Part

  1 Text|          mięsopustny wtorek roku bożego 1505. Tamże w tym Żórawnie ten
  2 Text|                  iż był przyszedł potym ad iudicium, iż wżdy już rozumiał,
  3 Text|           pojmali Turcy na Bukowinie za Aleksandra króla, który potym tamże
  4 Text|       przychodziło, w której~niczym nie allegował dla lepszej pewności, jedno
  5 Text|               we dwudziestu lat do pana Andrzeja Tęczyńskiego, który na ten
  6 Text|             krześcijańskiego. Pisał też Apocalypsim Jana świętego, cudnym polskim
  7 Text|                nierząd polski. Przy tym Apoftegmata rozmaite; Przemowę do poczciwego
  8 Text|                 onego sławnego Zygmunta Augusta, który mu też był iście
  9 Text|                 Nic, nasz Mikołaj, nic; ba, nie zależyć ten na starość
 10 Text|              ośmnaście się lat ćwiczył, bąki strzelając. A gdy przyniósł
 11 Text|              Rusi, z imieniem niemałym, Barbarę Herburtównę, z domu z dawna
 12 Text|           starostą na Rowie, gdzie dziś Barem zową, rycerskiego stanu
 13 Text|                 nie chciał żadną rzeczą bawić, tylko wolny a spokojny
 14 Text|       lwowskiego, który go około siebie bawił, i tamże się był z pirwszą
 15 Text|           młodzi zawżdy się około niego bawili, bo był człowiek poczciwy,
 16 Text|            Mikołaj Sieniawski, wojewoda bełski, potym ruski; rad by też
 17 Text|     przyrodzenie ciągnęło dla dworu, bo bez tego być nie mógł. A żadnego
 18 Text|                zabawionym żywocie nigdy bezpieczne być nie może. A wszakoż,
 19 Text|                 z młodu barto ciekawy a bezpieczny, a barzo mu światek smakował,
 20 Text|              Bystram, brat jego bliski, bezpłodnym będąc, dwie wsi w lubelskiej
 21 Text|               rozumiał, co czarno, a co biało. Jedno iż mu to wiele przekażało,
 22 Text|               ozdabiając. Pisał też dla białych głów Zatargnienie Fortuny
 23 Text|                 Odnowskiego, kasztelana bieckiego i starosty sądeckiego, herbu
 24 Text|             Tamże z rucznicą a z wędką 'biegając około Niestru, aż do ośmnaście
 25 Text|                  i tu był osiadł, i był biskupem krakowskim, i ten kościół
 26 Text|             Gamrata dzierżał Kurzelów i Biskupice. A urzędem żadnym ziemskim
 27 Text|                aby się ludzie z starych błędów obaczali. Pisał też pod
 28 Text|                Paweł Bystram, brat jego bliski, bezpłodnym będąc, dwie
 29 Text|          Mikołaj Odnowski był mu bratem bliskim i dał mu był swe prawo jeszcze
 30 Text|       Skarmierza do szkoły, iż tam było blisko jego wsi Topolej. Tamże
 31 Text|                ziemi Topolą, Słanowice, Bobin, ale tu barzo rzadko bywał.~
 32 Text|           trosze rozumieć, co czytał, a Bóg a natura ostatka dodał,
 33 Text|                 swe kości położyć, Panu Bogu wszytko poruczywszy, tak
 34 Text|                 łaskaw, także i królowa Bona, i dał mu był jurgielt i
 35 Text|               mu był dał Paweł Bystram, brat jego bliski, bezpłodnym
 36 Text|             dostały, które przypadły na brata Stanisława.~A ten Stanisław,
 37 Text|                 Mikołaj Odnowski był mu bratem bliskim i dał mu był swe
 38 Text|                na wyprawę, a on się jął brogiem wron łowić, a nim mu uszyto
 39 Text|              pan młody się ćwiczy około brogów z wronami. I dał go potym
 40 Text|                niemałe De neutralibus w Brześciu Litewskim i z impresorem
 41 Text|            pirwszą żoną ożenił z narodu Buczackiego. Która gdy mu umarła, pojął
 42 Text|           którego byli pojmali Turcy na Bukowinie za Aleksandra króla, który
 43 Text|                 Piśmie świętym, Henryka Bullingera. Pisał też książki nadobne
 44 Text|               do - Krakowa, i był rok w bursie Jeruzalem; też mu mało,
 45 Text|             Nagłowicach leży, bo mu się były działem dostały, które przypadły
 46 Text|                  Potym mu był dał Paweł Bystram, brat jego bliski, bezpłodnym
 47 Text|            założył miasteczko niedaleko Chełma, przezwiskiem Rejowiec.
 48 Text|                 też jemu było dostało w chełmskiej ziemi Kobylsku imienie i
 49 Text|                i dał mu był jurgielt na chełmskim mycie, i wieś mu był dał,
 50 Text|                udał się był na rycerski chleb do ziem ruskich; tamże się
 51 Text|              miał, tak że ji przy sobie chował aż do niemałych lat, że
 52 Text|                 niedaleko rzeki Nidy. A ci to Rejowie byli z staradawna
 53 Text|            barto go zawżdy przyrodzenie ciągnęło dla dworu, bo bez tego być
 54 Text|                 naród tych Rejów zawżdy cichy, skromny, poczciwy, nie
 55 Text|             głów Zatargnienie Fortuny z Cnotą, z których snadnie mogły
 56 Text|              Apocalypsim Jana świętego, cudnym polskim językiem, z wykładem
 57 Text|                żydowskiego patryjarchy, cudnymi i ozdobnymi słowy, który
 58 Text|                sprawił, a pan młody się ćwiczy około brogów z wronami.
 59 Text|                 aż do ośmnaście się lat ćwiczył, bąki strzelając. A gdy
 60 Text|                iż wżdy już rozumiał, co czarno, a co biało. Jedno iż mu
 61 Text|              potopie Noego, dzisiejszym czasom barzo potrzebne a pożyteczne.~
 62 Text|             przyniosło, których i po ty czasy dosyć jest. A był to naród
 63 Text|             łacińskiego pisma czytać, a czego nie rozumiał, tedy się pytał.
 64 Text|                 została wdową po zacnym człowieku, po Żórawińskim, którego
 65 Text|                widział, co ludzie zacni czynią, ale mu się tego nigdy pozdarzyć
 66 Text|              wykrajał na proporczyki, a czyniąc drzewca z onymi proporczyki,
 67 Text|                nic się nie rozmyślając, czynił. A był pan burzo ciekawy
 68 Text|                że szkody w gumniech nie czyniły. A ten dla kabata rok przy
 69 Text|            Pisał też Spectrum albo nowy czyściec, aby się ludzie z starych
 70 Text|              trosze i łacińskiego pisma czytać, a czego nie rozumiał, tedy
 71 Text|           począł po trosze rozumieć, co czytał, a Bóg a natura ostatka
 72 Text|                też burzo radzi ludzie i czytali, i śpiewali. Pisał też Żywot
 73 Text|               radzi widzieli i wiele mu dawali. Także potym od arcybiskupa
 74 Text|                  Przełożył też Psałterz Dawidów i z modlitwami, który też
 75 Text|           Barbarę Herburtównę, z domu z dawna sławnego Fulsztyńskiego,
 76 Text|           człowiek, a on gzzĄdsie. jaka dawno, nit nie umiał; wziął o
 77 Text|               prawdzie obaczyło z onych dawnych, zwykłych a zawikłanych
 78 Text|               wychowanie tego syna mało dbał, bo jednegoż miał, tak że
 79 Text|              poginęło, i księgi niemałe De neutralibus w Brześciu Litewskim
 80 Text|                 nigdy na jednym miejscu długo posiedzieć nie mógł, a myślistwo
 81 Text|               napisał, co chciał, bo we dnie nie mógł, bo by ł barto
 82 Text|                już rozumiał, co to jest dobre towarzystwo.~I zdało się
 83 Text|             rozpasawszy; ano wszytkiego dobrego dosyć. To się tu w nim kochali,
 84 Text|                zrozumieć.~Pisał też dla dobrych towarzyszów dyjalogi rozliczne:
 85 Text|                był powinien korda swego dobyć, chyba w rozwadzaniu. A
 86 Text|             potym wielką mocą Tatarowie dobyli i zabili.~A ten to Mikołaj
 87 Text|                  a Bóg a natura ostatka dodał, iż był przyszedł potym
 88 Text|             wykładem zacnego a uczonego doktora w Piśmie świętym, Henryka
 89 Text|          Plebanem, jako się też o swych doległościach rozmawiają. I wiele mych
 90 Text|            miała przypaść na króla iure donatorio, którą zwano Dziwiąciele.
 91 Text|                 także się też jemu było dostało w chełmskiej ziemi Kobylsku
 92 Text|                  bo mu się były działem dostały, które przypadły na brata
 93 Text|                imieniu, więcej go potym dostawszy, przemieszkawał, i tamże
 94 Text|                gdy mu umarła, pojął był drugą żonę tamże w Rusi, z imieniem
 95 Text|               na proporczyki, a czyniąc drzewca z onymi proporczyki, przywięzował
 96 Text|               iż w zatrudnionym żywocie dwa co naślachetniejsze klenoty
 97 Text|             pożyteczne.~Napisał też dla dworskich ludzi nadobne księgi, Wizerunk,
 98 Text|               przyrodzenie ciągnęło dla dworu, bo bez tego być nie mógł.
 99 Text|          wronami. I dał go potym już we dwudziestu lat do pana Andrzeja Tęczyńskiego,
100 Text|                 dla dobrych towarzyszów dyjalogi rozliczne: Kosterę z Pijanicą,
101 Text|                 też przed tym Katechizm dyjalogiem, ludziom młodym potrzebny.
102 Text|           Kosterę z Pijanicą, Warwasa z Dykasem, Lwa z Kotem, Gęś z Kurem.
103 Text|        Nagłowicach leży, bo mu się były działem dostały, które przypadły
104 Text|             wieś mu był dał, która była dziedziczna Mikołaja Odnowskiego, jedno
105 Text|                starostą na Rowie, gdzie dziś Barem zową, rycerskiego
106 Text|                nadobne o potopie Noego, dzisiejszym czasom barzo potrzebne a
107 Text|             iure donatorio, którą zwano Dziwiąciele. A ten to Mikołaj Odnowski
108 Text|                której nie umiał. Teksty dziwne a wirsze rozmaite, tak nic
109 Text|         świeckich, wirszów rozlicznych, epitafia ludziom poczcirym, także
110 Text|              gdy przyszła prawda święta Ewanielijej Pańskiej do Polski, która
111 Text|                 obaczali. Pisał też pod figurą Kupca nadobną sprawę człowieka
112 Text|         pozdarzyć nie mogło. Bo był tak fortunny, albo też niefortunny, że
113 Text|               białych głów Zatargnienie Fortuny z Cnotą, z których snadnie
114 Text|                 z domu z dawna sławnego Fulsztyńskiego, siostrę rodzoną Herburta
115 Text|                w tej Okszy, którą sobie fundował i kościół zbudował, powiadał,
116 Text|              Także potym od arcybiskupa Gamrata dzierżał Kurzelów i Biskupice.
117 Text|                 z Dykasem, Lwa z Kotem, Gęś z Kurem. Pisał też zasię
118 Text|       ozdabiając. Pisał też dla białych głów Zatargnienie Fortuny z Cnotą,
119 Text|              acz był wzrostem mały, ale głowę wielką miał.~Tam potym będąc,
120 Text|                orzechów, a kaczora albo gołębia, albo wiewiórkę za pasem,
121 Text|                 też, jako żyw, za żadną granicę nie wyjechał, chyba w Księstwie
122 Text|               na zamku krakowskim, on z gruntu zbudował. I wiele potym
123 Text|              nie zależyć ten na starość gruszki w popiele." Ano prawdę mówili,
124 Text|                kawki precz, że szkody w gumniech nie czyniły. A ten dla kabata
125 Text|                 nauczony człowiek, a on gzzĄdsie. jaka dawno, nit nie umiał;
126 Text|               doktora w Piśmie świętym, Henryka Bullingera. Pisał też książki
127 Text|       staradawna herbu Okszej, który to herb zaniósł był do Polski niejaki
128 Text|               parał, bo tam miał stryja herbowneg tejże Okszej, niejakiego
129 Text|         Fulsztyńskiego, siostrę rodzoną Herburta Odnowskiego, kasztelana
130 Text|              imieniem niemałym, Barbarę Herburtównę, z domu z dawna sławnego
131 Text|            mieszkał. Tamże się mu z tej Herburtówny urodził syn, ten to Mikołaj,
132 Text|               poczcirym, także też i na herby ich, to temu i liczby nie
133 Text|                wszakoż był zawżdy pilen hetmana, który był na ten czas zacny
134 Text|               chełmskiej ziemi Kobylsku imienie i Siennica. Tamże to w tym
135 Text|                Siennica. Tamże to w tym imieniu, więcej go potym dostawszy,
136 Text|                w Brześciu Litewskim i z impresorem utonęły.~A na ostatek, już
137 Text|            proporczyki latając, wygnały ine wrony i kawki precz, że
138 Text|              tuszył, iż się już w żadny inszy stan ani w żadne zawikłane
139 Text|              ociec przyjechawszy toż mu iny sprawił, a pan młody się
140 Text|               Augusta, który mu też był iście miłościwym panem i dał mu
141 Text|               iż był przyszedł potym ad iudicium, iż wżdy już rozumiał, co
142 Text|                 miała przypaść na króla iure donatorio, którą zwano Dziwiąciele.
143 Text|                  herbu trzech mieczów w jabłku, która była została wdową
144 Text|                człowiek, a on gzzĄdsie. jaka dawno, nit nie umiał; wziął
145 Text| krześcijańskiego. Pisał też Apocalypsim Jana świętego, cudnym polskim
146 Text|           ślacheckiego używali. Acz był jeden starostą na Rowie, gdzie
147 Text|             przychodziło, że tego przez jednę noc napisał, co chciał,
148 Text|                 tego syna mało dbał, bo jednegoż miał, tak że ji przy sobie
149 Text|            ciekawy z młodu, że nigdy na jednym miejscu długo posiedzieć
150 Text|          imienia nakupił, także się też jemu było dostało w chełmskiej
151 Text|             Krakowa, i był rok w bursie Jeruzalem; też mu mało, albo nic pomogło,
152 Text|               Nankerus Ślężak, który tu jeżdził w poselstwiech do królów
153 Text|               wprawować, bo łacińskiego języka barzo mało albo nic nie
154 Text|                też Żywot i sprawy onego Józefa, żydowskiego patryjarchy,
155 Text|                  i kupili mu kitajki na kabat na wyprawę, a on się jął
156 Text|         gumniech nie czyniły. A ten dla kabata rok przy urzędniku musiał
157 Text|         laskowych i wodnych orzechów, a kaczora albo gołębia, albo wiewiórkę
158 Text|           rodzoną Herburta Odnowskiego, kasztelana bieckiego i starosty sądeckiego,
159 Text|          jeszcze za żywota swego, a był kasztelanem przemyskim i starostą lwowskim.~
160 Text|            starych. Pisał też przed tym Katechizm dyjalogiem, ludziom młodym
161 Text|            latając, wygnały ine wrony i kawki precz, że szkody w gumniech
162 Text|                 poskarżyć miał; sam się każdemu osądził i usprawiedliwił.
163 Text|              Wizerunk, z 'którego wiele każdy i nauczyć, i obaczyć się
164 Text|                ma poczciwy człowiek, na każdym stanie będąc, w swej powinności
165 Text|                 tamże w tym więzieniu w kilka lat umarł. Tamże w Rusi
166 Text|                 uszyto sukniej, tym onę kitajkę wykrajał na proporczyki,
167 Text|            gdzie na służbę, i kupili mu kitajki na kabat na wyprawę, a on
168 Text|                 dwa co naślachetniejsze klenoty ociążone być muszą: wolność
169 Text|              Kurem. Pisał też zasię dla kmiotków Wójta z Panem a z Plebanem,
170 Text|              dostało w chełmskiej ziemi Kobylsku imienie i Siennica. Tamże
171 Text|          dobrego dosyć. To się tu w nim kochali, mówiąc: "Nic, nasz Mikołaj,
172 Text|              przyszła, aby był powinien korda swego dobyć, chyba w rozwadzaniu.
173 Text|              zwyczaju rozumiał i sprawy koronne, i prawo pospolite. Ale
174 Text|               sejmu, zjazdu, ani żadnej koronnej sprawy nie zamieszkał. I
175 Text|              powiadał, iż miał wolą swe kości położyć, Panu Bogu wszytko
176 Text|            pojął był z imieniem niejaką Kosnównę z Sędziszowa, tu z krakowskiej
177 Text|         towarzyszów dyjalogi rozliczne: Kosterę z Pijanicą, Warwasa z Dykasem,
178 Text|        wiewiórkę za pasem, to go z onej koszule z płoskonek roztrząsali,
179 Text|                Warwasa z Dykasem, Lwa z Kotem, Gęś z Kurem. Pisał też
180 Text|                lecie. Potym go dał do - Krakowa, i był rok w bursie Jeruzalem;
181 Text|             zamieszkał. I był nań stary król burzo łaskaw, także i królowa
182 Text|               jeżdził w poselstwiech do królów polskich, i potym mu się
183 Text|              król burzo łaskaw, także i królowa Bona, i dał mu był jurgielt
184 Text|               czas żywi byli, poczciwie krótkimi słowy, które tylko w ośmi
185 Text|           Henryka Bullingera. Pisał też książki nadobne o potopie Noego,
186 Text|             ziemie krakowskiej, powiatu księskiego, niedaleko rzeki Nidy. A
187 Text|           granicę nie wyjechał, chyba w Księstwie Litewskim bywał, i to barzo
188 Text|               się nigdy nikt nie ozwał, kto by był nań kiedy o co poskarżyć
189 Text|          obaczali. Pisał też pod figurą Kupca nadobną sprawę człowieka
190 Text|             wyprawił gdzie na służbę, i kupili mu kitajki na kabat na wyprawę,
191 Text|             Dykasem, Lwa z Kotem, Gęś z Kurem. Pisał też zasię dla kmiotków
192 Text|            arcybiskupa Gamrata dzierżał Kurzelów i Biskupice. A urzędem żadnym
193 Text|                 we dnie nie mógł, bo by ł barto ludźmi zabawiony;
194 Text|                był nań stary król burzo łaskaw, także i królowa Bona, i
195 Text|             byli nań ludzie zacni barto łaskawi. A żadnego stanu mieć nie
196 Text|         przyniósł pełne zanadra płocic, laskowych i wodnych orzechów, a kaczora
197 Text|                  że z onymi proporczyki latając, wygnały ine wrony i kawki
198 Text|         niemałych lat, że go byli potym ledwe namówili, iż go był dał
199 Text|                niczym nie allegował dla lepszej pewności, jedno Starym a
200 Text|                 na herby ich, to temu i liczby nie było; bo mu to ze zwyczaju
201 Text|                nie umiał. Tamże potym z listów, z rozmów między pisarzmi,
202 Text|            potym będąc, począł go pan w listy polskie wprawować, bo łacińskiego
203 Text|                 on się jął brogiem wron łowić, a nim mu uszyto sukniej,
204 Text|            bezpłodnym będąc, dwie wsi w lubelskiej ziemi: Popkowice i Skórczyce,
205 Text|                 nie mógł, bo by ł barto ludźmi zabawiony; panięta a ludzie
206 Text|            Pijanicą, Warwasa z Dykasem, Lwa z Kotem, Gęś z Kurem. Pisał
207 Text|             domu, i potym go był dał do Lwowa, i tam się też nic nie nauczył,
208 Text|        niejakiego Wątróbkę, arcybiskupa lwowskiego, który go około siebie bawił,
209 Text|       kasztelanem przemyskim i starostą lwowskim.~Potym tu, w krakowskiej
210 Text|               śrzedni i stary, jako się ma poczciwy człowiek, na każdym
211 Text|                 był to człowiek zacny i mądry, acz był wzrostem mały,
212 Text|                 mądry, acz był wzrostem mały, ale głowę wielką miał.~
213 Text|              Odnowskiego, jedno iż była miała przypaść na króla iure donatorio,
214 Text|     przemieszkawał, i tamże był założył miasteczko niedaleko Chełma, przezwiskiem
215 Text|          urodził syn, ten to Mikołaj, w miasteczku w Żórawnie, które dzierżał
216 Text|            ziemi, nad Nidą, założył był miasto przy Nagłowicach, przezwiskiem
217 Text|                łaskawi. A żadnego stanu mieć nie chciał, tylko był sobie
218 Text|                sądeckiego, herbu trzech mieczów w jabłku, która była została
219 Text|               młodu, że nigdy na jednym miejscu długo posiedzieć nie mógł,
220 Text|                  niedaleko Żydaczowa, w mięsopustny wtorek roku bożego 1505.
221 Text|               rok przy urzędniku musiał mieszkać, aż ociec przyjechawszy
222 Text|               umarł. Tamże w Rusi potym mieszkał. Tamże się mu z tej Herburtówny
223 Text|                  który mu też był iście miłościwym panem i dał mu był jurgielt
224 Text|             wstydał, iż był nieuczony a miotał się prawie jako z motyką
225 Text|               ziem ruskich; tamże się z młodości parał, bo tam miał stryja
226 Text|           Katechizm dyjalogiem, ludziom młodym potrzebny. Przełożył też
227 Text|             zabawiony; panięta a ludzie młodzi zawżdy się około niego bawili,
228 Text|                 i tamże go potym wielką mocą Tatarowie dobyli i zabili.~
229 Text|                też Psałterz Dawidów i z modlitwami, który też burzo radzi ludzie
230 Text|                tego nigdy pozdarzyć nie mogło. Bo był tak fortunny, albo
231 Text|                Cnotą, z których snadnie mogły swym powinnościam zrozumieć.~
232 Text|            spokojny obrał, będąc nemini molestus, tak że się nigdy nikt nie
233 Text|                miotał się prawie jako z motyką na słońce. A co tych pieśni
234 Text|                To się tu w nim kochali, mówiąc: "Nic, nasz Mikołaj, nic;
235 Text|          gruszki w popiele." Ano prawdę mówili, bo było prawie ze wszytkiego
236 Text|                nigdy bezpieczne być nie może. A wszakoż, kiedy rozumiał,
237 Text|               kabata rok przy urzędniku musiał mieszkać, aż ociec przyjechawszy
238 Text|   naślachetniejsze klenoty ociążone być muszą: wolność a sumnienie, które,
239 Text|                zabawion towarzystwem, a muzyką tak z natury, że rzadkiej
240 Text|       doległościach rozmawiają. I wiele mych rzeczy pisał, co ich poginęło,
241 Text|               był jurgielt na chełmskim mycie, i wieś mu był dał, która
242 Text|            długo posiedzieć nie mógł, a myślistwo mu też wiele przekażało.~
243 Text|              słońce. A co tych pieśni i nabożnych, i świeckich, wirszów rozlicznych,
244 Text|              Pisał też pod figurą Kupca nadobną sprawę człowieka krześcijańskiego.
245 Text|             poruczywszy, tak jako o tym nadobnie w onych wirszoch, rozmawiając
246 Text|        powinowatym swym niemało imienia nakupił, także się też jemu było
247 Text|                  zwykłych a zawikłanych nałogów starych. Pisał też przed
248 Text|                  że go byli potym ledwe namówili, iż go był dał do Skarmierza
249 Text|           zaniósł był do Polski niejaki Nankerus Ślężak, który tu jeżdził
250 Text|              czasy dosyć jest. A był to naród tych Rejów zawżdy cichy,
251 Text|                 z pirwszą żoną ożenił z narodu Buczackiego. Która gdy mu
252 Text|        powinności zachować. Napisał też Narzekanie na nierząd polski. Przy
253 Text|             zatrudnionym żywocie dwa co naślachetniejsze klenoty ociążone być muszą:
254 Text|              nim kochali, mówiąc: "Nic, nasz Mikołaj, nic; ba, nie zależyć
255 Text|            rozumieć, co czytał, a Bóg a natura ostatka dodał, iż był przyszedł
256 Text|              zdało się ojcu, iż już był nauczony człowiek, a on gzzĄdsie.
257 Text|                z 'którego wiele każdy i nauczyć, i obaczyć się mógł.~Pisał
258 Text|            Lwowa, i tam się też nic nie nauczył, bawiąc się między przyjacioły,
259 Text|                dwie lecie i nic się nie nauczywszy, wziął go był zasię do domu,
260 Text|                 a spokojny obrał, będąc nemini molestus, tak że się nigdy
261 Text|           poginęło, i księgi niemałe De neutralibus w Brześciu Litewskim i z
262 Text|          snadnie przychodziło, w której~niczym nie allegował dla lepszej
263 Text|                w krakowskiej ziemi, nad Nidą, założył był miasto przy
264 Text|             księskiego, niedaleko rzeki Nidy. A ci to Rejowie byli z
265 Text|              był tak fortunny, albo też niefortunny, że powiadał, iż nigdy za
266 Text|                 młodzi zawżdy się około niego bawili, bo był człowiek
267 Text|            ożenił; pojął był z imieniem niejaką Kosnównę z Sędziszowa, tu
268 Text|              herb zaniósł był do Polski niejaki Nankerus Ślężak, który tu
269 Text|                 herbowneg tejże Okszej, niejakiego Wątróbkę, arcybiskupa lwowskiego,
270 Text|               co ich poginęło, i księgi niemałe De neutralibus w Brześciu
271 Text|                 przy sobie chował aż do niemałych lat, że go byli potym ledwe
272 Text|                tamże w Rusi, z imieniem niemałym, Barbarę Herburtównę, z
273 Text|               Napisał też Narzekanie na nierząd polski. Przy tym Apoftegmata
274 Text|            Żórawnie, które dzierżał nad Niestrem, niedaleko Żydaczowa, w
275 Text|                 z wędką 'biegając około Niestru, aż do ośmnaście się lat
276 Text|               żadnej przyczyny z siebie nikomu do złego nie dał, tak tego
277 Text|              molestus, tak że się nigdy nikt nie ozwał, kto by był nań
278 Text|                on gzzĄdsie. jaka dawno, nit nie umiał; wziął o zasię
279 Text|       przychodziło, że tego przez jednę noc napisał, co chciał, bo we
280 Text|               książki nadobne o potopie Noego, dzisiejszym czasom barzo
281 Text|                 Pisał też Spectrum albo nowy czyściec, aby się ludzie
282 Text|                pewności, jedno Starym a Nowym Zakonem, i wiele ludzi się
283 Text|                 ludzie z starych błędów obaczali. Pisał też pod figurą Kupca
284 Text|                wiele każdy i nauczyć, i obaczyć się mógł.~Pisał też potym
285 Text|             było tą Postyllą w prawdzie obaczyło z onych dawnych, zwykłych
286 Text|            wolny a spokojny żywot sobie obierał. A z Polski też, jako żyw,
287 Text|            sobie żywot wolny a spokojny obrał, będąc nemini molestus,
288 Text|             ostatek, już we wszytko się ochynąwszy, pisał księgi Żywota człowieka
289 Text|                naślachetniejsze klenoty ociążone być muszą: wolność a sumnienie,
290 Text|           Dziwiąciele. A ten to Mikołaj Odnowski był mu bratem bliskim i
291 Text|                przekażało.~Potym zasię, odstawszy od onego pana, parał się
292 Text|       przywięzował wronam do szyje a do ogona, pod skrzydło, a żywo je
293 Text|                 ten to Mikołaj Rej miał ojca Stanisława z tychże Nagłowie
294 Text|                towarzystwo.~I zdało się ojcu, iż już był nauczony człowiek,
295 Text|                przezwiskiem herbu swego Okszą, i niemało był imienia tam
296 Text|              nie omieszkał. Tamże w tej Okszy, którą sobie fundował i
297 Text|         zbudował. I wiele potym tu tych Okszyców do Polski się za nim było
298 Text|       przyjacielskiej posługi nigdy nie omieszkał. Tamże w tej Okszy, którą
299 Text|              nim mu uszyto sukniej, tym onę kitajkę wykrajał na proporczyki,
300 Text|             wiewiórkę za pasem, to go z onej koszule z płoskonek roztrząsali,
301 Text|             płocic, laskowych i wodnych orzechów, a kaczora albo gołębia,
302 Text|         poskarżyć miał; sam się każdemu osądził i usprawiedliwił. Także
303 Text|            Polszcze spodobało, i tu był osiadł, i był biskupem krakowskim,
304 Text|           krótkimi słowy, które tylko w ośmi wirszach zależały, ozdabiając.
305 Text|           biegając około Niestru, aż do ośmnaście się lat ćwiczył, bąki strzelając.
306 Text|               co czytał, a Bóg a natura ostatka dodał, iż był przyszedł
307 Text|                 ośmi wirszach zależały, ozdabiając. Pisał też dla białych głów
308 Text|      żydowskiego patryjarchy, cudnymi i ozdobnymi słowy, który też ludzie
309 Text|               tak że się nigdy nikt nie ozwał, kto by był nań kiedy o
310 Text|                 barto ludźmi zabawiony; panięta a ludzie młodzi zawżdy się
311 Text|                 i wieś. Także i wszyscy panowie burzo ji radzi widzieli
312 Text|               prawda święta Ewanielijej Pańskiej do Polski, która acz była
313 Text|                 wolą swe kości położyć, Panu Bogu wszytko poruczywszy,
314 Text|           ziemskim nigdy się nie chciał parać; powiadał, iż w zatrudnionym
315 Text|              gołębia, albo wiewiórkę za pasem, to go z onej koszule z
316 Text|               onego Józefa, żydowskiego patryjarchy, cudnymi i ozdobnymi słowy,
317 Text|             przykupił.~Potym mu był dał Paweł Bystram, brat jego bliski,
318 Text|             strzelając. A gdy przyniósł pełne zanadra płocic, laskowych
319 Text|               nie allegował dla lepszej pewności, jedno Starym a Nowym Zakonem,
320 Text|             motyką na słońce. A co tych pieśni i nabożnych, i świeckich,
321 Text|           dyjalogi rozliczne: Kosterę z Pijanicą, Warwasa z Dykasem, Lwa
322 Text|            służył, a wszakoż był zawżdy pilen hetmana, który był na ten
323 Text|             Nagłowie a stryja rodzonego Piotra, który żony nigdy nie miał;
324 Text|                bawił, i tamże się był z pirwszą żoną ożenił z narodu Buczackiego.
325 Text|                zwano, którzy się zawżdy pisali z Nagłowie, ze wsi ziemie
326 Text|                 listów, z rozmów między pisarzmi, z czytania a snadź więcej
327 Text|                 po trosze i łacińskiego pisma czytać, a czego nie rozumiał,
328 Text|              kmiotków Wójta z Panem a z Plebanem, jako się też o swych doległościach
329 Text|                 przyniósł pełne zanadra płocic, laskowych i wodnych orzechów,
330 Text|                  to go z onej koszule z płoskonek roztrząsali, rozpasawszy;
331 Text|                bywał.~A iż był człowiek pobożny, poczciwy a spokojny, a
332 Text|           rozlicznych, epitafia ludziom poczcirym, także też i na herby ich,
333 Text|           którzy na ten czas żywi byli, poczciwie krótkimi słowy, które tylko
334 Text|              żadnym piśmie swym ani się podpisać, ani swego imienia wspomnieć
335 Text|                 przyjacioły, bo już był podrosły, a był tam dwie lecie. Potym
336 Text|               mych rzeczy pisał, co ich poginęło, i księgi niemałe De neutralibus
337 Text|               Żórawińskim, którego byli pojmali Turcy na Bukowinie za Aleksandra
338 Text|                  Przemowę do poczciwego Polaka stanu rycerskiego. Przy
339 Text|                  iż miał wolą swe kości położyć, Panu Bogu wszytko poruczywszy,
340 Text|                w poselstwiech do królów polskich, i potym mu się w Polszcze
341 Text|            będąc, począł go pan w listy polskie wprawować, bo łacińskiego
342 Text|               tego poczciwego ślachcica polskiego.~ ~
343 Text|              polskich, i potym mu się w Polszcze spodobało, i tu był osiadł,
344 Text|        Jeruzalem; też mu mało, albo nic pomogło, bo już rozumiał, co to
345 Text|                ten na starość gruszki w popiele." Ano prawdę mówili, bo
346 Text|                 wsi w lubelskiej ziemi: Popkowice i Skórczyce, i spuścił mu
347 Text|              położyć, Panu Bogu wszytko poruczywszy, tak jako o tym nadobnie
348 Text|              Ślężak, który tu jeżdził w poselstwiech do królów polskich, i potym
349 Text|                 na jednym miejscu długo posiedzieć nie mógł, a myślistwo mu
350 Text|               kto by był nań kiedy o co poskarżyć miał; sam się każdemu osądził
351 Text|                wszytkiego nic. Potym go posłali do Topolej, do stryja, aby
352 Text|               tego była potrzeba, bywał posłem i burzo rad służył Rzeczypospolitej,
353 Text|     Rzeczypospolitej, i przyjacielskiej posługi nigdy nie omieszkał. Tamże
354 Text|                 sprawy koronne, i prawo pospolite. Ale się nie chciał żadną
355 Text|             była wszytka sprawa żywota, postępków i spraw tego poczciwego
356 Text|                 wiele ludzi się było tą Postyllą w prawdzie obaczyło z onych
357 Text|                burzo zawikłana, i pisał Postyllę polskim językiem, bo acz
358 Text|             Pisał też książki nadobne o potopie Noego, dzisiejszym czasom
359 Text|                dzisiejszym czasom barzo potrzebne a pożyteczne.~Napisał też
360 Text|              dyjalogiem, ludziom młodym potrzebny. Przełożył też Psałterz
361 Text|                 wsi ziemie krakowskiej, powiatu księskiego, niedaleko rzeki
362 Text|          potrzeba nie przyszła, aby był powinien korda swego dobyć, chyba
363 Text|             każdym stanie będąc, w swej powinności zachować. Napisał też Narzekanie
364 Text|              których snadnie mogły swym powinnościam zrozumieć.~Pisał też dla
365 Text|           arcybiskupa Bożego, który był powinowatym swym niemało imienia nakupił,
366 Text|           czynią, ale mu się tego nigdy pozdarzyć nie mogło. Bo był tak fortunny,
367 Text|                czasom barzo potrzebne a pożyteczne.~Napisał też dla dworskich
368 Text|              swego.~Potym, gdy przyszła prawda święta Ewanielijej Pańskiej
369 Text|                 gruszki w popiele." Ano prawdę mówili, bo było prawie ze
370 Text|            ludzi się było tą Postyllą w prawdzie obaczyło z onych dawnych,
371 Text|               wygnały ine wrony i kawki precz, że szkody w gumniech nie
372 Text|                z natury jął się już był przegryzować po trosze i łacińskiego
373 Text|               ludziom młodym potrzebny. Przełożył też Psałterz Dawidów i z
374 Text|              więcej go potym dostawszy, przemieszkawał, i tamże był założył miasteczko
375 Text|               tym Apoftegmata rozmaite; Przemowę do poczciwego Polaka stanu
376 Text|                swego, a był kasztelanem przemyskim i starostą lwowskim.~Potym
377 Text|              dał, tak tego około siebie przestrzegał.~Potym się był ożenił; pojął
378 Text|           snadnie przychodziło, że tego przez jednę noc napisał, co chciał,
379 Text|                 dworski, a nigdy żadnej przyczyny z siebie nikomu do złego
380 Text|        przyniósł, i Rzeczypospolitej, i przyjacielskiej posługi nigdy nie omieszkał.
381 Text|               musiał mieszkać, aż ociec przyjechawszy toż mu iny sprawił, a pan
382 Text|           niemało był imienia tam potym przykupił.~Potym mu był dał Paweł
383 Text|               do Polski się za nim było przyniosło, których i po ty czasy dosyć
384 Text|             były działem dostały, które przypadły na brata Stanisława.~A ten
385 Text|        Odnowskiego, jedno iż była miała przypaść na króla iure donatorio,
386 Text|      krakowskiej ziemie barto go zawżdy przyrodzenie ciągnęło dla dworu, bo bez
387 Text|            natura ostatka dodał, iż był przyszedł potym ad iudicium, iż wżdy
388 Text|            drzewca z onymi proporczyki, przywięzował wronam do szyje a do ogona,
389 Text|                potrzebny. Przełożył też Psałterz Dawidów i z modlitwami,
390 Text|                 pod skrzydło, a żywo je puszczał. Tak, że z onymi proporczyki
391 Text|            czego nie rozumiał, tedy się pytał. Tak, że potym z onego zwyczaju,
392 Text|           poczciwego domu, które zawżdy Rejmi zwano, którzy się zawżdy
393 Text|               jest. A był to naród tych Rejów zawżdy cichy, skromny, poczciwy,
394 Text|           niedaleko rzeki Nidy. A ci to Rejowie byli z staradawna herbu
395 Text|          niedaleko Chełma, przezwiskiem Rejowiec. A wszakoż tu do krakowskiej
396 Text|                 Fulsztyńskiego, siostrę rodzoną Herburta Odnowskiego, kasztelana
397 Text|                tychże Nagłowie a stryja rodzonego Piotra, który żony nigdy
398 Text|         Żydaczowa, w mięsopustny wtorek roku bożego 1505. Tamże w tym
399 Text|               Acz był jeden starostą na Rowie, gdzie dziś Barem zową,
400 Text|            Żywota człowieka poczciwego, rozdzielony na trzy wieki jego, to jest
401 Text|            dobrych towarzyszów dyjalogi rozliczne: Kosterę z Pijanicą, Warwasa
402 Text|         nabożnych, i świeckich, wirszów rozlicznych, epitafia ludziom poczcirym,
403 Text|               też o swych doległościach rozmawiają. I wiele mych rzeczy pisał,
404 Text|              nadobnie w onych wirszoch, rozmawiając się z światem, napisał.
405 Text|                 Tamże potym z listów, z rozmów między pisarzmi, z czytania
406 Text|               rozmaite, tak nic się nie rozmyślając, czynił. A był pan burzo
407 Text|                z płoskonek roztrząsali, rozpasawszy; ano wszytkiego dobrego
408 Text|                onej koszule z płoskonek roztrząsali, rozpasawszy; ano wszytkiego
409 Text|              zwyczaju, począł po trosze rozumieć, co czytał, a Bóg a natura
410 Text|              korda swego dobyć, chyba w rozwadzaniu. A to był pan burzo ciekawy,
411 Text|               do onego Żórawna. Tamże z rucznicą a z wędką 'biegając około
412 Text|                  wojewoda bełski, potym ruski; rad by też był widział,
413 Text|               na rycerski chleb do ziem ruskich; tamże się z młodości parał,
414 Text|               Mikołaja, udał się był na rycerski chleb do ziem ruskich; tamże
415 Text|        rycerskiego. Przy tym też Zbroję rycerza krześcijańskiego. Na ostatek
416 Text|                 muzyką tak z natury, że rzadkiej której nie umiał. Teksty
417 Text|          Słanowice, Bobin, ale tu barzo rzadko bywał.~A iż był człowiek
418 Text|                Ale się nie chciał żadną rzeczą bawić, tylko wolny a spokojny
419 Text|                rozmawiają. I wiele mych rzeczy pisał, co ich poginęło,
420 Text|           powiatu księskiego, niedaleko rzeki Nidy. A ci to Rejowie byli
421 Text|         kasztelana bieckiego i starosty sądeckiego, herbu trzech mieczów w
422 Text|                na ten czas był wojewodą sędomirskim, a był to człowiek zacny
423 Text|             imieniem niejaką Kosnównę z Sędziszowa, tu z krakowskiej ziemie,
424 Text|                 być nie mógł. A żadnego sejmu, zjazdu, ani żadnej koronnej
425 Text|                 zacny człowiek, Mikołaj Sieniawski, wojewoda bełski, potym
426 Text|                ziemi Kobylsku imienie i Siennica. Tamże to w tym imieniu,
427 Text|                tu z krakowskiej ziemie, siestrzenicę arcybiskupa Bożego, który
428 Text|                sławnego Fulsztyńskiego, siostrę rodzoną Herburta Odnowskiego,
429 Text|               mu był jurgielt i stacyją skarmierską, i wieś. Także i wszyscy
430 Text|              namówili, iż go był dał do Skarmierza do szkoły, iż tam było blisko
431 Text|           lubelskiej ziemi: Popkowice i Skórczyce, i spuścił mu je był jeszcze
432 Text|                do szyje a do ogona, pod skrzydło, a żywo je puszczał. Tak,
433 Text|                 i spraw tego poczciwego ślachcica polskiego.~ ~
434 Text|                potym Źwierzyniec stanów ślacheckich, którzy na ten czas żywi
435 Text|                 poczciwego żywota swego ślacheckiego używali. Acz był jeden starostą
436 Text|               krakowskiej ziemi Topolą, Słanowice, Bobin, ale tu barzo rzadko
437 Text|                 Polski niejaki Nankerus Ślężak, który tu jeżdził w poselstwiech
438 Text|                 prawie jako z motyką na słońce. A co tych pieśni i nabożnych,
439 Text|                go był wyprawił gdzie na służbę, i kupili mu kitajki na
440 Text|          bezpieczny, a barzo mu światek smakował, ale już był potym skromny,
441 Text|           między pisarzmi, z czytania a snadź więcej z natury jął się
442 Text|               radzi widzieli. Pisał też Spectrum albo nowy czyściec, aby
443 Text|               radzi ludzie i czytali, i śpiewali. Pisał też Żywot i sprawy
444 Text|                 potym mu się w Polszcze spodobało, i tu był osiadł, i był
445 Text|              sprawa żywota, postępków i spraw tego poczciwego ślachcica
446 Text|             napisał. A toć była wszytka sprawa żywota, postępków i spraw
447 Text|                pod figurą Kupca nadobną sprawę człowieka krześcijańskiego.
448 Text|                przyjechawszy toż mu iny sprawił, a pan młody się ćwiczy
449 Text|                Popkowice i Skórczyce, i spuścił mu je był jeszcze za żywota
450 Text|              wieki jego, to jest młody, śrzedni i stary, jako się ma poczciwy
451 Text|                 i dał mu był jurgielt i stacyją skarmierską, i wieś. Także
452 Text|                iż się już w żadny inszy stan ani w żadne zawikłane sprawy
453 Text|            poczciwy człowiek, na każdym stanie będąc, w swej powinności
454 Text|             Pisał też potym Źwierzyniec stanów ślacheckich, którzy na ten
455 Text|                  A ci to Rejowie byli z staradawna herbu Okszej, który to herb
456 Text|               Mikołaj Rej wyszedł był z staradawnego a poczciwego domu, które
457 Text|                  ba, nie zależyć ten na starość gruszki w popiele." Ano
458 Text|                  kasztelana bieckiego i starosty sądeckiego, herbu trzech
459 Text|                 lepszej pewności, jedno Starym a Nowym Zakonem, i wiele
460 Text|         ośmnaście się lat ćwiczył, bąki strzelając. A gdy przyniósł pełne zanadra
461 Text|             wron łowić, a nim mu uszyto sukniej, tym onę kitajkę wykrajał
462 Text|           ociążone być muszą: wolność a sumnienie, które, powiadał, iż w zabawionym
463 Text|               na każdym stanie będąc, w swej powinności zachować. Napisał
464 Text|                a bezpieczny, a barzo mu światek smakował, ale już był potym
465 Text|              tych pieśni i nabożnych, i świeckich, wirszów rozlicznych, epitafia
466 Text|                bawiąc się nigdy żadnymi świeckimi sprawami; tylko zawżdy spokojnego
467 Text|              Potym, gdy przyszła prawda święta Ewanielijej Pańskiej do
468 Text|              Pisał też Apocalypsim Jana świętego, cudnym polskim językiem,
469 Text|               uczonego doktora w Piśmie świętym, Henryka Bullingera. Pisał
470 Text|                Plebanem, jako się też o swych doległościach rozmawiają.
471 Text|                 tej Herburtówny urodził syn, ten to Mikołaj, w miasteczku
472 Text|                 też i o wychowanie tego syna mało dbał, bo jednegoż miał,
473 Text|                 wrony i kawki precz, że szkody w gumniech nie czyniły.
474 Text|                był dał do Skarmierza do szkoły, iż tam było blisko jego
475 Text|                  przywięzował wronam do szyje a do ogona, pod skrzydło,
476 Text|                  i wiele ludzi się było tą Postyllą w prawdzie obaczyło
477 Text|                 iż nigdy za żywota jego taka nań potrzeba nie przyszła,
478 Text|              tamże go potym wielką mocą Tatarowie dobyli i zabili.~A ten to
479 Text|         dwudziestu lat do pana Andrzeja Tęczyńskiego, który na ten czas był wojewodą
480 Text|               tam miał stryja herbowneg tejże Okszej, niejakiego Wątróbkę,
481 Text|              rzadkiej której nie umiał. Teksty dziwne a wirsze rozmaite,
482 Text|            także też i na herby ich, to temu i liczby nie było; bo mu
483 Text|                ten kościół wielki, jako teraz sam w sobie jest na zamku
484 Text|               się z światem, napisał. A toć była wszytka sprawa żywota,
485 Text|            dzierżał w krakowskiej ziemi Topolą, Słanowice, Bobin, ale tu
486 Text|                  iż był zawżdy zabawion towarzystwem, a muzyką tak z natury,
487 Text|              rozumiał, co to jest dobre towarzystwo.~I zdało się ojcu, iż już
488 Text|        zrozumieć.~Pisał też dla dobrych towarzyszów dyjalogi rozliczne: Kosterę
489 Text|                  aż ociec przyjechawszy toż mu iny sprawił, a pan młody
490 Text|              starosty sądeckiego, herbu trzech mieczów w jabłku, która
491 Text|              ale już był potym skromny, trzeźwy, spokojny, tylko się już
492 Text|              poczciwego, rozdzielony na trzy wieki jego, to jest młody,
493 Text|       Żórawińskim, którego byli pojmali Turcy na Bukowinie za Aleksandra
494 Text|     usprawiedliwił. Także sobie wszytko tuszył, iż się już w żadny inszy
495 Text|                przyniosło, których i po ty czasy dosyć jest. A był
496 Text|              Rej miał ojca Stanisława z tychże Nagłowie a stryja rodzonego
497 Text|          językiem, z wykładem zacnego a uczonego doktora w Piśmie świętym,
498 Text|               Buczackiego. Która gdy mu umarła, pojął był drugą żonę tamże
499 Text|                się mu z tej Herburtówny urodził syn, ten to Mikołaj, w miasteczku
500 Text|                 Kurzelów i Biskupice. A urzędem żadnym ziemskim nigdy się
501 Text|                 ten dla kabata rok przy urzędniku musiał mieszkać, aż ociec