Kazanie

 501 2|                poddanych: Budujmy miasta i obtoczmy je murami, utwierdzajmy
 502 2|               murami, utwierdzajmy wieże i brany, póki mamy odpocznienie
 503 2|             wojen". ~Dostatki w gnój się i w dym obracają. ~A u was
 504 2|                 obracają. ~A u was pokój i dostatki, które z niego
 505 2|                  utraty obraca, w zbytki i w gnoje, a zamki puste,
 506 2|               próżne, drugie się obalają i gniją. Na przyszłe wojny
 507 2|                 gniją. Na przyszłe wojny i niepokoje oka nie macie.
 508 2|                  tak bogaty pokój oddali i przerwie.~Sława wojenna
 509 2|            nawięcej za szczęśliwym panów i królów waszych panowanim
 510 2|                 Rodzi wam ta matka mężne i mądre, i szczęśliwe hetmany,
 511 2|                  ta matka mężne i mądre, i szczęśliwe hetmany, mocne
 512 2|                szczęśliwe hetmany, mocne i nieustraszone rycerstwo,
 513 2|                 nieustraszone rycerstwo, i lud taki, na który się nieprzyjaciele
 514 2|               wszytkiego chrześcijaństwa i u pogaństwa, iż od zachodu
 515 2|                 pogaństwa, iż od zachodu i wschodu zacnymi poselstwy
 516 2|                  poselstwy uczczony król i pan wasz wielką wam u postronnych
 517 2|                 wam u postronnych powagę i mniemanie czyni. Cóż wam
 518 2|            Czemuż jej serdecznie miłować i onę w całości zatrzymawać,
 519 2|               onę w całości zatrzymawać, i dla zdrowia jej wszytkiego
 520 2|               utracicie; onej nie życząc i wiary nie do- chowając,
 521 2|       pojedynkowe, a pospolite burzycie, i mniemacie, abyście dobrze
 522 2|             abyście dobrze sobie czynili i życzyli. Nie tak jest, ale
 523 2|             przewracają, głupi tłomoczki i skrzynki swoje opatruje
 524 2|                  skrzynki swoje opatruje i na nich leży, a do obrony
 525 2|                 obrony okrętu nie idzie, i mniema, że się sam miłuje,
 526 2|                 gdy okręt obrony nie ma, i on ze wszytkim, co zebrał,
 527 2|                   A gdy swymi skrzynkami i majętnością, którą ma w
 528 2|             dopiero swe wszytko pozyskał i sam zdrowie swoje zachował.
 529 2|                 nie pogardzamy: zatonie, i z nim my sami poginiemy.
 530 2|               jest, ile ich to królestwo i państwa przyłączone mają. ~
 531 2|               nad krwią swoją, nad ludem i bracią swoją, nie tylo majętnością,
 532 2|                nie tylo majętnością, ale i zdrowiem im własnym usługujcie,
 533 2|              którzyście je pod swój rząd i opiekę wzięli. Bo nie tylo
 534 2|             majętności dla miłej braciej i Rzeczyposp[olitej] nie żałować.
 535 2|                 olitej] nie żałować. ale i umierać winni jesteśmy,
 536 2|               nas zdrowie swoje położył, i my je kłaść za bracią naszą
 537 2|            bracią naszą mamy". Skąd jest i u Pana Boga zapłata, bo
 538 2|                  Chrystusa naśladowanie, i u ludzi wieczna sława. Lecz
 539 2|                 jeśli majętności żałujem i dla niej Rzeczyposp[olitej]
 540 2|                 Jako święci bracią swoję i ojczyznę, i Rzeczpos[politą]
 541 2|                 bracią swoję i ojczyznę, i Rzeczpos[politą] miłowali.~
 542 2|                acz często na swój on lud i na jego twardość do dobrego
 543 2|                 tylo zdrowiem swoim, ale i zbawienim swoim zastąpić
 544 2|              zbawienim swoim zastąpić je i odkupić chciał, mówiąc:
 545 2|           uciśniony, zdrowie swoje ważył i na pokoju Eglona tyrana
 546 2|               pokoju Eglona tyrana zabił i wyzwolił bracią swoję.~Samson.
 547 2|                  sam jeden wojny zwodził i rad z nieprzyjacioły ludu
 548 2|                 17]. ~Dawid gniew Pański i karanie na się obracał,
 549 2|                  obróć rękę twoją na mię i na dom ojca mego, a ludu
 550 2|             mówiąc: ,,Walczmy o lud nasz i o miasto Boga naszego, a
 551 2|                    Za lud - prawi - nasz i za miasto Boże. Dwie go
 552 2|                   ale dla braciej swojej i dla chwały Boga swego na
 553 2|                młodzieńców, na Neemiasza i Zorobabela, jako dobre ojczyzny
 554 2|                 jako dobre ojczyzny swej i Rzeczyposp[olitej] nad wszytkie
 555 2|                  swoje dobra przekładali i onych dla niej radzi odbiegali.~
 556 2|                  był, podczaszym został. I gdy mu wino podawał, rzekł
 557 2|                  ojców moich spustoszało i brany jego ogniem są popalone".
 558 2|                jego ogniem są popalone". I rzekł król: ,,A o cóż mię
 559 2|             młodzieniec prosić o pożytki i pociechy, i czci swoje,
 560 2|             prosić o pożytki i pociechy, i czci swoje, ale wszystkiego
 561 2|                rozprasza. ~Ale łakomstwo i ciasne a tylo do swoich
 562 2|                    Co mówić o Zorobabelu i o gorącej jego ku pospolitemu
 563 2|           namocniejszego, prawdę wyniósł i wysławił, dowodząc, iż ta
 564 2|               dowodząc, iż ta mocniejsza i trwalsza niźli wino, niźli
 565 2|                upominki zakładne odniósł i wygrał takie: "aby w szarłacie
 566 2|                chodził, aby ze złota pił i na złocie sypiał, i na wozie
 567 2|                  pił i na złocie sypiał, i na wozie ze złotem jeździł,
 568 2|                 wozie ze złotem jeździł, i czapkę miał z bissu, i na
 569 2|                   i czapkę miał z bissu, i na szyjej złoty łańcuch,
 570 2|                królu dla mądrości swojej i powinnym był Daryjuszowi.
 571 2|            mówiąc: "Nad to, co na zmowie i zakładzie napisano, proś
 572 2|             wedla mnie siedzieć będziesz i powinnym moim zwany będziesz".
 573 2|                 został; zbuduj Jeruzalem i skarby kościelne pobrane
 574 2|                Nie ruszyło cię ono złoto i dobre mienie, i cześć ona,
 575 2|                ono złoto i dobre mienie, i cześć ona, po królu wtórym
 576 2|                 ona, po królu wtórym być i świat rządzić, i u ludzi
 577 2|              wtórym być i świat rządzić, i u ludzi tak wielką sławę
 578 2|               mieć. Wszytkoś to porzucił i podeptał, abyś ojczyźnie
 579 2|                 podeptał, abyś ojczyźnie i braciej swej, i Rzeczypospolitej]
 580 2|                ojczyźnie i braciej swej, i Rzeczypospolitej] służył.
 581 2|            szczęście swoje, w jej dobrym i powstaniu, i pomnożeniu
 582 2|                  jej dobrym i powstaniu, i pomnożeniu wszytkie dobra
 583 2|                   dla oddalenia niewolej i tyraństwa króla Antyjocha
 584 2|                tyraństwa króla Antyjocha i inych postronnych nieprzyjaciół
 585 2|                 na testamencie rozkazał.~I mając sześć synów, na testamencie
 586 2|           umierał, ale mężnie o lud swój i o zakon Boży, i wiarę wojując,
 587 2|                 lud swój i o zakon Boży, i wiarę wojując, i ojczyzny
 588 2|             zakon Boży, i wiarę wojując, i ojczyzny broniąc, umierał.
 589 2|               ojczyzny broniąc, umierał. I posłuchały go dobre dzieci
 590 2|                 go dobre dzieci wszyscy, i szczęścił im Pan Bóg w wielu
 591 2|                Pan Bóg w wielu wygranych i niepodobnych do zwycięstwa
 592 2|      niepodobnych do zwycięstwa bitwach, i potykając się, jeden drugiego
 593 2|            naszego, a walczmy o lud nasz i o Kościół nasz". I wszyscy
 594 2|                  nasz i o Kościół nasz". I wszyscy bracia oni na bitwach
 595 2|             sobie śmierć, a ludowi swemu i Rzeczyposp[olitej] wolność
 596 2|               Rzeczyposp[olitej] wolność i wybawienie od tyranów przynieśli.
 597 2|               korzyść do tego nie wiodła i męstwa im onego nie czyniła,
 598 2|             miłość ku uciśnionej braciej i ku ojczyźnie, i sławie ludu
 599 2|                  braciej i ku ojczyźnie, i sławie ludu swego.~A nie
 600 2|                  A nie tylo mężowie, ale i niewiasty słabej płci, tę
 601 2|                  pospolitemu mając, rady i zdrowia swego odstępowały. ~
 602 2|       rówienniczkami panienkami, z bębny i z tańcy wyszła. A ociec,
 603 2|              niej rzekł: ..Oszukałaś mię i sama siebie, namilsza córko,
 604 2|             abych to Panu Bogu ofiarował i zabił" Judic. 11 [35-36].
 605 2|               ojca twego? Aleś tak młoda i urodziwa, dom wszytek pociechy
 606 2|                 nic to, wesele pospolite i szczęście ludu mego, i wybawienie
 607 2|         pospolite i szczęście ludu mego, i wybawienie jego od nieprzyjaciół
 608 2|                  O nieoszacowana dobroci i ku Rzeczyposp[olitej] miłości,
 609 2|                  cię dziś naśladuje? Już i panny mdłe i bojaźliwe,
 610 2|              naśladuje? Już i panny mdłe i bojaźliwe, męże i chłopy
 611 2|             panny mdłe i bojaźliwe, męże i chłopy w miłości Rzeczyposp[
 612 2|               miłości Rzeczyposp[olitej] i szkód dla niej podejmowaniu
 613 2|           Oblężone Betulią, lud od głodu i pragnienia umiera, a ona
 614 2|                  nędzą ludzką użaliwszy, i zdrowie, i czystość swoję
 615 2|             ludzką użaliwszy, i zdrowie, i czystość swoję na to ważyła,
 616 2|                   aby lud swój wybawiła. I poszczęścił Pan Bóg rady
 617 2|            poszczęścił Pan Bóg rady jej, i lud wybawiła, i sama przy
 618 2|                rady jej, i lud wybawiła, i sama przy zdrowiu i czystości
 619 2|            wybawiła, i sama przy zdrowiu i czystości została, i wiecznej
 620 2|             zdrowiu i czystości została, i wiecznej sławy jako dobrodziejka
 621 2|                    A Hester także, mężna i miłości ku swemu ludu pełną
 622 2|                  Amana zgubiony nie był. I wywiodła naród swój z wielkiej
 623 2|             naród swój z wielkiej trwogi i złej toniej barzo.~Cic.
 624 2|                  umierali poganie. ~Lecz i poganów się wstydźmy, którzy
 625 2|            wstydźmy, którzy tak nauczali i pisali: "Rzeczposp[olita]
 626 2|                 miastem, za którą umrzeć i ze wszytkim się jej oddać,
 627 2|                  wszytkim się jej oddać, i w niej wszytkie nasze pociechy
 628 2|                  nasze pociechy położyć, i onej je poświęcić winni
 629 2|               poświęcić winni jesteśmy". I niewiasty u Rzymian w pogaństwie
 630 2|           umierali. To wżdy jeden dziwny i łez naszych dobywa ten Regulus.
 631 2|                 się, więźnie ich uprosił i odesłał, a sam został. On
 632 2|            nieprzyjaciół byli godniejszy i mężniejszy niźli on sam
 633 2|                swoje iszcząc, na wielkie i pewne męki, w których go
 634 2|                   Cic. 1. offic.~Znaczna i ona nauka ich, gdy piszą: "
 635 2|                nasze zbieranie całe było i co dzień się szerzyło, nic
 636 2|            chcemy. Duchowny stan poniżyć i zniszczyć, a heretycki abo
 637 2|              postawić usiłujemy. Kmiotki i poddane gubić, a sami sobie
 638 2|                sobie folgować w poborach i mych ciężarach chcemy. Nie
 639 2|                na obronę głowy rada ranę i ucięcie cierpi, aby wszytko
 640 2|                  pospolitego żałować się i majętności swojej nie ma.
 641 2|                  szerokiej miłości nauką i przykładem jego wyćwiczeni
 642 2|              jego wyćwiczeni są, słabszy i ozięblejszy ku bliźnim być
 643 2|                 Jam zdrowie swoje za was i za wszytkie położył; i wy
 644 2|               was i za wszytkie położył; i wy tak braty swoje miłujcie!~
 645 2|          pełnienia takiego zakonu pomocy i łaski z nieba nie mieli,
 646 2|             przestając. A my tak wielkie i tak pewne o zapłacie po
 647 2|          przykazanie o miłości wypełnim. I tu na ziemi nieśmiertelną
 648 2|                  tym, którzy dla braciej i dobra pospolitego ucierpieli.
 649 2|                   Jaka sława tych słynie i dziś, w Piśmie ś. i innych
 650 2|               słynie i dziś, w Piśmie ś. i innych dziejach opisana
 651 2|               bogowie! Miejcie wspaniałe i szerokie serce na dobre
 652 2|                  na dobre braciej swojej i narodów swoich, wszytkich
 653 2|                  miłości w swoich domach i pojedynkowych pożytkach.
 654 2|                zamykajcie jej w komorach i skarbnicach swoich. Niech
 655 2|             mówią: co mnie po królestwie i Rzeczypospolitej, kiedy
 656 2|                   a nie bądź utratnikiem i próżnującym, a dla siebie
 657 2|               niźli bestyje nieludzkości i krwie rozlania pełni są.~
 658 2|              wiele nie tylo u króla, ale i monarchy świata wszytkiego
 659 2|               mógł płacić. Sam tak możny i bogaty Pan Bóg jest, do
 660 2|             zapłatę naszę odkładać mamy. I tego nie widzą, iż u króla
 661 2|               tego nie widzą, iż u króla i u innych dobrego mniemania
 662 2|              czynią. ~Najemny przyjaciel i kupiony niepewny.~Bo pomyśli
 663 2|               chce pieniędzy, pewnie się i na zły utargować da. Na
 664 2|                płać mi, iż swego zdrowia i domu swego, żony i dziatek
 665 2|               zdrowia i domu swego, żony i dziatek moich bronię. Sama
 666 2|                najemna, ale sprawiedliwa i skłonna do tego, co Pan
 667 2|              skłonna do tego, co Pan Bóg i zakon jego. i dobry rozum
 668 2|                 co Pan Bóg i zakon jego. i dobry rozum każe. Możeć
 669 2|              dobry rozum każe. Możeć się i na zapłatę obejrzeć, ale
 670 2|                  Jeśli Pan Bóg płacić ma i tu na świecie chce, królewskie
 671 2|                  na zapłacie po śmierci. I sam dobry uczynek, gdy się
 672 2|                  swoje serdeczną zapłatę i pociechę wnętrzną wielką. "
 673 2|             wielką. "Jakobych się najadł i ubogacił, gdy komu co dobrego
 674 2|                 miłość ku braciej waszej i wszytkim obywatelom Korony
 675 2|                 abyście o nich uprzejmie i szczerze, nic swego nie
 676 2|                 na samego tyło Pana Boga i na ludzki pożytek patrząc.
 677 2|                Boże, spuśćże wam szeroką i głęboką miłość ku braciej
 678 2|                 miłość ku braciej waszej i ku namilszej matce waszej,
 679 2|           ojczyźnie świętej, abyście jej i ludowi swemu i samym zdrowim,
 680 2|               abyście jej i ludowi swemu i samym zdrowim, swoich pożytków
 681 3|              między wami odszczepieństwa i rozerwania.~I. Corin. 1 [
 682 3|            odszczepieństwa i rozerwania.~I. Corin. 1 [10].~Tę prośbę
 683 3|                 Corin. 1 [10].~Tę prośbę i to zaklinanie wielkiego
 684 3|                 nas, którego nas imienim i czcią tak obwięzuje, nic
 685 3|                nie kładąc, nic trudnego, i owszem, o rzecz nam samym
 686 3|               nam samym barzo pożyteczną i pocieszną nas prosząc, abyśmy
 687 3|                nas prosząc, abyśmy zgodę i spoiną jedność zamiłowali,
 688 3|                 zamiłowali, a rozdziałów i schizmów, w jednym Chrystusie
 689 3|               jednym Chrystusie związani i spojeni będąc, nie czynili.
 690 3|              spojeni będąc, nie czynili. I dlatego nie potrzeba by
 691 3|         gdybyście mi to z serca przyznać i samym uczynkiem, a nie słowy,
 692 3|                 pokazać chcieli, iż Pana i Boga swego Chrystusa miłujecie
 693 3|                swego Chrystusa miłujecie i dla niego radzi tak nietrudną
 694 3|                niego radzi tak nietrudną i wdzięczną rzecz uczynić
 695 3|                  wszytko sprawił, a słów i czasu, i pracej nie tracił,
 696 3|                 sprawił, a słów i czasu, i pracej nie tracił, do zgody
 697 3|              wszytko dobre nasze, duszne i docześne, zawisło. Jeśli
 698 3|                 rzeczecie: dawno my Pana i Boga swego miłujemy i czcimy,
 699 3|               Pana i Boga swego miłujemy i czcimy, i dla niego wszytko
 700 3|                 swego miłujemy i czcimy, i dla niego wszytko czynić
 701 3|                   iż ja temu nie wierzę. I Apostoł ś. nic u was nie
 702 3|                   nic u was nie uprosił, i cześć i imię Pana waszego
 703 3|                 was nie uprosił, i cześć i imię Pana waszego podłe
 704 3|                  imię Pana waszego podłe i lekkie u was jest, póki
 705 3|            obejrzycie się na to nabożnym i ku Panu Bogu prostym sercem;
 706 3|             waszych rozterków utraty idą i jako to ciężka Rzeczypospolitej]
 707 3|               Rzeczypospolitej] choroba, i które ich naprzedniejsze
 708 3|                przywodzi. Łańcuch pokoju i zgody. ~Przywodzić was ma
 709 3|                  pokoju. Jednoście ciało i duch jeden, jakoście wezwani
 710 3|                 jeden chrzest. Jeden Bóg i ociec wszytkich, który jest
 711 3|                   który jest nad wszytko i przez wszytko, i we wszystkich
 712 3|                 wszytko i przez wszytko, i we wszystkich was". Jakoby
 713 3|                trudno się macie rozrywać i wadzić, boście związani
 714 3|                  wadzić, boście związani i spojeni, jako członki w
 715 3|                 które jedna dusza ożywia i rządzi, od której odstępować
 716 3|               boście spojeni jedną wiarą i nauką o zbawieniu swoim,
 717 3|                  mocne do zgody łańcuchy i związki. Jakobyśmy pana
 718 3|                samego gospodarza sromota i nierozum, i niesprawność,
 719 3|           gospodarza sromota i nierozum, i niesprawność, gdy się domownicy
 720 3|                jeden, ma swoje urzędnik! i porucznik! widome, którzy
 721 3|                  którzy porównać wszytko i ugasić niesnaski między
 722 3|                jednego stołu zgadzać się i u jednej misy potrzeba. ~
 723 3|                   używając z jednych mis i jednych drogich potraw pana
 724 3|                 jednej niebieskiej nauki i sakramentów zbawiennych.
 725 3|                 drugiego mamy? Izali złe i niezgodne przypuści pan
 726 3|                 pan do czci tak wielkiej i szanowania godnego stołu
 727 3|             będziem? Jeśli szaty miłości i zgody braterskiej nie mamy,
 728 3|                  z rozkosznego godownika i z gód pana naszego? Izali
 729 3|                  srogim na związanie nóg i ręku i na wrzucenie w ciemności
 730 3|                  na związanie nóg i ręku i na wrzucenie w ciemności
 731 3|                 nie odpuszczamy, a waśni i nienawiści z nimi nie oddalamy,
 732 3|                  O, wielkież to do zgody i jedności potargnienie. Matt.
 733 3|                  zgodzisz". O Panie mój. i nogi mu umyję i całuję,
 734 3|               Panie mój. i nogi mu umyję i całuję, i zdrowie moje zań
 735 3|                  nogi mu umyję i całuję, i zdrowie moje zań dam, bylech
 736 3|                łaski nie odpadał.~Ofiary i pokłonu panu Bogu w niezgodzie
 737 3|                 który mię do zgody wiąże i w niej trzyma. "Nie kłaniaj
 738 3|              Panie mój, jeśli ty oko twe i twarz twoją ode mnie odwrócisz,
 739 3|                 nie każesz. Jeśli ofiarą i posługą, i upominki mymi,
 740 3|                  Jeśli ofiarą i posługą, i upominki mymi, i modlitwą
 741 3|                posługą, i upominki mymi, i modlitwą moją wzgardzisz,
 742 3|         wypędzisz? Izali najdę za morzem i na końcu świata miejsce,
 743 3|                którym bych mógł uść mocy i ręki twojej? Dlatego zaraz
 744 3|              twojej? Dlatego zaraz zgody i przyjaźni brata mego szukać
 745 3|              przyjaźni brata mego szukać i naleźć ją muszę. ~Uczniami
 746 3|              którym nas do zgody ciągnie i prawie zniewala? "Uczniami
 747 3|                 sługi moje was nie znam; i nikt was za moje poddane
 748 3|                 nikt was za moje poddane i za lud mój niechaj nie pisze,
 749 3|                 Po tym poznają niewierni i nieprzyjaciele moi, Turcy
 750 3|                nieprzyjaciele moi, Turcy i poganie, żem ja was odstąpił,
 751 3|                  żem się ja was zaprzał; i niech serce, i śmiałość
 752 3|                  zaprzał; i niech serce, i śmiałość na was biorą, jako
 753 3|                  obrony swojej nie mają. I rzeknę im: bijcie je i mordujcie,
 754 3|                   I rzeknę im: bijcie je i mordujcie, i posięgajcie,
 755 3|                   bijcie je i mordujcie, i posięgajcie, i wyganiajcie,
 756 3|                mordujcie, i posięgajcie, i wyganiajcie, i do niewolej
 757 3|              posięgajcie, i wyganiajcie, i do niewolej swojej bierzcie.
 758 3|                 do zgody się braterskiej i miłości nie~Stajem się jednym
 759 3|               jednym chlebem zostawali". I Kościół się modli: "Wlej
 760 3|               ożywiającego, śmierć sobie i wieczną zgubę przywodzi,
 761 3|                się z inymi członki wadzi i onych odbiega.~Tymi łańcuchy
 762 3|             onych odbiega.~Tymi łańcuchy i związkami Chrystus Bóg i
 763 3|                 i związkami Chrystus Bóg i Pan nasz do zgody i jedności
 764 3|                  Bóg i Pan nasz do zgody i jedności nas powiązał. Jeśliśmy
 765 3|                 jeśliśmy jedną męką jego i krwią jego odkupieni, jeśli
 766 3|                wierzym, jeśli go za Pana i głowę naszą znamy jako wierna
 767 3|                jeśli skarbów w jego domu i dostatków zażywamy, jeśli
 768 3|          zażywamy, jeśli pod jego obroną i cieniem odpoczywać chcemy,
 769 3|           mocnych nie możem, zgadzać się i w jedności żyć, i o sobie
 770 3|            zgadzać się i w jedności żyć, i o sobie w zgodzie radzić
 771 3|              łańcuchy do spojenia pokoju i zgody waszej z strony miłej
 772 3|                  z strony miłej ojczyzny i Korony tej, matki naszej,
 773 3|                naszej, którymi nas spina i wiąże, abyście się nie targali,
 774 3|                 się nie targali, a zgodę i jedność miłowali.~Macie
 775 3|             miłowali.~Macie jednego pana i króla, jedne prawa i wolności,
 776 3|                pana i króla, jedne prawa i wolności, jedne sądy i trybunały,
 777 3|             prawa i wolności, jedne sądy i trybunały, jedne sejmy koronne,
 778 3|              ciało, z rozmaitych narodów i języków skupione i spojone,
 779 3|               narodów i języków skupione i spojone, i dawno zrosłe.
 780 3|              języków skupione i spojone, i dawno zrosłe. Jakoż się
 781 3|                  się wadzić, dzielić tym i nie zgadzać możecie?~Jeden
 782 3|             Jeden król dla godności jest i zgody. ~I dlaczegóż jednego
 783 3|                  godności jest i zgody. ~I dlaczegóż jednego pana i
 784 3|                 I dlaczegóż jednego pana i króla macie? Jedno dla jedności
 785 3|                macie? Jedno dla jedności i zgody; aby on jako jedna
 786 3|                 skupiwszy, w zgodzie was i jedności zachował. Prov.
 787 3|                    Gdy Pańska dostojność i poważność mocna jest, wszytkie
 788 3|          wszytkie niezgody wasze uciekać i psować się muszą, gdy jeden
 789 3|               sądzi, jeden rozumem swoim i mądrością wszytkich rozumienia
 790 3|        rozumienia miarkuje.~Spólnę prawa i wolności zgodę wiążą. ~Macie
 791 3|               wiążą. ~Macie spoinę prawa i wolności; jakoż się dzielić
 792 3|                 muszą.~A spólna ojczyzna i matka miła jako was do zgody
 793 3|                  jako was do zgody wiąże i zniewala? Izali też się
 794 3|                 jest, gdy się ją dzielić i rozrywać poczniecie? Obalenie
 795 3|          królestwa, zguba wszytkich praw i wolności waszych, upadek
 796 3|                  waszych, braciej waszej i narodu waszego,.żon i dziatek
 797 3|             waszej i narodu waszego,.żon i dziatek waszych, jako was
 798 3|                się, proszę, na te szkody i utraty, które wam z niezgody
 799 3|                  do upadku ojczyzny swej i królestwa tego. Bo jako
 800 3|                  jako o nim w niezgodzie i waśniach radzić, jako się
 801 3|              jako się z rozumami waszymi i sercy dobrymi znieść i składać
 802 3|           waszymi i sercy dobrymi znieść i składać do tego możecie?
 803 3|            niesie, ale wszytko rozprasza i różnymi wiatry roznosi.
 804 3|                 zebrali jakoby jeden mąż i człowiek jeden, z jednym
 805 3|             które tylo samy na oddalenie i leczenie przygód i złych
 806 3|             oddalenie i leczenie przygód i złych razów Rzeczyposp[olitej]
 807 3|                   jeśli z różnymi wiatry i niestwornymi myślami na
 808 3|                  zjedziecie? Doznaliście i tego roku, co wam i ojczyźnie
 809 3|          Doznaliście i tego roku, co wam i ojczyźnie miłej pomogły. ~
 810 3|           lekarstwa w jad się obróciły. ~I owszem, sejmy, które wam
 811 3|                Bo na nich więcej niezgód i odrażenia myśli jeden od
 812 3|                  myśli jeden od drugiego i stanu od stanu przyczyniacie.
 813 3|                   Na nich się buntowania i sedycyje rodzą. Z nich z
 814 3|        wyjeżdżacie, niźli przyjeżdżacie. I tak sejmy, na ukrzepczenie
 815 3|             sejmy, na ukrzepczenie zgody i miłości spójnej braterskiej
 816 3|                takich niespokojnych serc i myśli nie złożycie a do
 817 3|                 domyślić, ażby z przykrą i niebezpieczną odmianą wszytkiego. ~ 
 818 3|               królestw nażałośniejsze są i upadek domu wszytkiego,
 819 3|                  upadek domu wszytkiego, i spustoszenie za sobą ciągną,
 820 3|        Sychimitom z Jeroboamem przydało, i wszyscy poginęli z obu stron,
 821 3|            wszyscy poginęli z obu stron, i sami się spólnie gryząc,
 822 3|                 spólnie gryząc, pogryźli i pomorzyli, jako Apostoł
 823 3|        powiedział. W takiej samej wojnie i zwycięstwo złe, i przegranie
 824 3|                 wojnie i zwycięstwo złe, i przegranie niedobre. Na
 825 3|                  twarzy trafiać im kazał i wygrał, nieszczęśliwe ze
 826 3|           wygranie. Do tego domowe waśni i niezgody przywodzą, od których
 827 3|            jąwszy się za waszę niezgodę, i mówić będzie: "Rozdzieliło
 828 3|                serce ich, teraz poginą". I czasu, tak dobrego do waszego
 829 3|                to ten, co wam źle życzy, i będzie mówił: Psal. 34 [
 830 3|                 odjąć się nam nie mogą".~I ta niezgoda przywiedzie
 831 3|              której wolności wasze utoną i w śmiech się obrócą, i będzie -
 832 3|             utoną i w śmiech się obrócą, i będzie - jako mówi Prorok -
 833 3|          niewolnica równa z panią swoją, i kapłan z ludem, i bogaty
 834 3|                 swoją, i kapłan z ludem, i bogaty z ubogim, i ten,
 835 3|                ludem, i bogaty z ubogim, i ten, co kupił imienie, równy
 836 3|              przedał". Bo wszyscy z domy i zdrowim swoim w nieprzyjacielskiej
 837 3|            którzy ich nienawidzą.~Ziemie i państwa złączone odpadną
 838 3|             niezgodą. Isa. 1 [8].~Ziemie i księstwa wielkie, które
 839 3|              jedno ciało zrosły, odpadną i rozerwać się dla waszej
 840 3|              teraz potężna być może ręka i moc wasza i nieprzyjacielom
 841 3|                być może ręka i moc wasza i nieprzyjacielom straszliwa.
 842 3|               którą lada wiatr rozwieje. I będziecie jako wdowa osierociała,
 843 3|                  drugie narody rządzili. I będziecie ku pośmiechu i
 844 3|                 I będziecie ku pośmiechu i urąganiu nieprzyjaciołom
 845 3|      nieprzyjaciołom swoim.~Zguba narodu i języka słowieńskiego. ~Język
 846 3|              słowieńskimi wolne zostało, i naród swój pogubicie, i
 847 3|                  i naród swój pogubicie, i ostatki tego narodu, tak
 848 3|                 tego narodu, tak starego i po świecie szeroko rozkwitnionego,
 849 3|               rozkwitnionego, potracicie i w obcy się naród, który
 850 3|                przydało.~Utrata ojczyzny i wszytkiego z nią. ~Będziecie
 851 3|               tylo bez pana krwie swojej i bez wybierania jego, ale
 852 3|               jego, ale też bez ojczyzny i królestwa swego, wygnańcy
 853 3|              dostatki, pieniądze, skarby i ozdobności, i rozkoszy mieć
 854 3|          pieniądze, skarby i ozdobności, i rozkoszy mieć mogli? Urodzi-li
 855 3|                 mogli? Urodzi-li się wam i synom waszym taka druga
 856 3|            drugiej nie myślić. ~ Niewola i nędza. Deut. 28 [48]. ~"
 857 3|                  pragnieniu, w obnażeniu i we wszytkim niedostatku.
 858 3|                 we wszytkim niedostatku. I włożą jarzmo żelazne na
 859 3|                 Panu Bogu swemu w weselu i w radości serdecznej, gdyście
 860 3|              mieli dostatek wszytkiego - i dla dostatku, ze wszeteczeństwa
 861 3|           waszego, gardziliście kapłanem i królem, i innym przełożeństwem,
 862 3|          gardziliście kapłanem i królem, i innym przełożeństwem, wolnością
 863 3|                wdzięcznego Chrystusowego i posłuszeństwa nosić nie
 864 3|               nie chcąc.~Do takich utrat i przeklęctwa pewnie was ta
 865 3|             pewnie was ta wasza niezgoda i roztyrki domowe przyprawią.
 866 3|               przyprawią. Nie tak rychło i nie tak żałośnie wojną i
 867 3|                 i nie tak żałośnie wojną i gwałty postronnych nieprzyjaciół
 868 3|            potrwa, ale gdy wewnątrz gnić i psować się pocznie, wszytko
 869 3|            wszytko zaraz porzucić musisz i o ziemię uderzyć.~Dotknimy
 870 3|               Naprzód zapewne już wiecie i tego prawie palcami dotykacie,
 871 3|                  dotykacie, iż kacerstwa i różne fałszywe wiary, które
 872 3|                 jeden mąż, jednego serca i wolej jednej; i doma, i
 873 3|            jednego serca i wolej jednej; i doma, i na sejmach, gdyście
 874 3|                  i wolej jednej; i doma, i na sejmach, gdyście potrzeby
 875 3|                  się powadzą, kapłani je i ołtarz zgodzi, od którego
 876 3|             żadnego na niezgody sędziego i jednacza mieć nie chcąc.
 877 3|            napisał: "Niskąd się herezyje i odszczepieństwa, i niezgody
 878 3|              herezyje i odszczepieństwa, i niezgody nie wszczynają,
 879 3|            niezgoda by miejsca nie miała i prędko by ginąć musiała.
 880 3|                domową niezgodę nie masz, i dlatego urzędy się stawią,
 881 3|          narychlej zginąć mogą. Królowie i starszy mówią, jako mówił
 882 3|         rozsądkiem uspokoić wszytko mogą i winni są, jeśli prawdziwie
 883 3|            dopuści, a z onymi zuchwałymi i swowolnymi mówi: Acto 7 [
 884 3|                 A kto cię postawił panem i sędzią nad nami?"~Bóg wszechmogący
 885 3|                 postawił nad ludźmi pany i sędzię, aby pokój był, a
 886 3|              słuchać starszych rozkazał, i na jednego rozsądku przestając,
 887 3|       szczęśliwego pokoju używają. A źli i swowolni, co radzi drugim
 888 3|              może mię król w tym do praw i wolności moich sądzić.~O
 889 3|             różnicach, by jednego Piotra i jego potomka nie było, nigdy
 890 3|                 było, nigdy by herezyjom i niezgodom nie nalazł się
 891 3|              jest, aby wszytkich różnice i niezgody gasił i umarzał.
 892 3|                 różnice i niezgody gasił i umarzał. O Boże, daj wam
 893 3|                abyście się na pana swego i rady zacne jego w takich
 894 3|                takich waszych jadowitych i szkodliwych niezgodach rozsądek
 895 3|               niezgodach rozsądek dawali i na jego wyrokach przestawali.
 896 3|                  Rychło by się wam zgoda i z nią wszytko dobre przywróciło.~
 897 3|               niezgód ludzkich: chciwość i łakomstwo, i inne pożądliwości
 898 3|          ludzkich: chciwość i łakomstwo, i inne pożądliwości świeckie,
 899 3|                  Jakub ś.: "Skądże wojny i swary między wami, izali
 900 3|               podwyższenia domów swoich, i oną się pożądliwością zapaliwszy,
 901 3|                 miawszy, drugich pragną, i nigdy się nie natkają. ~
 902 3|               się nie natkają. ~Dostatek i pycha przyczyną niezgód.
 903 3|                   16 [49]. ~Dostatek też i pycha wielką jest niezgod
 904 3|               zguby przyczyną była pycha i nasycenie chleba, i dostatek.
 905 3|                pycha i nasycenie chleba, i dostatek. Toż się o was
 906 3|                 dał wam Pan Bóg bogactwa i dostatki wszelakie. A drugie
 907 3|               ucisku poddanych, z lichwy i wydzierania, i niesprawiedliwości
 908 3|                  z lichwy i wydzierania, i niesprawiedliwości zebrane,
 909 3|                  przeciw drugiemu nadyma i ustąpić niwczym nie chce.
 910 3|                ustąpić niwczym nie chce. I tak, jako Mędrzec mówi: "
 911 3|            zawżdy kwitną swary", zgodzie i miłości przeciwne.~Zazdrość
 912 3|                drugiego szczęścia znieść i na nie patrzyć nie może.
 913 3|                 na nie patrzyć nie może. I ohydzi sobie bliźniego tym
 914 3|               życzyć. Matt. 21 [20, 15]. I ono złe oko, jako Pan mówi,
 915 3|               nieżyczliwość ku bliźniemu i pokoju z nim żadnego mieć
 916 3|               nim żadnego mieć nie może, i zgody z nim nie chce.~A
 917 3|                chce.~A owe zakryte serca i obłudne, które cicho ludzie
 918 3|               łowią, a z małych przyczyn i podejźrzania niepewnego
 919 3|                  serce ku drugiemu biorą i milcząc, a nic nie mówiąc
 920 3|               prawego z bliźnim nie mają i zgodzić się z nim nie mogą.
 921 3|            abyśmy składali wszelką złość i zdradę, i obłudność, i zazdrości,
 922 3|                  wszelką złość i zdradę, i obłudność, i zazdrości,
 923 3|             złość i zdradę, i obłudność, i zazdrości, i obmowy", a
 924 3|                  obłudność, i zazdrości, i obmowy", a my tego pełni.
 925 3|                  my tego pełni. Prostoty i szczerości między ludźmi
 926 3|            między ludźmi nie masz, zdrad i oszukania, i pokrytości
 927 3|                 masz, zdrad i oszukania, i pokrytości pełno: jakoż
 928 3|                pełno: jakoż ma być zgoda i jednomyślność? ~ Dla grzechów
 929 3|              wami w tym królestwie jawne i skryte panują - o których
 930 3|              dopuści, a powichranie głów i myśli przepuszcza, jako
 931 3|                Pan Bóg Ducha wartogłowa, i byli przyczyną błędów Egiptu,
 932 3|             jeden drugiemu przeszkadzał, i tak niezgodą ginęli.~I o
 933 3|                   i tak niezgodą ginęli.~I o Abimelechu i Sychimitach
 934 3|          niezgodą ginęli.~I o Abimelechu i Sychimitach mówi Pismo: "
 935 3|                  złego między Abimelecha i obywatele Sychimskie", iż
 936 3|                 wadząc z sobą, pogubili, i Abimelech zabit, i miasto
 937 3|             pogubili, i Abimelech zabit, i miasto Sychem zburzone zostało.
 938 3|                barzo. Wiele sobie złości i grzechów pomagacie i jeden
 939 3|              złości i grzechów pomagacie i jeden drugiemu w złości
 940 3|            chwali, abo karać nie dopuści i broni. I dlatego na dobre
 941 3|               karać nie dopuści i broni. I dlatego na dobre się zgodzić
 942 3|               możecie, którzy się na złe i na zelżywość Pana Boga,
 943 3|                  na zelżywość Pana Boga, i krzywdy bliźnich swoich
 944 3|              Bożym nie wrócić, a poddane i ubogie uciskać - to tam
 945 3|                   zgody Pan Bóg nie daje i w niej się sami pogryziecie.
 946 3|                 Jeśli się do upamiętania i do Pana Boga swego, złożywszy
 947 3|             chciał. Luc. 12. ~O namilszy i przezacni Panowie! Chrystus
 948 3|             dziedzictwy: Religią, Królem i Ojczyzną miłą, ale ich spólnie
 949 3|           Ojczyzną miłą, ale ich spólnie i w zgodzie wiarą się nie
 950 3|          rozdzielili, jużeście ją zabili i utracili. Jako serce z namniejszej
 951 3|                  wiarę katolicką zabija. I prędko w tym wiara umiera,
 952 3|            Prusów, Inflantów, Żmodzinów, i zrosła w ciało jedno. Jako
 953 3|                  aczkolwiek jest różność i nierówność - jako Apostoł
 954 3|               inaksze oko, inakszy język i zęby, inaksze uszy, inaksza
 955 3|               inaksze uszy, inaksza ręka i noga. Jednak nie dlatego
 956 3|                  głowa nie jest jako oko i noga jako ręka, iż ta niżej,
 957 3|            Nierównosć być musi w stanach i osobach Rzeczyposp[olitej].
 958 3|               nad wysokiego jest wyższy, i drugi jeszcze wyższy, a
 959 3|                 wszytkiej król rozkazuje i ona mu służy". Przetoż hardość
 960 3|              Przetoż hardość jest wielka i głupstwo, gdy się wszyscy
 961 3|                  jest usługowanie spoinę i jednego członka pod drugim
 962 3|            członka pod drugim podleganie i posłuszeństwo, i porządek
 963 3|              podleganie i posłuszeństwo, i porządek wielki. Noga słucha
 964 3|               ręki, ręka oka, oko głowy. I tak jest w porządku i posłuszeństwie
 965 3|             głowy. I tak jest w porządku i posłuszeństwie zgoda wielka. ~
 966 3|                Nierówność porządkiem się i podleganim gładzi. ~Kupę
 967 3|                  to graniste, to długie, i zda się szpetna, pomieszana
 968 3|            piękna się ściana uczyni. Tak i w Rzeczyposp[olitej] uchylanim
 969 3|          drugiemu czyni się piękna zgoda i jedno ciało; i ona nierówność
 970 3|              piękna zgoda i jedno ciało; i ona nierówność poddanością
 971 3|        nierówność poddanością się gładzi i miarkuje. ~Jedna dusza w
 972 3|                 jako w ciele jedna dusza i jedna głowa wszytkie członki
 973 3|                  wszytkie członki rządzi i ożywia, tak w Rzeczyposp[
 974 3|            władnąć ma, który sam jedność i zgodę wszytkich członków,
 975 3|                trzech rzeczy nigdy zgody i jednej ojczyzny mieć nie
 976 3|              drugiemu, bez jednego wodza i sprawce.~ W ciele ogień
 977 3|           przeciwne sobie żywioły: ogień i woda, i ziemia, i wiatr:
 978 3|             sobie żywioły: ogień i woda, i ziemia, i wiatr: jakoż się
 979 3|                  ogień i woda, i ziemia, i wiatr: jakoż się zgodzą?
 980 3|           miarkuje; ziemia grubości swej i suchości upuszcza, a wiatr
 981 3|      wilgotnością suchość ziemi chłodzi. I z takiej zgody i ustępowania,
 982 3|                chłodzi. I z takiej zgody i ustępowania, i przyjaźni
 983 3|              takiej zgody i ustępowania, i przyjaźni zdrowie ludzkie
 984 3|                  gotowa niezgoda w ciele i za nią śmierć. Tak i w Rzeczyposp[
 985 3|               ciele i za nią śmierć. Tak i w Rzeczyposp[olitej] musi
 986 3|                 jeden drugiemu ustępować i jeden drugiego znosić. I
 987 3|                 i jeden drugiego znosić. I bez tego dogadzania i ustępowania
 988 3|            znosić. I bez tego dogadzania i ustępowania jeden drugiemu,
 989 3|             Muzyka z rożnych głosów. Tak i w Rzeczyposp[olitej]. ~Muzyka
 990 3|                olitej]. ~Muzyka z sześci i ośmi głosów składana ma
 991 3|             wysokie, niskie, mierne. Tak i Rzeczposp[olita] różne ma
 992 3|               drugi zniżyć się musi. Tak i w Rzeczyposp[olitej] jedni
 993 3|                   uszy się obrażają. Tak i w Rzeczyposp[olitej] każdemu
 994 3|                im nie daje, błędów wiele i o(b)mierzłe wrzaski wszytkę
 995 3|       wdzięczność śpiewania popsują. Tak i w Rzeczyposp[olitej], gdy
 996 3|                  drugimi nie zwiąże. Tak i w Rzeczypospolitej], kto
 997 3|                  mówi Pan - wnet umiera; i rzeczka bez źrzódła wnet
 998 3|                bez źrzódła wnet wysycha; i kropla wody bez drugiej
 999 3|                 a z drugimi się nie kupi i nie zgadza, prędko ginie.
1000 3|             Podał kupę strzał związanych i łamać je każdemu synowi