Piesn

  1 1|           Albowiem była to epoka krwawa~I kraj był cały na rumaku,
  2 1|              dżumy, głodu, od płomienia~I od wszystkich plag - prócz
  3 1|         wszystkich plag - prócz śmierci i troski;~Bo w życiu swoim
  4 1|                staną niby harfą strojną~I bite pieśnią zapału, nie
  5 1|              dzbanem.~Miał nadto proces i sprawę graniczną;~A prędzéj
  6 1|           Słowem, że przyszło do długów i fantów.~ ~Pozbył się naprzód
  7 1|               Pozbył się naprzód klinów i futorów.~Potém i konie wyprzedał
  8 1|                 klinów i futorów.~Potém i konie wyprzedał z uprzężą -~
  9 1|                grosze dwa za ojca duszę~I na ornaty dwa ojca kontusze.~ ~
 10 1|               Fortuna - z wioską nabędę i proces.~ ~"I znowu mój syn
 11 1|              wioską nabędę i proces.~ ~"I znowu mój syn będzie miał
 12 1|            przyjemność~Z palestrą jadać i być Akteonem,~I na przyjaciół
 13 1|          palestrą jadać i być Akteonem,~I na przyjaciół wzdychać niewzajemność,~
 14 1|                 wzdychać niewzajemność,~I stać, tak jak ja, pod ciemnym
 15 1|            Kazimierz jęknął harfy tonem~I na szumiący jesion łzawo
 16 1|               sam pan sędzia, zastawnik~I regent - niby trzy głodne
 17 1|     rozsierdzone czarty~Wpadli, ogryźli i na pocieszenie~Rzecz zostawili
 18 1|              dbał - wolałby mieć wioskę i teścia,~To jest ślubem być
 19 1|              zakochany;~Na gitarze grał i rym śpiewał włoski,~I wszystko
 20 1|              grał i rym śpiewał włoski,~I wszystko dobrze szło - dopóki
 21 1|                  co się nad mur przegną~I mimo czujne ogrodowe stróże~
 22 1|                stróże~Zerwaniu chłopiąt i dziewcząt ulegną,~A potém
 23 1|          niewiniątek~Więdnąć na włosach i sercach dziewczątek;~ ~Aniela -
 24 1|                w rzymskie bogi ~Wierzył i wierzył w proroctwa i w
 25 1|           Wierzył i wierzył w proroctwa i w sennik,~Chrystusa także
 26 1|       Kłaniającym się ludziom na widoku~I stał jak martwy, niczym
 27 1|              było twarz jaskrawą~Słońca i białe łabędzie Anielki;~
 28 1|             wieżami baniastymi w złocie~I chat okienka niby oczy kocie.~ ~
 29 1|               skałach ścieżki powycinał~I między róże, co rosły odludne,~
 30 1|             puginał~W ręku swym trzymał i twarz miał brodatą - ~Skąd
 31 1|                w morzu zostawił koszulę~I na Starosty górach stał
 32 1|           koniec świstka~Wyłaził z gęby i przemawiał czule~Do pana
 33 1|               widział nieba, co obiema,~I nad sadzawką coś dumał głęboko,~
 34 1|               Te groty od lamp różane - i stał się~Nabożnym bardzo
 35 1|                albowiem była jego droga~I w każdéj po niéj została
 36 1|        nieprzenikliwy,~Co myśli wtrącał i duszę w marzenia.~Każdy
 37 1|         Chrystusa oliwy,~Góry z marmuru i góry z płomienia,~Wolę -
 38 1|                góry z płomienia,~Wolę - i sądzę najpiękniéjszą z krajów~
 39 1|                 młodości piórach,~Jasny i chmurny - jako księżyc w
 40 1|           wędrówkę już odbyłem śliczną!~I jestem dzisiaj - niech cię
 41 1|               na dzień sądny znów ułożą~I będą chodzić skrzypiąc,
 42 1|             poemat, jak Sąd ostateczny;~I przy eumenid pokazać pochodni,~
 43 1|                barankami?... Pasą się - i strzegą~Psów; i tym żyją,
 44 1|              Pasą się - i strzegą~Psów; i tym żyją, co ząb ich uchwyci~
 45 1|           wężowych ślin, pajęczych nici~I krwi zepsutéj - niebieska
 46 1|              jeśli ty masz zostać młodą~I taką jak ta być, co dzisiaj
 47 1|                ta być, co dzisiaj żyje,~I być ochrzczona tą przeklętą
 48 1|                 wroga,~Czyli przez węża i pająka swego~Wlane są jady. -
 49 1|               jady. - Jesteś córką Boga~I siostrą jesteś Ukrzyżowanego.~
 50 1|              tych, co pod tronem siedzą~I krwią handlują, i duszą
 51 1|                siedzą~I krwią handlują, i duszą biedactwa,~I sami
 52 1|            handlują, i duszą biedactwa,~I sami tylko o swym kłamstwie
 53 1|                o swym kłamstwie wiedzą,~I swym bezkrewnym wyszydzają
 54 1|            Kiedym się skarzył na klątwy i zdrady,~Tom się i o ten
 55 1|                klątwy i zdrady,~Tom się i o ten kielich krwi octowy~
 56 1|          kielich krwi octowy~Upomniał - i Grób zaparł się: że gady~
 57 1|          urwanéj głowy~Ten polip odrósł i lud wyssał blady.~Wygnać
 58 1|               nas za trupa ten szakal - i wraca.~ ~Precz z nim, lub
 59 1|                Boga skrzydło kryjmy się i gromy. -~Lecz widzę, że
 60 1|                 czytelnik tę górę omija~I woli prosty romans, polskie
 61 1|     cierpliwości proszę.~Ja sam na muzę i natchnienie czekam~I czoło
 62 1|               muzę i natchnienie czekam~I czoło moje pomarszczone
 63 1|                moje pomarszczone noszę,~I poematu ekspozycją zwlekam,~
 64 1|             poematu ekspozycją zwlekam,~I weny ducha lekkiego nie
 65 1|                odemknie swe łono~Świeże i jasne - i na okolice~Rozeszle
 66 1|               swe łono~Świeże i jasne - i na okolice~Rozeszle wonie,
 67 1|                natchnień bardzo szczycę~I tu pokażę, że nie jest zmyśloną,~
 68 1|             konia - koń otworzył chrapy~I w ciemną domu sień zaparskał
 69 1|                Klasły dwa harapy -~Pana i sługi... I pan ze swym sługą~
 70 1|                harapy -~Pana i sługi... I pan ze swym sługą~Wyszli
 71 1|            Wyszli z rodzinnych progów - i na długo.~ ~O! gdyby wtenczas
 72 1|         krzyknęła:~"Już ty nie wrócisz! i stopy twéj piętna~Są tu
 73 1|                 świerki~Pójdą na krzyże i na tabakierki,~ ~"A twe
 74 1|                 łzami rzewnymi wypierze~I w sztambuch wklei albo przypnie
 75 1|            więcéj, bo mój rym już kwili~I łzami się już zalewają wargi!~
 76 1|            Wisłę przewędrował promem...~I mówi, że jak ślimak wyszedł
 77 1|               Ach, tak jak sztaby, klub i wszyscy święci,~Co dzisiaj
 78 1|          słońcem - słońc mamy bez liku!~I trzeba dobrze nam tą myślą
 79 1|            łanach złocistych przepływał~I wpadał w ciemny las, na
 80 1|                 wianki~Drzew ogrodowych i dom wielki, stary,~Z płomienistymi
 81 1|             stary,~Z płomienistymi okny i krużganki.~Całą téj górze
 82 1|                  Księżyc wstąpił krwawy~I oczerwieniać zaczął staw
 83 1|               Cały majątek; przegrał go i plunął -~Lecz patrząc na
 84 1|                dom, gdzie wziął harbuza~I z nadziei swych na wiek
 85 1|              wieków runął,~Westchnął! - i wzniosła mu się w piersiach
 86 1|        piersiach śluza,~Łzami się zalał i z siodła się sunął~Jak człowiek,
 87 1|               konfederatkę się chlasnął i w ciemię,~Spojrzał na księżyc,
 88 1|                 z Memnona~Wydobył jęki, i całe trosk brzemię~Takim
 89 1|                śćmił się - zmarszczył - i znów błysnął.~ ~Westchnąwszy
 90 1|              Smutny jest gotów do bójki i swaru,~Gorączkowego pełen
 91 1|           animuszu.~Takim Beniowski był i jego lozak -~Szczęściem,
 92 1|            flaszy dźwięk dawała smaczny~I bełkotała ta nimfa szatańska~
 93 1|            Spróbował jéj Grześ raz, dwa i trzy razy;~I w oczach mu
 94 1|             Grześ raz, dwa i trzy razy;~I w oczach mu się wnet zrobiła
 95 1|                 z konia spadł na ślazy,~I tak bohater zbył swojego
 96 1|               jego szedł koń drugi...~ ~I było coraz ciemniéj... wtem -
 97 1|              Beniowski nagle ocknął się i wzdrygnął~Widząc, że siedział
 98 1|               jak wicher prześcignął...~I wziął z Kaźmierza rąk w
 99 1|                w kościane dłonie~Lejce, i stepem zamroczonym śmignął~
100 1|          pokrzywy~Smaga po zadzie konia i tak leci~W srebrnéj koronie
101 1|                 bicze,~Skrzydła ogniste i niańki oblicze...~ ~I coraz
102 1|           ogniste i niańki oblicze...~ ~I coraz prędzéj, jakby anioł
103 1|               Pędził za naszym rycerzem i babą.~Dźwięk głuchy kopyt
104 1|                 Za lejc trzymała swój - i lejc rycerza.~ ~W zawrocie
105 1|              szablą, aż się łeb potoczy~I spadnie z karku wiedźmy
106 1|                 wiedźmy do mogiły -~Ale i ta myśl druga, i ta chętka~
107 1|           mogiły -~Ale i ta myśl druga, i ta chętka~Zdawała mu się
108 1|                 zdanie,~Mój czytelniku, i twój sąd o rzeczy:~Gdyby
109 1|                 takie spotkało porwanie~I nie spodziewał się znikąd
110 1|         spodziewał się znikąd odsieczy,~I widział taką rękę, mości
111 1|                 jeżeli jesteś demokratą~I o swą godność indywidualną~
112 1|                babę tak suchą! fatalną!~I - nie wiem pewnie - lecz
113 1|               może wąsatą~Sę-symonistkę i nie idealną,~Ale kościaną,
114 1|            kościaną, był pozbawion woli~I tchu i czynił to, co godność
115 1|               był pozbawion woli~I tchu i czynił to, co godność boli?~ ~
116 1|                gwiazdę - przeznaczenie!~I leciał jak wiatr, patrząc
117 1|                  Pasiekę tę znał dobrze i te skały,~I tę ścieżeczkę,
118 1|                 znał dobrze i te skały,~I tę ścieżeczkę, pełną rudéj
119 1|                 córce dał ten gaik mały~I od niéj nazwał miejsce -
120 1|                Diwa.~ ~Poznał ją rycerz i za tę czerwoną,~Za tę ibisa
121 1|               jaką miałem myśl szaloną!~I co bym zrobił, gdybym szablą
122 1|           zrobił, gdybym szablą świsnął~I odciął ci tę rękę, Diwo
123 1|             Drugi raz nie graj w diabła i w Tatara".~ ~Tak mówiąc,
124 1|                 Diwą szedł z pośpiechem~I ze skał wyszli na łąkę zieloną,~
125 1|            konia, co się wyrwał z dłoni~I poszedł z wolna, parskając,
126 1|               Weszli w lepiankę pochyłą i krzywą.~ ~Staruszek, Diwy
127 1|             Diwy mąż, poświecił w sieni~I drzwi otworzył od panny
128 1|             Beniowski myślał, że anioł, i witał~Jak bóstwo: długim,
129 1|       westchnieniem,~Potém się zmięszał i o zdrowie spytał -~Co dziś
130 1|               sawantka albo czarownica,~I słyszy - że nie jak wieszcz
131 1|                się twoich grubijaństw -~I cała moich poematów zgraja~
132 1|          Anhelli cię ma biały za lokaja~I Balladyna skora do zabijaństw~
133 1|             Skosztują - haczek obaczą - i miną.~ ~Lecz u Polaków tak:
134 1|            korzyści z tych miłości małe~I małe bardzo na późniéj trofea.~
135 1|              stokroć bardziéj romansowe~I stokroć bardziéj ogniście
136 1|              bardziéj ogniście zażarte,~I często widząc, że na świecie
137 1|           rozstajnéj drodze jaka stacja~I kamień, i trup w białą czaszkę
138 1|            drodze jaka stacja~I kamień, i trup w białą czaszkę ranny~
139 1|               pszczół zalotnych wieńcem~I ma kochanka w piekle - potępieńcem.~ ~
140 1|              sposobem wnet jest heroiną~I poeci ją rymami zaszczycą:~
141 1|           skłębionych igra z błyskawicą~I śpiewa wichrom piekielny
142 1|          śmiertelna,~Zbliżyć się ludzie i kochać nie śmieli.~Została
143 1|               nie śmieli.~Została dumna i nieskazitelna,~Chodziła
144 1|             głowa miała kształty święte~I uświęcone snycerską powagą,~
145 1|           Prakseda, gdy chodzi w zapasy~I chce traktować kogo jak
146 1|                wieszczy,~Rzuca na głowę i bije, i wrzeszczy.~ ~Podziękowawszy
147 1|                  Rzuca na głowę i bije, i wrzeszczy.~ ~Podziękowawszy
148 1|         chwilowość,~Wpadam w opisy znów i w romansowość.~ ~Aniela
149 1|                teraz pełne rosy,~Smutne i twarzy kochanka ciekawe,~
150 1|                twarzy kochanka ciekawe,~I pytające się o własne losy.~
151 1|                Jéj ręka piękna, maleńka i biała~Za szorstką, silną
152 1|               Straciłeś cały majątek? - i cóż mi ~Majątek? ludzi sąd? -
153 1|              drogi,~Znów się oświadczył i o moją rękę~Prosił. - Mój
154 1|                 stał się dla mnie srogi~I guwernantka jak na moją
155 1|              moją mękę~Za ojcem trzyma. I ludzie, i bogi~Przeciwko
156 1|                 ojcem trzyma. I ludzie, i bogi~Przeciwko nam są -
157 1|                 bogi~Przeciwko nam są - i wuja Sosenkę~Przekabacili
158 1|               nad swym sercem zgubionym i trocha~Kwiatów i więcéj
159 1|              zgubionym i trocha~Kwiatów i więcéj też żadnéj nie trzeba...~
160 1|                 jedną oktawę~Zniżył się i pękł jak pęknięcie struny. -~
161 1|               piołuny.~Padła na krzesło i przez łzawe deszcze~Błysnął
162 1|                Bo na tym pieśń zakończę i ogłoszę~Po dawnych wieszczów
163 1|          dzisiéjszéj estetycznéj cieśni~I skrzydeł mojéj muzy rozpostarcie~
164 1|           skrzydła~Babki-konika rozbija i ginie,~Że w grobie leżąc
165 1|              Jest jak duch z woni malin i z księżyca.~ ~Nie podobało
166 1|                 tylko nie zabity~Sufler i Młoda Polska, co się bawi~
167 1|               ciało wleźć albo w Mazura~I ujrzeć, jaką popełniłem
168 1|             taka ponura,~A taka mleczna i niewarta wzmianki -~Jak
169 1|                 ludzie borealni:~Troską i solą z łez gorących - biedni!~
170 1|           będzie gwaru, krzyku,~Kościół i wielka słoneczna framuga,~
171 1|               wielka słoneczna framuga,~I na tęczowym Duch Święty
172 2|               strof nie liczy,~Lecz złe i dobre gwiazdy siać zaczęła;~
173 2|            który wpół rozcinał skały.~ ~I teraz chciałbym rozciąć -
174 2|             jeden dom rozciąć na dwoje;~I pokazać wam, jaki szczery
175 2|                  wonną je napełni mirrą~I ścian drewnianych sprostuje
176 2|            serca mi jéj wiało tyle woni~I tyle światła, że mi dziś
177 2|                 słońc na wielkie słońca i nad słońca.~ ~A gdy się
178 2|                ręce zawiążcie na głowie~I twarzą bladą połóżcie na
179 2|           Spoczywał. - Miałem ja troski i krzyże;~Więcéj, niż śniło
180 2|             Lecz dajmy pokój tym myślom i strofom.~ ~Dosyć o sercach
181 2|                 o świecie~Tu, ziemskim, i tam, nadsłonecznym; oba~
182 2|                Gdyby ojczyzną był język i mowa,~Posąg by mój stał,
183 2|           Głosem wyleci za lasy na pola~I rozłabędzi wszystko, roześpiewi...~
184 2|               się na posąg słowa~Złożyć i stanąć pod cyprysów cieniem~
185 2|               który duszę w sobie chowa~I z wolna złotym wylewa strumieniem,~
186 2|          strumieniem,~A tak powoli léje i łagodnie,~Że po tysiącach
187 2|           trumnie mieć dla słońca szyby~I dla jaskółek... Na co?...
188 2|          bohater młody,~Świeży, miłośny i ma ciemne oko,~Złote połyskiem
189 2|                 ustek różanych wysysał;~I teraz, patrzcie! w pasiece
190 2|                bratać,~Piórkami ściskać i gruchać, i latać.~ ~O! pierwsza
191 2|             Piórkami ściskać i gruchać, i latać.~ ~O! pierwsza miłość!
192 2|                Mogą wyniknąć rzeczy złe i zdrożne,~O których książki
193 2|           srebrne błyskawice~Spod brzóz i bielą okrytych jabłoni;~
194 2|               jabłoni;~Serce przy sercu i przy licu lice,~Dłoń niespokojna
195 2|          paliwoda~Zdradą na obóz napadł i wycinał,~Czego mu potém
196 2|              jeszcze wówczas Wallenroda~I kończył jak pies, kto zdradą
197 2|         czytelniku, powiem coś na ucho:~I sam Paszkiewicz... domyślaj
198 2|               święty Piotr - trzy razy,~I cała wina na koguta spływa,~
199 2|               Gradywa,~Dźwigał na sobie i chował in petto~Zemstę jak
200 2|                chciał się ożenić bogato~I okiem wszystkie przemierzywszy
201 2|                składna~Figurka, uśmiech i ukłon wężowy;~Grzeczność,
202 2|         znajomość świata, krajów, ludzi~I wiele tego wszystkiego,
203 2|            prawo;~Dobijał właśnie targu i na czole~Widać mu było niecierpliwość
204 2|        wyciągniętą prosto~Ku kielichowi i mówił: "Starosto!~ ~"Jakem
205 2|                uszczęśliwić,~Wierzaj mi i bądź, Starosto, łaskawy!"~
206 2|              wina; pił jak but dziurawy~I zwykł się nieco był po piciu
207 2|                 wina kwartę,~Zmarszczył i czoło rozjaśnił wytarte.~ ~
208 2|              czoło rozjaśnił wytarte.~ ~I rozjaśniony znów do zamku
209 2|              kolana~Ścisnął pod stołem, i oczy, co straszą~Chłopów
210 2|                 szatana,~Uczynił cukrem i ponętą ptaszą -~A miał na
211 2|             ujrzał twarz żółtą, wąsatą,~I wiedział, że gniew może
212 2|             Gniew, który czeka z lichwą i z wypłatą.~Siedział więc
213 2|            złażone~Na stół położył obie i wytrzeszczał~Na pana zamku
214 2|                 nagle jak wąż wzdął się i zawrzeszczał,~Wstał... lecz
215 2|                dłonie,~A na nich papier i orła w koronie...~ ~Orzeł
216 2|          karmelita~Za stołem cicho stał i patrzał z góry~Na czytelnika
217 2|            otwarta~Na muzykalny wieczór i wieczerzę.~Tak trudno było
218 2|             głazu.~ ~Godzina była nocna i bez przerwy~Piał kogut,
219 2|              mózgu.~ ~Starosta spojrzał i cofnął się biały~Jak wosk,
220 2|           szlagę~Licząc na swoją małość i powagę.~ ~Więc co miał w
221 2|               ten brzęk wszystkie ganki i komnaty~Przewiał ogromny
222 2|                   ksiądz się przybliżył~I wyjął szablę mu złoconą
223 2|            kołpaki,~Konfederatki czapki i rogate,~I krągłe, i kapuzy,
224 2|           Konfederatki czapki i rogate,~I krągłe, i kapuzy, i pakłaki,~
225 2|              czapki i rogate,~I krągłe, i kapuzy, i pakłaki,~I owe
226 2|             rogate,~I krągłe, i kapuzy, i pakłaki,~I owe jeszcze uszami
227 2|            krągłe, i kapuzy, i pakłaki,~I owe jeszcze uszami skrzydlate,~
228 2|             laurem. Gdy taki~Rój czapek i rój północnych latarek~Zjawił
229 2|            Staroście,~Zmarszczył się... i rzekł: "Dla Kozaka Sawy,~
230 2|                z Kasyjopeą,~Mam księżyc i mam dwoje serc pęknionych,~
231 2|              mam dwoje serc pęknionych,~I Filomelę, co tak jak J.
232 2|              brylanty?~Te słowa: "Pójdę i skonam za kratą!"~Czyście
233 2|                  Pugilares z paszportem i t[ak] d[aléj].~Czy przysięgaliście
234 2|                 napaść,~Unieść na koniu i w ziemię się zapaść?~ ~Czy
235 2|               smutku wrażenie niestarte~I całe życie się przeszłością
236 2|            ludzie, którzy wtenczas klną i gardzą,~Lecz ja to smutnym
237 2|                Lecz kiedy burza zawiéje i zruszy~Z filarów ciebie,
238 2|                 Cały gmach na nią upada i kruszy~I ją, i serce, które
239 2|             gmach na nią upada i kruszy~I ją, i serce, które biedna
240 2|                nią upada i kruszy~I ją, i serce, które biedna chowa~
241 2|        Skończona wielka tragedia powagi~I ciszy greckiéj; reszta -
242 2|               Marzenia stają się czynem i życiem,~Czyny się stają
243 2|           kościół! - Pod jego rozbiciem~I serce pękło, i burza przewyła...~
244 2|                rozbiciem~I serce pękło, i burza przewyła...~Z wszystkiego,
245 2|        wszystkiego, patrzcie, co: krzyż i mogiła.~ ~Przez wszystkie
246 2|               się bryły,~Potém sadzawka i ów dąb z rękoma~Założonymi,
247 2|               było w niéj oczyma bawić,~I była to gwiazd kryształowych
248 2|             gwiazd kryształowych wanna,~I rybki się w niéj zaczynały
249 2|                 kwiatów pełnych rosy...~I serce biło w niéj - bo chciała
250 2|              powietrzu cichym brzęczały i gwary,~Jak gdyby przez sen
251 2|              leciał paląc się jaskrawie~I syczał, i tak jak oko szatana~
252 2|                 się jaskrawie~I syczał, i tak jak oko szatana~Spojrzał
253 2|             szatana~Spojrzał z błękitu, i tak jako pawie~Piór płomienistych
254 2|         płomienistych zaokrąglił końce,~I zatrzymany w niebie, trwał
255 2|              raca na gwiazdach rozbita.~I każda róża w ogniu, i falena;~
256 2|          rozbita.~I każda róża w ogniu, i falena;~Już zdało się jéj,
257 2|                 jéj, że świat cały pyta~I pokazuje ją palcem. - Ta
258 2|               ranny.~ ~Lecz raca zgasła i swe włosy złote~W ciemnym
259 2|             Aniela myśląc, jak tę psotę~I te wycieczki będzie ubierała~
260 2|              będzie ubierała~W wymówki; i pod ulewą ognistą~Przybrała
261 2|              Trochę się patrząc smutnie i fałszywie;~Przygotowała
262 2|         pretendenta do obrączki ślubnéj~I z tym ukłonem uśmiech -
263 2|                Coś do téj główki wpadło i pobiegła,~Biegnąc, jak gdyby
264 2|                 dala plusk spostrzegła;~I coraz prędzéj leciała, i
265 2|                I coraz prędzéj leciała, i gibko~Chwiała się, ogniem
266 2|                zażegła,~Zadyszała się - i różowa wpadła~W bramę, i
267 2|                i różowa wpadła~W bramę, i wkoło spojrzała, i - zbladła.~ ~
268 2|               bramę, i wkoło spojrzała, i - zbladła.~ ~Przy bramie
269 2|                  Różnego stroju, wąsaci i zbrojni.~Widać, że byli
270 2|                 na wodzy,~Bo ujrzeli ją i stali spokojni.~Byli to
271 2|            granicznie~Z konfederacją... i t[ak] d[aléj]. - W szumie~
272 2|               trupowi podobien białemu.~I ów pan, cały purpurowy wczora,~
273 2|            piorun chyża,~Wyrywa ten nóż i za gorset chowa.~Wtenczas,
274 2|            zdrajca położył na sobie -~ ~I oblały go krwią jasną dziurawe~
275 2|            krwią jasną dziurawe~Dłonie, i włos mu okrwawiły siwy.~
276 2|            piersiom poniósł ręce krwawe~I na żupanie białym znak straszliwy~
277 2|           plugawe,~Które dziś każdy kat i człowiek krzywy~Wiesza na
278 2|               zawrzeszczał jak szatan - i runął.~ ~Serce w nim chore
279 2|         Czekając tylko na noża wyjęcie,~I pękło. - Siwy ten sęp z
280 2|              Winą się, dla nich ten rym i przeklęcie!~Niech swoją
281 2|                 jak psy patrzą na trupa i wyją!~ ~Gdy padł, rąk własnych
282 2|                  A potém ręką odepchnął i zbroczył.~Szmer zgrozy zachwiał
283 2|                  ustami namoczył~Palec, i karty przewracał z pokorą,~
284 2|         zmoczyła pióro,~Potém spójrzała i dreszcz ją przeniknął. -~"<
285 2|           bogdajby>~Ów czyn nieszczęsny i haniebny... juro!...>"~Tu
286 2|           jednym znakiem krzyża skruszę~I na tym miéjscu krwi popłynie
287 2|                  a te góry palcem ruszę~I na Moskali pójdą! - Kto
288 2|                tutaj słysząc nie słyszy i słucha?~ ~"Zaprawdę, mówię
289 2|                Że masz na oczach bielmo i ślepotę.~I powiem ci tu
290 2|                oczach bielmo i ślepotę.~I powiem ci tu bez ogródek -
291 2|               Bóg chciał ukarać chłostą~I gdyby nie ja - te komnaty
292 2|             dzisiaj twoją krwią zwalane~I purpurowe, i w ogień odziane.~ ~"
293 2|              krwią zwalane~I purpurowe, i w ogień odziane.~ ~"Czy
294 2|               Ukrainie~Zaczęła się rzeź i szlachty wyrznięcie?~Pod
295 2|                 chłopy na moście potyka~I za twą całość krew wylewa
296 2|           groblę Starosty krwią zrosił.~I widać było to na nim; wszedł
297 2|                  Hucznie, lecz spójrzał i zmięszał się cały~ ~Ujrzawszy
298 2|                 oddam bohatera duszę...~I pewnie zyskam wszystkich
299 2|               ze mną nie chcą - zmuszę.~I demokracją, i arystokracją~
300 2|                   zmuszę.~I demokracją, i arystokracją~Do łez głębokich
301 3|               wiersze brzęczą jak owady~I brylantują myśl blaskiem
302 3|                 myśl blaskiem księżyca;~I myślisz, że to sam poeta
303 3|                sam poeta roi,~Skrzy się i błyska, i leci?... On stoi.~ ~
304 3|                roi,~Skrzy się i błyska, i leci?... On stoi.~ ~Ty sam
305 3|                 jest nadzwyczaj łzawym!~I w oknie duszy ma zielone
306 3|                    Z czego korzystam ja i dwie już dramy ~Piorunem
307 3|               raju mam zamknięte bramy ~I żadnéj duszy myślą nie zapłodnię... ~
308 3|                chwasty, czy łza.? Dobre i to! -~Wlazłem jak w błoto
309 3|         niebiosach oczy utopił kochanek~I marzeniami swoją przyszłość
310 3|               swoją przyszłość czytał, ~I widział ją tak uwitą jak
311 3|                witał ~Ze sławą przyszłą i z tysiącem głośnych ~Awantur,
312 3|              Mahomet~Panteistyczną jest i wszystkie głazy~Zmienia
313 3|                każda się gruszka odmyka~I cztery z siebie wydaje hurysek -~
314 3|               na czas być za ogrodnika ~I z tych owoców co dnia mieć
315 3|                   A jednak wielki poeta i prorok ~Powiedział to w
316 3|                 Powiedział to w Koranie i krytyka~Milczy - krytyka
317 3|                 nosoróg,~Bo widzi ostro i rogiem przenika; ~Szczęśliwa -
318 3|                Szczęśliwa - gdybym dbał i był gorący, ~I włożył imię
319 3|              gdybym dbał i był gorący, ~I włożył imię jéj w poemat
320 3|                 Ale ja widząc, jak kąsa i szczeka, ~Sądzę, że jezuita -
321 3|             Hymny, przestrogi, pacierze i lekcje ~W diabelskim napisane
322 3|       diabelskim napisane dyjalekcie;~ ~I stąd się mocno cieszę jak
323 3|        dubeltówek, z flinty, z arkebuza~I czuję w sercu, że nadspodziewanie~
324 3|              mój nie lubi białych~Rymów i nagiéj się poezji boi -~
325 3|                 Pieśniach zacząłem epos i, niestety,~Może nie skończę!...
326 3|          niestety,~Może nie skończę!... i w gwiaździstych sferach~
327 3|          grzbiety,~Nie zaprobuje miecza i to zaraz...~Zjadłszy przynajmniéj
328 3|                aby się pokazał~Świetnie i zyskał czytelników względy.~
329 3|               żadnéj kwerendy~Wieszał - i przyszłą respublikę kształcił,~
330 3|             jedna jest w naturze rzeczy~I płodzi równość niebieską
331 3|                 Ma1tusa kaleczy~Systema i to, co za ziomki swemi~Pisze
332 3|             stał jak posąg nad wiszarem~I patrzał, i rozmyślał, co
333 3|                 nad wiszarem~I patrzał, i rozmyślał, co uczyni.~Bar
334 3|                z harmat w białe róże.~ ~I w téj girlandzie niby z
335 3|               jękiem - jak na harfie.~ ~I wystaw sobie, mości czytelniku,~
336 3|               ganek wychodzisz spokojny~I widzisz pszczoły w słonecznym
337 3|           Wszystko się zwija, wre, kole i sieka,~A ty z krużganku
338 3|                 ty z krużganku patrzysz i z daleka...~ ~Tam jakiś
339 3|             czapkę przekręcił na ucho -~I działa jak psy legły mu
340 3|                stopach;~On je pogładził i szczeknęły głucho.~Kule
341 3|              Puławski jurysta ma ferie,~I zamiast pisać akt - stawia
342 3|                Tam widać laski brzozowe i klony~Blade, z gałązek kulami
343 3|              kula ponad uchem~Gwiźnie - i znów się prostuje, gdy minie,~
344 3|                 Wzdryga się pod nim koń i uchem strzyże.~Beniowski
345 3|             barskie się łyskały krzyże.~I tak, co miałby wystąpić
346 3|              Wrzasnął głośno: "Kto tu?"~I mocniéj w nim pierś zadrżała
347 3|       gołębnikiem?"~Tak myśląc zdjął je i trzymając w dłoni~Rzucił
348 3|                 Z lotu zrobiły taniec - i nad głową~Pana Zbigniewa
349 3|                dzióbki złączyły różane;~I rozleciały się w błękit
350 3|                zadumane,~Jakby straciły i szukały siebie,~Podobne
351 3|              duszom ludzkim w niebie.~ ~I obaczywszy się nagle, jak
352 3|                 sobie lotem błyskawicy;~I znów złączone jako płatek
353 3|               ziemię, położył na trawie~I wkoło chodząc budził garłowaniem.~
354 3|              niego - przeszła na nią.~ ~I obudziła się. I znów oboje~
355 3|               na nią.~ ~I obudziła się. I znów oboje~Leciały prosto
356 3|        Zbigniewa barki,~On je pogłaskał i wnet wszystko dwoje,~Tęczowe
357 3|                Tęczowe piersi zgasiwszy i karki,~Z ramion mu poszły
358 3|               karki,~Z ramion mu poszły i w kręgi, i w słoje~Tnące
359 3|             ramion mu poszły i w kręgi, i w słoje~Tnące powietrze.
360 3|               prędszymi udały się loty;~I wnet zrozumiał rycerz, że
361 3|     przemieniona Dafne,~ ~Może Minotaur i zaklęte skarby,~Z których
362 3|               Beniowski, goniąc gołębie i mary,~Obaczył, że na dąb
363 3|            stary,~Jak czarownica krzywy i wybladły.~Ogniste zeschła
364 3|             Liść, co pozostał - zwiędły i zwalany,~Szumiał po drzewie
365 3|                  podarty, nieżywy,~Zimę i lato wisiał na konarze;~
366 3|                ujrzał dwa ruskie giwery~I sześć pod dębem kozackich
367 3|          drzewie skarbów lub Polaków...~I nie znalazłszy w nim nic -
368 3|            igraszki~Chcieli zapalić dąb i upiec ptaszki.~ ~Znieśli
369 3|              bowiem wkoło suchych liści~I oczeretów, jałowców i cierni;~
370 3|             liści~I oczeretów, jałowców i cierni;~Już jeden krzesał
371 3|                świecie wszystko czerni,~I byliby dąb pewnie ci ogniści~
372 3|             bohater mój napadł na wrogi~I jął ich rąbać tak, że poszli
373 3|                 konia, Bogu oddał duszę~I poszedł, mówi Homer, między
374 3|                 z nim stało? - nie chcę i nie muszę~Mówić; bo ta rzecz
375 3|                  lecz co do mnie, tuszę~I powiem, strofy nie chcąc
376 3|               religii, gdzie car - jest i piekło.~ ~Pocieszająca myśl! -
377 3|              zapędu,~Poszła ad umbra[s] i tam niech się stara~Szczęśliwszą
378 3| franko-romansistów,~Kozako-powieściarzy i krytyków,~Którzy poklaski
379 3|              unosząc zadziwione słuchy:~I byłbym został tam - gdyby
380 3|                Wygonił mię brak awantur i lodu;~ ~Za to w ojczyźnie
381 3|                O to bynajmniéj nie dbam i nie stoję,~Aby wiedziano,
382 3|                harfy używam lub bicza -~I to jest moja poetyczna droga;~
383 3|                 chmury~Stawałem bez łez i pieśni, z myślami~Aniołów
384 3|              cudną~Powracać między gady i nie syknąć;~Co dnia myśl
385 3|         zaczynać;~Tą myślą modlić się - i nie przeklinać;~ ~On! i
386 3|                 i nie przeklinać;~ ~On! i pustyni gwiazdy lazurowe,~
387 3|               pustyni gwiazdy lazurowe,~I zachodzące nad morzami słońce,~
388 3|          zachodzące nad morzami słońce,~I jedno serce ludzkie. - Lecz
389 3|           pieśni, bolu, wiecznie drżące~I obłąkane, niezaspokojone!~
390 3|                   Leciała hucząc głucho i czerwona~Kołysała się nad
391 3|            robaczliwych strupów~Gałąź - i wiatr ją pochwycił znad
392 3|            Roziskrzył, stargał, skręcił i zwinąwszy~W jeden kłąb,
393 3|             Słysząc, jak gałąź ta jęczy i wyje,~Zrobiłby utwór i poemat
394 3|            jęczy i wyje,~Zrobiłby utwór i poemat nowszy,~W którym
395 3|                W którym gadają puchacze i żmije -~Co do mnie, prawda
396 3|             między głazy kredowymi syka~I pachnie gorzki piołun. -
397 3|             głazu go wyrąbał snycerz;~ ~I patrzał; owych zaś gołębi
398 3|            przywiodła,~Skoro dąb zagasł i ognista mara~Przed znakiem
399 3|                z Antara~Pieśni pożyczam i biorę za godła~Miłości -
400 3|            zagasł, zleciały z gałązek~ ~I okrążywszy go potrójnym
401 3|           szeroki, że mógł być namiotem~I zmieścić (nie wiem, czy
402 3|            dzieli naszych wodzów chwałę~I dzieli się tak cudownie
403 3|                 dzieli się tak cudownie i sztucznie~Jak ową siedmią
404 3|              ucznie -~ ~Tak że zostanie i zbiorą z ostatka~Siedem
405 3|           cudowna zagadka~O sławie onéj i o rybach onych,~Nie mówię
406 3|                go jakaś w dębie spotka,~I nie czekając, skoczywszy
407 3|                Usłyszał w drzewie szmer i pocałunki...~Ciemny był
408 3|                deptał ziemię starożytną~I popiołami nakryte pokoje,~
409 3|             odwiedzał błękitną~Kaprei - i tam ujrzał bóstwo swoje~
410 3|                 Zmienione w blade widmo i w anioła;~ ~Ktokolwiek zważał
411 3|         Oblewające ją od stóp do głowy,~I widział, jak się z różanéj
412 3|              Tak piękny! w skały ukryty i w morze,~Żywy - lecz w niebios
413 3|        ktokolwiek nie sterał~Imaginacji i ta jemu płodzi~Kształty;
414 3|               przestrach wziął na ważki~I dwie perłowych łez zrobił
415 3|             Spadały obie. Szkła czeskie i blaszki~Wydawały się gwiazdami
416 3|          Wydawały się gwiazdami złotymi~I z włosów dziwne rzucały
417 3|            Spłonęła, twarz jéj spłonęła i szyja:~Wstyd pokazała w
418 3|            pokazała w sobie nieostrożna~I ten rumieniec, co w skażonych
419 3|                 opisowość poetę zabija;~I Pegaz się mój homeryczny
420 3|             myślą panią dwóch gołębi;~ ~I niechaj się wam roją rzeczy
421 3|         kościele;~Gdy wkoło jary dzikie i odludne,~I ogryzione przez
422 3|            wkoło jary dzikie i odludne,~I ogryzione przez wilków piszczele,~
423 3|                 przez wilków piszczele,~I trupy, czarną krwią zastygłą
424 3|           czarną krwią zastygłą brudne,~I innych czarnych okropności
425 3|              ręce, strwoży niewymownie,~I dalszą miłość prowadzą -
426 3|                  bo téj diabeł nie chce~I żadną serca żądzą już nie
427 3|                 miny~Arystokratą nazwie i dlatego,~Że w smutnéj twarzy
428 3|              dziwnie! - że mi serce wre i pęka.~ ~Więc, polityczne
429 3|        falanstery,~Bądźcie mi zdrowe! - I wy, co bez głowy~Upadli
430 3|               Asa, choć będzie z sercem i laurowy:~Was także żegnam,
431 3|               na małość zielonego węża,~I zasnę - zasnę - ha! - lecz
432 3|                 przebudzenie?~Niech los i serca szaleństwo zwycięża!~
433 3|                   Ale to wszystko sen - i może smutny!~ ~Na Boga!
434 3|               lux!" - zacięcie krzyczą.~I we mnie dziwną znaleźli
435 3|            antyk,~Lecz panteista trochę i romantyk.~ ~A teraz prosto
436 3|              romantyk.~ ~A teraz prosto i bez epizodów~Śpiewam, jak
437 3|              jechać do lodów~Sybirskich i do Chin, i pod Ekwator,~
438 3|             lodów~Sybirskich i do Chin, i pod Ekwator,~Do innych nagich
439 3|               Ekwator,~Do innych nagich i dzikich narodów,~Aż mu na
440 3|                  Zatrzyma się czytelnik i poema.~ ~Lecz nim nastąpi
441 3|           waszych korzystam przestróżek~I już nie ody piszę ani hymny,~
442 3|                których ja mam w dłoni~ ~I mógłbym... Mógłbym, lecz
443 3|                mi się pełne widm, pokus i gwaru...~Pełne... Zatrzymaj
444 3|             Słowem: ksiądz Marek to był i pan Sawa.~ ~Ku nim więc
445 3|         srebrnéj cery~Pobiegła skocznie i całując w ręce,~Oddała księdzu
446 3|       auto-da-fe,~Jak nie pamiętał nikt i nie dbał o nią. -~(O! hor[
447 3|                 do księdza rzekł dumnie i żywo:~ ~"Jestem Beniowski,
448 3|           ojczyźnie mojéj służył szablą~I całą duszą. Z bliskiego
449 3|              Pluton swoją grablą~Weźmie i w ogień piekielny zagrabi.~
450 3|         albowiem moje rodowody~Prowadzę i mam hrabiowskie tytuły,~
451 3|                Ale że jestem bez grosza i młody,~Niewiele sobie ważę
452 3|           Niewiele sobie ważę te bibuły~I pergaminy; lecz chcę iść
453 3|               jako człek na sławę czuły~I mocno hańbę ojczyzny czujący,~
454 3|           ksiądz Marek otworzył~Ramiona i jął ściskać postać giętką:~"
455 3|             Rozpacz, co wszystko łamie, i nadziéję.~ ~"Biada, kto
456 3|               Bóg swym piorunem skruszy~I padnie kiedyś w popiół taka
457 3|               kiedyś jego Bóg rozumiał,~I będzie jak ten dąb umarły
458 3|              kiedyś na chlebie wygnania~I nieszczęśliwe dzieci go
459 3|               posiędą~Grobu ni sławy. - I to jest przekleństwo,~Które
460 3|              nich! - ich rodzeństwo!~ ~"I niechaj będzie jakoby stoletnie...~
461 3|             oczy mu błyszczały świetnie~I pięknym srebrem uwieńczona
462 3|              smutny, wielki, biały...~ ~I mój rym także, po téj parafrazie~
463 3|           wyrazie,~Nie wiem, czego chce i czego dowodzi.~Jako fajerwerk
464 3|              Chciałem, aby się spalił - i nic więcéj.~
465 4|              ziemi siedział Marek stary~I na kolanach rozpisywał listy;~
466 4|                   Mój strzelisty ~Afekt i łaska Pana Zbawiciela~Z
467 4|               was powystrzela~ ~"Moskal i diabeł, że się tak kłócicie~
468 4|             diabeł, że się tak kłócicie~I zostawiacie Bar Moskali
469 4|                  Jest z was ohyda boska i plugastwo.~Pan Regimentarz
470 4|             Jest w naszéj partii, także i ten drugi,~Niech wie, że
471 4|             sądu dzień nadchodzi kłusem~I weźmie wszystkich was jak
472 4|                Przez błękit gołąb niósł i gołębica,~Ze świeczką w
473 4|                blasku złotą mając twarz i łono.~ ~Kto by tam zajrzał,
474 4|            Kościoła siedzi z gołą głową~I po natchnienie patrzy w
475 4|           siedzi na orle lub na lwie.~ ~I w ciemnym dębie było tylko
476 4|                 ze świeczką dziewczyna;~I tylko świerszcze między
477 4|              broni przystępu leszczyna,~I na murawie legnąć aksamitnéj,~
478 4|                czasach~Konfederować się i kryć po lasach!~ ~A jednak
479 4|              kryć po lasach!~ ~A jednak i to minęło!... Ojczyzna~Minęła
480 4|                  Ojczyzna~Minęła także! i ów wierszyk złoty,~Że dla
481 4|                mija! - Wstańcie, burze!~I zwiéjcie mój ślad z téj
482 4|             ślad z téj smętnéj pustyni!~I moje myśli jak łez pełne
483 4|                 niż ludu, co szczeka.~ ~I dziś od ogniów boskich w
484 4|          Cierpię - lecz jeszcze gardzę. I ten ścięty~Rym nieraz kąsa
485 4|                 kąsa was aż do jelitów,~I płynie jako szalone okręty,~
486 4|         błękitów,~Gdzie mu początek był i koniec będzie,~Gdy śmierć
487 4|            Tymczasem z szumów żaglowych i waru~Myśli zhukanych jest
488 4|                 letnią się odmyka~Niebo i znów się zasuną płomienie~
489 4|             wzgarda~Tego, co teraz jest i co w przyszłości~Być może:
490 4|             wziąwszy pod zgięte kolano;~I nową harfę wziął niepokalaną.~ ~
491 4|               Czy urągają? - nie wiem - i nie raczę~Gonić myślami
492 4|               ciało się straszne obloką~I w pioruny się rzucają namiętne~
493 4|           jakimi je Bóg stworzył, ładne~I wiotkie. - Teraz wam powieścią
494 4|               Teraz wam powieścią służę~I w żadne więcéj ustępy nie
495 4|             godne jest pamięci wiecznéj~I wszystko może ujść - w kompanii
496 4|               drugiéj ożenionéj świécy,~I chmur z tajemnic twoich
497 4|         warszawskie) kochanków zaślubił~I nim oboje w małżeństwie
498 4|              się raz, złożyli nad głową~I znów ich konie rozniosły
499 4|                do grzbietu~Strząsł krew i z olster dobył pistoletu.~ ~
500 4|             broczy,~Spokojną miał twarz i spokojnie mierzył~Do bohatera