Rozdzial

  1 Wstep|               gronem dobrych znajomych w domu Emilki obsiadali, co
  2 Wstep|         kominek bezcenny znajdował się w dosyć dużym i wysokim pokoju,
  3 Wstep|                wybite meble, fortepian w głębi stojący - a począwszy
  4 Wstep|             świecącym samowarem, który w miarę dosypywanych węgli
  5 Wstep|               lub warczał gotującą się w nim wodą. - Im niepogodniej
  6 Wstep|                swoich nie spotyka, kto w trumnie złożył najdroższych,
  7 Wstep|     wspomnienia mieć rozczarowanie lub w obecności zegar bijący smutną
  8 Wstep|      przechowała takim, jakim go miała w chwilach owych; nie takim,
  9 Wstep|          młodości; była to - waham się w doborze wyrazów: anioł czy
 10 Wstep|               wielka zachodzi różnica, w niej zaś do jednego i drugiego
 11 Wstep|              to córka tej ziemi, która w trudach i boleści, walką
 12 Wstep|                 Ale ta walka unikniona w rozumie przeniosła się do
 13 Wstep|           anioł i święta - dwie istoty w połączeniu swoim tworzące
 14 Wstep|           serca. Emilka wam świat cały w swoje własne ubierze sukienki,
 15 Wstep|                Stąd też zapewne Emilka w swoim własnym przekonaniu
 16 Wstep|        wykształconych braci, położenie w świecie niezawisłe, wyższe
 17 Wstep|            zawarowała osobistość swoją w zatraceniu egoizmu, radość
 18 Wstep|       zatraceniu egoizmu, radość swoją w obowiązkach, że nie umiała
 19 Wstep|           według praw rytmu i harmonii w coraz śmielsze, bogatsze
 20 Wstep|           okiem badawczym, nieustannie w głąb własnej duszy zwróconym,
 21 Wstep|            tyle świętości, tyle prawdy w jej najtajniejszych zakątkach,
 22 Wstep|              prawda i osobiste uczucia w jedność się dla niej zlały
 23 Wstep|       przeznaczeń istota, wierzyć sama w siebie zaczęła. Współwyznawców
 24 Wstep|      najzdolniejszą do przeprowadzenia w rzeczywistość wszystkich
 25 Wstep|         Wszystkie cnoty, które jedynie w normalnych warunkach bytu
 26 Wstep|                Tebaidy lub męczenników w Kolizeum. Nam trzeba cnót
 27 Wstep|              cnót szczęścia, żeby inni w nas uwierzyli i tak jak
 28 Wstep|     nieprzyjaciołom twoim jaśniej było w duchu - to Bóg kiedyś policzy
 29 Wstep|               to nie. Przekonanie moje w tym względzie było tak silne,
 30 Wstep|              nieszczęścia zakorzenione w jej duszy. Te wady przynajmniej
 31 Wstep|           ujęła jej wcale, odosobniona w boleści podejrzliwością
 32 Wstep|               kobiet przypuścić jakieś w ludzkości stosowne do ich
 33 Wstep|                objawi ludziom piękność w moralnej doskonałości, Seweryna~
 34 Wstep|         tajemnica osobowości człowieka w tym leży. - Felicję nazwałam
 35 Wstep|               i wdowa bezdzietna, sama w sobie zwinęła się jak listek
 36 Wstep|               zbyt szlachetna jednak - w sobie, nie dla siebie zwinęła.
 37 Wstep|               namiętniej i gwałtowniej w młodych uderzały piersiach.
 38 Wstep|              że potem silniejszą byłam w odtworzeniu i poprawie,
 39 Wstep|                niżbym nią po spowiedzi w kornej pokucie bywała. -
 40 Wstep|               Jej pojęcia zamknęły się w niektórych formułach tak
 41 Wstep|      usposobieniu mojemu, że się z nią w ciągu rozmowy na dwa słowa
 42 Wstep|              ich przedchrzestne imiona w niebie były: poetka, artystka,
 43 Wstep|          kwitnącą pomarańczę, Żmudzina w kożuchu i klęczące przy
 44 Wstep|            dramatyczność jego, chociaż w kształty wypadków objętą
 45 Wstep|          wyobraźni, ale dla niej samej w zamknięciu głębokim dźwięczały.
 46 Wstep|             brzmiącego głosu, patrzyła w czarne lub błękitne oczy,
 47 Wstep|             upodobania jej wyrównywały w sile i zmienności namiętnościom
 48 Wstep|                i prawdy ubywa. Jadwiga w kochanych swoich kochała
 49 Wstep|    sprawiedliwości swych pojęć musiała w nich stworzyć jakąś doskonałość.
 50 Wstep|             nie miała żadnego uczucia, w teraźniejszości często bardzo
 51 Wstep|              natchniona, z entuzjazmem w utrudzenie się przerzucająca,
 52 Wstep|            przerzucająca, z utrudzenia w wątpliwość, a potem znowu
 53 Wstep|             dobrego biegnąca, a zawsze w chwilach rozpaczy i szczęścia
 54 Wstep|   niewidzialnym tajemnym Bogiem ideału w piersiach swoich, czyż Jadwiga
 55 Wstep|          wszystkim razem, czym Jadwiga w skrytości tylko, w treści
 56 Wstep|             Jadwiga w skrytości tylko, w treści swego życia być umiała.
 57 Wstep|         wszelkiego piękna, oprawiła ją w serce swoje niby diament
 58 Wstep|               gniewu nigdy. Zmienny, a w każdej zmianie zarówno gwałtowny
 59 Wstep|              tak różnorodnych żywiołów w jeden utwór kobiety zmieszanych.
 60 Wstep|       rozkapryszenie dziecinne a męska w urzeczywistnieniu swoich
 61 Wstep|              ona życie swoje, malowała w zachwycające obrazki, w
 62 Wstep|                w zachwycające obrazki, w miłość, w przyjaźń, w poświęcenie,
 63 Wstep|        zachwycające obrazki, w miłość, w przyjaźń, w poświęcenie,
 64 Wstep|         obrazki, w miłość, w przyjaźń, w poświęcenie, a ja posądzałam
 65 Wstep|         domyślają, ile prawdy być może w jednej chwili zachwycenia,
 66 Wstep|          chwili zachwycenia, ile cnoty w jednym, błędzie. Ja tam
 67 Wstep|          zastanowił się nad warunkami, w których te słowa wymówione
 68 Wstep|                 kobiecego niedołęstwa. W całej hardości, we wszystkich
 69 Wstep|               wszystkich uchybieniach, w każdym rozkazie tej dumnej
 70 Wstep|                sponiewierać, mógłby ją w wiecznym przed sobą utrzymać
 71 Wstep|           Artystka mu serce pogryzie - w jej cudzoziemskim południowo-wschodnim
 72 Wstep|              za tym, by temu lub owemu w głowie się nie zawróciło,
 73 Wstep|       przyjacielem i bratem życzliwym. W istocie ja sama nieraz zastanawiałam
 74 Wstep|               doskonale rozwiniętą, że w moim przekonaniu miłość
 75 Wstep|                 miłość zaś (i to także w moim przekonaniu) na uzupełnienie
 76 Wstep|             już wspomniałam - zbudzone w jej piersi. Żadna osobista
 77 Wstep|       namiętność nie wtajemniczyła jej w objawy tego instynktu, a
 78 Wstep|            zajmują owe dobre matki, co w nich widzą swojej własnej
 79 Wstep|              przemawiało jedynie. Anna w każdym uczuciu swoim, w
 80 Wstep|                w każdym uczuciu swoim, w przyjaźni, w dobrej znajomości,
 81 Wstep|            uczuciu swoim, w przyjaźni, w dobrej znajomości, nawet
 82 Wstep|               dobrej znajomości, nawet w uczuciu względem rodziców,
 83 Wstep|                matką była. Kto zaszedł w kółko jej życia, ten musiał
 84 Wstep|           sąsiedzi, włościanie wioski, w której mieszkała, czy to
 85 Wstep|               której mieszkała, czy to w zmartwieniu, czy to w kłopocie,
 86 Wstep|               to w zmartwieniu, czy to w kłopocie, czy to w chorobie,
 87 Wstep|              czy to w kłopocie, czy to w chorobie, pewno ją zaraz
 88 Wstep|              rysy czysto oznaczone jak w najpiękniejszym szkicu Retza ,
 89 Wstep|               nie próbowałam, nawet ją w rękę całowałam nieraz, oh!
 90 Wstep|               trochu tym wszystkim, co w niej napisałam, chociaż
 91 Wstep|               daleko więcej tym, czego w niej nie napisałam wcale.~
 92 Wstep|                z dwoma przydomkami, bo w dni uroczyste zwał się Humboldtem,
 93 Wstep|         uroczyste zwał się Humboldtem, w dni powszednie Łysym.~Albert "
 94 Wstep|               szczerze, poczciwie, ale w książkach dopiero. Żywego
 95 Wstep|            rozumowa, nadzwyczaj trafna w kombinacjach wniosków i
 96 Wstep|           Wiedza i praktyczność tkwiły w duszy Alberta, lecz, jak
 97 Wstep|          równoległe, nigdy się złączyć w punkcie uznania nie mogły.
 98 Wstep|     pierwotnego by się różnił deseniu. W rozmowie o uczuciach Albert
 99 Wstep|       przypuszczeniem tylko; pewnikiem w życiu Alberta były jego
100 Wstep|         godności, że mu zjednał ogólny w rówieśników gronie szacunek.
101 Wstep|                pomieszał razem, utłukł w moździerzu, nalał wodą wiślaną,
102 Wstep|      osobistość tylko była tak wydatną w tym, co czynił, tak zainteresowaną
103 Wstep|             czynił, tak zainteresowaną w tym, czego pragnął, tak
104 Wstep|          egoistami podobieństwo leżało w upornej zaciętości, z którą
105 Wstep|     okrucieństwem stąpał po spotkanych w drodze zawadach, z najdoskonalszą
106 Wstep|     zamierzonej mecie, choćby tam kogo w drodze potrącił i zdusił.
107 Wstep|                silnym pchnięciem bożym w świat przestrzeni rzucona,
108 Wstep|             studenckiego humoru, który w przebiegłości dowcip jedynie,
109 Wstep|          przebiegłości dowcip jedynie, w podejściach figle widział
110 Wstep|           istotę wielce mu się stawała w razach takich pomocną.~Nowożytny
111 Wstep|          niebezpieczny talent rozwinął w nim szkaradną jego wadę.
112 Wstep|          szczerego wstrętu nie obudził w nikim - prędzej nienawiść
113 Wstep|             był odważnym jak lew - był w gruncie serca szlachetnym
114 Wstep|             fantazji tylko, a przy tym w życiu swoim miał jedno uczucie,
115 Wstep|               winy łaską sakramentalną w oczach bardzo surowych sędziów
116 Wstep|             matkę, gdyby nawet religia w sercu jego wygasła, przez
117 Wstep|            spotkamy z sobą! - zostałeś w myśli mojej takim pięknym,
118 Wstep|         pomyłek - a ja cię tak lubiłam w prostocie twojej złej i
119 Wstep|           twojej złej i dobrej natury, w bogactwie twego światła
120 Wstep|              bogactwie twego światła i w czarności twoich cieniów!
121 Wstep|        wszystkiego "metodystą" został. W istocie owe najpoczciwsze
122 Wstep|                tej sprzeczności nie ma w nim bynajmniej, że słowa,
123 Wstep|                nauką, jak gdyby poezja w rytmie i harmonii swojej
124 Wstep|             braknąć zaczyna; myślą, że w obrachunku ta sama co i
125 Wstep|                uczucia spromienić może w jeden objaw światła i piękna.
126 Wstep|              to ci siłą i wspomnieniem w życiu pozostanie; nad czym
127 Wstep|               ma pojęcia na to, co się w tobie dzieje; a gdy siać
128 Wstep|                Edmunda o czyny wołano. W istocie ten człowiek miał
129 Wstep|          Przezwaliśmy go mistykiem, bo w tym roku właśnie uwierzył
130 Wstep|              tym roku właśnie uwierzył w duchy, cuda i magnetyzm.
131 Wstep|            usposobień i przekonań była w nim nawet zupełnie odrębną
132 Wstep|              lecz ja się ujmowałam, bo w tym korzyść nasza była -
133 Wstep|               książkę.~Teofil zwał się w gronie naszym "Dzieciakiem",
134 Wstep|            wszystkiego, rozmiłował się w najstarszej, najcudniejszej,
135 Wstep|    najcudniejszej, najcięższej nauce - w numizmatyce. Za jeden ugrynszpaniony
136 Wstep|             egzemplarza. Tytuł Teofila w uczonym, powierzchowność
137 Wstep|               powierzchowność zaś jego w towarzyskim świecie były
138 Wstep|             był dzieciak i numizmatyk; w przydatku, to było także
139 Wstep|              wieczoru Teofil stawił go w naszym kółku z tym poleceniem,
140 Wstep|      dokładnością przedstawione. Widać w nich było cień każdego listeczka,
141 Wstep|           fantasmagorie, więcej nawet, w nich było słychać zmieszane
142 Wstep|                 i świergotanie ptaszka w sławnych rozwalinach, i
143 Wstep|            mogła mu przebaczyć, że jak w opowiadaniu ze szczegółów
144 Wstep|              wybić się nie umiała, tak w życiu rzeczywistym on nie
145 Wstep|               jedynie, a lenistwo było w przekonaniu Felicji najcięższym
146 Wstep|         pożycia.~Raz pamiętam, było to w grudniu - czas na dworze
147 Wstep|          przeraźliwe requiem uwiniętej w śniegową płachtę ziemi,
148 Wstep|            przykrył zupełnie, bo leżał w szmatach brudnych, podartych,
149 Wstep|            cyganka-żebraczka nie miała w co otulić. Nam przecie musiało
150 Wstep|     stukaratowym diamentem znalezionym w kopalniach, gdzie inni ledwie
151 Wstep|               wielki ogień i tak długo w ogniu ciekawy kamień trzymali,
152 Wstep|                zbłocony. Każda godzina w życiu pracą ciężką, obowiązkiem,
153 Wstep|              czy głupi? - Muszę myśleć w te wszystkie szkaradne,
154 Wstep|                jestem przedwiecznością w początku, trwaniem w nieskończoności,
155 Wstep|  przedwiecznością w początku, trwaniem w nieskończoności, jasnością
156 Wstep|             nieskończoności, jasnością w świetle, tchnieniem w powietrzu,
157 Wstep|        jasnością w świetle, tchnieniem w powietrzu, wonnością w kwiecie,
158 Wstep|      tchnieniem w powietrzu, wonnością w kwiecie, szczytem w nieskończoności,
159 Wstep|          wonnością w kwiecie, szczytem w nieskończoności, dźwiękiem
160 Wstep|             nieskończoności, dźwiękiem w głosie, widzeniem we wzroku,
161 Wstep|          widzeniem we wzroku, radością w szczęściu, mądrością w rozumie,
162 Wstep|        radością w szczęściu, mądrością w rozumie, wdziękiem w piękności,
163 Wstep|         mądrością w rozumie, wdziękiem w piękności, a potęgą w sile.
164 Wstep|        wdziękiem w piękności, a potęgą w sile. Ja jestem, która jestem!~-
165 Wstep|               jest całą miłością; jest w miłości jednym promieniem,
166 Wstep|             miłości jednym promieniem, w mądrości jedną prawdą.~-
167 Wstep|               przez to samo śmielszych w dobrym, szlachetniejszych
168 Wstep|              dobrym, szlachetniejszych w pomysłach, pracowitszych
169 Wstep|               pomysłach, pracowitszych w obranym zawodzie.~- Widziałem
170 Wstep|             oporu, ani niedorzeczności w tym nie ma. Bardzo łatwo
171 Wstep|             przez miłość z poświęcenia w samolubstwo ześliznęli,
172 Wstep|              takich, którzy z miłością w dobrem wytrwali? Porównajcie
173 Wstep|              kilku wybranym przeszkodą w życiu nie stanęła.~- Ale
174 Wstep|                 a nie ten tylko, który w nienaturalnych, wymuszonych
175 Wstep|                 to już tak jest - albo w potrzebie czasu, albo w
176 Wstep|                w potrzebie czasu, albo w mojej duszy. Ja się kocham
177 Wstep|           kocham szalenie, a nic mi to w naukach nie przeszkadza.
178 Wstep|         przywilejem. No, to niech śpią w egoizmie swoim wszyscy ojcowie
179 Wstep|                  bo ja ani rzetelności w codziennych sprawach, ani
180 Wstep|                wzajemnego przywiązania w rodzinach, ani przykładnego
181 Wstep|               ani przykładnego pożycia w małżeństwach, ani ładu i
182 Wstep|      małżeństwach, ani ładu i pilności w gospodarstwach nie spotkam
183 Wstep|        fantazja. Pierwsza tłumaczy się w życiu świętością, druga
184 Wstep|           rozdrażni pocisków, to muszą w końcu cierpieć i grzeszyć.
185 Wstep|                i zboczeń, uczucie samo w sobie będzie zawsze cnotą.
186 Wstep|             zawsze cnotą. Włoch, który w chwili zazdrości morduje
187 Wstep|               pełnym sercem naczerpują w życie nieszczęścia i grzechu,
188 Wstep|              rozpocząć musisz. Wszakże w senatorskich naradach najmłodsi
189 Wstep|              chwały uczucie.~- A teraz w koło, sąsiadko Emilio!~-
190 Wstep|            zwracając się ku siedzącemu w kącie pokoju Beniaminowi. -
191 Wstep|                powiedziałby wam, jakie w tej mierze mają wyobrażenia
192 Wstep|          podchwyciła Felicja.~- Ja nic w nim dziwnego nie znajduję -
193 Wstep|               ognia poskoki mogą duszę w stan jakiegoś błogiego rozmarzenia
194 Wstep|               Na nieszczęście nie mogę w całości przyjąć tego usprawiedliwienia -
195 Wstep|            chwilę Beniamin twarz ukrył w obie ręce łokciami na kolanach
196 Wstep|                rozbłysnęła szczęściem.~W pierwszej chwili nawet tak
197 1    |            sobie państwo zieloną oazis w pustyni Sahary, wyobraźcie
198 1    |             pustyni Sahary, wyobraźcie w świecie dzisiejszym, w świecie
199 1    |      wyobraźcie w świecie dzisiejszym, w świecie złota, srebra, miedzi
200 1    |            liczną, ubogą a szczęśliwą. W tej rodzinie, lat temu dwadzieścia
201 1    |         miłością, jak wszystkie dzieci w miłości zrodzone; - tym
202 1    |                to starszej siostry, że w domu nowy kłopot będzie
203 1    |            poczciwa babka na pokazanie w poduszce przyniosła, przeżegnał
204 1    |                 rzekł tylko i ze łzami w oczach i z uśmiechem na
205 1    |              żony swojej, pocałował ją w czoło, pocałował ją w rękę
206 1    |               ją w czoło, pocałował ją w rękę i nie odszedł, aż póki
207 1    |                moja mała poprzedniczka w rodzeństwie, załatwiła wszelką
208 1    |        Jakubowych, tak się rozmiłowała w małym Beniaminku, że gdy
209 1    |         rozmowę, dziewczynka, siedząca w tej chwili nad kołyską,
210 1    |                choć biegłymi jesteście w zauważeniu tych stosunków
211 1    |                 Co do mnie, taki mam - w tym względzie przynajmniej -
212 1    |       niechybny instynkt, że raz, gdym w galerii Luwru widział pięknego
213 1    |              ciekawym bardzo widzem, a w ostatniej chwili świadkiem
214 1    |              wiecie pod jakim wpływem, w jaką atmosferę niejako dostałem
215 1    |          wiedzy, jak ja rozwijałem się w tym cieple uczuć, w tej
216 1    |                się w tym cieple uczuć, w tej pogodzie szczęścia,
217 1    |                 znalazłem już jej owoc w głębi ducha mego i stał
218 1    |             kochali jeszcze wszystkość w różnych objawach, w różnych
219 1    |         wszystkość w różnych objawach, w różnych jej kształtach -
220 1    |            było coś pięknego, świętego w wyborze tych kształtów i
221 1    |        szczególną - tylkoż bierzcie to w dosłownym znaczeniu: kochał,
222 1    |                 Najdawniejszy obrazek, w którym Julcię pamiętam,
223 1    |                 że widać nie mogły się w ciężkim rozpłynąć powietrzu,
224 1    |             przez chwilę umilkła, lecz w tym milczeniu mój płacz,
225 1    |          wesołą makolągwą - co do mnie w klateczce na każdy widok
226 1    |                Ośmnaście lat temu była w niebie jeszcze! Gdy zaś
227 1    |              to na niego, to na nią: - W niebie - rzekł znowu - spojrzyj
228 1    |           rzekł znowu - spojrzyj tylko w oczy tej siostrzyczce, widzisz,
229 1    |            szafir jasny i czysty, czyż w dzień najpogodniejszy niebo
230 1    |                świętość ich znaczenia. W naszej rodzinie miłość nie
231 1    |         zbliżył się do niej i wziąwszy w obie ręce ową złotowłosą
232 1    |             ręce ową złotowłosą główkę w same nieco otwarte usta
233 1    |               i skryła się jak ptaszek w jej objęciu - toć ja dobrze
234 1    |           prawem natury odziedziczę, a w którym pracą rządzić będę,
235 1    |              purpura, że innych nie ma w świecie. Józio po drodze
236 1    |                białe i te zielone kity w różnych zastosowaniach -
237 1    |                mam wszystko, że natura w korzyściach, w piękności
238 1    |               że natura w korzyściach, w piękności swojej, natura
239 1    |               uczuciem, czynem, chwilą w życiu mam.~Ludwinię moją,
240 1    |                 pamiętam najdokładniej w obrazku nad którym może
241 1    |          brzegu, przygięła się nieco i w wodzie do połowy odbiła
242 1    |               zacząłem gałązką pluskać w srebrne krople.~- Nie budź
243 1    |               ciszej, ale ja patrzyłem w jej oczy i widziałem, że
244 1    |                lecz z wolna, im dłużej w niego patrzyłem, tym zupełniej
245 1    |             roztwarte, bo ciało silnie w jednymże utrzymane wygięciu -
246 1    |            łamaną falę rzeczki padła i w jej kryształach chwiała
247 1    |            lecz obłoczek i na niebie i w rzeczce gdzieś zginął.~-
248 1    |             jest to, braciszku, co nas w życiu opuszcza, co nas kochać
249 1    |        zrozumiałem, co to jest "kiedyś w przyszłości".~Ja tam "kiedyś"
250 1    |        Uzbieranymi znienacka zasypałem w tymże samym miejscu, tak
251 1    |              świeższe, co trwalsze, co w cieple rąk moich nie zwiędły,
252 1    |            kwiatek kolejno i starannie w wilgotnym piasku nadbrzeża
253 1    |             zaczęła, jak czasem dzieci w swoich sztucznych jednogodzinnych
254 1    |             ogródkach. - Pomagałem jej w tej pracy, odgadłem ja,
255 1    |           sobie wyłącznym wspomnieniem w pierwszych chwilach mojego
256 1    |                nas wszystkich najmniej w domu przesiadywał. Przy
257 1    |          pierwszy raz stanowczo osobną w moim życiu wyrył pamiątką.
258 1    |                ciemnowłosy, czarnooki, w zielonej, bajowej burce.
259 1    |               je zmienić nawet, ale mu w tym Ludwinka przeszkodziła.~-
260 1    |         Wspanialszego ani ładniejszego w całym psim rodzie nie widziałem
261 1    |              lub kurzawy i szedł dalej w niezachwianej powadze swego
262 1    |            tyle o tym Molochu prawię - w całym życiu nie spotkałem
263 1    |       przypomnieć nie umiem - okropnie w tych latach ostatnich mego
264 1    |               stajenki naszej wybiegła w podskokach składna jak sarenka,
265 1    |         płachty do podłóg sieniowych i w pobliskich miasteczkach
266 1    |               też nieraz Karola i sute w tym względzie wsparcia -
267 1    |                składu, a przed rokiem, w dzień urodzin, przy łóżku
268 1    |       rozwiesiły ów pąsowy czapraczek, w którym Zitcie tak prześlicznie
269 1    |        prześlicznie było. Napoleon, co w paczce czekolady książęcy
270 1    |                Murzynką, jego zaklętym w konia płomieniem. A było
271 1    |           Zitta sunęła, sunął Moloch i w kilka minut już dom i wioskę
272 1    |           ubrylantowany słońcem, że aż w oczy ćmiło. Pędziliśmy z
273 1    |                pędzili, aż na koniec i w bór się wjechało; ja się
274 1    |               przechylił, popatrzył mi w oczy i tę rękę, którą mię
275 1    |             czy pod ręką brata coś tam w piersiach moich silniej
276 1    |           dopiero swój własny położył. W czasie tych przygotowań
277 1    |           wolno, poważnie jak monarcha w granicach państwa swojego; -
278 1    |                się później, był sławny w okolicy. Dopiero na kilkanaście
279 1    |             upokorzenia. Wilk stanął - w tej chwili brat mi palec
280 1    |                ani brata nie trzymałem w tej chwili, spadłem jak
281 1    |               równymi nogami, pamiętam w najdrobniejszych szczegółach
282 1    |               Takich obrazów mam kilka w mej duszy - mimo wiedzy
283 1    |         jeszcze, nie tylko Molocha, co w kudły przeciwnika łeb zanurzył,
284 1    |              przeciwnika łeb zanurzył, w rozszarpane mięso tak pysk
285 1    |          sierści, widzę wszystkie zęby w rozwartej paszczęce i mógłbym
286 1    |           pogłaskał, za uszy wytargał, w łeb szeroki pocałował, potem
287 1    |               Karol nie wspomniał go i w zapytaniu nawet;~dał mi
288 1    |              jedno słowo tylko rzuciła w życie moje. Nie pamiętam,
289 1    |             ale przypadała, jak widać, w tej chwili rozwijania się,
290 1    |               zaczyna głowę podnosić i w niebo spoglądać. Późnym
291 1    |               żab po stawach, drżących w chłodzie listków drzewa.
292 1    |              drzewa. Księżyc znowu był w pełni, gwiazdy wszystkie
293 1    |                albo też rozkładały się w srebrne pióra żeglujących
294 1    |          postaciami; czasem niby anioł w długiej powłóczystej szacie;
295 1    |           Beniaminie, a czy czujesz co w twojej własnej piersi? -
296 1    |            zmartwienia płaczę, i kiedy w radości śmiać się nie mogę,
297 1    |               swoje - to, co usłyszysz w tej chwili, co widzisz przed
298 1    |         widzisz przed sobą, co czujesz w sobie - to wszystko - śpiewne,
299 1    |        namarzyłem więcej jeszcze, lecz w każdej chwili i po każdym
300 1    |                przejściu wracały mi te w dzieciństwie od siostry
301 1    |             tak wyraźnym, lecz jedynym w mej przeszłości odbili się
302 1    |              Cypriana i Terenię chciał w tych pierwszych latach dzieciństwa
303 1    |             odznaczyć sobie; widzę ich w każdej godzinie, mam w pamiątce
304 1    |             ich w każdej godzinie, mam w pamiątce każdej. Cyprian
305 1    |            jutro nie było; ja przecież w czternastym roku dopiero
306 1    |             wszystko ułożyło się jakoś w naturę moją, nie na zabobon,
307 1    |               Lecz Cyprian już wchodzi w szaloną biografię moją,
308 1    |             mnie jeszcze myśli i słowa w dawniejszy czas uciekają
309 1    |          uczony, taki dobry i łagodny. W szczupłym domku nie było
310 1    |          brzęczenie muchy usłyszeć. Ja w tym wzrosłem i nie pamiętam
311 1    |            pamiętam nawet, żeby mi kto w podobnych razach spokojność
312 1    |            sobie nieruchomie z robótką w kąciku zasiadało. Jednego
313 1    |               jakiegoś dzieła in 4-to, w którym były wszystkie wizerunki
314 1    |                Jadwidze ogromną kryzę, w której niby garbata i jakby
315 1    |                przegląd i zacząłem nie w książkę, lecz w twarz naprzeciw
316 1    |           zacząłem nie w książkę, lecz w twarz naprzeciw siedzącego
317 1    |               przez chwilę nie patrzył w książkę, lecz też przez
318 1    |               wyraz gniewu zmienił się w wyraz jakiejś wielkiej,
319 1    |             surowość jakąś, lecz za to w całym rysunku ust dość wydatnych
320 1    |                 Historia.~- A cóż jest w tej historii?~- O mój synku!
321 1    |                będzie, to się znajdzie w książkach do tej książki
322 1    |         zamknąć i wyobrazić sobie mamę w tej chwili, gdy nad moim
323 1    |                 Później obiecał mi, że w kilku literach zobaczę dużo
324 1    |              jeszcze. Ach! bo dla mnie w każdym wspomnieniu ona tak
325 1    |                gdy koło~mnie przejdzie w podeszłym wieku kobieta?
326 1    |             wiecie wy, dlaczego nieraz w kościele, a nade wszystko
327 1    |              kościele, a nade wszystko w jakim ubogim, małym, wiejskim
328 1    |                kościółku, mnie się łzy w oczach zakręcą, gdy spostrzegę
329 1    |             utulił, na ręce nie wziął, w zimie przy własnej piersi
330 1    |                piersi nie rozgrzał lub w lecie od przejeżdżających
331 1    |                 bo miałem matkę!... bo w każdej chwili podobnej zawsze
332 1    |          błogie dni pierwszej młodości w pamięci rozwiną, kiedy później
333 1    |         pamięci rozwiną, kiedy później w przeciwieństwo stawię... -
334 1    |               go, mówię, z takiej góry w przepaść jakąś strąciła -
335 1    |                ziółko, którego jeszcze w upadku uchwycić się można
336 1    |              cała rozpacz przesila się w tę szaloną niecierpliwość,
337 1    |             gdy upadnie, czyż choć tam w głębi ostatnią iskrą w rozbiciu
338 1    |             tam w głębi ostatnią iskrą w rozbiciu ostatnim zaświeci?...
339 1    |              pedagogicznych sumariusz; w przydatku do niego nauczyłem
340 2    |                                     2.~W domu rodziców obchodzono
341 2    |              ożenionych, Adam i Józef, w dalszych mieszkało okolicach.
342 2    |         Terenia. Karol wojskowo służył w Królestwie i z Lubelskiego
343 2    |           zawsze smutna, zawsze, nawet w chwilach radości swojej,
344 2    |          musiała żyć z jakimś utajonym w głębi duszy cierpieniem,
345 2    |               rosną długo ze zjadliwym w cieniu swych listków owadem.
346 2    |               święcony opłatek, jak ja w tej chwili ojcu waszemu
347 2    |           przyjmując; lecz gdy Terenia w następstwie rękę wyciągnęła,
348 2    |            cofnęła się nieco i łzy jej w oczach stanęły.~- Nie, to
349 2    |              szła go na bok odłożyć...~W tej chwili drzwi się rozwarły,
350 2    |                 syn wraca o dział swój w szczęściu rodzinnym się
351 2    |               Cyprian! Nasz Cyprian...~W istocie brat mój Cyprian,
352 2    |               mówię, boleścią, chociaż w pierwszej chwili nie umiałem
353 2    |              dziecinnych, witać ze łzą w oku, drżącą ręką i bladym
354 2    |          zdziwiony - oczy jego utkwiły w mej twarzy, dłonie zesztywniały
355 2    |           rzekłem:~- Zdaje mi się, żeś w tej chwili więcej malarzem
356 2    |       zbrudzony, a usta wykrzywiły się w taki nałogowy uśmiech niesmaku,
357 2    |                jest, tak się zestarzeć w dwudziestym szóstym roku
358 2    |                myśli chciał się lepiej w swojej własnej głowie przypatrzyć,
359 2    |                 a potem ostatek napadu w pusty śmiech przeprowadził.~-
360 2    |             niezadowoleniem patrzył mi w oczy. Przetrzymałem wzrok
361 2    |           Napij się wody - powtórzyłem w pół z prośbą, w pół z rozkazem.~-
362 2    |            powtórzyłem w pół z prośbą, w pół z rozkazem.~- Napiję,
363 2    |             wypróżnioną szklanką mocno w stół uderzył, by zgłuszyć
364 2    |             zupełną pewnością wyrokuję w tym względzie - mówił on. -
365 2    |            Beniamin okropnie zbrzydnie w nieszczęściu, bo jego twarz
366 2    |           ująłem.~- Radosną ją widzisz w tej chwili - rzekłem - może
367 2    |              być prorokiem moich uczuć w chwilach odmiennych, mojej
368 2    |               odmiennych, mojej twarzy w niepewnej przyszłości? Więc
369 2    |           ducha tajemnice i dojrzawszy w nich własnej istoty odbicie,
370 2    |         brzydszym, ale będę lepszym.~- W nieszczęściu?~- Tak jest!
371 2    |              nieszczęściu?~- Tak jest! W nieszczęściu, kiedy spróbuję
372 2    |         trudniej jeszcze; nie mogę ani w uczuciu, ani w rozumie znaleźć
373 2    |                mogę ani w uczuciu, ani w rozumie znaleźć coś podobnego
374 2    |              niechcenia zamieszały się w moje po góralsku na ramiona
375 2    |                jeszcze! On nie wie, że w najwyższości swojej istota
376 2    |         dziewiątym niebie, gdzie twarz w twarz z Panem Bogiem przez
377 2    |          obrazów tęczowych - zawikłane w jakieś obliczania wypadków,
378 2    |                wygląda jak biały anioł w czarne krepy uwinięty, z
379 2    |          uwinięty, z gorejącym mieczem w dłoni, i dlatego chciałbyś
380 2    |              chciałbyś z nim pójść już w zapasy - oh! wierzę bardzo,
381 2    |              drugi raz nie ubieraj jej w takie łachmany, bo się dzieci
382 2    |          ciebie - on dziś, a ty jutro.~W żaden sposób nie mogliśmy
383 2    |            przykładem, skoczyli prędko w łóżka nasze i prędzej jeszcze
384 2    |    przynajmniej ja tak usnąłem.~Nagle, w parę godzin może, blask
385 2    |         Cyprian stoi nad moim łóżkiem.~W jednej ręce trzymał on zapaloną
386 2    |           płomień obejmował, żeby cień w stronę Karola padał, zaś
387 2    |                cudna.~Pod jej urokiem, w chwili niespodzianego przebudzenia,
388 2    |               odrzekłem, gdyż tak było w istocie.~- To bardzo źle,
389 2    |              Jak można z takim kaszlem w noc Bożego Narodzenia wstawać
390 2    |                górach, gdzie mi oddech w ustach marznął, i wróciłem
391 2    |           uczuciem szafował, to kiedyś w wielkim przesileniu i serca
392 2    |                sennego widziadła, mnie w głowie przyszłość, sława...
393 2    |                się, że z drżącą lampką w ręku spuszczałem się do
394 2    |                do głębokiej pieczary - w pieczarze były skarby tak
395 2    |             nie roił, że byłeś Grekiem w pięknych młodej Grecji latach.~-
396 2    |               nie takim poetą z piórem w ręku, z palcami w atramencie
397 2    |               piórem w ręku, z palcami w atramencie uwalanymi, nad
398 2    |           stolikiem, a do tego jeszcze w szlafroku i pantoflach -
399 2    |              się śniło, że byłeś poetą w dawnych wiekach i na młodszej
400 2    |            miałeś siedmiostruną lutnię w dłoni, a nad sobą tylko
401 2    |               i śmiał się, i płakał, i w żelazne miecze dzwonił według
402 2    |              tętnem krwi mojej biły, a w moim uczuciu spromieniło
403 2    |          uczuciu spromieniło się każde w świat Boży rzucone uczucie,
404 2    |         bratniej ręki dotknięciem, tuż w samym dźwięku mej pieśni.~-
405 2    |               trzeba ci przelać choćby w pustotę; potrzebie gwałtownych
406 2    |             kiedy widziałeś sam siebie w wozie złocistym, jak dzielnym
407 2    |           wyśmieją - daj pokój - tobie w gyneceum jeszcze piosnkami
408 2    |                 ty słaby, ty śmieszny, w głowie ci się zakręci, ręce
409 2    |              zamętu, od hałasu mózg ci w głowie zakipiał, ręce drżą
410 2    |               wyciągnięte strzałą lecą w powietrzu - a czy słyszysz
411 2    |               tobie pęd powietrza glos w piersiach tamuje, chciałbyś
412 2    |              nadziei, to jak gdyby kto w oczach szulera najpiękniejsze
413 2    |                ty rozumiesz tę chwilę, w której kobieta jeszcze kochanką
414 2    |                  kobietę piękną, silną w namiętności, świętą w duchu
415 2    |            silną w namiętności, świętą w duchu swoim. Na jej czole
416 2    |                ustach taka rozkosz - a w jej spojrzeniu taka wabność
417 2    |              przysznuruje i nic nie da w życiu prócz praw kodeksem
418 2    |                kiedyś zapragnąć umrzeć w jej objęciach, żeby już
419 2    |        wzniesienia się ludzkiej natury w pełność bóstwa z duchem
420 2    |                i ciałem - rozkosz sama w świadectwo przeciw rozpuście
421 2    |              na torturach nie splunęła w potrzebie językiem, gdybyście
422 2    |            mieli tej wyobraźni, co wam w poezję każdy całunek ozłoci,
423 2    |      wszystkimi jego słowami niby krew w żyłach wzbierała, jednak
424 2    |             się nachylił pocałował mię w czoło - ale nagle świeca,
425 2    |                myślałem, że już umarł. W tej chwili dzwonić w kościółku
426 2    |            umarł. W tej chwili dzwonić w kościółku na mszę pasterską
427 3    |               rysów i układał je sobie w zamierzonych wrażeń odbicie;
428 3    |              moje i gdybym był wierzył w nieomylność mego błogosławieństwa,
429 3    |             mego błogosławieństwa, jak w czarosilne zaklęcie talizmanowej
430 3    |             mnie, wy wszyscy zakochani w piękności i sztuce, a ja
431 3    |             pewną ilością mózgu, który w pewnym miejscu czaszki tworzy
432 3    |              co używa - ukochanie samo w sobie nie zamknie się nigdy.
433 3    |            nigdy. Ukochanie prześwieci w nieskończoność dobrą podnietą
434 3    |              chwila po chwili zstępuje w przestrzeń, ogranicza się
435 3    |              obcy rozbudzony entuzjazm w nieskończoność życia nie
436 3    |          tworzy? na co tworzy? to jest w nim odrębnością, to już
437 3    | znieśmiertelnić tego nie może, on musi w kształty ująć, skończonością
438 3    |          rzucić artyście? A jeżeli też w zamian cierpień i krwi waszej
439 3    |        intelektualny; co jest boskiego w artyście, to dane przez
440 3    |                i wam; co jest boskiego w artyście, to właśnie rozłączać
441 3    |            żeby stanęło przed wami; co w nim boskiego, to przez jego
442 3    |          skalny i na zewnątrz dopiero, w zetknięciu ze wzrokiem i
443 3    |               uczuciem waszym może się w blaski rozetlić - ale tam,
444 3    |             blaski rozetlić - ale tam, w głębi, tam tylko masa jakiejś
445 3    |                chwili na uchylenie się w rozbudzoną osobistość, jednego
446 3    |             byłbym się chciał zamienić w każdą kroplę ożywczej wody,
447 3    |            martwe jego czoło rzeźwiła, w każde słowo pociechy, co
448 3    |           później zdarzyły się chwile, w których ja nie do przeszłych
449 3    |           siedząc godzinę po godzinie, w najgłębszej cichości, sam
450 3    |        wplotłem przedwcześnie marzenia w twoją duszę i już cierpisz.~-
451 3    |               jakąś myślą żalu właśnie w tej chwili, kiedy ręce załamywałeś,
452 3    |             cię, Beniaminku, i poniosę w świat szczęścia - złożę
453 3    |                Dlategoż mi tak dziwnie w oczy patrzysz? Alboż jeszcze
454 3    |             ostatnia! Od chwili jak go w duchu począłem, czuje, że
455 3    |             począłem, czuje, że wciąga w siebie wszystkie siły moje
456 3    |           wszystkie siły moje żywotne, w dniu, w którym rozłączy
457 3    |             siły moje żywotne, w dniu, w którym rozłączy się ze mną,
458 3    |            którym rozłączy się ze mną, w którym widomie stanie dziełem
459 3    |             stanie dziełem skończonym, w dniu tym będziesz mógł powiedzieć,
460 3    |                za obraz? - powtarzałem w małych przestankach jego
461 3    |            cudnie zrobioną Matką Boską w zachwyceniu stałem, usta,
462 3    |        wyzwolona, świat ziemski daleko w przepaść zapomnienia odepchnięty -
463 3    |                że podziwiałem świętość w najokropniejszej boleści,
464 3    |              mnie się ukazała świętość w najżywszym szczęścia uniesieniu;
465 3    |          sztalugą tylko. Ja wszędzie i w każdej chwili zbierałem
466 3    |                 rubinowe i złote płyny w przejrzystych szumiące kształtach,
467 3    |         przeciw śmierci odwagę, jakiej w całych dziejach ludzkości
468 3    |              nic spotkać nie może, kto w zgonie widzi tylko rozstrojenie
469 3    |               naczerpał pełnymi rękoma w skarbach ziemskich i pełnym
470 3    |             ziemskich i pełnym mózgiem w rozumie bogactwa, ten się
471 3    |            przeznaczeniem kłócił. Jest w każdym człowieku pewna miara
472 3    |           podział. Jeśli nieszczęśliwy w paroksyzmie rozpaczy, w
473 3    |                w paroksyzmie rozpaczy, w napadzie obłąkania sam sobie
474 3    |         ostatnim słowem Cyprian, który w ciągu swej mowy rzeźwiał
475 3    |            łóżka jak gdyby najzdrowszy w świecie i prędko ubierać
476 3    |              tylko nie rozumiem siebie w twoim obrazie.~- Ale chciałbyś
477 3    |               zwoju płótna, który stał w głowach jego łóżka, niedaleko
478 3    |                 moja Aspazja - rozkosz w mądrości i mądrość w rozkoszy!
479 3    |           rozkosz w mądrości i mądrość w rozkoszy! Moja Aspazja,
480 3    |              nieodstępną wizją stanęła w dziecinnych moich dumaniach
481 3    |          dziecinnych moich dumaniach i w snach nocy niespokojnych -
482 3    |             kiedy usiadła przede mną i w całym majestacie podzielanego
483 3    |             nie potrafię; od roku żyję w tej walce okropnej, w tych
484 3    |             żyję w tej walce okropnej, w tych zapasach z niedokończonym
485 3    |              piękny! - pod głowę lekko w tył zarzuconą jedną rękę
486 3    |            czołem, z przesilającym się w męskość dzieciństwem, z
487 3    |    rozlubowałem się... szczęściem, nie w sobie jeszcze, ale w słowach
488 3    |               nie w sobie jeszcze, ale w słowach jego, w takim, jak
489 3    |           jeszcze, ale w słowach jego, w takim, jak on go wyrazami
490 3    |                niech sobie wystawi, że w tej chwili dwa duchy walczyły
491 3    |         niekształtnie jeszcze uwinięty w owe grube pakunkowe płótno,
492 3    |         sprowadziła nas obu do pokoju, w którym wszyscy razem, tak
493 3    |              muszla z dalekiego morza! w niej każda rana - perłą;
494 3    |               niej każda rana - perłą; w nim każdy niepokój ideałem;
495 3    |           godzinie będziesz miał błoto w diament skrysztalone. Święć
496 3    |                i lasów. Pokochałem się w Aspazji - nie była to owa
497 3    |               którego odpadła dla mnie w niebyłość cała jego resztująca
498 3    |         żywioły i leciałem, i pędziłem w nieskończoność - w nieskończoność!...
499 3    |            pędziłem w nieskończoność - w nieskończoność!... O, ja
500 4    |           ziemię naciskać musi. Gdybym w dniu takim był spokojnie