Rozdzial

  1 I   |       tysiąca ludzi z różnego stanu.~A rząd dostarczył im niewiast,
  2 I   |        ojczyzny; chyba Bóg zechce...~A gdy już zbudowali dom i
  3 I   |            czele zaś szedł król ludu a zarazem ksiądz, ubrany podług
  4 I   |        zrobić przymierze między wami a moim ludem, abyście byli
  5 I   |              kraju dobrze życzących.~A z ojców waszych już nie
  6 I   |            już stary i mnie sprzyja; a mieszka stąd daleko w samotnéj
  7 I   |            swoich śnieżnych siołach; a król jego został z wygnańcami,
  8 I   |              od ojców naszych nabył, a słowa jego są od przodków
  9 II  |          nich i ukocham go jak syna, a umierając oddam mu ciężar
 10 II  |              nieszczęścia téj ziemi, a potem zostawię samego w
 11 II  |        serdeczną dla ludzi i litość.~A obróciwszy się do gromady
 12 II  |              wiełe rzeczy bolesnych, a wy zostaniecie sami uczyć
 13 II  |     pokolenia będą z ludzi martwych.~A to, o czem pomyślicie, wypełni
 14 II  |             wasze groby będą święte, a nawet Bóg od ciał waszych
 15 II  |             stojący na podniesieniu; a ci, co przyjdą, widzieć
 16 II  |          jednych dusze idą w słońce, a drugich dusze oddalają się
 17 II  |        będzie jutrem śmierci waszéj.~A gorsze jest jutro życia,
 18 II  |              między sybirskim ludem, a cudy czyniłem straszniejsze
 19 II  |            tamten, co przed wiekami.~A nie wyszedłże z zorzy północnej
 20 II  |            ten śnieg stał się krwią, a te słońce szczerniało jak
 21 II  |              jesteście ludem starym, a wskrzesić was cudem jest.
 22 III |                         ROZDZIAŁ III~A oto raz nocą, obudził Szaman
 23 III |              odpoczywały przy ogniu.~A we środku gromadki siedział
 24 III |            dzieci o rzeczy niegodne, a pacholęta odpowiadały mu
 25 III |          chlebem i mógł je nakarmić; a były głodne.~Więc obróciwszy
 26 III |              go w oczach dzieciątek.~A skoro wyrzekł Szaman słowo
 27 III |              po stepie palącego się; a potem wzdrygnąwszy się zrzucił
 28 III |       siedzący na siodle do ostatka.~A oto na owem próchnie człowieka
 29 III |              wtenczas gdy rozmawiał.~A przybywszy Kozacy patrzali
 30 IV  |             na niebo smutne i blade.~A przy jednej z onych turm
 31 IV  |            zdaje, żem go znał żywym.~A Szaman spojrzawszy surowo
 32 IV  |              więc? Oto go wskrzeszę, a ty go znów zabijesz. Zaprawdę
 33 IV  |              w drogę ku nam wybrały, a znalazły nas martwémi.~Tak
 34 IV  |              trumnie i rzekł:~Wstań! A ciało w łańcuchach podniosło
 35 IV  |           ludzi jak człowiek spiący.~A poznawszy go wtenczas Anhelli
 36 IV  |          zmieniają serca dla narodu, a tylko ludzie mali trwają
 37 IV  |              się nawet przebaczenia.~A gdy to mówił Anhelli, stało
 38 IV  |              go wskrzeszę raz drugi, a ty się strzeż, abyś go powtórnie
 39 IV  |             dwie głowy zawsze razem, a białością podobne dwóm gołębiom,
 40 IV  |         wyniszczaliście ziarno praw; a na plewy wasze zlatywali
 41 IV  |         sybirskim szuka spocznienia, a drugi leży pod różami i
 42 IV  |       powalił się w trumnie i umarł.~A Szaman rzekł do Anhellego:
 43 IV  |           śmierci brata? Oto chwila, a dowiedziałby się od Boga
 44 IV  |              zaniosą je na cmentarz. A ty nie proś mnie więcej,
 45 V   |       cierpiących i pocieszając ich.~A oto jednego wieczora przechodzili
 46 V   |          lamentujących i mało sosen.~A Szaman ujrzawszy wyskakujące
 47 V   |            powietrze i znów utonęła.~A teraz opowiada siostrom
 48 V   |       niebiosach wędrują girlandami, a tak dają się ułowić sieciom
 49 V   |             ludzkim i przedawani są.~A chorobą zgubną, mówię: jest
 50 V   |            łowili ryby 'w' jeziorze. A rybacy owi spostrzegłszy
 51 V   |           nami.~Zostań przez tę noc, a zastawiémy wieczerzę i pościelemy
 52 V   |         Usiadł więc Szaman na ziemi, a kobiety i dzieci rybaków
 53 V   |          duszę pokazał oczom waszym?~A wszystkie dzieci i kobiety
 54 V   |         skrzydła białe na ramionach.~A ujrzawszy się wolnym poszedł
 55 V   |        skrzydeł obcisłych ze smutku.~A gdy mu rozkazał Szaman wstąpić
 56 V   |       wzdrygnął się; lecz posłuchał.~A zbudziwszy się Anhelli,
 57 V   |            która jest z twego ciała.~A nie widzieliśmy nic jaśniejszego
 58 V   |             maju przez ziemię naszą.~A nawet uczuliśmy wioń; jakby
 59 V   |            rzekł: Prawdaż to jest? - a Szaman rzekł: Prawda - opętanyś
 60 V   |            człowiek, co się spieszy.~A na te słowa spuścił głowę
 61 VI  |        rybaków i odszedł w pustynie.~A księżyc jeszcze był wysoko,
 62 VI  |            chleby i Jabłka czerwone, a potem zaczął jak zwykle
 63 VI  |             człowiekiem przeszłości.~A nie było już w nim żadnej
 64 VI  |      wiedział i nie myślał o jutrze.~A utrzymywał się z robaczków,
 65 VI  |          nich płacił podatek carowi, a był właśnie dzień składania
 66 VI  |              i sługę onego zbogacił.~A zabrawszy wszystko celnik
 67 VI  |             drzewo stare i rozrosłe, a Szaman do Anhellego rzekł:~
 68 VI  |           Pójdź i stań pod jabłonią, a nic nie mów do tych, co
 69 VI  |               jak człowiek spokojny.~A oto jabłoń okryła się wielką
 70 VI  |         okryła się wielką jasnością, a owoce na niej stały się
 71 VI  |          wsiadłszy na wóz odjechali.~A Szaman zawoławszy Anhellego
 72 VI  |             jaką władzą to czyniemy; a to jest tajemnicą i znaczenie
 73 VII |      Słyszysz? oto oddychają głośno, a niektórzy z nich jęczą i
 74 VII |              o siostrach i braciach, a trzeci o domie swoim i o
 75 VII |             szczęka, smutny ma głos, a w sklepieniu są różne echa,
 76 VII |           moją i dzieci w ojczyźnie.~A gdy przyszła wojna, siadł
 77 VII |              ręku i z bosemi nogami; a gdy był ogień, przed szeregami
 78 VII |             z rąk pastorał i omdlał.~A kąty pochwycili człowieka
 79 VII |     wepchnęli go w ciasną siermięgę, a potem go w niéj zamknęli
 80 VII |              sechł jak stare drzewo. A przystąpiwszy raz do niego
 81 VII |              i truciznę ową pożywał.~A po kilku dniach rumieniec
 82 VII |         ceglany wyszedł mu na twarz, a ciało opadło na kościach
 83 VII |            oczy zaś miał błyszczące.~A dziś nie wiem jak umarł,
 84 VII |              bo oto spałem przy nim, a nie słyszałem, aby choć
 85 VII |       słyszałem, aby choć westchnął.~A jeżeli macie serce, żałujcie
 86 VII |              wieki i serce uspakaja.~A przeklęty, kto przed najmniejszym
 87 VII |          jesteś człowiekiem z serca, a może przysłanym od Boga.~
 88 VII |         pewny stary z pięcia synami, a strażnicy nie chcą jéj rozwalić
 89 VII |            długa praca, niech umrze.~A my stajemy co dnia przy
 90 VII |         stało się wielkie milczenie, a Szaman podniósłszy oczy
 91 VII |            czeluść ciemna i głęboka, a żaden w nią nie śmiał wstąpić
 92 VII |              rozwalonych kamieniach, a za nim Anhelli i więźniowie.~
 93 VII |             na kości i gniewny jest.~A oczy tego ojca otwarte błyszczały
 94 VII |        otwarte błyszczały jak szkło, a czworo innych umarłych leżało
 95 VII |          uczyniłem? Oto ojciec żyje, a synowie pomarli już. Dlaczegożem
 96 VII |              mówiąc wyszedł z lochu, a połowa zgrai szła za nim.~ ~
 97 VIII|                        ROZDZIAŁ VIII~A przechodząc dalej, ujrzeli
 98 VIII|               która się nie ruszała, a złota była gdzieniegdzie
 99 VIII|             Genezaretańskie Polaków? A ci ludzie sąż rybakami nieszczęścia?~
100 VIII|          strudzone gorzéj niż ciała.~A oto utraciliśmy niedawno
101 VIII|              wychudły i pełny ognia.~A oto przed siedmią laty ogarnął
102 VIII|               śmiejąc się i płacząc.~A dopiero o poranku zasmucił
103 VIII|          powiedziawszy upadł martwy. A myśmy tu postawili jemu
104 VIII|            jemu ten krzyż drewniany.~A we dwa lata późniéj, powiedzieli
105 VIII|               Cóż mówicie na to?....~A obróciwszy się Szaman ku
106 VIII|         nasza męka była odkupieniem.~A nie będziemy Cię już błagać,
107 VIII|     niewinnemi są. Zlituj się. Boże!~A przebacz nam, że ze smutkiem
108 VIII|             za ofiarę: lecz powiedz, a rozweselémy się.~Bo cóż
109 VIII|             krwi jest ogniem ofiary, a ofiara są chęci nasze. Szczęśliwi,
110 VIII|           serce człowieka.~Chodźcie! a pokażemy wam wilgotną jamę,
111 VIII|         Wielką panią i księżną była, a dziś jest jako służebnica
112 VIII|             jako służebnica żebraka.~A niegodzien jest litości
113 VIII|         bowiem z pracy jak wyrobnik.~A woda w misie zaczerwieniła
114 VIII|         brzydziła się mężem i krwią, a była młoda i piękna jak
115 IX  |                          ROZDZIAŁ IX~A gdy już miał Szaman wychodzić
116 IX  |            ów szczęk żelaza i bicie? a zaś aresztant odpowiedział:
117 IX  |      Boskiego, pędzą przez łańcuchy.~A udawszy się na miejsce męki
118 IX  |           dwóch żołnierzy z lampami, a we środku za niemi obnażonego
119 IX  |              człowieka z brodą siwa.~A za każdym krokiem, gdy się
120 IX  |               I odwrócił się Szaman, a spojrzawszy na Anhellego
121 IX  |           wynieść duchom niebieskim, a otworzywszy oczy Anhelli
122 X   |                           ROZDZIAŁ X~A oto wygnańcy owi w szopie
123 X   |      podzielili się na trzy gromady; a każda z nich myślała o zbawieniu
124 X   |           przybyli do kraju pustego.~A druga miała na czele żołnierza
125 X   |      szlachty z Żydami i z Cyganami.~A trzecia na czele swoim miała
126 X   |         kłócić się poczęły o zasady.~A oto druga owa gromada uzbroiwszy
127 X   |          Lecz nim przyszło do walki, a umysły już były rozgrzane,
128 X   |            każdej gromadzie rycerzy; a kto najdłużéj żyć będzie,
129 X   |        będzie, przy tym zwycięstwie.~A że umysły tych ludzi były
130 X   |           przybito im ręce ćwiekami; a ten, co był na prawo, krzyczał:
131 X   |          prawo, krzyczał: Równość! - a ten, co był z lewéj, krzyczał:
132 X   |            je noc zastała na śniegu, a była wielka ciemność i okropne
133 X   |           wystrzeliły z niej miecze; a wszystko stało się czerwone
134 X   |           byli ukrzyżowani: Chcecie, a zdejmiemy Wras? lecz ci
135 X   |   odpowiedzieli, będąc już umarłymi.~A poznawszy to rozbiegły się
136 X   |            zgraje pełne przerażenia, a żaden z tych, co uciekali,
137 X   |           czerwieniła, zostali sami.~A właśnie wtenczas Szaman
138 X   |          przestrachem: Co się stało?~A przyszedłszy bliżéj strwożyli
139 X   |     usiadłszy pod krzyżami płakał...~A powstawszy rzekł do Anhellego:
140 XI  |                          ROZDZIAŁ XI~A gdy się zbliżali ku cmentarzowi,
141 XI  |          umarłych i był zatrudniony.~A przybliżywszy się Anhelli
142 XI  |            nigdzie szedł na wzgórze.~A natrafiwszy ciało Anhellego
143 XI  |              jeszcze czas spoczynku.~A powstawszy Anhelli, oglądał
144 XI  |             będąc jeszcze dzieckiem.~A miłowałem ją w czystości
145 XI  |              kości we mnie odnowiły, a ja zawsze pamiętam.~A nie
146 XI  |      odnowiły, a ja zawsze pamiętam.~A nie ma jednéj kawki w powietrzu,
147 XI  |         wolałbym był wczoraj umrzeć.~A Szaman zapatrzywszy się
148 XI  |              jest najpiękniejszego, -a opuściły ludzi.~A wieszli,
149 XI  | najpiękniejszego, -a opuściły ludzi.~A wieszli, kto to jest ten
150 XI  |       cmentarzu? Oto się zowie Eloe, a urodził się ze łzy Chrystusowéj
151 XI  |         poleciała za nim w ciemność.~A teraz jest wygnaną jak wy
152 XI  |           plami skrzydeł anielskich, a gwiazdy te są piękne.~Tu
153 XI  |          tych, które leżały odkryte; a w niéj było rodzeństwo małych
154 XI  |             kość śpiącego człowieka.~A wziąwszy ją rozgniewany
155 XI  |           Precz, kościele zhańbiony.~A płomień z ziemi wyszedłszy
156 XI  |        infułą i z krzyżem na głowie, a wszystko ogniste.~I rzekł
157 XI  |            Ręce moje łamały hostiją, a teraz je wyciągnę nad wami
158 XI  |         kości te   ja żyłem z niemi.~A to jest moja kość, ta kość
159 XI  |         Ludzie ją niegdyś szanowali, a dawniéj jeszcze całowała
160 XI  |              całowała ją matka moja, a dzisiaj mewa w téj czaszce
161 XI  |               jak się Bogu podobało.~A nie powiem ci, co się stało
162 XI  |        poszedłbyś jęcząc po świecie.~A teraz przestań być latarnią
163 XII |                         ROZDZIAŁ XII~A gdy przyszli pod dom wygnańców,
164 XII |           kielichów i brudne pieśni; a stanąwszy Szaman pod oknami
165 XII |            tej jaskini nieszczęścia.~A gdy się ukazał pośród zgrai,
166 XII |            nie śmiano mu się urągać.~A podniósłszy Szaman oczy
167 XII |            waszą Golgotę. Biada wam!~A nie zostanę z wami, lecz
168 XII |             Zbliża się wielki dzień, a żaden nie dożyje wieczora
169 XII |          straszniéjszy niż ciemność, a ciszę okropniéjszą niż są
170 XII |     będziecie się lękać sami siebie.~A śnieg ten stanie się morzem,
171 XII |         śnieg ten stanie się morzem, a fala jego zieloną będzie,
172 XII |            fala jego zieloną będzie, a dom wasz ginącym będzie
173 XII |               bo potrzebne wam będą; a kto z was umie zabijać,
174 XII |             nie karz ich.~Tak mówił, a jeden ze zgrai zawołał:
175 XII |           dzban był pełny i wysechł.~A inni zajrzawszy w dzbany,
176 XII |          podniosły się przeklinania; a jeden wziąwszy nóż wraził
177 XII |           starzec na ręce Anhellego, a ten go wyniósł z chaty,
178 XII |             kiedyś była zbrodniarką.~A gdy wyszli na miejsce oświecone
179 XII |             zimno śniegu ożywiło go, a kobieta owinęła nogi jego
180 XII |           Anhelli! Anhełłi! Anhelli! a głos jego był smutny.~I
181 XII |    mieszkanie w śniegu i spokojność. A będziesz żył mlekiem renów.~
182 XII |             od niego Szaman płacząc.~A po chwili, przystąpiwszy
183 XII |              za brata? chodź ze mną. A ta mu do nóg upadła mówiąc:
184 XII |           udali się oboje na północ, a za niemi szli renowie Szamana,
185 XII |             że za nowemi idą panami.~A zaś Anhelli milczał, bo
186 XIII|            daleką pustynię północną, a znalazłszy pustą chatę w
187 XIII|          wykutą, zamieszkali w niej.~A po krótkiem pożyciu, Anhelli
188 XIII|      liściami i doiła reny wieczorem a rano wypędzała je na paszę.~
189 XIII|          cudownym i ufnością w Bogu; a włosy stały się długie i
190 XIII|             niegdyś zbrodnię wielką, a nawet krwią mając zmazane
191 XIII|        złotemu i toną w promieniach.~A lękała się zmazać słowami
192 XIII|              słucha i na nas patrzy; a jeśli o rzeczy dobre prosić
193 XIII|       Przyszedł więc dzień sybirski, a słońce nie zachodziło, lecz
194 XIII|              nie kończyło się nigdy, a huk lodów był, jakoby głos
195 XIII|             nędznych i opuszczonych.~A długi smutek i tęsknoty
196 XIII|          renami swojemi, aby umrzeć.~A był zachód słońca; albowiem
197 XIII|             bracie mój, i opuszczam.~A powiedziawiszy, gdzie ją
198 XIII|            myślą śmierć piękniejsza.~A oto patrzaj nad łożem mojem,
199 XIII|        Biedne reny moje, żegnam was.~A teraz podniosę oczy do Królowy
200 XIII|           umarłéj, i leżała na nich, a w jamie rozeszła się od
201 XIII|      usiadłszy na końcu łoża płakał.~A oto jakoby o północy stał
202 XIII|             jamą śmiejąc się głośno, a ciemne twarze pokazały się
203 XIII|             na śniegu przed Aniołem.~A Eloe uklęknąwszy nad śpiącą,
204 XIV |           Idźcie na równinę Syberyi.~A patrząc w światło Boże,
205 XIV |        wicher ją był bowiem powalił.~A z owych tysiąca zostało
206 XIV |              i strasznych z postaci.~A przybliżywszy się Aniołowie,
207 XIV |              ofiarą naszą jest trup, a Bogiem, który go przyjmie,
208 XIV |             z naszego społeczeństwa, a rządził nami los, nie zaś
209 XIV |              pan ziemski, ani króle.~A cóż więc mieliśmy czynić
210 XIV |            których była krew świeża! A na to zaś Anieli:~Nawróćcie
211 XIV |             rzekli: Jakiż jest znak?~A wyciągnąwszy rękę Anieli,
212 XIV |             znak Swego rozgniewania.~A usta ich były otwarte, a
213 XIV |             A usta ich były otwarte, a języki czarne jak węgiel,
214 XIV |            języki czarne jak węgiel, a oczy ich jakoby szklanne
215 XV  |         spodziewając się, że śmierć.~A gdy go pozdrowili jak ziemscy
216 XV  |           wściekli od krwi ludzkiéj: a ty jesteś ostatni.~A jesteśmy
217 XV  |       ludzkiéj: a ty jesteś ostatni.~A jesteśmy ci sami, którzy
218 XV  |         Zwiastowaliśmy wam nadzieję, a teraz przyszliśmy zwiastować
219 XV  |    zwiastować koniec i nieszczęście, a Bóg nie kazał nam wyjawić
220 XV  |             kiedy ja czekam śmierci, a w życiu mojem widziałem
221 XV  |         synów ojczyzny, zamordowany; a matka moja umarła z boleści
222 XV  |             umarła z boleści po nim, a jam był pogrobowcem.~Pierwsza
223 XV  |              jest moją rówienniczką, a pierwsza róża na grobie
224 XV  |        twarzą smutną i przelęknioną.~A gdym usiadał dzieckiem na
225 XV  |            przerażenia z ciemnością, a liść jesienny szumiący z
226 XV  |           przyszłości natrętnemi są, a obojętny jestem na wieczność,
227 XV  |        obojętny jestem na wieczność, a nawet znużony jestem i chcę
228 XV  |        znużony jestem i chcę zasnąć.~A choć Bóg wie, że jestem
229 XV  |       człowieka jest sądem na niego.~A wieszli ty, czy od spokojności
230 XV  |        twojéj nie zależy żywot jaki, a może żywot i los milijonów?~
231 XV  |          wybrany na ofiarę spokojną, a chcesz się zamienić w piorun
232 XV  |      towarzyszem moim i krajem moim.~A oczy moje, jak służebnice,
233 XV  |           oliwy w lampie wieczornéj.~A wzrok mój, jak gołębie latające
234 XV  |        dajcie mi moc milijona ludzi, a potem mękę milijona tych.
235 XV  |             i już nie wrócę - nigdy!~A znowu przerwali mu Anieli,
236 XV  |             przeciwko duszy własnéj, a teraz bluźnisz przeciwko
237 XV  |             poddał się woli Boskiéj. A zaś Aniołowie odeszli.~ ~
238 XVI |                         ROZDZIAŁ XVI~A zostawszy sam Anhelli, zawołał
239 XVI |              na ziemi? Byłże to sen?~A gdy rozmyślał Anhelli o
240 XVI |         wybuchnęło wspaniałe słońce; a stanąwszy na kręgu ziemskim,
241 XVI |           serce w Anhellim, i upadł.~A słońce utonęło pod ziemią,
242 XVII|            południowa i pożar chmur.~A księżyc znużony spuszczał
243 XVII|            zapieniona przed łodzią. ~A w ręku rycerza była chorągiew,
244 XVII|              rycerza była chorągiew, a na niej trzy ogniste litery
245 XVII|           silnych.~Tak mówił rycerz, a Eloe powstawszy znad trupa
246 XVII|               jakoby burzy wielkiéj; a Eloe usiadła nad ciałem