Kazanie

1001 3|                 się ludzie z sobą dzielą i wadzą, nasłabszy są, lecz
1002 3|           nasłabszy są, lecz gdy w kupie i zgodzie stoją, mocno się
1003 3|                 chciało stać gdzie ręka, i język gdzie noga, i ręka
1004 3|                ręka, i język gdzie noga, i ręka gdzie żołądek, byłby
1005 3|            żołądek, byłby wielki nierząd i sprośna szpetota. Tak i
1006 3|                  i sprośna szpetota. Tak i Rzeczyposp[olitej] potrzeba
1007 3|               głowie nie ma miejsca. Tak i każdemu w stanie swym trwać
1008 3|               swym trwać przystojne jest i pożyteczno, i wszytkiej
1009 3|            przystojne jest i pożyteczno, i wszytkiej Rzeczyposp[olitej]
1010 3|                 miejscu tak małym stanąć i to czynić, co oko czyni,
1011 3|                  z miejsca nie może. Tak i w Rzeczypospolitej] wyższe
1012 3|            wyższe stany niech miejsckimi i kmiecymi nie gardzą. Ci
1013 3|                takiej są u was wzgardzie i ucisku, patrzcie, jako was
1014 3|          patrzcie, jako was noszą, żywią i ubogacają. Miejcież na nie
1015 3|             zgody musicie wszyscy upadać i ginąć.~Boże, miłośniku i
1016 3|                 i ginąć.~Boże, miłośniku i fundatorze zgody i jedności,
1017 3|             miłośniku i fundatorze zgody i jedności, spraw serca tych
1018 3|                  mąż jeden, jednej myśli i rady, na dobre Kościoła
1019 3|                  rady, na dobre Kościoła i ludu twego. Spuść im ducha
1020 3|              twego. Spuść im ducha zgody i miłości, aby jeden drugiemu
1021 3|                 jeden drugiemu ustępował i jeden drugiego ciężary znosił,
1022 3|                 drugiego ciężary znosił, i dla dobrego pospolitego
1023 3|                  twego o spólnej miłości i pokoju słuchając, pociechę
1024 3|                tych odnieśli. Przez mękę i śmierć drogą twoje, który
1025 3|               drogą twoje, który z Ojcem i z Duchem Świętym królujesz
1026 4|                 mi królestwem kapłańskim i świętym ludem.~Exod. 19 [
1027 4|                wywiódł lud swój z Egiptu i niewolej onej ciężkiej na
1028 4|                  do boju, okrom niewiast i dzieci do lat 20), uczynić
1029 4|                  z nich chciał królestwo i Rzeczpospolitą, porządkiem,
1030 4|      Rzeczpospolitą, porządkiem, urzędem i prawy dobrze osadzone i
1031 4|                  i prawy dobrze osadzone i postanowione. I mówił tak
1032 4|                 osadzone i postanowione. I mówił tak do nich przez
1033 4|               nosił na skrzydłach orlich i sobiem was przywłaszczył.
1034 4|                  tedy słuchać głosu mego i przestrzegać przymierza
1035 4|                moja jest wszytka ziemia. I staniecie mi się królestwem
1036 4|                się królestwem kapłańskim i ludem świętym". ~Jaka jest
1037 4|                  w jednym się królestwie i Rzeczyposp[olitej] i pod
1038 4|          królestwie i Rzeczyposp[olitej] i pod jednym panem osadziwszy,
1039 4|                 panem osadziwszy, prawom i porządkom onego królestwa
1040 4|         porządkom onego królestwa służyć i podlegać. Wyjął je Pan Bóg
1041 4|                  je pod swe prawa święte i sprawiedliwe i służbę swoje
1042 4|              prawa święte i sprawiedliwe i służbę swoje zniewolił.
1043 4|                 którego służba wdzięczna i samym jest królowanim. ~
1044 4|                 znać, iż królestwa onego i Rzeczyposp[olitej] świeckiej
1045 4|          kapłaństwo, gdy je tak ochrzcił i nazwał, iż gdyby kto spytał:
1046 4|                 której kapłani nauczają, i na znajomości prawego Boga,
1047 4|                 znajomości prawego Boga, i służbie jego osadzone jest,
1048 4|              służbie jego osadzone jest, i tak się z nim spaja i żeni,
1049 4|              jest, i tak się z nim spaja i żeni, jako fundament z budowanim,
1050 4|           budowanim, które na nim polega i bez którego upada. I dlatego
1051 4|              polega i bez którego upada. I dlatego pierwszego onej
1052 4|                  Psal. 98 [6]. ,,Mojżesz i Aaron między kapłany jego".
1053 4|              Aaron między kapłany jego". I zaraz był i królem abo nawyższym
1054 4|               kapłany jego". I zaraz był i królem abo nawyższym panem,
1055 4|                  wiadomości prawego Boga i służby jemu powinnej, a
1056 4|            olitej] domowych około pokoju i wojen nauczył.~Prawa pierwsze
1057 4|                 Rzeczypospo[litej] dawał i pisał, na dwu je tablicach
1058 4|            olitej] napełnił. Bo pierwsza i wtóra, i trzecia ustawa
1059 4|           napełnił. Bo pierwsza i wtóra, i trzecia ustawa to ma, abyśmy
1060 4|              Boga mieli, nigdy do innego i do wiar inych nie przystając,
1061 4|                przy kapłańskich ofiarach i nauce zabawiali. Na czym
1062 4|                czym jest wszytka religia i urząd kapłański.~Wtóra o
1063 4|  Rzeczypospolitej prawa ma, której pokój i dobre na tym należy, aby
1064 4|                na tym należy, aby urzędy i starszy naszy ojcowie czcią
1065 4|              starszy naszy ojcowie czcią i posłuszeństwem wszelakim
1066 4|               nie czynił, ale mu spólnej i szczerej miłości dochowywał. "
1067 4|              Mojżesz ten urząd kapłański i królewski abo świecki spuszczać
1068 4|          królewski abo świecki spuszczać i przez śmierć z niego ustępować
1069 4|           świecką zwierzchnością złączył i prawie ożenił. Gdy mu P[
1070 4|                by mógł przed nim chodzić i wychodzić, a wprowadzać
1071 4|               wychodzić, a wprowadzać je i wyprowadzać, aby lud Boży
1072 4|                 mu Pan Bóg wziąć Jozuego i postawić przed kapłanem
1073 4|          Aaronowym, który już był umarł. I przed ludem wszytkim nauczał
1074 4|                 jako się sprawować miał; i urząd mu spuścił rozkazując
1075 4|                ludziom, aby go słuchali. I przydał, aby zawżdy, gdy
1076 4|                  na jego słowo wychodził i wchodził on sam i lud wszytek.~
1077 4|              wychodził i wchodził on sam i lud wszytek.~Obaczmy, jako
1078 4|                 Pana Boga powiadać miał. I napisał o tym prawo Mojżesz:
1079 4|                  księgi brał od kapłanów i czytał je, i uczył się bać
1080 4|                 od kapłanów i czytał je, i uczył się bać P[ana] Boga
1081 4|                uczył się bać P[ana] Boga i strzec ceremonij jego". ~ 
1082 4|              Rozum przyrodzony królestwa i Rzeczyposp[olite] bez kapłaństwa
1083 4|                Widzimy tedy jako religia i kapłaństwo fundamentem jest
1084 4|                 u ludzi Boga prawego. Co i sam rozum przyrodzony pokazuje.
1085 4|       przyrodzony pokazuje. Bo królestwa i Rzeczyp[ospolite] bez Boskiej
1086 4|              Boskiej pomocy fundować się i stać, i obrony mieć nie
1087 4|              pomocy fundować się i stać, i obrony mieć nie mogą. Przychodzą
1088 4|        Przychodzą na nie takie przypadki i trudności, z których żadną
1089 4|          trudności, z których żadną mocą i radą wyniść nie mogą, aż
1090 4|                  pomocą nawyższego króla i Boga, który wszytko może.~
1091 4|              stawili. Ausonius.~Dlategoż i poganie, fundując swoje
1092 4|                pierwsze prawa o religiej i służbie Bożej stawili. Bo
1093 4|                  nalepsze jest rządzenie i szczęśliwe ludu tego sprawowanie,
1094 4|                  tego, który wszytko wie i widzi, i ukarać może, źle
1095 4|               który wszytko wie i widzi, i ukarać może, źle czynić
1096 4|                prawa swoje być mienili. ~I chcieli zawżdy mędrcy i
1097 4|                  I chcieli zawżdy mędrcy i starszy pogańscy, którzy
1098 4|              którzy ludziom prawa pisali i stawili, za to się udawać,
1099 4|               Tak czynił u Rzymian Numma i u Greków Likurgus, i u Turków
1100 4|               Numma i u Greków Likurgus, i u Turków Mahomet, choć zmyślając
1101 4|                  Mahomet, choć zmyślając i zwodząc. A czego oni fałszem
1102 4|                od samego Boga prawa miał i kapłany, i religią, wedle
1103 4|               Boga prawa miał i kapłany, i religią, wedle której się
1104 4|               gdzie ducha mądrości brali i urząd swój świecki od prorokowania
1105 4|               kapłanów Pana Boga chwalić i jego moc, i państwo nad
1106 4|                 Boga chwalić i jego moc, i państwo nad sobą znać, i
1107 4|                 i państwo nad sobą znać, i prawa Boże umieć, toż dopiero
1108 4|         prorokował, toż rządził. ~Co się i na Saulu pokazało. Skoro
1109 4|                 ducha kapłańskiego wziął i pierwej prorokować między
1110 4|                  1. Reg. 10 [11]. "izali i Saul między proroki?" Pierwej
1111 4|                niejako się kapłanem stał i prorokować się, to jest
1112 4|                 to jest służyć Panu Bogu i chwalić go, w bojaźń się
1113 4|             nauczył. ~Dawid od proroctwa i służby Bożej królestwo zaczął. ~
1114 4|             Bożej królestwo zaczął. ~Tak i Dawid od proroctwa takiego
1115 4|           państwo wsadzono, uczynił sejm i prosił poddanych, aby mu
1116 4|                  Boska uczciwsze miejsce i cześć więtszą niźli pierwej
1117 4|             więtszą niźli pierwej miała. I tam między kapłany i w ubierze
1118 4|              miała. I tam między kapłany i w ubierze ich Pana Boga
1119 4|                  którego królestwo miał, i kapłanom jego poniżył, i
1120 4|                 i kapłanom jego poniżył, i skacząc przed Arką, owoce
1121 4|               przed Arką, owoce religiej i nabożeństwa swego ku Bogu
1122 4|               nawiętsze staranie mieli. ~I Salomon początki królowania
1123 4|                 swego budowanim kościoła i zbieranim nań materyi poświęcił.
1124 4|         zbieranim nań materyi poświęcił. i Jozafat, i Ezechijasz, i
1125 4|            materyi poświęcił. i Jozafat, i Ezechijasz, i Jozyjasz,
1126 4|                 i Jozafat, i Ezechijasz, i Jozyjasz, i Joas pierwsze
1127 4|                  Ezechijasz, i Jozyjasz, i Joas pierwsze oko na religią
1128 4|                 z kapłany się zmawiając, i od nich naukę biorąc, z
1129 4|              naukę biorąc, z religią się i służbą Bożą spajali, i one
1130 4|               się i służbą Bożą spajali, i one od błędów i bałwochwalstwa
1131 4|                 spajali, i one od błędów i bałwochwalstwa z kapłanmi
1132 4|           kościele nowym pierwsi kapłani i biskupi urząd królewski
1133 4|              sama religia królestwo Boże i Kościół jego sprawowała,
1134 4|         sprawowała, to jest sami kapłani i biskupi rządzili; i duchowne
1135 4|              kapłani i biskupi rządzili; i duchowne ludu Bożego, i
1136 4|                  i duchowne ludu Bożego, i świeckie potrzeby odprawując.
1137 4|                sądy świeckie odprawowali i sami karali, i do urzędów
1138 4|               odprawowali i sami karali, i do urzędów pogańskich, jako
1139 4|       sprawiedliwość chodzić zakazowali. I byli biskupi, jako Mojżesz
1140 4|                 jako Mojżesz na przodku, i kapłanmi, i królmi, religią
1141 4|                  na przodku, i kapłanmi, i królmi, religią z królestwem
1142 4|               złączając. 1. Petr. 2 [9]. I przetoż one chrześcijany
1143 4|             kapłan rządził, ale z królem i przez króla. Oba miecze
1144 4|            duchownym, drugim przez króle i pany, jako Bernat ś. napisał.
1145 4|                 więcej ma duchowieństwa, i na religiej głębiej się
1146 4|               się funduje, niż on stary, i gorętszą ma służbę Bożą. ~
1147 4|              królestwo. ~Bo Kościół nowy i królestwo jego lepiej i
1148 4|                  i królestwo jego lepiej i jaśniej zna Pana Boga swego,
1149 4|             jaśniej zna Pana Boga swego, i lepiej się go boi bojaźnią
1150 4|                go boi bojaźnią synowską, i więtszą ma z przykładów
1151 4|            wzgardę rzeczy tych widomych, i więtsze do duchownych skarbów
1152 4|            więtsze do duchownych skarbów i kochania się w nich pobrał
1153 4|               swoim kapłanom się uniżyli i jako posłance od Boga czcili. ~
1154 4|            czcili. ~Królowie do kapłanów i praw koscielnych przystali,
1155 4|                 ale królowie do kapłanów i do rządu, i Rzeczyposp[olitej]
1156 4|                  do kapłanów i do rządu, i Rzeczyposp[olitej] chrześcijańskiej,
1157 4|                olitej] chrześcijańskiej, i do praw ich przystawali. ~
1158 4|           przystawali. ~Wilcy do baranów i owiec przystali. ~I iściło
1159 4|              baranów i owiec przystali. ~I iściło się proroctwo Izajasza,
1160 4|                  do cielątek przystawali i z nimi mieszkać chcieli,
1161 4|                 z nimi mieszkać chcieli, i małej się dziecinie poganiać
1162 4|             małej się dziecinie poganiać i rządzić dopuścili". To jest,
1163 4|                    To jest, oni królowie i cesarze, i monarchowie wszytkiego
1164 4|                  oni królowie i cesarze, i monarchowie wszytkiego świata,
1165 4|                  którzy jako okrutni lwi i wilcy, i lampartowie owce
1166 4|                jako okrutni lwi i wilcy, i lampartowie owce Chrystusowe
1167 4|                  trzysta lat rozdzierali i pożerali, potem złożywszy
1168 4|            pożerali, potem złożywszy jad i moc. i okrucieństwo swoje
1169 4|               potem złożywszy jad i moc. i okrucieństwo swoje do tych
1170 4|              które zabijali, cisnęli się i wpraszali, i rządzić się
1171 4|                 cisnęli się i wpraszali, i rządzić się onym świętym
1172 4|                małym dziecinom, biskupom i kapłanom dopuszczali.~Konstantyn
1173 4|            pokazało, który swoje państwo i cesarstwo ono wszytkiego
1174 4|                wielce czcił kapłany jego i na służbę religiej i rozmnożenie
1175 4|                jego i na służbę religiej i rozmnożenie wiary Chrystusowej
1176 4|       rozmnożenie wiary Chrystusowej moc i dostatek swój obrócił. Eusebius
1177 4|                wszędzie kościoły budować i wolno zakon Boży i Ewangeliją
1178 4|               budować i wolno zakon Boży i Ewangeliją rozsiewać, i
1179 4|                  i Ewangeliją rozsiewać, i każdemu do niej przystępować.
1180 4|                  sądy wdawać nie chciał. I owszem, sądzić im i rzeczy
1181 4|              chciał. I owszem, sądzić im i rzeczy świeckie i od swoich
1182 4|              sądzić im i rzeczy świeckie i od swoich wszytkich sędziów
1183 4|                 swoich wszytkich sędziów i urzędników do nich apelować
1184 4|                    O jadowite szaleństwo i śmiałość, jakoby w rzeczach
1185 4|                 chrześcijańskiego lepiej i znaczniej uczcić nie miał.
1186 4|             sejmowe ich dekreta podnosić i moc im brać, i wojny żadnej
1187 4|                  podnosić i moc im brać, i wojny żadnej bez jego przyzwolenia
1188 4|                  się pisali Pontifices. ~I dlatego i ten Konstantyn,
1189 4|            pisali Pontifices. ~I dlatego i ten Konstantyn, już będąc
1190 4|                było jeszcze wiele pogan, i inni po nim aż do Gracyjana,
1191 4|           laterańskiego ustąpił, a potem i Rzymu, i imiony wielkimi
1192 4|                ustąpił, a potem i Rzymu, i imiony wielkimi stolicę
1193 4|              biskupów jako wielka była. ~I potem w takiej czci u niego
1194 4|              potem w takiej czci u niego i u synów jego, i u innych
1195 4|                  u niego i u synów jego, i u innych chrześcijańskich
1196 4|          wysokiego majestatu twego znidź i pocześnie przeciw mnie wynidź,
1197 4|           pocześnie przeciw mnie wynidź, i spuść głowę pod ręce moje
1198 4|                 w jakiej czci u cesarzów i królów, na początku do wiary
1199 4|           świętej przystających, religia i jej kapłani byli. Cesarska
1200 4|            Ambrożego w Medyjolanie czcił i jako się jego zwierzchności
1201 4|                 kościelnej bał, religiej i kapłanom głowę swoje i majestat
1202 4|          religiej i kapłanom głowę swoje i majestat na przyjmowanie
1203 4|          Ambrożego. Ten skoro na państwo i cesarstwo posadzony od Boga
1204 4|               swymi psować wiary świętej i dusz ludzkich przestali.~
1205 4|             świętego biskupa Chryzostoma i inne przy nim, dla jadu
1206 4|                  inne przy nim, dla jadu i gniewu nań żony swej Eudoksyjej,
1207 4|             namilszy, iż panowanie nasze i upada, i stoi modlitwami
1208 4|                 panowanie nasze i upada, i stoi modlitwami kapłańskimi".
1209 4|       kapłańskimi". To jest, gdy kapłany i religią czcimy, Bóg nasze
1210 4|               państwo, a gdy je gniewamy i religiej nie służymy. Bóg
1211 4|                Patrz, jako ten panowania i królestwa swego za fundament
1212 4|             królestwa swego za fundament i zatrzymanie religią ma.~
1213 4|              która ku Bogu jest, wspiera i ma z nią wielkie powinowactwo
1214 4|                 nią wielkie powinowactwo i towarzystwo, i jedna z drugiej
1215 4|              powinowactwo i towarzystwo, i jedna z drugiej wisi, i
1216 4|                  i jedna z drugiej wisi, i jedna z szczęścia drugiej
1217 4|                królestwa zna być podporą i takie obojga złączenie między
1218 4|                druga też ucierpieć musi; i gdy się jednej szczęści,
1219 4|             Cesarska pokora ku kościołom i ołtarzom. ~Tenże cesarz
1220 4|                  ku Panu Bogu, kościołom i ołtarzom jego wyświadczył,
1221 4|              przed kościołem zostawujemy i koronę, znak królewskiego
1222 4|                miejsce pospolite wracamy i nic sobie z Boskich tajemnic
1223 4|                 stan w czystości wiodły, i z oną mądrą panienką Pulcherią,
1224 4|               niźli który nacudowniejszy i nawojenniejszy król przez
1225 4|            religia jego państwo trzymała i rozszerzała. ~Kościoły w
1226 4|                 się ukarzą ci nieuczciwi i wszeteczni takim przykładem,
1227 4|                  ołtarzmi krew rozlewają i zabijają; i króla w posłach
1228 4|               krew rozlewają i zabijają; i króla w posłach jego, i
1229 4|                  i króla w posłach jego, i Pana Boga w kościołach jego
1230 4|         kościołach jego lżąc. Ten cesarz i broni do kościoła nie niósł,
1231 4|                  ci w kościele strzelają i zabijają, a jeszcze bez
1232 4|               się na religiej pobudowały i fundowały. Bo każdy król
1233 4|              chrześcijański koronę swoje i miecz, i moc królewską od
1234 4|     chrześcijański koronę swoje i miecz, i moc królewską od Chrystusa
1235 4|               przez kapłana jego bierze. I nigdy doskonałym królem
1236 4|               ręku kapłańskich profesyją i przysięgę czyni, iż jako
1237 4|              Chrystusów bronić kościołów i kapłanów, i praw kościelnych
1238 4|             bronić kościołów i kapłanów, i praw kościelnych winien
1239 4|                 kościelnych winien jest, i temu dosyć czynić się obiecuje.
1240 4|   chrześcijaństwie prawo. Karolus Wielki i na tytułach swoich pisał
1241 4|         Ecclesiae S[anctae] Catholicae". I służył Chrystusowi wedle
1242 4|                rozszerzając, na heretyk! i nieprzyjaciele prawdy katolickiej
1243 4|                  katolickiej prawa dając i od nich ludzkie dusze wybawiając,
1244 4|               kościoły wszędzie fundując i nadając. I złoto, i srebro
1245 4|             wszędzie fundując i nadając. I złoto, i srebro swoje do
1246 4|             fundując i nadając. I złoto, i srebro swoje do nich, jako
1247 4|            Królowie piastunowie religiej i karmiciele. ~Tenże Prorok
1248 4|                  nowego zakonu piastować i karmić, i zdobić mieli.
1249 4|               zakonu piastować i karmić, i zdobić mieli. Słowa są Prorockie:
1250 4|               twoje z daleka, srebro ich i złoto z nimi imieniu Pana
1251 4|                 imieniu Pana Boga twego. I zbudują synowie postronni
1252 4|            synowie postronni mury twoje, i królowie ich służyć ci będą".~
1253 4|             Chrystusowi zaczynał, ogniem i trzęsienim ziemie odpędzony
1254 4|  królewszystkiego świata przyjął za syny i sługi Chrystusowe, aby oblubienicy
1255 4|       oblubienicy jego, to jest religiej i Kościołowi, służyli.~To
1256 4|                 się religiej ś. osnowało i już sześćset lat blisko
1257 4|              przez kapłana moc królewską i władzą za zezwolenim obywatelów
1258 4|             także Chrystusowa się służyć i Kościołowi jego obroną być
1259 4|                nawięcej zawżdy kościołów i wiary świętej katolickiej
1260 4|            świętej katolickiej bronili. ~I to czynili do tego czasu
1261 4|                 tego czasu pobożni naszy i święci królowie. Biskupy
1262 4|            imiony, dziesięcinami, złotem i srebrem nadali; wiary ś.
1263 4|                przeciw pogaństwu bronili i drudzy o nie na wojnie umierali.
1264 4|           umierali. Biskupami radę swoje i bok swój prawy osadzili,
1265 4|                 katolicką psują, wydali. I nic innego tak pilnego w
1266 4|          szczęśliwie trwało, Boga samego i Chrystusa podporą i zatrzymanim
1267 4|               samego i Chrystusa podporą i zatrzymanim swoim mając,
1268 4|               służyć nie będzie, upadnie i narody spustoszeją".~Herezyje
1269 4|            której to królestwo zasiadło. I na kapłaństwo, do którego
1270 4|    Rzeczpospolita przywiązana jest, jady i ostre nieprzyjaźni swoje
1271 4|                 aby ustąpiła, a ich nową i gościnną religią znowu osadzone
1272 4|            prawdą, koncyliami,. doktormi i starożytnością zbijamy,
1273 4|                 tracili, do chytrych rad i wynalazków swoich uciekają
1274 4|               heretycka, skaza królestwa i Rzeczyposp[olitej]. ~Prawa
1275 4|               piekła samego kacermistrze i błędy wszytkich heretyków
1276 4|                czujcie się, jako źle ine i obce fundamenta pod budowanie
1277 4|             ludzkiego ciała trzecią rękę i trzecią nogę przylepiać.
1278 4|               lat, tak Chrystusa prawego i jego ś. Ewangeliją piastowało,
1279 4|                  tak duchowne swoje ojce i kapłany czciło i tak im
1280 4|              swoje ojce i kapłany czciło i tak im i świętej nauce ich
1281 4|                  kapłany czciło i tak im i świętej nauce ich posłuszne
1282 4|                było. Tak się rozkwitnęło i tak wiele narodów do siebie
1283 4|                korzeń jego jest Chrystus i kapłani jego, i nabożeństwo
1284 4|                 Chrystus i kapłani jego, i nabożeństwo ku Bogu katolickie.
1285 4|              fundamentów religiej starej i kapłaństwa, ujrzycie wielkie
1286 4|               zrysowanie murów królestwa i ojczyzny waszej. A za tym
1287 4|                ojczyzny waszej. A za tym i upadek, obroń Boże, nastąpi. ~
1288 4|              palcami piącią urodziła się i uchowała, i zmocniła. Teraz
1289 4|                 urodziła się i uchowała, i zmocniła. Teraz stan jakiś
1290 4|           ewangelików, którzy kupy sobie i zjazdy czynią, do królów
1291 4|               synmi się koronnymi czynią i rządy swoje i statuta, i
1292 4|           koronnymi czynią i rządy swoje i statuta, i prawa stawić
1293 4|                 i rządy swoje i statuta, i prawa stawić myślą. Gdzież
1294 4|               tym ciele Rzeczypospolitej i królestwa tego dacie? ~Ewangelicy
1295 4|           duchowni, niech między biskupy i plebany idą. Lecz ich inaczej
1296 4|          senatory - a kto ich tam sadził i mianował? Jeśli między rycerstwo -
1297 4|                  uprzedziła. Na wojnę im i do szable, nie na stanowienie
1298 4|              mają? Jako ta trzecia ręka, i na którym miejscu w tym
1299 4|              miejscu w tym ciele stanie, i jako ją w nie wprawicie?
1300 4|           Musicie pierwej to ciało zabić i tę Koronę zgubić, toż dopiero
1301 4|              nową z nowymi stany tworzyć i budować. Co jeśli się wam
1302 4|                  Jakie upadki królestwom i policyjom herezyje czynią,
1303 4|            świeckie królestwa zatrzymawa i szczęścia ich pomnaża, na
1304 4|              Chrystusa, prze dobre wasze i zdrowie Ojczyzny miłej waszej,
1305 4|           religiej katolickiej jako żony i oblubienice królestwa, i
1306 4|                 i oblubienice królestwa, i ojczyzny swojej, jako fundamenta
1307 4|                 żony, dzieci, majętności i dostatki. Szanujcie jako
1308 4|                  jako ciała tak zrosłego i dostałego, w którym trudno
1309 4|                  którym trudno bez krwie i śmierci nowe członki wprawować.
1310 4|           wprawować. Wszytki prawa wasze i sejmy wasze na to naprzód
1311 4|                 katolicka była obroniona i rozmnożona. ~Kto czci Bożej
1312 4|                prawdziwymi uczniami jego i w bojaźni jego przemieszkiwać
1313 4|                wam zawżdy Bogiem waszym, i obronę, i ucieczkę pod skrzydłami
1314 4|                 Bogiem waszym, i obronę, i ucieczkę pod skrzydłami
1315 4|               służyć będzie, wyniesie je i wyrwie mocny Chrystus ze
1316 4|                 zagroził Izajasz, zginie i spustoszeje. ~Upadki królestw,
1317 4|           królestw, które od Kościoła ś. i jedności religiej ś. odpadły,
1318 4|                  Węgrów, niegdy bogatych i możnych! Na ono złote jabłko
1319 4|              wzmacnia, a co dzień ziemię i wszytko psuje.~Deut. 29 [
1320 4|                  gniew niezmierny jego?" I odpowiedzą wam: 3. Reg.
1321 4|                 Pański przeciw ziemi tej i wprowadził to przeklęctwo
1322 4|                   póty się mocno bronili i tureckie wojska samym okrzykiem
1323 4|          ojcowską świętą wiarę porzucili i obcych bogów, i inszych
1324 4|                porzucili i obcych bogów, i inszych Chrystusów z ludem
1325 4|               nich kościoły popustoszyli i wielkie biskupstwa pogubili,
1326 4|                  pogubili, ale oni sami. I dlatego ich też, żal się
1327 4|               się Boże, pogubił Pan Bóg. I teraz, gdy się nie nawracają,
1328 4|                 nie przestaje. Tegoż się i wy bójcie, a z fundamentu
1329 4|                 a z fundamentu szczęścia i błogosławieństwa królestwa
1330 4|                Matt. 16 [18]. Dom chwały i służby twojej, królestwo
1331 4|            twojej, królestwo to Polskie, i z przyległymi państwy, i
1332 4|                 i z przyległymi państwy, i z ludem tobie pokornym,
1333 4|                  nim mocno stoi, wiatrów i wody bać się nie będzie,
1334 4|              będzie, póki taką ma osadę. I pogańska, i heretycka ludzka
1335 4|               taką ma osadę. I pogańska, i heretycka ludzka siła nie
1336 4|            postawiła. Jedno nas w wierze i pobożności katolickiej posilać
1337 4|           pobożności katolickiej posilać i ożywiać nie przestaj. Tobie
1338 4|                  przestaj. Tobie z Ojcem i z Duchem Świętym równa chwała
1339 4|              Duchem Świętym równa chwała i cześć na wieki. Amen.~
1340 5|                  KATOLICKA WIARA POLICYJ I KRÓLESTW SZCZĘŚLIWIE DOCHOWYWA,~
1341 5|      próżnościami, które wam nie pomogą.~I. Reg. 12 [20-21].~ Królestwo
1342 5|        prawdziwego odstąpić kiedy mieli. I zowie fałszywe bogi one
1343 5|                  fałszywe bogi one Baale i Astaroty, jako wyższej w
1344 5|                  próżnościami, jako cień i dym, który nie trwa i pomocy
1345 5|               cień i dym, który nie trwa i pomocy nie daje. "Bójcie
1346 5|                  złości trwać będziecie, i wy, i król wasz zaraz poginiecie".
1347 5|            złości trwać będziecie, i wy, i król wasz zaraz poginiecie".
1348 5|              która jednego Boga w Trójcy i jednego Chrystusa ukazuje;
1349 5|               ukazuje; a królestwo wasze i Rzeczpospolita wasza stać
1350 5|                się do innych obcych wiar i do innych Chrystusów fałszywych
1351 5|             innych Chrystusów fałszywych i próżnych, które heretycy
1352 5|              heretycy przynoszą, udacie: i wy, i król wasz, i z królestwem
1353 5|                 przynoszą, udacie: i wy, i król wasz, i z królestwem
1354 5|               udacie: i wy, i król wasz, i z królestwem waszym poginiecie.
1355 5|            katolicka wiara do zachowania i rozmnożenia świeckich królestw,
1356 5|                 mają heretyctwa do zguby i wywrócenia ich.~ 1. Zgoda
1357 5|                wywrócenia ich.~ 1. Zgoda i jedność szczęście wielkie
1358 5|                 szczęście jest królestwa i Rzeczyposp[olitej], gdy
1359 5|            zachowuje w jedności, zgodzie i miłości spólnej; gdy wszyscy
1360 5|             Żadne nie są mocniejsze mury i wały u miasta jako zgoda,
1361 5|               miasta jako zgoda, jedność i miłość sąsiedzka jednego
1362 5|                   17]. Bo gdzie niezgoda i rozdział, jako Pan mówi,
1363 5|             zatrzymawa. ~Do tej jedności i zgody wiara święta katolicka
1364 5|                 dziwnie ludzie zaprawuje i w niej mocno zatrzymawa.
1365 5|               jako bratom u jednego ojca i w domu jednym: Matt. 23 [
1366 5|                 jednym domu wszytkim się i w jednej owczarni, i pod
1367 5|                 się i w jednej owczarni, i pod jednym pasterzem wszytkim
1368 5|               pasterzem wszytkim zamykać i u jednego stołu świętego
1369 5|             jednego stołu świętego nauki i sakramentów zasiadać, i
1370 5|                  i sakramentów zasiadać, i z jednej szpiżarniej i skarbnice
1371 5|                   i z jednej szpiżarniej i skarbnice potrzeb i żywności
1372 5|          szpiżarniej i skarbnice potrzeb i żywności swojej patrzyć
1373 5|                sakramenta, jeden pasterz i gospodarz. Nie dopuszcza
1374 5|                zgadzaj, abo bądź wyklęty i z domu wypadaj, a między
1375 5|                tajemnic Boskich odpędzą. I tak wnet się do jedności
1376 5|                 u heretyków, wedle nauki i zwyczaju ich, takiego do
1377 5|                 ich, takiego do jedności i zgody nie masz sposobiania.
1378 5|                   Bo nigdy z jedną wiarą i nauką nie idą, ale z wielą
1379 5|                nie idą, ale z wielą wiar i nauk. Nie mają, ani chcą
1380 5|               chcą mieć sędziego o wiarę i Pisma rozumienie, na którego
1381 5|                  dają. ~Mówią: Pismo nas i statut niechaj sądzi - jakoby
1382 5|                Każdy z nich ma swój upór i hardość rozumu swego, w
1383 5|              której drugiemu nie ustąpi, i tak jako Mędrzec mówi: "
1384 5|                ale ją podniecają, mówiąc i źle apostolskie słowa przywodząc:~"
1385 5|               rzekł około rzeczy wolnych i wiary nie dzielących, jako
1386 5|                  zgody nie masz, tam jej i około świeckich nie będzie. ~
1387 5|             będzie. ~A gdzie około wiary i rzeczy Boskich zgody nie
1388 5|              Boskich zgody nie masz, tam i w rzeczach świeckich, i
1389 5|                  i w rzeczach świeckich, i w policyjej być nie może.
1390 5|                  kto inaksze ma duchowne i inaksze też i o świeckich
1391 5|                ma duchowne i inaksze też i o świeckich rozumienie mieć
1392 5|                  swego budowania bierze, i tak ją przyprawuje, jako
1393 5|              końca potrzeba, tak heretyk i katolik inaczej o Rzeczyposp[
1394 5|                między nimi stać nie może i biada być musi tej Rzeczypospolitej],
1395 5|          niezgodni z sobą w wierze radzą i obmyślają. To nieszczęście.
1396 5|          przyjaciela szuka, a od różnego i inakszego niźli on ucieka.
1397 5|                Ta podobność od dusze się i rozumienia o rzeczach Boskich,
1398 5|                 Jeśli kto inaczej o Bogu i zbawieniu rozumie niźli
1399 5|               wiar nie czyni uprzejmości i dufałości, aby się temu
1400 5|                 temu zwierzył wszytkiego i dufał mu, którego ma w wierze
1401 5|              Podejrzenia w różności wiar i swary. ~Rodzą się między
1402 5|                    rodzą złe podejrzania i spory ludzi w rozumie skażonych,
1403 5|                zgodę w Rzeczypospolitej] i jedność, i miłość psują:
1404 5|             Rzeczypospolitej] i jedność, i miłość psują: a jakoż szkodliwe
1405 5|                który jad prędzej zarazić i skazić państwa i królestwa
1406 5|                 zarazić i skazić państwa i królestwa może, jako rozterki
1407 5|            królestwa może, jako rozterki i niezgody?~Herezyje rozdzielają
1408 5|             zgodne królestwo, a herezyje i różne wiary dzielą królestwa
1409 5|             różne wiary dzielą królestwa i rozdziałem je gubią. 3.
1410 5|                 umyślił rozdzielić wiarę i odszczepieństwo fundować
1411 5|              jednego z nimi Boga wierzył i do jednego kościoła do Jeruzalem
1412 5|            Jeruzalem chodził, pewnie się i do jednego pana zaś wrócą,
1413 5|                zaś wrócą, a mnie zabiją. I rozerwał wiary świętej jedność,
1414 5|               wiary świętej jedność, aby i królestwo rozerwał. ~Hereryctwo
1415 5|             niezgodę. ~Naczynił im bogów i zakazał im chodzić do Jeruzalem,
1416 5|                 mówiąc: tak tu Bóg, jako i tam. I tak zmocnił heretyctwem
1417 5|                  tak tu Bóg, jako i tam. I tak zmocnił heretyctwem
1418 5|                heretyctwem onym niezgodę i rozdział królestwa, wiedząc,
1419 5|               rozdwoicie abo roztroicie, i rozdzielone na części ginąć
1420 5|                jest każdego zgromadzenia i sąsiedztwa sprawiedliwość.~ 
1421 5|              odejmują katolikom kościoły i nadania ich starożytne i
1422 5|                 i nadania ich starożytne i sprawiedliwe, wyganiają
1423 5|               sprawiedliwe, wyganiają je i z majętności łupią, i żadnego
1424 5|                 je i z majętności łupią, i żadnego im miejsca do ich
1425 5|              przykłady w każdym państwie i mieście, gdzie rządy swe
1426 5|           mieście, gdzie rządy swe mają, i tu u nas, i w Prusiech,
1427 5|              rządy swe mają, i tu u nas, i w Prusiech, i w miastach,
1428 5|                  tu u nas, i w Prusiech, i w miastach, i państwach
1429 5|                  Prusiech, i w miastach, i państwach heretyckich.~Królestwo
1430 5|         rozegnali, kościoły popustoszyli i złupili, nadania, od sześciset
1431 5|                  sześciset lat trwające, i imiona kościelne pobrali,
1432 5|            rozbójniki towarzystwo być ma i spólnej Rzeczypospolitej
1433 5|                 spólnej Rzeczypospolitej i praw używanie?~Heretycy
1434 5|        pogranicznego nieprzyjaciela może i wojować się nie dopuści,
1435 5|                 wojować się nie dopuści, i na wojnie szczęśliwe zwycięstwa
1436 5|                  abo się im odjąć mogli; i owszem, gdzie się do wojska
1437 5|                 Par. 25. To się pokazało i w starym zakonie na Amazyjasie
1438 5|               srebra heretykom z Izraela i wywiódł ich sto tysięcy
1439 5|                do z Amazyjasza przyszedł i mówił: "O królu, niech tobą
1440 5|                masz pana Boga z Izraelem i z synmi Efraim. A jeśli
1441 5|             będziesz; bo Boża rzecz jest i pomoc dać, i do uciekania
1442 5|                  rzecz jest i pomoc dać, i do uciekania obrócić". I
1443 5|                 i do uciekania obrócić". I gdy powiedział król: "a
1444 5|                tobie da jeszcze więcej". I posłuchawszy Proroka, z
1445 5|               małym ludem, pobił Seirany i wielkie zwycięstwo otrzymał,
1446 5|              kapłany Boże, syny Aaronowe i Lewity, i naczyniliście
1447 5|                  syny Aaronowe i Lewity, i naczyniliście sobie kapłanów
1448 5|                 któregośmy nie opuścili, i kapłani u nas służą Panu
1449 5|               Bogu z rodzaju Aaronowego, i Lewitowie stoją w porządku
1450 5|                 naszym Bóg jest hetmanem i kapłani jego, którzy na
1451 5|                  się wam nie powiedzie". I pobił, i rozgromił ono daleko
1452 5|                 nie powiedzie". I pobił, i rozgromił ono daleko więtsze
1453 5|               więtsze wojsko heretyckie, i nauczył nas, iż z heretyk!,
1454 5|            Bożych w swym wojsku, a zatem i Pana Boga z sobą nie mają,
1455 5|                 idą, prędko przegrawają. I teraz jako słyszym, gdy
1456 5|             któryś katolik upominał, aby i na patronkę ziemie węgierskiej
1457 5|                takie, w których świętych i Przeczystej Matki jego nie
1458 5|                tym naukę bluźnią, gniewa i szczęście wszytko rycerskie
1459 5|             tureckiego na głowę porazili i innych wiele bitew wygrawali.
1460 5|                  w oczu naszych pamiętne i znaczne, i sąsiedzkie przykłady.
1461 5|              naszych pamiętne i znaczne, i sąsiedzkie przykłady. Anatema
1462 5|            wojsku; gdzie ci, co kościoły i rzeczy Boskie połupili i
1463 5|                 i rzeczy Boskie połupili i Pana Boga odstąpili, łupieni
1464 5|                  Boga odstąpili, łupieni i karani być mają. ~7. Świętokradzcy
1465 5|                 wojsku Pan Bóg szczęścia i zwycięstwa umknął, ani się
1466 5|               dali, abo w niedowiarstwie i herezyjej ze czci swej Pana
1467 5|                 Boga wszechmocnego łupią i krzywdę mu czynią. Jakoż
1468 5|                  Gdyż oni już spoganieli i sturczeli. Boga w Trójcy
1469 5|                   Boga w Trójcy jedynego i bóstwo Syna jego, i Kościół
1470 5|             jedynego i bóstwo Syna jego, i Kościół ś. jego bluźniąc,
1471 5|                Kościół ś. jego bluźniąc, i chwałę Boską psując. Na
1472 5|             Turcy już wielkie serce mają i o pewnym zwycięstwie nad
1473 5|              olitej] lud, cnoty miłujący i Boga się bojący. ~Wielkie
1474 5|                   gdy ma ludzie cnotliwe i bogobojne, i karne i do
1475 5|             ludzie cnotliwe i bogobojne, i karne i do tego je przyprawować
1476 5|            cnotliwe i bogobojne, i karne i do tego je przyprawować
1477 5|              przyprawować swoim staranim i zwyczajni!, i nauką może.
1478 5|             swoim staranim i zwyczajni!, i nauką może. Bo gdzie ludzie
1479 5|                  ludzie mają bojaźń Bożą i cnoty pobożności i sprawiedliwości,
1480 5|                  Bożą i cnoty pobożności i sprawiedliwości, tam rząd
1481 5|          sprawiedliwości, tam rząd dobry i łacny; tam Pan Bóg błogosławi
1482 5|                   tam Pan Bóg błogosławi i ono królestwo zatrzymawa
1483 5|                 ono królestwo zatrzymawa i rozmnaża, jako mówi Pismo:
1484 5|              Heretycka nauka cnoty suszy i korzeń ich podcina.~Katolicka
1485 5|                 podcina.~Katolicka nauka i wiara bogobojność i cnoty
1486 5|                nauka i wiara bogobojność i cnoty z niej idące między
1487 5|             ludźmi szczepi; a heretyctwo i nauka ich barzo cnoty suszy
1488 5|              nauka ich barzo cnoty suszy i korzeń im podcina. O czym
1489 5|              zmuszony czyni, co Bóg chce i co w nim sam czyni i sprawuje.
1490 5|                chce i co w nim sam czyni i sprawuje. Nie mogą tam:
1491 5|              wzgarda widomych majętności i ine, dobremu sąsiadowi przystojne
1492 5|             dobremu sąsiadowi przystojne i do towarzystwa ludzkiego
1493 5|                   Jako ten dobrym ma być i bojaźń Bożą mieć, który
1494 5|              który o zapłacie po śmierci i o karaniu na onym świecie
1495 5|                  nauk u tych ewangelików i mistrzów ich nieskąpo; miejsca
1496 5|                 mogą czynić bonos cives. I w tej mierze pogańscy zakonodawcy,
1497 5|             wszytki srogości praw na złe i pokój ludzki psujące ludzie
1498 5|              którego nikt ujść nie może, i tu na ziemi, i po śmierci,
1499 5|                 nie może, i tu na ziemi, i po śmierci, wieczne ono
1500 5|                   wieczne ono opowiadali i tym grozili, i lud do cnót