Rozdzial

  1 Wstep|           pogodą czoła błysnęły? Nie, ja radzę, nie próbujcie nigdy
  2 Wstep|           jakim jest teraz, lub jakim ja go być sądzę. - Najpierw
  3 Wstep|                od dzieciństwa otoczył ją kółkiem poczciwej rodziny,
  4 Wstep|        Współwyznawców jej nie brakło, ja także należałam do ich liczby.
  5 Wstep|           własne swoje oczy. Karmiono ją szyderstwem i nienawiścią,
  6 Wstep|           odwdzięczenia, bo nawet gdy ją kto kochał, Seweryna nie
  7 Wstep|         bezpłodne nieszczęścia, które ją samą zrobiły mniej dobrą,
  8 Wstep|               mógłby kto pomyśleć, że ja szczęściem i radością nazywam
  9 Wstep|      najdroższych naszych - po prostu ja przez szczęście rozumiem
 10 Wstep|          wiecznym usprawiedliwieniem; ja sama nieraz, kiedy co złego
 11 Wstep|            ona zaraz dowiodła mi, jak ja to pragnęłam dobrze uczynić,
 12 Wstep|         pragnęłam dobrze uczynić, jak ja to będę mogła jeszcze przeinaczyć,
 13 Wstep|              jeszcze przeinaczyć, jak ja to zawsze poczciwa jestem,
 14 Wstep|           Teklo", a gdy Tekla łajała, ja kłótni żadnej nie wszczynałam
 15 Wstep|           Czasem uroda kobiety zajęła ją tak żywo jak oczarowanego
 16 Wstep|              wstręt nieprzezwyciężony ją dzielił, na mierność nie
 17 Wstep|              bardzo okropne spotykały ją zawody, lecz przeszłość
 18 Wstep|         poświęcenia i zapału stosunek ją łączył, że nieraz jej nadzieje
 19 Wstep|            była prawdziwą poetką? Oh! ja wam ręczę, że była, tylko
 20 Wstep|               była, tylko nie wszyscy ją odgadli, bo to mało mówiąca,
 21 Wstep|           życia być umiała. Nadto Bóg ją jeszcze obdarzył znaczną
 22 Wstep|          wdziękiem tak uroczym, żeśmy ją wszystkie psuły po trochu.
 23 Wstep|           wszelkiego piękna, oprawiła ją w serce swoje niby diament
 24 Wstep|            przyjaźń, w poświęcenie, a ja posądzałam ją, że dlatego
 25 Wstep|          poświęcenie, a ja posądzałam ją, że dlatego maluje tylko,
 26 Wstep|              cnoty w jednym, błędzie. Ja tam nie usprawiedliwiam
 27 Wstep|       religijnym. Ten człowiek mógłby ją bić, mógłby ją sponiewierać,
 28 Wstep|        człowiek mógłby ją bić, mógłby ją sponiewierać, mógłby ją
 29 Wstep|               ją sponiewierać, mógłby ją w wiecznym przed sobą utrzymać
 30 Wstep|           bratem życzliwym. W istocie ja sama nieraz zastanawiałam
 31 Wstep|            Wszystkie dzieci zajmowały ją tak szczerze, jak zajmują
 32 Wstep|              czy to w chorobie, pewno ją zaraz przy sobie widzieli
 33 Wstep|         karbów posłuszeństwa wyłamać, ja tego nie próbowałam, nawet
 34 Wstep|            tego nie próbowałam, nawet ją w rękę całowałam nieraz,
 35 Wstep|         tytułu kochał mądrość, kochał ją szczerze, poczciwie, ale
 36 Wstep|          poprawiać chciał pomyłek - a ja cię tak lubiłam w prostocie
 37 Wstep|       natchnienia chwili obecnej - bo ja ci powiadam, że masz czyste
 38 Wstep|        wrażliwa natura z otaczającymi ją żywiołami zawsze się do
 39 Wstep|          oryginalnością. Wymawiano mu ją nieraz, lecz ja się ujmowałam,
 40 Wstep|          Wymawiano mu ją nieraz, lecz ja się ujmowałam, bo w tym
 41 Wstep|              Rzadko kiedy wspomniał: "Ja tam byłem, ja to widziałem". -
 42 Wstep|             wspomniał: "Ja tam byłem, ja to widziałem". - Gdy mu
 43 Wstep|              panią, on się wypierał - ja bez myśli rzuciłam uwagę,
 44 Wstep|            się na nicość przepalił.~- Ja bym ci jednak, Augusto,
 45 Wstep|           haczczysu! - przedrzeźniała ją Felicja.~- Zbyt wyszukany
 46 Wstep|          nudny i brudny. Miłość mówi: ja jestem przedwiecznością
 47 Wstep|           piękności, a potęgą w sile. Ja jestem, która jestem!~-
 48 Wstep|               jestem, która jestem!~- Ja jestem bóstwo indyjskie
 49 Wstep|               wyrzeczcie dopiero, czy ja zbłądziłem bardzo, gdym
 50 Wstep|     Przypuszczenia to nie moja rzecz, ja tylko fakta zapisuję - lecz
 51 Wstep|               wprost trafię do nieba. Ja bym niebo zamknął przed
 52 Wstep|        kawalerów mieczowych zrobicie. Ja chcę, żeby świętość była
 53 Wstep|               rozwija się warunkach - ja chcę...~- Bardzo to jest
 54 Wstep|          twojej strony, że powiadasz "ja chcę!" a nie "tak jest już" -
 55 Wstep|               Leon.~- Mylisz się - co ja chcę, to już tak jest -
 56 Wstep|            czasu, albo w mojej duszy. Ja się kocham szalenie, a nic
 57 Wstep|              naukach nie przeszkadza. Ja będę miał żonę i dzieci,
 58 Wstep|         przyjaźni zachowam stosunki - ja kupię dobra i założę fabryki,
 59 Wstep|             wśród lodów się przedrę - ja sobie sprawię ucztę szaloną
 60 Wstep|              to wszystko od razu - bo ja ani rzetelności w codziennych
 61 Wstep|               lat - dokończył Leon.~- Ja widzę, nie zrozumiecie się
 62 Wstep|            distinguo" się odezwie, to ja już nic po nim mówić nie
 63 Wstep|                co by przyjął ustawę - ja będę gminem waszym, ty zaś,
 64 Wstep|     powiedzieć? Rzecz łatwa przecież, ja sam nie mam żadnego, ale
 65 Wstep|                podchwyciła Felicja.~- Ja nic w nim dziwnego nie znajduję -
 66 Wstep|              ale historia za długa.~- Ja tak lubię historie za długie -
 67 1    |           zrodzone; - tym dziecięciem ja byłem. Nad przygotowaną
 68 1    |               jej życia się ujmie, że ją noce bezsenne, karmienie,
 69 1    |             do żony swojej, pocałował ją w czoło, pocałował ją w
 70 1    |       pocałował ją w czoło, pocałował ją w rękę i nie odszedł, aż
 71 1    |        kołysano bez mojej wiedzy, jak ja rozwijałem się w tym cieple
 72 1    |           gdybym mógł pamiętać! - ale ja nic, nic nie pamiętam -
 73 1    |            naturą. Każdy mnie kochał, ja się ocknąłem kochając każdego,
 74 1    |              znowu śpiewać zaczęła, a ja znowu zacząłem cichuteczko
 75 1    |      powtórzyłem zdziwiony. - A czemu ja jej nie znam, gdzie ona
 76 1    |               się i głośno rozśmiała, ja wykrzyknąłem z radością.~-
 77 1    |             jedną siostrzyczkę.~- Czy ja biedny? - spytał brat, odwracając
 78 1    |              bardzo bogaty, Adamie.~- Ja szczęśliwy - przydał, jak
 79 1    |           ptaszek w jej objęciu - toć ja dobrze dziś pamiętam jeszcze,
 80 1    |               ładowany mnie winduje i ja siedzę przy nim jakoby na
 81 1    |          przyszłe państwo moje, które ja prawem natury odziedziczę,
 82 1    |     czerwieniejącą tatarkę purpurą; a ja mu wierzę, że to jest właściwie
 83 1    |         rodzice wysadzili gościniec - ja sam trzymam pęki uzbieranych
 84 1    |              że się zdało przeskoczyć ją można, a czysta, a żwirem
 85 1    |     odpowiedziała jeszcze ciszej, ale ja patrzyłem w jej oczy i widziałem,
 86 1    |       Ludwinka drgnęła, jak gdybym to ją był moją gałązką uderzył.~-
 87 1    |              bardzo, bardzo smutnie i ja zaraz poczułem, że coś złego,
 88 1    |              daleko", moja Ludwiko? - ja nie wiem, gdzie to jest "
 89 1    |           głębokiego morza - a morze? ja ci nie powiem, gdzie to
 90 1    |          rzeczką, a gdzie jest niebo? Ja ci tego nie powiem. Niebo
 91 1    |         Ludwinko, gdzie ptaszyna? - a ja ci tego nie powiem, Beniaminku,
 92 1    |             zsunęła mię z kolan, lecz ja nie pobiegłem według jej
 93 1    |         rzeczki i próbowałem, czy też ja się dostanę daleko - do
 94 1    |                kiedyś w przyszłości".~Ja tam "kiedyś" dojdę, rzekłem
 95 1    |             jej w tej pracy, odgadłem ja, dziecię, ją, marzycielkę,
 96 1    |          pracy, odgadłem ja, dziecię, ją, marzycielkę, kobietę -
 97 1    |              odpowiedziała siostra, a ja nie pytałem o słów tych
 98 1    |          zresztą przypomnicie sobie - ja przypomnieć nie umiem -
 99 1    |          swoje porzucających. Darował ją Karolowi pod warunkiem,
100 1    |      zaporosku swoją Zittę kochał, on ją sam karmił, poił, upiększał,
101 1    |              co chcecie, moi państwo, ja po tym śnie przez cały dzień
102 1    |            się, że strzelającemu dość ją było wziąć do ręki i spuścić
103 1    |              imieniem znaczyć, nazwał ją sobie "Kochalką". Raz, jak
104 1    |              się przejechać ze mną? - Ja na odpowiedź wyciągnąłem
105 1    |            tak wyciągnęła ku mnie, że ją mogłem rękami objąć, a gdy
106 1    |          koniec i w bór się wjechało; ja się nie mogłem nacieszyć
107 1    |           Beniaminku!~- Jak to, czy i ja go zabiję?~- I ty, chłopcze,
108 1    |             obie ręce, trzymaj, gdzie ja trzymam - i ułożył mi palce
109 1    |         gwałtownie cisnęła na bok, że ja, który się ani siodła, ani
110 1    |         najzimniejszą krwią do rąk mi ją podał znowu - jednym rzutem
111 1    |      powłóczystej szacie; bo i czegóż ja tam nie widziałem! - aż
112 1    |        przyłożyła mi rękę do serca.~- Ja czuję - odpowiedziałem po
113 1    |             to wszystko razem jest... ja ci nie umiem powiedzieć,
114 1    |               jest, siostrzyczko.~- A ja ci powiem, Beniaminie, tylko
115 1    |               i przez jutro nie było; ja przecież w czternastym roku
116 1    |            brzęczenie muchy usłyszeć. Ja w tym wzrosłem i nie pamiętam
117 1    |             zasiadało. Jednego dnia i ja tak zostałem, przerzucając
118 1    |          królów. Oh! mój Boże, jak to ja pamiętam! Cyprian gniewał
119 1    |           dusząca się wyglądała. Lecz ja nie byłem tak surowym krytykiem,
120 1    |               z oburzenien i rzuciłem ją na ziemię. ~Źle robisz,
121 1    |               odpowiedział, podnosząc ją spokojnie.~ ~- A cóż to
122 1    |           książki podobnych.~A kiedym ja się dziwił bardzo, ojciec
123 1    |             po głębię duszy ludzkiej. Ja też co prędzej wszystkich
124 1    |                że gwiazda to świat. I ja tak nauczyłem się czytać
125 1    |              ona tak była obecna, tak ją czułem przy sobie, że mi
126 1    |               Czy wy wiecie, dlaczego ja z takim uszanowaniem z drogi
127 1    |         każdej chwili podobnej zawsze ją widzę przed sobą - tkliwą,
128 1    |            tak wszystko czyniącą, jak ja przy niej czynić nawykłem.
129 1    |          elegii chcieliście ode mnie, ja mam tylko co do wypadków
130 1    |       niepodobne - chyba do tego, com ja czuł na jawie - ale wam
131 2    |             Rzymu ostatni list pisał, ja sam z Węgier wracałem, a
132 2    |       szczęściem nieujętym tęskniąca. Ja dziś myślę, że Ludwinka
133 2    |            poda święcony opłatek, jak ja w tej chwili ojcu waszemu
134 2    |      pieszczoty, na lepsze powitanie. Ja ostatni się zbliżyłem.~Cyprian
135 2    |               ale czy serdeczniej?... ja nie wiem, jednak z pewnym
136 2    |             znowu patrzył na mnie.~Bo ja podobno piękny, ale to bardzo
137 2    |         wieczerzy na rysy wybijać, bo ja także baczniejszą na niego
138 2    |        wyłysiał, ot więcej prawie niż ja dzisiaj, nos mu okropnie
139 2    |         chustkę do kieszeni chowając.~Ja siedziałem tuż przy nim
140 2    |             za sobą ująłem.~- Radosną ją widzisz w tej chwili - rzekłem -
141 2    |           niepewnej przyszłości? Więc ja tak słaby i wątły jestem?
142 2    |                zdrowia i czerstwości? Ja myślałem, że mi z czoła
143 2    |       wszystkie wyrzuty odpowiedział.~Ja się nie gniewałem, ale mi
144 2    |         przepowiednia, mniejsza o to, ja śmiało nieszczęście do walki
145 2    |              jest siłą najwyższą!~Coś ja podobno i więcej o tym mówiłem,
146 2    |               z nieszczęściem, jak ty ją sobie wyobrażasz, Beniaminku.
147 2    |            nie zbrzydłbyś wtedy. Lecz ja ci powiadam, że nieszczęście
148 2    |        przyrządziły.~Karol, Cyprian i ja dostaliśmy maleńką na poddaszu
149 2    |               młodości - przynajmniej ja tak usnąłem.~Nagle, w parę
150 2    |              nie mogę ani słówka.~- A ja bym dał sobie lewą rękę
151 2    |             syknął i ust przygryzł.~- Ja pytam, co ci się śniło? -
152 2    |                 Kłamiesz, Beniaminie, ja ci mogę lepiej twój własny
153 2    |            sny pamiętasz - snem poety ja nieraz marzyłem, ale bez
154 2    |              czy jej uciekniesz - czy ją wyścigniesz - a słyszysz,
155 2    |                Ucichł znowu Cyprian - ja go słuchałem jeszcze, dziwy
156 3    |        artystą był mój brat, Cyprian.~Ja wam powiem tylko - gdybym
157 3    |               w piękności i sztuce, a ja przecież nie o was mówię -
158 3    |            czciciele tego, co świeci? Ja wam powiadam, światłość
159 3    |            białość, a błękit potępia. Ja do Cypriana żadnej nie mam
160 3    |              sny mojej młodości! Czyż ja się mogłem domyśleć, że
161 3    |        zdarzyły się chwile, w których ja nie do przeszłych radości,
162 3    |         mieliśmy go pilnować koleją - ja pierwszy miejsce przy nim
163 3    |              wlepione we mnie.~- Może ja źle zrobiłem? - rzekł swoim
164 3    |                śpij, śpij, braciszku, ja nigdy nie byłbym szczęśliwszy,
165 3    |               przywidziało mi się, że ja początkiem twojej niespokojności.~-
166 3    |           Beniaminku! Najpierw... już ja zgaduję, o co najpierw -
167 3    |            znów bardzo spokojnie - to ja ci nadgrodzę; wezmę cię
168 3    |     ostateczności ten objaw tłumaczy, ja wiem tylko, że podziwiałem
169 3    |             nie przed sztalugą tylko. Ja wszędzie i w każdej chwili
170 3    |          swoich nie ma po co żałować! Ja dziś rozumiem, dlaczego
171 3    |              dopiero śmierci nie boi. Ja ci zaś powiem, kto może
172 3    |           wartość. A jak tu oddać, co ja łzami mymi okupiłem? A jak
173 3    |           jednej chwili do radości. - Ja tak nie umrę, mój bracie;
174 3    |        dziecko jeszcze!~- Mylisz się, ja tylko nie rozumiem siebie
175 3    |              miał gorączkę, ale po co ja go słuchałem, tak słuchałem
176 3    |             pocałunku obietnicą - już ją mam, ona tu jest, blisko
177 3    |               czy ona tak bogatą, czy ja tak ubogi, ale zabrakło
178 3    |         wyrazem niespokojnego smutku, ja ciebie nie mogę pojąć smutnym...
179 3    |            wszystko utracę, lecz nie, ja wszystko odzyskałem, oh!
180 3    |            Cyprian był artystą - lecz ja dzieckiem wtedy byłem i
181 3    |               żebyście wiedzieli, jak ja skrysztaliłem słowa Cypriana!
182 3    |            gorętszej krwi serca. Nie, ja kocham wyraźnie słowa mego
183 3    |              co mi po tym spojrzeniu! Ja kochałem Aspazję, kapłankę
184 3    |           czczym, teraz z wszystkiego ja muszę coś wziąć, muszę wycisnąć
185 3    |              zdaje, że wtedy kochałem ją najwięcej, najprawdziwiej,
186 3    |              wiatr pomyślny rozpuści, ja rozwinąłem wszystkie władze
187 3    |               w nieskończoność!... O, ja wtedy najwięcej Aspazję
188 4    |             najrówniejszego galopu, a ja tak się ukołysałem, że mi
189 4    |             jak to trwa długo!...~Jam ją wtedy, ujrzał po raz pierwszy.~
190 4    |               bezbarwnego nieba.~Czyż ja chciałem ją gonić - to Sokół
191 4    |               nieba.~Czyż ja chciałem ją gonić - to Sokół mój gonił
192 4    |               sen rzeczywistością, że ja z żywymi ludźmi mam do czynienia.~-
193 4    |               zacząć.~- Lecz ponieważ ja na balu nie będę, niech
194 4    |             lepiej za Albańczyka!~- A ja powiadam, że za króla z
195 4    |        starego króla przebierać - ot, ja wiem, co on wybierze, pewno
196 4    |            będzie prześlicznie.~- Już ja się przyznam, żebym wolał
197 4    |               rozkaz mój czekające, a ja do wyboru myśli i woli zebrać
198 4    |              wesoło uśmiechnął.~- No, ja ci mówię, że i tak będzie
199 4    |     spojrzeniem się witał z innymi, a ja sam szedłem - nieznany -
200 4    |          stracić rozum - oszaleć... a ja właśnie na chwilę przyszedłem
201 4    |            oni ten rozsądek, o którym ja chcę mówić, zowią: le sens
202 4    |           wzroku innych, a dopiero co ja tam dojrzę w przydatku,
203 4    |             ale zawsze, bądź co bądź, ja od źrenicy mojej gromadzę
204 4    |          bracia na świat Boży patrzą, ja mam zmysł powszechny - sens
205 4    |             niepojętość przyda? na co ja przydałem? Ach! prawda,
206 4    |     niezjawioną, a człowiek co ma - a ja co mam? Szaleństwo...~Wtedy
207 4    |             mi życie wzięła - bo jaką ja widziałem ją potem, oh!
208 4    |         wzięła - bo jaką ja widziałem ją potem, oh! to wy pewno nic
209 4    |            czy są też wyrazy po temu, ja nie wiem i nie szukałem
210 4    |            cóż, wszakże jak gdybyście ją widzieli przed sobą? Oh!
211 4    |            nieba i dlatego mierzy się ją rozmiarem doznanych wrażeń
212 4    |          kiedy razem się widuje - oh! ja widziałem - ja też żyłem
213 4    |           widuje - oh! ja widziałem - ja też żyłem i umarłem. Żyłem
214 4    |   przynajmniej z ciekawością słuchać, ja wam wszystko opowiem, jak
215 4    |             nie teraz jeszcze - teraz ja żyję! Ja mam lat siedemnaście
216 4    |              jeszcze - teraz ja żyję! Ja mam lat siedemnaście i siedzę
217 4    |            nabijana opaska i poznałem ją - poznałem twarz ową z blaskiem
218 4    |   towarzyskiej grzeczności przepisów. Ja też siedziałem i patrzyłem -
219 4    |           piękny! - mówiono dokoła, a ja nawet nie uczułem najlżejszego
220 4    |        położeniu mogło być uczuciem - ja patrzyłem na nią i czy mówiła,
221 4    |              zrzeczywistnienia - oho! ja ci powiadam, że to jest
222 4    |              sto lat z górą...~- Więc ja mam sto lat z górą - odparłem
223 4    |          swoich mrówek przebąknął - a ja sama...~- Ty, pani - przerwałem
224 4    |               nic mi nie mów o sobie, ja wiem już wszystko...~- Przedziwny!
225 4    |              do owej cząstki tego, co ja się domyślam, gdyż naprawdę
226 4    |               dalej, wieszczbiarzu.~- Ja nie wieszczbiarzem, ja pani
227 4    |                Ja nie wieszczbiarzem, ja pani przepowiedzieć bym
228 4    |              jednego z jej zamiarów - ja tylko przeszłość widzę -
229 4    |               przynieście mi lutnię - ja kocham, jak śpiewam, a wiem,
230 4    |             srebrnymi mieszane.~- Jak ja kocham? - powtórzyła niby
231 4    |               niby rozmyślająca - jak ja kocham? - I ręka jej trąciła
232 4    |       milczeniu czekano pieśni.~- Oh! ja "tak" kocham! - zawołała
233 4    |               znaczy? - to znaczy, że ja kocham jak Bóg - zniszczeniem
234 4    |           odwróciwszy się ode mnie:~- Ja kocham jak Bóg - mówiła
235 4    |          Jeszcze raz powiadam wam, że ja kocham miłością bożą - kocham
236 4    |           zrozumiesz mej pieśni, gdyż ja z natchnienia śpiewam po
237 4    |                 Zobaczymy, zobaczymy; ja cię przestrzegam tylko,
238 4    |            kiedy śpiewać zacznie.~- A ja ci mówię, strzeż się brata
239 4    |             uderzając się w piersi:~- Ja jestem śpiewak prawdy! -
240 4    |             danego ostrzeżenia zaczął ją po polsku, czystym i do
241 4    |          Gdyby w ludzkiej było mocy, ~Ja na całe lata, wieki ~Byłbym
242 4    |            wyśpiewać mi się uda, ~Com ja widział, roił, śnił, ~Kim
243 4    |             widział, roił, śnił, ~Kim ja byłem, gdziem ja był?~~Ach,
244 4    |           śnił, ~Kim ja byłem, gdziem ja był?~~Ach, to cuda - Lecz
245 4    |               którą mi serce drżało, ~Ja tak czułem jak w dotknięciu, ~
246 4    |             czułem jak w dotknięciu, ~Ja tak miałem jak w ujęciu... ~
247 4    |                dzieckiem być!...~~Toć ja nawet nie umiałem ~Nazwać
248 4    |        tęsknocie długich dni - ~Teraz ja wiem, jak się zowie ~Każde
249 4    |               moja gorzka łza. ~Teraz ja wiem, jak się zowią ~Senne
250 4    |               życia cudna pieśń...~~O ja wiem, ja znam, ja śpiewam, ~
251 4    |            cudna pieśń...~~O ja wiem, ja znam, ja śpiewam, ~Ja dziś
252 4    |                   O ja wiem, ja znam, ja śpiewam, ~Ja dziś wołam
253 4    |           wiem, ja znam, ja śpiewam, ~Ja dziś wołam i nazywam - ~
254 4    |             Do mnie! do mnie pójdź!~O ja kocham cię, kobieto! ~Kocham
255 4    |               do mnie pójdź, kobieto;~Ja kochankiem, ja poeta.~Do
256 4    |               kobieto;~Ja kochankiem, ja poeta.~Do mnie! do mnie!
257 4    |                oh, przez Boga! ~Niech ja ciebie, moja droga,~Nie
258 4    |               był przy mnie grób.~~O, ja nie chcę takich myśli, ~
259 4    |            nie chcę takich myśli, ~O, ja nie chcę cierpień takich,~
260 4    |               jednak nie powiada, czy ją, czy siebie, czy kogo innego
261 4    |              chwilę maleńką - ot, już ją mam - tak! to ona właśnie...~ ~
262 4    |         wrócisz. ~Miłość kobiety! - o ja z darów bożych ~Niech sobie
263 4    |            tylko ten jeden uproszę - ~Ja będę wielki, cnotliwy i
264 4    |             zyski i własne rozkosze, ~Ja znajdę w sercu do poświęceń
265 4    |               tłumacz - dość tego, bo ja zapomnę i Beniamin odjedzie,
266 4    |           pierwej wręcz powiedziałem; ja mówiłem: "chcę kobiety" -
267 4    |             też mówi: "chcę kobiety", ja mówiłem: "chcę kobiety,
268 4    |               za rękę go biorąc.~- O, ja najbardziej - cisnął mi
269 4    |                pięknej kobiety, którą ja byłbym przed chwilą nad
270 4    |               nie kochać jej, a kiedy ja nie kochałem, to któż ją
271 4    |              ja nie kochałem, to któż ją mógł kochać? - I zdjęła
272 4    |               tej sztuce mistrzyni, a ja dziwiłem się trafności sądu
273 4    |          czystym światłem goreje, ale ja cię pożegnać przyszedłem,
274 4    |           moralną piosenkę zaśpiewać. Ja sama byłabym jej słuchała,
275 4    |           ciekawą jestem.~- Nie pani, ja bym tu nigdy nie zaśpiewał
276 4    |              no, uspokój się, zawołam ja marszałka dworu i każę temu
277 4    |               żartuj tak pani.~- Ależ ja nie żartuję, ja się zupełnie,
278 4    |                  Ależ ja nie żartuję, ja się zupełnie, szczerze,
279 4    |        chciałem rękę wysunąć, lecz mi ją silniej jeszcze jej drobne
280 4    |         chciała siły uroku próbować - ja się przed nią w milczeniu
281 4    |             dziwna kobieto! nie wrócę ja do ciebie, nie przeniewierzę
282 4    |             potępiona - o nie, nie! - ja zapomnę o tobie, ja zdmuchnę
283 4    |            nie! - ja zapomnę o tobie, ja zdmuchnę jak mętne szumowiny
284 4    |           obraz twój z mózgu mojego - ja o dzisiejszej nocy powiem
285 5    |               że koń tak zmęczony, że ja po nocy karku gdzie nadkręcę,
286 5    |      zachwyconym, tym kochanym, byłem ja. I nie mogłem rozczarować
287 5    |             dwa ciała, dwa szczęścia, ja w obrazie drżałem pod jej
288 5    |             tyle marzeń i nadziei, że ja, co tak ukochałem, czułem,
289 5    |         więcej nie pyta?~Prawda była, ja o nic nie pytałem, obraz
290 5    |              sobie przypomnieć, czego ja się to lękać mogę? - zrobiłem
291 5    |      oderwałem pamięć moją i cofnąłem ją w przeszłość, ale pamięć
292 5    |         Zawstydziłem się okropnie, że ja tak blisko nie ubrany leżę -
293 5    |             jej potakiwał nawzajem, a ja tymczasem przemyśliwałem
294 5    |               brzydki". Przymierzałem ja sobie tych wszystkich strojów
295 5    |          wróciłeś, Beniaminie - teraz ja ciebie kocham, teraz nie
296 5    |             na Lipskim jarmarku. - O! ja cię bardzo kocham, Beniaminie;
297 5    |           pełno na wierzchołku skały!~Ja się śpieszyłem, gorąco mi
298 5    |            łóżka zapakuje, a wtedy co ja pocznę nieszczęśliwy? Wtedy
299 5    |           Wtedy Aspazja się dowie, że ja smoka nie zabiłem, że ani
300 5    |               na żołądku usiadła - co ją zepchnąłem na chwilkę, to
301 5    |           smocze zęby ze szczękami. A ja biedny, skoro tylko jednym
302 5    |         koniec przedsięwziąłem pokorą ją wzruszyć - zacząłem do niej
303 5    |        obejrzy i krzyczeć zacznie, to ją uduszę - ale ona nie obejrzała
304 5    |             Panie Beniaminie!" - lecz ja wiedziałem, co mnie czeka -
305 5    |               stanie - wierzą Turcy i Ja wierzę: nie uciekniesz przeznaczeniu.
306 5    |              nie utonął?~- Nie, pani, ja tylko bardzo chory byłem -
307 5    |                  O! poznaję.~- I któż ja jestem?~- Ty jesteś... -
308 5    |       wsiądziemy. Oprzyj się na mnie, ja cię poprowadzę.~- Oh! nie,
309 5    |            ona tak poszła ze mną, jak ja z nią później poszedłem -
310 5    |           losy nasze ważyły, w której ja mogłem ją przyciągnąć ku
311 5    |            ważyły, w której ja mogłem ją przyciągnąć ku sobie i kołem
312 5    |         chodzi - odpowiedziałem jej - ja chcę tylko użyć daru Cypriana.
313 5    |             znów ci gorączka wraca, a ja nie lubię maligny.~- Możebyś
314 5    |           nocy, piękna, czy pamiętasz ją? Oh, ja się niczym nie zrażę,
315 5    |         piękna, czy pamiętasz ją? Oh, ja się niczym nie zrażę, ja
316 5    |              ja się niczym nie zrażę, ja żadnemu złemu już nie uwierzę
317 5    |               według myśli Cypriana - ja cierpiałem, mnie śmierć
318 5    |            słońce zaczęło wschodzić - ja tak lubię słońce - a woda!
319 5    |               jeszcze usunąć, wzięłam ją do rąk; a ty wtedy westchnąłeś
320 5    |              mię, pani...~- I owszem, ja chcę wszystko wiedzieć -
321 5    |               sobie życie odebrać?... Ja ci tego za złe nie wezmę.~-
322 5    |            kochać ciebie - oh! czy to ja nie tego szukałam właśnie...
323 5    |            właśnie... Kto wie? czemuż ja bym cię kochać nie miała?~-
324 5    |              Jeśli prawdą będą, jeśli ja cię ukocham - ożyję zupełnie,
325 5    |                kochaj mnie, Beni mój, ja cię kochać będę...~Przez
326 5    |           kochać - oh! przez litość - ja cię nie potępię - mów, mów
327 5    |               na to serca wystarczy - ja o wyższość potęgi walczyć
328 5    |              temu złudzeniu, Aspazjo! ja w tej chwili miałem piekielne
329 5    |      opowiedziałem jej wszystko - kim ja byłem, co mi Cyprian mówił,
330 5    |       słuszność - dodałem nareszcie - ja nigdy cierpieć nie powinienem -~
331 5    |             się, nie lękaj, Beni mój, ja cię nie opuszczę - Beni
332 5    |              nie opuszczę - Beni mój! ja kocham ciebie!~Niebo świeciło
333 5    |            sprzeczność z trzymającymi ją dłoniami tworzyła, a u nóg
334 5    |           porzuconej tygrysiej skórze ja leżałem, bezsilny jeszcze,
335 5    |      uśmiechnął, to mi mówiła: - Otóż ja nią jestem - i tak płynęliśmy
336 5    |            płynęliśmy w górę rzeki, a ja zapomniałem o wszystkim -
337 5    |              kochał, rybaku?~- Jakżeż ja cię kochać nie miałem -
338 5    |    odpowiedział - kiedyś ty umarła, a ja się trupa twojego nie lękam.~-
339 5    |                może się gniewacie, że ją tak niepotrzebnie wtrąciłem -
340 5    |              przeczucie istnieje.~Oh! ja także...~Najpierw oddałem
341 5    |             zwiędła w doniczce i znów ją wyrzucić kazała - a gdym
342 5    |            niebem południowych krain, ja wzniosłem oczy i patrzyłem
343 5    |                 pytała mię Aspazja, a ja ręką ku górze wskazałem
344 5    |             piękne, to piękne - czemu ja na to patrzyć zapomniałam?
345 5    |               obojętnością". Ach! jak ja kocham te gwiazdy, jak one
346 5    |         gwiazdy, jak one mi mówią, że ja młodą jestem, że panią wszechwładną
347 5    |          częściej w niebo patrzyła, a ja gwiazdy kochać przestałem.~
348 5    |           hebanowego sfinksa książki, ja z dala nieco siedziałem
349 5    |               weszło, bo to nie byłem ja - to były jednochwilowe
350 5    |        fantazje, upodobania Aspazji - ja byłem tylko w jej uśmiechu,
351 5    |               Otóż, jako wam rzekłem, ja byłem w tej chwili właśnie
352 5    |          Niewiele nas było osób: ona, ja i ktoś trzeci. Ona go wzięła
353 5    |              zabije - mówiła wesoło - ja tak lubię ogniste spojrzenie
354 5    |             we mnie, dawniej kochałem ją - a wtedy czułem tylko,
355 5    |         dzieliła okruszynami tego, co ja jej dałem kochania.~Po uczcie
356 5    |               Zgadłeś dziś los swój - ja ciebie zabiję. Człowiek
357 5    |             odważnie, z rozpaczą, ale ja go zabiłem - i wracałem
358 5    |             głosem sądowego wyroku:~- Ja ciebie nie kocham - ty mię
359 5    |           przyszło mi na myśl, że jak ją zabiję, to przecież choć
360 5    |             mi się tak dobitnie, gdym ją nagle ujrzał prawie spełnioną;
361 5    |              ani byście zgadli, czego ja najwięcej żałowałem, gdym
362 5    |               ochłonął. Dziwna rzecz, ja żałowałem, że Aspazji nie
363 5    |           dawniej, oh! dawniej, kiedy ją kochałem jeszcze. Mnie rozpacz
364 5    |         piosenki - czyż nie lepiej? - ja umarłą byłbym owinął we
365 5    |               zmazy grobowej i byłbym ją kochał na wieki - i wtedy
366 5    |              co już minęło!... Gdybym ja to miał, choć zniszczeniem
367 5    |             sobą samym zdjęła - czemu ja dzieckiem w rodzicielskim
368 5    |            ona tam przypłynęła, gdzie ja byłbym skonał może w pierwszym
369 5    |          Czemu ona nie odeszła, kiedy ja przeczuwałem wszystko i
370 6    |        sterczał samotny i nieruchomy. Ja nie zapłakałem nawet, tylko
371 6    |            Matko, uspokój się! - lecz ja tego wszystkiego nie pamiętam
372 6    |              była łza mojej matki!... Ja miałem jeszcze matkę!~-
373 6    |            mszę północną wybiera.~- I ja pójdę z tobą - rzekła moja
374 6    |               mnie się znów zdaje, że ja ciebie drugi raz na świat
375 6    |               czasu braknie? Oh! choć ja stara zobaczysz, jak wypielęgnuję
376 6    |             powietrzu zakreśliła.~Oh! ja wierzyłem tym obietnicom,
377 6    |             wierzyłem tym obietnicom, ja czułem, że ciepło jej serca
378 6    |      podawałem lekarstwa, przenosiłem ją na ręku moim. Siostry, w
379 6    |             głos wołał na mnie: - "Ty ją zabijasz - zabijasz!"~Ale
380 6    |               dziećmi swoimi obsiadły ją dokoła. Mała córeczka Tereni,
381 6    |            chciała dziewczynkę, babka ją przytrzymała i pogładziła
382 6    |           jakby kończąc myśl jakąś:~- Ja mu też zawsze powiadałam,
383 6    |           swoje krzyże, nie zapomnij, ja tam będę... - i westchnęła -
384 6    |              rozchorowałem nawet, ale ja nie wiem - chyba to już
385 6    |            przystąpić bała do mnie, a ja wówczas przypominałem jej
386 6    |        Znośniej, Ludwinko? - zagadłem ją nieufnie - czy ty mi ręczysz,
387 6    |               żyć dwoistą śmiercią.~- Ja ci ręczę, że znośniej -
388 6    |       wizerunek starej Paraski, która ją wszystkich dumek i kołomyjek
389 6    |            jest wielką ulgą. Chciałem ją wyczerpnąć. Zapaliłem świecę
390 6    |             zgasła; choć w ciemności, ja zamknąłem jeszcze oczy,
391 6    |                 pod powiekami, jakbym ją zabrał był w spojrzeniu,
392 6    |             ty zrobiła ze mną, gdybym ja dostał pomieszania zmysłów?~
393 6    |         chcesz słyszeć i widzieć...~- Ja, braciszku, nie mam ani
394 6    |             dziwne usposobienie moje! Ja, co tak lubię smutkiem na
395 6    |        kobiety są, Cyprian to mówił i ja taką znam.~- Być może, Beniaminku,
396 6    |        szczęściem i udoskonaleniem.~- Ja myślałam, bracie, że w takiej
397 6    |             przecie, Ludwinko. Gdybym ja spotkał i miał na całe życie
398 6    |               życie taką kobietę, czy ja bym przez to co złego innym
399 6    |             innym ludziom zrobił? czy ja bym nie był szczęśliwy? -
400 6    |             cóż? Czy ci się zdaje, że ja bym był taki zły, jak jestem,
401 6    |         kochała tak, jak obraz kocha, ja byłbym dobry, użyteczny -
402 6    |       trzymasz w ręku? - spytała mię. Ja spojrzałem, bom już był
403 6    |             ten jej się dostał, który ją miłością bożą i czystą pokochał.~-
404 6    |       przebaczyła mi przed śmiercią - ja tobie przebaczyć muszę -
405 6    |            rozstania; wtedy odżywałem ją we wszystkich jej przejściach,
406 6    |               zwiastował ciebie. Otóż ja, widząc go, doznałem gwałtownego
407 6    |             żem widział, żem poznał - ja tobie winienem. Dawniej
408 6    |             tę wiarę niezachwianą, że ja cię kocham nad wszystko,
409 6    |               niegodną jej grobu. Ale ja cię kocham, Aspazjo - zbłądziliśmy,
410 6    |           cierpieli okropnie, dlatego ja byłem zazdrosnym, ty okrutną.
411 6    |           zazdrosnym, ty okrutną. Ale ja cię kocham, Aspazjo, ja
412 6    |               ja cię kocham, Aspazjo, ja ufam, że odkupimy pomyłkę
413 6    |            doskonałością, tak jakeśmy ją odkupili boleścią i łzami.
414 6    |               moja jest mi rękojmią - ja dziś wiem, że kto kochał,
415 6    |      człowieczeństwa. Patrz, Aspazjo, ja ci złorzeczyłem, jam przebył
416 6    |             które mi siostra rzuciła, ja znów czuję, że cię kocham
417 6    |              mię nie przestał, czemuż ja się mam lękać, żeś ty już
418 6    |             przybędziesz do mnie - bo ja, Aspazjo, ja nie pójdę do
419 6    |             do mnie - bo ja, Aspazjo, ja nie pójdę do ciebie - tam,
420 6    |               lecz nikt nie rozpacza. Ja też zostanę tutaj, Aspazjo,
421 6    |              przychodził rozniecać, a ja całą godzinę, to jest cały
422 6    |           słowa wyszły. Bądź co bądź, ja tej godziny nie byłbym mieniał...
423 6    |              godziną bez cierpienia - ja byłem taki szczęśliwy!...~
424 6    |          wyszedł, i świecę wyniósł, a ja się jeszcze na otworzenie
425 6    |            razu na wszystkie strony - ja pierwej jeszcze, by tę chwilę
426 6    |         prosto do nieba prowadzi, ale ja ci powiem szczerze, że gdyby
427 6    |            rozśmieje, jak powiem, com ja zrobił, gdy te słowa przeczytałem -
428 6    |              rozmysłem w zniszczenie; ja czułem, jak płomień do piersi
429 6    |                Ludzie mówią teraz, że ja żyję - prawda, organizm
430 6    |              przecie, gdyby tak było, ja bym nie śmiał poruszyć ani
431 6    |              wspomnień tak bolesnych. Ja wam po prostu opowiedziałem
432 6    | powierzchownym nie zaprzeczy oznakom. Ja uścisnę dłonie wasze, tak
433 6    |               kobiet służących, które ją na bal ubierały, Aspazja
434 6    |              mię o zadanie trucizny - ja roześmiałem się tylko, bo
435 6    |             na Beniamina wskazując.~- Ja też nie żadnym "gdyby",
436 6    |       nieużyteczny, bezsilny - proszę ja pana z sobą, proszę za próg
437 6    |           chodzić będziemy i nawzajem ja panu pokażę całe muzea,
438 6    |            swoim nie przejdzie, póty, ja ci radzę - ani olbrzymem,
439 6    |     odpowiedziała Tekla - na początek ja więcej nie wymagam; niech
440 6    |              zachęta uważaną. Pan Bóg ją tylko na nagrodę dla wybranych