.~Życie szarpane w okresie moskiewskiej niewoli
1256 8    |           czytania dla wszystkich ludzi w danej okolicy, oraz pierwszy
1257 8    |         pierwszy przykład łączenia nauk w całość harmonijną. Dziś
1258 8    |                Zbierać słowniki gwarowe w każdym zakątku i przy każdej
1259 8    |                okolicy Sławkowa i Skały w Olkuskiem" Każda dziedzina
1260 8    |               zbierać, notować, układać w alfabet, przytaczając ściśle
1261 8    |              Jeżeli mógł samotny uczony w obcym środowisku, - za co
1262 8    |            ludzie wolni, nie skrępowani w naszej pracy niczym, możemy
1263 8    |                nie taką samą, jak tamta w wieku XIII, to najbardziej
1264 8    |             wykonania pracy powszechnej w tej dziedzinie. Zadaniem
1265 8    |                wiedzy jest poznanie się w swoim jestestwie i możność
1266 8    |                 zasady ogólnej. To zaś, w zakresie, o którym mowa,
1267 8    |                zużycia szczegółów. Mamy w przeszłości jedno ogniwo
1268 8    |                łańcucha mowy narodowej, w próżni wiszące. Drugim ogniwem
1269 9    |              pięknej" do poczynań ogółu w dziale powiększania słowostanu
1270 9    |           plecami literatów? Stworzenie w tych czasach "Akademii Literatury
1271 9    |            obojętności zainteresowanych w tej sprawie, czyli literatów.
1272 9    |          dokonali nadzwyczajnych rzeczy w dziedzinie poznania i rozszerzenia
1273 9    |           granic języka polskiego, mają w ręku doniosłe prace dla
1274 9    |            dobra tego języka podjęte, a w sferach literatury "pięknej"
1275 9    |         literatury "pięknej" szerzy się w dobie obecnej niebywałe
1276 9    |          barbarzyństwo, widoczne choćby w dziedzinie przekładów z
1277 9    |                 jednocześnie wchodzącym w skład naszego literackiego
1278 9    |              prześmiewców, zgrupowanych w czasopiśmie "Skamander",
1279 9    |               literackie na prowincji - w Lublinie, Poznaniu, Wilnie.
1280 9    |               Wilnie. Grupy te nie mają w sobie ani pasji, ani siły,
1281 9    |          urobieniem literackiego języka w Polsce. Zgromadzeni na małej
1282 9    |          przestrzeni miasta, czy miast, w stosunku do ogromów kraju
1283 9    |         większość narodu pogrążona jest w analfabetyzmie, w prostactwie
1284 9    |        pogrążona jest w analfabetyzmie, w prostactwie upodobań, w
1285 9    |                 w prostactwie upodobań, w parafiańszczyźnie myślowej,
1286 9    |             parafiańszczyźnie myślowej, w nieuctwie, literaci skazani
1287 9    |             żywo wystawę "Niezależnych" w Paryżu. Gdy się zwiedziło
1288 9    |            nadzwyczaj przejaskrawionymi w barwie, ekscentrycznymi
1289 9    |                 barwie, ekscentrycznymi w rysunku, najdziwaczniejszymi
1290 9    |            rysunku, najdziwaczniejszymi w pomyśle i formie, oczy przestawały
1291 9    |                formie, oczy przestawały w ogóle widzieć i odróżniać
1292 9    |          kamienic. Nigdy wyraz "sztuka" w znaczeniu zabawy w sztukę,
1293 9    |              sztuka" w znaczeniu zabawy w sztukę, mistyfikacji snobów
1294 9    |           tryumfu.~Nowością niewątpliwą w dziedzinie literatury byłoby,
1295 9    |          naszego rodu przez tyle wieków w walce z dziką przyrodą i
1296 9    |                walce z dziką przyrodą i w trudzie niezmiernym utworzył,
1297 9    |                 polskiej. Jesteśmy tedy w przededniu poznania samych
1298 9    |                będzie to przecież pismo w jednej jakiejś gwarze lecz
1299 9    |          wszystkie dialekty. Pisano już w gwarach poszczególnych, -
1300 9    |                Jeżeli jednak można było w ciągu wieków przyswoić sobie
1301 9    |               niemieckie, zakwaterowane w naszym języku, same przyschną,
1302 9    |                 zastąpić. Oto przykład. W zamku kieleckim, wzniesionym
1303 9    |                jest to wyraz niemiecki. W starym języku polskim istniał
1304 9    |        urzędników i słuchaczów, gdy nas w dniu rocznicy Cyryla i Metodego
1305 9    |                   mogłaby nosić, choćby w tym jednym wypadku, miano
1306 9    |           wypadku, miano samborza. Jest w przeszłości imię Sambor,
1307 9    |                 nazwa jednej sali zamku w Kielcach - samborza zamkowa.
1308 9    |        oznaczająca biedne pomieszczenie w chłopskiej chałupie, nazwa
1309 9    |             potem sesja uschła i weszło w użycie - posiedzenie. Mogłoby
1310 9    |           określenie "pełnomocnik"? Jak w Anglii, według świadectwa
1311 9    |                 Tak tedy będziemy mieli w dalszym ciągu nienaruszony "
1312 9    |                 ministrów". Podobnież - w literaturze będziemy mieli
1313 9    |              literaturze będziemy mieli w dalszym ciągu wdrażaną świadomie
1314 9    |                ciągu wdrażaną świadomie w utwory literackie teorię
1315 9    |        teoretycy, propagujący wdrażanie w utwory literackie nonsensu
1316 9    |                obłąkanego bicia serca i w słowach bezładnych, nieświadomie,
1317 9    |                Jakiż "sens" zawiera się w żałosnych wylewach, najzupełniej
1318 9    |                 najzupełniej logicznego w swych przejawach, w swym
1319 9    |          logicznego w swych przejawach, w swym rozwoju, w swych wybuchach
1320 9    |             przejawach, w swym rozwoju, w swych wybuchach uczucia
1321 9    |                skał krawędzie, ~Spojrzę w lecące po niebie łabędzie, ~
1322 9    |             logicznego sensu zawierałby w sobie utwór poety, słowo
1323 9    |       umieszczone we właściwym miejscu, w obrębie zdania, zbudowanego
1324 9    |                 Ma swe dzieje głębokie, w otchłani czasu zgubione.
1325 9    |        Przeznaczone do doskonalenia się w znaczeniu estetycznym, do
1326 9    |                   do przeistaczania się w dźwięk muzyczny, skoro się
1327 9    |          wyćwiczoną i mądrą dosięgnięte w roku czasów? Ażeby podjąć
1328 9    |                 kota i widzi coś niecoś w dali zagasłej, gdzie już
1329 9    |           żywego człowieka i honor jego w ręce piastował. Poezja ta
1330 9    |                filozoficznej, ujmowanie w ostateczny, nieodmienny
1331 9    |        szczęśliwe, które poeci nazywają w swym słownictwie natchnieniem.~
1332 10   |       powiedziawszy o snobizmie, należy w chwili rozstania się rzucić
1333 10   |        najostatniejszą parafiańszczyznę w szateczki inne, niż przedtem
1334 10   |            wtórnych, jałowych, martwych w sobie, ryf, kołków, naśladowców.
1335 10   |                 znowu zbyt nie rozbijał w Sarmacji i po wawrzynowy
1336 10   |                postęp, który się zaczął w naszej ojczyźnie z chwilą
1337 10   |                jak mało szczerego złota w skarbcu polskim. Ale się
1338 10   |             Postęp nie może się zamknąć w żadnej doktrynie, wyrywa
1339 10   |                z objęć każdej, szukając w swych przemianach formy
1340 10   |             poprzednią, przeistacza się w inną, bardziej zbliżoną
1341 10   |       wyśnionego. Nie może się zmieścić w szrankach żadnej politycznej,
1342 10   |            bożych. Nie może się zamknąć w granicach jednej warstwy
1343 10   |             lecz narody ościenne, które w dziejowym zazębieniu się
1344 10   |           zazębieniu się o naród polski w granicach Rzeczypospolitej
1345 10   |      Rzeczypospolitej zostały, obejmuje w jedno wspólne pracowisko.
1346 10   |           pracowisko. Nikogo nie spycha w dół, nikogo nie strąca do
1347 10   |                ten sam ustrój, zagarnia w kluby tego samego rozwoju,
1348 10   |             samego rozwoju, który zdąża w kierunku najlepszego stanu
1349 10   |            własność światła, biegnącego w dal wiekuiście i ma naturę
1350 10   |             naturę linii prostej, która w swym niepowstrzymanym rzucie
1351 10   |                drogi są - praca wspólna w jasności dnia, dźwiganie