Piesn

  1 1|        swoim namartwił się bardzo,~A umarł, choć był z tych,
  2 1|      bujnie~Za trzech ludzi czuł - a więc żył potrójnie.~ ~Wioseczkę
  3 1|         proces i sprawę graniczną;~A prędzéj sprawę wygrałby
  4 1|          Była z rodziny dostatniéj A...wiczów...~Kochała wiernie -
  5 1|       chłopiąt i dziewcząt ulegną,~A potém gorzki los tych niewiniątek~
  6 1|          rzeczką Ladawą,~Na skale, a pod skałą staw był wielki.~
  7 1|           koronie miał wybite oko,~A tyle widział nieba, co obiema,~
  8 1|           stawie ogarnie ciemnota,~A sieci pluszczą śród spokojnych
  9 1|          często na łysinie - róże,~A w ręku czara ze śmiercią
 10 1|            są kochanką źródeł - ~- A zaś przyczyna temu jest
 11 1|       gardła, wąsy, psy, kontusze;~A nade wszystko szczere, polskie
 12 1|           kwiat listkami zmruży,~ ~A potém nagle odemknie swe
 13 1|            rymów czyni błyskawice,~A mym przekleństwom daje siłę
 14 1|       wypchnęła,~Będzie świątynią, a te ciche świerki~Pójdą na
 15 1|         krzyże i na tabakierki,~ ~"A twe koszule porżną na szkaplerze,~
 16 1|      koszule porżną na szkaplerze,~A twe papiery - choćby to
 17 1|          prawy powieszą w Sybilli,~A o znikniony lewy będą skargi". -~
 18 1|          do szpitalu~Rozmarzonego. A nim się obudzi,~Już w jego
 19 1|           swój dom panna Plater...~A kiedyś, dawniéj, Czarnecki
 20 1|           w których jęk zamknięty;~A głos po łanach złocistych
 21 1|        jechał daléj brzegiem jaru,~A za nim sługa w ceglastym
 22 1|            wszystko jechał Grześ - a wódka gdańska~W skórzanéj
 23 1|            zrobiła kasza~Z gwiazd, a sam księżyc był szperką,
 24 1|           sam księżyc był szperką, a głazy~Ludźmi. Więc jako
 25 1|       tętnienia echo jęczał słabo,~A ręka wiedźmy jak liść wielki
 26 1|            trzema czerwonymi żyły.~A więc rozmyślał, czy z konia
 27 1|         niezła - lecz za prędka.~ ~A tu bym wiedzieć chciał twe
 28 1|       promienie~Na twarz księżyca; a w tym prędkim biegu~Świat
 29 1|        nazwał miejsce - Anielinki.~A zaś ta wiedźma, na pozór
 30 1|              Więc ty Irydą jesteś, a Junoną~Jest twoja pani?
 31 1|           koń drugi poszedł rżąc - a oni,~To jest nie konie,
 32 1|     niezgrabnego już masz patent - a ja,~Rycerzu, wyprę się twoich
 33 1|           z serca, drugie z głowy,~A trzecie tylko z dziwnéj,
 34 1|        twardéj wiary~W przyszłość, a czwarte obłok piorunowy,~
 35 1|           czwarte obłok piorunowy,~A piąte mi koń w stepach przyniósł
 36 1|           różne rozdaje przydomki,~A wiosną listkiem cyprysu,
 37 1|           często rączęta niebiałe,~A złość tak wielką w sercu
 38 1|          wielką w sercu jak Medea,~A zaś korzyści z tych miłości
 39 1|        stąd w małżeński związek.~ ~A stąd przestroga, że takie
 40 1|          nazwać posępnie dziewicą,~A kochanek jéj, jak Fingal
 41 1|     tryjolet,~Mając łzy w oczach - a w ręku pistolet.~ ~Ale to
 42 1|       żaden nowszy cud katolikowi;~A gdym tłumaczył, to panna
 43 1|     kazaniu siedziała sanskryckim,~A potém dała mi w sam łeb -
 44 1|        głowy cudną lekkość - włosy~A l'antique - barwy troszeczka
 45 1|      ciebie!~Ja twego serca chcę - a nie twych dusz mi~Potrzeba -
 46 1|              oczy mam czerwone.~ ~"A tu, jak na złość! dla Dzieduszyckiego~
 47 1|            Reszta owczarzy moja. - A tymczasem~ ~Jako pretendent
 48 1|            bańka mydlana rozwalin,~A pewnie nie woń mirry - ani
 49 1|          Danta: rzecz taka ponura,~A taka mleczna i niewarta
 50 2|         farby zbierając do dzieła,~A teraz moja muza strof nie
 51 2|            często częstuję tabaką,~A gdy kichają, ja zaczynam
 52 2|      podobne do srebrnych upiorów,~A na nie księżyc jasnymi oczami~
 53 2|       niebie jeden - przez topole,~A drugi taki złoty księżyc -
 54 2|     wielkie słońca i nad słońca.~ ~A gdy się w drogi zatrzyma
 55 2|            za nią skrzydła chyże -~A tu mi ręce zawiążcie na
 56 2|        wielki tom napiszę w lecie,~A te zostaną pieśni jako proba~
 57 2|         złotym wylewa strumieniem,~A tak powoli léje i łagodnie,~
 58 2|    Telimena, gdy wyszła na grzyby,~A zbiera mrówki (mrówkami
 59 2|        tęcze obrywa~Z kształtów. - A teraz odbłysk mego życia~
 60 2|       jakby go Bóg o tym ostrzegł,~A priori to czuł - lecz nie
 61 2|        mogą przemienić w gadułę.~ ~A więc do zamku wracam, gdzie
 62 2|          dął, puszył, brał na ton,~A chociaż szlachta go słuchała
 63 2|         niech go kaci!~Z Rulhier[e]a pewnie jego czyn pamiętasz,~
 64 2|        pewnie jego czyn pamiętasz,~A tu obaczysz, jak mu się
 65 2|         jestem pewny. - Pomyślał: "A wiesz ty,~Że on być musi
 66 2|           spływa,~Dlatego że piał. A więc wszystkie zmazy~Pan
 67 2|    pół-król, pół-Kato,~Pół-wariat, a pół-syn cezarów Romy;~Maleńki
 68 2|         psy uzdrowi~Od bolu zębów, a stąd od wścieklizny;~Miał
 69 2|           cukrem i ponętą ptaszą -~A miał na oczach swoich, jak
 70 2|            przez półowę~Już spał - a wreszcie nie chciał odpowiadać.~
 71 2|        stole miał obiedwie dłonie,~A na nich papier i orła w
 72 2|              Orzeł na karcie był - a karta była~Nożem tureckim
 73 2|        zamku spiewał ptak Minerwy,~A w jednym oknie miesiąc stanął
 74 2|   Zwłaszcza że ksiądz był wielki - a on mały.~Nieraz zaś przedtem
 75 2|           zamek był nam potrzebny, a jęki~Tego człowieka słuszne.
 76 2|      krwawe męki,~Ten go nam daje; a wyrok nie minie:~Kto mieczem
 77 2|          wszystkie pozytywki żywe,~A jednak, przysiągłbym, że
 78 2|        morza, ludy, Egipt, Spartę?~A zawsze: "Ona teraz musi
 79 2|     nazywam wypadkiem.~Takich dwa, a me serce tak zatwardzą,~
 80 2|      zdradnie~Do zamku dostać się, a jakieś głosy~W powietrzu
 81 2|     Nabożną będąc, u Bogarodzicy -~A wtem, gdy wzniosła do nieba
 82 2| Wyprostowana, sroga, trochę biała,~A okiem paląc jak transteweranka,~
 83 2|            za krzyż ukąsił zębami,~A potém ręką odepchnął i zbroczył.~
 84 2|           rękę pióreczka łabędzie,~A starzec do niéj: "Ta krew
 85 2|           pasać, bałwochwalcze?~ ~"A ty, panienko, grzech ściągasz
 86 2|       popłynie rzeka,~Gdzie stoję, a te góry palcem ruszę~I na
 87 2|         płynie;~Pop otwiera pierś, a chłop daje cięcie~W bijące
 88 2|      zapalonym przez Boga okręcie;~A ty, że byłeś jak miecz obosieczny,~
 89 2|     przykuty łańcuchami w ścianie,~A przy nim zbójców powiązanych
 90 2|        mają łoże;~Leżą na workach, a w tych workach noże!~ ~"
 91 2|         całość krew wylewa hojnie.~A twoja siwa się tu rzuca
 92 2|       głową zatrzyma...~Zadrżał. - A wtem pan Sawa wszedł wesoło,~
 93 2|           dla pisoryma,~Pół-Kozak, a pół-szlachcic - ten donosił,~
 94 2|       zyskam wszystkich aprobację,~A tych, co płakać ze mną nie
 95 3|            chwyta,~Waży, rozbiera. A prawdziwa lekcja,~Która
 96 3|            pan Grabowski wykrzyka,~A Tygodnik go Petersburski
 97 3|          wszyscy są okuci w dyby, ~A kiedy straszną opisują burzę,~
 98 3|            być - wszyscy umieramy!~A czy nad grobem gwiazdy,
 99 3|       zamiast ziarnek w gruszce.~ ~A tu odsyłam mego czytelnika~
100 3|     zieloną miała jak szparagi".~ ~A jednak wielki poeta i prorok ~
101 3|        krytyki? - nie, krytyków. - A! bah! ~Któż z nich ma imię?
102 3|      szczeka, ~Sądzę, że jezuita - a ma draba,~Który tłumaczy
103 3|          On był przyjaciel wierny, a ja Tukaj.~ ~Ale ważniéjsze
104 3|        swoich dawnych panów mazał,~A ekonomów bez żadnéj kwerendy~
105 3|         kształcił,~Bo Żydów palił, a niewiasty gwałcił.~ ~Dwie
106 3|    Katolikami zaludnia rzymskiemi,~A Żydom nic nie szkodzi, bo
107 3|       linii~Jak małe nitki mrówek, a na murze~Rozwijał się dym
108 3|          zwija, wre, kole i sieka,~A ty z krużganku patrzysz
109 3|        konarze;~Kruk się go lękał, a jeleń pierżchliwy~Nigdy
110 3|            który czyści~W czyśćcu, a na tym świecie wszystko
111 3|           na konarze~Suchego dębu; a więc cięciem stali~Odrąbał
112 3|           w jarze jak rzecz suchą,~A sam do mego wracam wojownika,~
113 3|        ludzi rzecz uczynił głuchą,~A z dębu nie chciał uczynić
114 3|          albo puści żagle~Myślom - a ujrzy ,tu znienacka, nagle...~ ~
115 3|        czarnych okropności wiele -~A w głębi dębu gwar innego
116 3|    listownie.~ ~W listach dopiero (a wszystkie umieszczę~W przypiskach)...
117 3|         nią wszystkie rozpieszczę,~A może nawet młodość będą
118 3|        upadła,~Jakie pryncypia ma, a księżyc z miny~Arystokratą
119 3|        żegnam, bez miecza rycerze,~A choć mi serce pęka - śmiech
120 3|      krzyża swojego krzyknął tak - a wasza~Pierś to pojęła, z
121 3|             moim duchem, zdrowiem;~A teraz ciskam serce, puchar
122 3|            jak słońce z bursztynu;~A jednak miało kiedyś światła
123 3|            się dobrze wtajemniczą,~A ujrzą, żem jest coś - jak
124 3|     panteista trochę i romantyk.~ ~A teraz prosto i bez epizodów~
125 3|           Książka ma polską duszę, a na zmysły~Działa jak Niemiec;
126 3|           aby nas dzieliły Styksy;~A teraz z waszych korzystam
127 3|      zamknięty z młodziutką~Panną, a jednak stoi o pięć kroków,~
128 3|          Mógłbym, lecz nie chcę... A może~Nie mogę, nie mam dosyć
129 3|      wpadła.~Ksiądz był w habicie, a mara w żupanie,~W szerokich
130 3|       wieszcz piszący poemat o k t a w ą).~ ~Mówiła, jak dwa
131 3|           piszący poemat o k t a w ą).~ ~Mówiła, jak dwa gołębie
132 3|           krwawi ducha jak obroża,~A zaś mu w duszę ognistą przeléję~
133 3|          daje ojczyźnie pół duszy,~A drugie tu pół dla szczęścia
134 3|          władzę odpychania~Ludzi - a węże się doń zbiegać będą.~
135 4|         kolanach rozpisywał listy;~A włożył na nos krzywy okulary.~
136 4|      włożył na nos krzywy okulary.~A taki był list jeden: "Mój
137 4|    zostawiacie Bar Moskali pastwą;~A choć szlachetne imiona nosicie,~
138 4|           pisał listy pełne grozy.~A przy nim moja młoda posłannica,~
139 4|            patrzy w ciemne chmury,~A zaś aniołek, rączką rubinową~
140 4|            się i kryć po lasach!~ ~A jednak i to minęło!... Ojczyzna~
141 4|           z Krasickiego bajek...~ ~A więc niech wszystko mija! -
142 4|          skąd szło westchnienie.~ ~A jednak, gdyby twoja, o młodości!~
143 4|           świéca -~Mówiąc Delill[e]a stylem - styl tak sturczą~
144 4|           ręką nocy (styl Delill[e]a).~ ~Już więc ksiądz Marek (
145 4|   naprzeciw siebie szły dwa konie,~A na koniach szli dwaj bohaterowie,~
146 4|        zobaczył,~Gdyby nie dziwne, a dla pisoryma~Miłe zdarzenie. -
147 4|         zachować raczył~Człowieka, a ja zeń zrobię olbrzyma;~
148 4|          przymrużył oko i wycelił,~A zaś powszechnie o nim niosła
149 4|          konia był jako lot ptaka.~A ta dzieweczka, by duch ideału,~
150 4|           Sawy w głowie,~Ujrzał... a tu mu wcale nie ubliżę,~
151 4|         drogę,~Bóg wie, czy wróci, a rzeski i młody.~O młodzi!
152 4|          sam zerwałem z piersi.~ ~"A zerwawszy ją, chciałem serca
153 4|     strasznie miał marsową postać.~A ksiądz: "O takąż rzecz chodziło
154 4|     przyjdzie na myśl oddać tobie;~A przy tym i list, skropiony
155 4|           skropiony obficie~Łzami, a w takim pisany sposobie,~
156 4|         rwał i w piekło spychał.~ ~A naprzód w liście było opisanie~
157 4|            pan zdał rządu wodze,~ ~A sam zamyślał jechać do Warszawy~
158 4|          dachem,~Ty mię porzucał - a ja ci warkocze~Dałam całować,
159 4|       złotych z tęczowymi grzywy -~A czyny twoje ktoś na harfie
160 4|      ciebie w sankach z wieloryba,~A zaś przy tobie stoi jakaś
161 4|           go, jak mówią, szatanu -~A słuchaj: ważną misją dam
162 4|       jeśli wytkniesz sobie~Drogę, a prostą - to choćby do słońca~
163 4|              Lećże więc bez końca,~A będziesz chodził w anielskiéj
164 4|          ojczyzny i wiary obrońca;~A nim zasługi twoje w niebie
165 4|           jestem także zmordowany,~A kto wie co tam w moim sercu
166 4|           tam w moim sercu płacze?~A jednak wziąłem w rękę krzyż
167 4|           działo wstąpi moja noga,~A działo ogniem śpiewa - imię
168 4|     krwawym was obmywam chrzeatem!~A pomyśl tylko ty: czymże
169 4|     którego strumień wiary płynie,~A który jutro Bóg nogą rozbije.~
170 4|            w téj cielesnéj glinie;~A nie lękaj się, gdy wiatr
171 4|   wieczyste. Idź więc w imię Pana!~A byłaby też ta Ojczyzna biedna,~
172 4|       marzył o przyszłości cudnie.~A któż sny takie młodości
173 4|      niechaj będzie wonne kwiecie,~A blisko ślubów wysokich -
174 4|     patrzaj tę - co jest z opalów,~A więcéj kocha ludzi, niż
175 4|        obraz, w uszach twe wyrazy,~A miłość twoję miałem na kształt
176 4|          Na moich piersiach spał - a łza gorąca~Nigdy mu jasnych
177 4|           dziwne,~Jedna z marmuru, a druga z promienia;~Skrzydła
178 5|          hałasów~Wychodzą na step, a ludzka niedola~Leci, wichrami
179 5|         wieńce podróżników ptaków,~A drop na straży - albo sęp
180 5|       staréj kawał arki na Synaju;~A Bóg im dawał rumianość i
181 5|           na czas połączył kolegą.~A jego sługa, czerwonokudłaty~
182 5|        znał małego~I z miłości mu, a nie dla zapłaty~Służył,
183 5|            ma oczki gazeli wesołe,~A w ręku białym swym - ni
184 5|        pisałem prozą,~"O d j e m n ą" - mówi Tygodnik - o zgrozo!~ ~
185 5|           Rycerza, moję szlachtę - a sam w stepy,~Jako ognisty
186 5|        wszystko, co pomyśli głowa:~A czasem był jak piorun jasny,
187 5|          jak piorun jasny, prędki,~A czasem smutny jako pieśń
188 5|         smutny jako pieśń stepowa,~A czasem jako skarga nimfy
189 5|          jako skarga nimfy miętki,~A czasem piękny jak aniołów
190 5|      wielki sobie zapytanie czyni,~A drugi mu wieszcz w przyległym
191 5|         Sawa.~ ~Tak mówiąc leciał. A zaś nimfa ładna~Złożyła
192 5|           Widać, że z chłopa drwi, a z psem swawoli.~Usiadłszy,
193 5|          przykuł brytana do słupa.~A pies zapatrzył się w oczy
194 5|            źródle i czesała włosy.~A do niéj Sawa: "Oj, moja
195 5|         stepie jak cygańczuk bosy,~A czerwieniéjesz teraz jak
196 5|          mieczem wyrąbać na panka,~A siostra wyjdzie na łycho...
197 5|           wyjdę czy na spokojnicę,~A tobie to co? ty wyjdź na
198 5|         śpiewają kwiaty i żurawie:~A spać nie będę na wproszonéj
199 5|            dumy piała Janczarycha;~A mię Włoch bił, bił! Oj!
200 5|            biedna była niewolnica!~A dziś co ze mnie? - wiatr!
201 5|       martwa pójdę wpław po rzece,~A gdzieś rusałki srebrne wezmą
202 5|            między chłopami carynąl~A wszystko smutno! - Chodzę
203 5|          zmarszczył się: "Poganko!~A co? straciłaś już twój srebrny
204 5|     oszukana - ha? kwiatku kaliny,~A kiedyż prosisz na ślub i
205 5|            czarze~Kryje rumieniec, a kiedy swobodna,~Słońcu odemknie
206 5|           sczerwienić choć trocha!~A byłam jako kwiatek ołowiany.~
207 5|           kocham - lecę kochać!~ ~"A gdy się dowiesz, że w kurhanie
208 5|         jestem jak polscy rycerze,~A ksiądz mię posłem nazywa
209 5|        grzebię i obmywam trupy.~ ~"A któż przypomni o mnie, kiedy
210 5|             nad swój dom gliniany,~A za nim nimfa mojego Parnasu,~
211 5|             Po piersi koniem jest, a po pas - gadem.~ ~I tak
212 5|     słodkiéj już zabrakło w krużu.~A więc żegnajcie! na stepowym
213 5|   pół-aniołach;~Tu trzeba śpiewać, a ja baśni plotę,~Bo kiedy
214 5|      grzebię w ojczyzny popiołach,~A potém ręce znów na harfie
215 5|          taniec po dolinach wiodę,~A każda, co chce, z mego serca
216 5|             będzie wiele krzyku.~ ~A naprzód ten rym, co drwi
217 5|       Wierzę w to wszystko - ha! - a jeszcze w Boga!~ ~Boże!
218 5|        krwią i płomieniem krzywym,~A gdzieś daleko grzmi burzanów
219 5|      stokrociach i niezapominkach,~A szuka w modłach i w dobrych
220 5|      huczny lot olbrzymich ptaków,~A rozhukanych koni On nie
221 5|      piorun i w twarz jemu ciskał;~A wszystkie tak grzmią jeszcze
222 5|            sztuki rozpryskał~Boga, a teraz kawałki spadały...~
223 5|            krwią i mlekiem płynna,~A która także mnie kochać
224 5|           sosen wstałeś uroczyska;~A w ręku twym krzyż jak miesiąc
225 5|       krzyż jak miesiąc niebieski,~A w ustach słowo, co jak piorun
226 5|         syn królewski! -~Padłem. - A tyś już następował z bliska~
227 5|            twego będę włóczył! -~ ~A sąd zostawię wiekom. - Bądź
228 5|       korze~Pęknięcie serca znać - a w liści dreszczu~Widać,
229 5|         duszy porze.~Bądź zdrów! - A tak się żegnają nie wrogi,~