Kazanie

  1 1|          poddanym swoim. ~Zjachaliście się w imię Pańskie na opatrowanie
  2 1|              Koronnych, abyście to, co się do upadku nachyliło, podparli;
  3 1|                nachyliło, podparli; co się skaziło, naprawili; co się
  4 1|             się skaziło, naprawili; co się zraniło, zleczyli; co się
  5 1|              się zraniło, zleczyli; co się rozwiązało, spoili; i jako
  6 1|                potrzebująca, uciekacie się do kościoła i ołtarza, do
  7 1|          pospolitym zaczynali, radzili się bogów swoich przez kapłany
  8 1|        wszytkiemu ludowi Bożemu, który się w tej Koronie zamyka. Jedno
  9 1|             też sami prosili i do tego się skłonili, jakoby prośba
 10 1|               towarzystwa, wiedząc, iż się ze mną dobrem dzielić będzie
 11 1|            między wielkością ludu udam się dobrym, i na wojnie mocnym.
 12 1|              Tem ja zamiłował i o niem się starał z młodości mojej,
 13 1|               za oblubienicę, i stałem się miłośnikiem urody jej. Sap.
 14 1|              tak mówi Jakub ś., jakoby się kto naleźć mógł, który by
 15 1|           potrzebował? ~Ludzie, którzy się za mądre mają. ~Dlatego
 16 1|                są ludzie jedni, którzy się za mądre rnają i swojemu
 17 1|           całego serca, a nie wspieraj się na mądrości swojej". I Apostoł
 18 1|              aby nikt sam sobie mądrym się nie udawał. Takie rozumienie
 19 1|           rozum zostaje, nie oglądając się na wieczne i przyszłe, aby
 20 1|      zaniechali.~Taka mądrość słusznie się też zowie nie tyło ziemską,
 21 1|             skłonności obmyśla i o nie się stara; o duszę, której nie
 22 1|           dbając.~Ten taki rozum zowie się też diabelski. Bo czart
 23 1|              diabelski. Bo czart niocz się więcej nie stara, jedno
 24 1|              śmierci, nie myślili, ale się tylo tym dobrym mienim widomym
 25 1|            widomym zabawiwszy i na nim się w grzechach uwichławszy,
 26 1|      potrzebujem, Panie Boże nasz, aby się nasze rozumy niebieską twoją
 27 1|       Achitofel, o którym mówiono: kto się go radził, jakoby się Boga
 28 1|              kto się go radził, jakoby się Boga radził. Tedy tak wielkim
 29 1|                ale też dla powaśnienia się stanów między sobą i dla
 30 1|               i nieuprzejmości, której się między nami nastało, iż
 31 1|              swoich pożytków ubiegając się, spólnie się hydzicie i
 32 1|        pożytków ubiegając się, spólnie się hydzicie i chytrze oszukawacie. ~
 33 1|          oszukawacie. ~Zdrady. ~Tak iż się prorockie wołanie iści Jerem.
 34 1|               Jerem. 9 [4-5]: ,,Strzeż się każdy od bliźniego swego
 35 1|            zdradliwie postępuje i brat się z brata śmieje, a prawdy
 36 1|            zastawia". Oseae 10 [2]. To się podobno mówić może, kto
 37 1|         Prorokiem mówić: ,,Rozdzieliło się serce ich, teraz poginą".
 38 1|             szemracze.~Nadto namnożyło się w tym królestwie ludzi złych
 39 1|          pomniąc, a tą łódką, w której się wszyscy wieziem, swoim bieganim
 40 1|              której żaden rząd uczynić się nie może, którą Pismo ś.
 41 1|           pilnie wszędzie zaleca. Nikt się urzędów ani praw nie boi,
 42 1|             ani praw nie boi, na żadne się karanie nie ogląda. Bo gdy
 43 1|                ich nie pobija, wszytka się rozsypuje.~Wolność głupia
 44 1|            głupia i cielesna. ~Wszyscy się wolnością ślachecką bronią,
 45 1|            ludzkie prawa gwałcą, karać się nie dadzą ani królowi, ani
 46 1|            pyszni, którzy mniemają, iż się wolnymi jako źrzębię u osła
 47 1|               ściśniona i skrócona, iż się rzec nie może: ,,Król, który
 48 1|        wejrzenim swoim".~Ani ono mówić się może: Prov. 20 [8]. "Rozprasza
 49 1|             królewski". Bo teraz żaden się króla nie boi, ani jego
 50 1|              wszyscy widzą. Zjeżdżacie się z wielkimi kupami jezdnych
 51 1|                i utracacie to, czym by się niemałe wojsko uchować podobno
 52 1|           swego macie? Od sejmów gdzie się uciekać i apelować będziecie?
 53 1|                Co we dnie zrobicie, to się w nocy obali, i błogosławieństwa
 54 1|          sejmów nie masz. Bo na żadnym się nic nie naprawi, a snadź
 55 1|               nic nie naprawi, a snadź się po każdym co skazi w posłuszeństwie,
 56 1|         zabieganie tym i inszym, które się nie mienią, niebezpiecznościom,
 57 1|                miał Mojżesz, który gdy się z tego urzędu wymawiał,
 58 1|              wszelkiego złego, którego się to królestwo boi.~Słuchajcież
 59 1|               prośbie czyni, a do tego się, o co prosi, z swej siły,
 60 1|             swary są w pijaństwie: kto się w nich kocha, mądrym nie
 61 1|                o mądrość tuszyć, który się Pana Boga nie boi, a w grzechach
 62 1|       ochędożne czyni. ~Starzy pierwej się spowiedali, toż do rady
 63 1|              rady wchodząc, sakramenty się przyprawili, rychlej byście
 64 1|               uczyńcie jeszcze, a Bogu się swemu ukorzcie, jeśli mądrości
 65 1|               Bożej niespokojność: gdy się kto w rozterkach kocha,
 66 1|           tenże Apostoł - nie chlubcie się i przeciw prawdzie mataczmi
 67 1|            Dziś młodzi nastali, którzy się sami nie znając i górne
 68 1|                 Isa. 2 [3, 5] . "Burzy się dziecię na starego i podły
 69 1|             uczci personę starą, a bój się Boga". ~4. Upór przeciwny
 70 1|              drugiego przykładając, aż się co pewnego pokaże. Kto tego
 71 1|               drogami chodzi", i z tym się w rzeczy zgadza i z owym;
 72 1|             drugie zakłada.~Obłudności się wiele nasiało. ~I to jest
 73 1|        nierozum wielki i złość, której się barzo między wami nastało.
 74 1|              prości i uprzejmi, a sami się też oszukać nie dali, jako
 75 1|               i złość. Job. 1 [1]. Job się zaleca tymi słowy: "Mąż
 76 1|             Mąż prosty i prawy, i Boga się bojący, a od złego odstępujący".
 77 1|           jeden drugiemu nie dufa, gdy się jeden drugiego strzeże,
 78 1|              jest, dać nie chce. Uczyć się mądrości do rządów. Każdego
 79 1|                Każdego rzemiosła uczyć się potrzeba. I o tym, jako
 80 1|               królowie, mówię, abyście się uczyli mądrości a nie ginęli".
 81 1|               ginęli". I niżej: "Jeśli się kochacie w stolicach i swoich
 82 1|           jakoż je umieć ma ten, który się go nie uczył? Z czytania
 83 1|             Eccle. 38 [1]. "Mądry pyta się i szuka mądrości starowiecznych".
 84 1|               Kto jej nie wie i w niej się nie kocha, jest jako dziecię,
 85 1|                legendis historiis. Toż się mówi o inych pismach, które
 86 1|                ani słucha mądrych, ani się ich radzi, ani z nimi towarzyszy:
 87 1|                rozumu dostawać? Starać się trzeba o mądrość. Próżno
 88 1|             kto o mądrość prosi, a sam się o nie nie stara. Acto. 15 [
 89 1|             czyniąc Concilium, pierwej się o wszytkim pilnie wywiadowali
 90 1|                Duchem Ś. mówili: ,,Tak się Duchowi Ś. podoba i nam".
 91 1|           filozofia i teologia, której się z ksiąg w komorze nauczyć
 92 1|             wojskiem, do których jeśli się nie przyuczysz a rękami
 93 1|              ale działanim i dotykanim się rzeczy, i długim doświadczenim
 94 1|          doświadczenim roście i nabywa się mądrość do rządów ludzkich.~
 95 1|               do rządów ludzkich.~Jest się o co frasować i bać, iż
 96 1|            który go stworzył, i modlić się przed Nawyższym będzie.
 97 1|             miłości ku braciej, którzy się wam wszystkiego zwierzyli,
 98 1|          prośby i zasługi, i nie możem się bać, aby mu nie zstało do
 99 1|        zdrobniało i osłabiało, i w tym się królestwie na północy kończy.
100 1|               którzy jej pragną, i ona się im pierwej ukazuje; i kto
101 1|           twego. Pana naszego. Niechże się nam ukaże i nauczy, co czynić
102 2|               mówi Pan Jezus - abyście się społecznie miłowali. Pokój
103 2|              ustają i upadają, i naród się po narodzie na ziemi odmienia.
104 2|         pilnością, i cnotą stanęło, to się nierozumem i niedbałością,
105 2|            łacniejsza by obrona naleźć się mogła. Ale jako się chory
106 2|             naleźć się mogła. Ale jako się chory bronić ma, który sam
107 2|          grzechy i złości jawne, które się przeciw Panu Bogu podniosły
108 2|      testamentem raczył. Jedno, abyśmy się spólnie miłowali; drugie,
109 2|         przestronej miłości przywodzić się macie, Przezacni Panowie,
110 2|           Panowie, którzyście tu na to się zjachali, abyście o tym
111 2|               gorąca i szczera pokazać się mogła. ~Przykład miłości
112 2|       Ewangelista - lud wielki, użalił się nad nimi, bo byli strapieni
113 2|               Rzeczypospolitej zapalać się macie wy, którzy o dobrym
114 2|              81 [6]. ~Przełożeni czemu się bogami zową. Bo nędze ludzkie
115 2|            jako proste dzieci na wasze się obmyślanie spuszczamy, i
116 2|      wytryskają: a my jako pola, które się onymi rzekami polewają i
117 2|         wołania ich do was: zmiłujcież się nad nimi! Miłujcie ojczyznę
118 2|               jakie zaklinanie, którym się wiązać macie, abyście nic
119 2|              Boskie zawżdy płynie. Ona się i dzisiejszych złych wieków
120 2|          szczęśliwej ojczyzny. l stara się, abyście nie byli bez kapłana,
121 2|                 i zatem bez Boga, jako się to innym narodom przydało,
122 2|                pomazańce Boże, i z ich się ozdoby i możności uweselacie,
123 2|      straszliwie poczyniła, iż oburzyć się na was nie śmieją.~Ojczyzna
124 2|                masz nic, w czym byście się żałować na nie mieli, chyba
125 2|               nie mieli, chyba sami na się. Dostatki i bogactwa od
126 2|                 na próżności. Na co by się ten dostatek obracać miał.
127 2|              mają, za którym napełniły się komory wasze i rozszerzyły
128 2|             komory wasze i rozszerzyły się pożytki wasze. Psalm. [147,
129 2|               wojen". ~Dostatki w gnój się i w dym obracają. ~A u was
130 2|                z niego rostą, w próżne się utraty obraca, w zbytki
131 2|            puste, wieże próżne, drugie się obalają i gniją. Na przyszłe
132 2|               ukazuje, do czego byście się pokwapiać mieli, póki czas
133 2|              póki czas jest. Bo zda mi się, iż się już od niewdzięcznych
134 2|                jest. Bo zda mi się, iż się już od niewdzięcznych ten
135 2|             czasu sławę wojenną. która się tych wieków nawięcej za
136 2|        rycerstwo, i lud taki, na który się nieprzyjaciele oglądają.~
137 2|                swoich tłomoków, rzucić się mają. ~Gdy okręt tonie,
138 2|                nie idzie, i mniema, że się sam miłuje, a on się sam
139 2|                że się sam miłuje, a on się sam gubi. Bo gdy okręt obrony
140 2|          okręcie, pogardzi, a z innymi się do obrony okrętu uda, swego
141 2|               w nim mamy, co mamy. Gdy się z okrętem źle dzieje, gdy
142 2|                niego nie wylewamy, gdy się o zatrzymanie jego nie staramy,
143 2|                skarby, wszytko, w czym się kochacie. W tym tak wiele
144 2|           dajcie im tonąć, a zmiłujcie się nad krwią swoją, nad ludem
145 2|         napisał".~Aod dla braciej w co się wdał. Judic. 3 [12-30]. ~
146 2|              gniew Pański i karanie na się obracał, aby poddani jego
147 2|         naszego, a Pan niech czyni, co się jemu podoba". Za lud - prawi -
148 2|              twoim" . A on, przelększy się, rzekł: ..Królu, żyj na
149 2|           ludowi, braciej jego, dobrze się dziać miało. O, byście takie
150 2|               tego potrzebuje, abo gdy się jej do szczęścia naszymi
151 2|        zwycięstwa bitwach, i potykając się, jeden drugiego upominał:
152 2|                której ociec Jefte, gdy się z wojny z wielkim zwycięstwem
153 2|              wyszła. A ociec, za głowę się jąwszy. do niej rzekł: ..
154 2|               Judic. 11 [35-36]. A ona się na to nic nie przelększy
155 2|               pragnienia umiera, a ona się nad nędzą ludzką użaliwszy,
156 2|          Aswera przystąpiła, wkładając się o lud swój, aby od onego
157 2|               poganie. ~Lecz i poganów się wstydźmy, którzy tak nauczali
158 2|                 Rzeczposp[olita] zowie się powszechnym miastem, za
159 2|             którą umrzeć i ze wszytkim się jej oddać, i w niej wszytkie
160 2|                puścili, aby zamianę za się, więźnie ich uprosił i odesłał,
161 2|                tego nie czynili, a sam się do nieprzyjaciół, słowo
162 2|            Wielka miłość ojczyzny.~Kto się na taką miłość ku pospolitemu
163 2|             człowieku zwłaszcza, który się samym tyło rozumem przyrodzonym
164 2|               Caton. ma. A nie dziwuję się jednemu mądremu z pogaństwa,
165 2|              szły, gdzie wiedziały, iż się stamtąd nie miały wrócić. ~
166 2|                zapominając. Drugą, aby się o ciało wszytkiej Rzeczyposp[
167 2|         zbieranie całe było i co dzień się szerzyło, nic nie dbamy.
168 2|               Przetoć całe będzie, gdy się dom wszytek królestwa obali,
169 2|               królestwa obali, a okręt się ze wszytkimi zanurzy. ~Stan
170 2|                 Cóż wżdy czynim? Izali się tego pogaństwa około miłości
171 2|               olitej] szkodę mieć, aby się ich wiele zachowało. ~Ręka
172 2|           drugie lepiej rodziły. Jeden się żałować dla wszytkich nie
173 2|            pożytku pospolitego żałować się i majętności swojej nie
174 2|        Rozkazuję wam - prawi - abyście się spoinie miłowali, tak jakom
175 2|                Ś. wlewa miłość, abyśmy się ją zapalali a nic nam dla
176 2|         Rzeczposp[olitą] umierali, nic się po śmierci nie spodziewając,
177 2|              skarbnicach swoich. Niech się na lud wszytek z was, gór
178 2|                Rzeczypospolitej, kiedy się ja mam źle, a tego nie mam,
179 2|            swojej nie gub. Boże, abych się takich, jako monstrów jakich,
180 2|        Rzeczyposp[olitej] me chcą, gdy się pożytku swego nie spodziewają,
181 2|        postępek chce pieniędzy, pewnie się i na zły utargować da. Na
182 2|                 bo w niej jego wszytko się dobre, jako się rzekło,
183 2|                wszytko się dobre, jako się rzekło, zamyka. Nikt nie
184 2|             zapłatą tobie jest. Czegoż się upominasz? Gdy jesz, pijesz,
185 2|                dobry rozum każe. Możeć się i na zapłatę obejrzeć, ale
186 2|              tę doczesną. Lecz wszytka się myśl z początku sadzić na
187 2|               I sam dobry uczynek, gdy się przez nas komu, a zwłaszcza
188 2|             wnętrzną wielką. "Jakobych się najadł i ubogacił, gdy komu
189 3|             kwitną. Proszę, obejrzycie się na to nabożnym i ku Panu
190 3|             was". Jakoby rzekł: trudno się macie rozrywać i wadzić,
191 3|          członki w jednym ciele, które się nigdy z sobą targać nie
192 3|           pańskim nie dopuści. ~Trudno się wadzić macie, boście związani
193 3|        rozdziałów nie dopuści. ~Trudno się wadzić macie, boście spojeni
194 3|          rozdziałów nie cierpi. Trudno się tym wadzić, którzy z jednego
195 3|          nierozum, i niesprawność, gdy się domownicy jego z sobą gryzą.
196 3|                U jednego stołu zgadzać się i u jednej misy potrzeba. ~
197 3|         sakramentów zbawiennych. Jakoż się przy tym spokojnym stole
198 3|              oddalamy, a z braterskiej się miłości wyzuwamy? O, wielkież
199 3|              Matt. 18 [23-35]. "Żadnej się łaski u mnie - mówi Chrystus
200 3|           grzechy twoje potępią, Jeśli się z bratem nie zgodzisz".
201 3|                trzyma. "Nie kłaniaj mi się - mówi Chrystus - ani mi
202 3|                 mówi Chrystus - ani mi się na oczy ukazuj, ani mi ofiaruj
203 3|            ofiaruj daru żadnego, jeśli się z bratem nie zgodzisz. Na
204 3|             naleźć ją muszę. ~Uczniami się chrystusowymi bez zgody
205 3|             prawie zniewala? "Uczniami się mojemi nie zowcie, za sługi
206 3|                jest między wami, jeśli się nie miłujecie. Po tym poznają
207 3|               żem ja was odstąpił, żem się ja was zaprzał; i niech
208 3|               chcę". O Panie mój, któż się tego nie przelęknie, a do
209 3|             nie przelęknie, a do zgody się braterskiej i miłości nie~
210 3|       braterskiej i miłości nie~Stajem się jednym chlebem. 1. Cor.
211 3|          chlebem zostawali". I Kościół się modli: "Wlej nam ducha miłości,
212 3|                  Jednym ciałem wszyscy się stajem, ciała pańskiego
213 3|            ciała Chrystusowego wszyscy się jednym jego ciałem stajem;
214 3|              jego ciałem stajem; jakoż się zgadzać nie mamy? Izali
215 3|               Izali ręka żyć może, gdy się od ciała oderwie? Traci
216 3|           wieczną zgubę przywodzi, gdy się z inymi członki wadzi i
217 3|             mocnych nie możem, zgadzać się i w jedności żyć, i o sobie
218 3|             nas spina i wiąże, abyście się nie targali, a zgodę i jedność
219 3|         spojone, i dawno zrosłe. Jakoż się wadzić, dzielić tym i nie
220 3|        niezgody wasze uciekać i psować się muszą, gdy jeden każe, jeden
221 3|                prawa i wolności; jakoż się dzielić jemi możecie? Zgodnym
222 3|               jedno wszyscy zaraz. Toć się zgadzać muszą.~A spólna
223 3|            wiąże i zniewala? Izali też się podzielić ją możecie? Izali
224 3|               nie jej śmierć jest, gdy się ją dzielić i rozrywać poczniecie?
225 3|                niezgody rostą. Ratować się ojczyzna w niezgodzie nie
226 3|      niezgodzie nie może. ~Obejźrzycie się, proszę, na te szkody i
227 3|                i waśniach radzić, jako się z rozumami waszymi i sercy
228 3|               Judic. 20 [11]. "Wszyscy się zebrali jakoby jeden mąż
229 3|                ojczyzny być ma?~ Sejmy się w niezgodzie targać muszą. ~
230 3|            niestwornymi myślami na nie się zjedziecie? Doznaliście
231 3|                Sejmy z lekarstwa w jad się obróciły. ~I owszem, sejmy,
232 3|      Rzeczyposp[olitej] choroby, w jad się wam obróciły. Bo na nich
233 3|           stanu przyczyniacie. Na nich się buntowania i sedycyje rodzą.
234 3|           sobie radzić macie, niełacno się domyślić, ażby z przykrą
235 3|                mówi. Galat. 5 [15]. Co się Sychimitom z Jeroboamem
236 3|           poginęli z obu stron, i sami się spólnie gryząc, pogryźli
237 3|        postronny nieprzyjaciel, jąwszy się za waszę niezgodę, i mówić
238 3|             mówić będzie: "Rozdzieliło się serce ich, teraz poginą".
239 3|            pożerajmy, teraz pośliznęła się noga ich, odjąć się nam
240 3|         pośliznęła się noga ich, odjąć się nam nie mogą".~I ta niezgoda
241 3|        wolności wasze utoną i w śmiech się obrócą, i będzie - jako
242 3|                księstwa wielkie, które się z Koroną zjednoczyły, w
243 3|             zrosły, odpadną i rozerwać się dla waszej niezgody muszą.
244 3|    rozkwitnionego, potracicie i w obcy się naród, który was nienawidzi,
245 3|            nienawidzi, obrócicie, jako się inszym przydało.~Utrata
246 3|            pierwej ważono, będą. Gdzie się na taką drugą ojczyznę zdobędziecie,
247 3|         rozkoszy mieć mogli? Urodzi-li się wam i synom waszym taka
248 3|              przełożeństwem, wolnością się Belialską pokrywając, a
249 3|                 Jabłko, gdy z wierzchu się psować pocznie, wykroić
250 3|                psować pocznie, wykroić się zgniłość może, iż potrwa,
251 3|             gdy wewnątrz gnić i psować się pocznie, wszytko zaraz porzucić
252 3|            które poznawszy, przywodźmy się do oddalenia ich, abyśmy
253 3|               do oddalenia ich, abyśmy się do świętej zgody przywiedli.~
254 3|              obmyślali. Katolicy jeśli się powadzą, kapłani je i ołtarz
255 3|              nie chcąc. O czym szerzej się na przyszłym kazaniu, da
256 3|             męczennik napisał: "Niskąd się herezyje i odszczepieństwa,
257 3|        posłuszeństwo oddawało, nikt by się nad kapłana, jako Boskiego
258 3|        namiestnika, nie podnosił". Toż się o królewskiej zwierzchności
259 3|             nie masz, i dlatego urzędy się stawią, aby różnice poddanych
260 3|         poddanych rozsędzały, a wadzić się im nie dopuszczały, wiedząc,
261 3|             rozniecają, mówią: nie dam się na rozsądek pański; wolno
262 3|       herezyjom i niezgodom nie nalazł się koniec. Tak w Rzeczyposp[
263 3|             daj wam ten rozum, abyście się na pana swego i rady zacne
264 3|        wyrokach przestawali. Rychło by się wam zgoda i z nią wszytko
265 3|       podwyższenia domów swoich, i oną się pożądliwością zapaliwszy,
266 3|                niezgody sieją, mszcząc się abo grożąc, żeby tyło swoje
267 3|                drugich pragną, i nigdy się nie natkają. ~Dostatek i
268 3|                chleba, i dostatek. Toż się o was mówić może: dał wam
269 3|               do hardości podnoszą, iż się - jako Apostoł mówi - jeden
270 3|             bliźnim nie mają i zgodzić się z nim nie mogą. 1. Petr.
271 3|              skryte panują - o których się w innym kazaniu mówić, da
272 3|                niezgodę między nie, iż się sami, wadząc z sobą, pogubili,
273 3|                zburzone zostało. Tegoż się ja między wami boję barzo.
274 3|              broni. I dlatego na dobre się zgodzić nie możecie, którzy
275 3|            zgodzić nie możecie, którzy się na złe i na zelżywość Pana
276 3|              Pan Bóg nie daje i w niej się sami pogryziecie. Jeśli
277 3|                sami pogryziecie. Jeśli się do upamiętania i do Pana
278 3|           złości, nie obrócicie, zgody się z sobą nie spodziewajcie. ~
279 3|           chciał. Proszę, nle dzielcie się tymi trzema dziedzictwy:
280 3|              spólnie i w zgodzie wiarą się nie używajcie. Bo skoro
281 3|                nie używajcie. Bo skoro się dzielić tym poczniecie,
282 3|         rozdziałach przestaje. ~Królem się nie dzielić. ~Królem się
283 3|               się nie dzielić. ~Królem się też dzielić, a mówić: ja
284 3|           Rzeczypospolitej] zguba, gdy się wiele w niej królów zacznie.~
285 3|              ciało, nie cierpi. Spoiła się z członków rozlicznych:
286 3|              Mędrzec mówi: "Nie dziwuj się, iż nad wysokiego jest wyższy,
287 3|            jest wielka i głupstwo, gdy się wszyscy równymi sobie czynią.~
288 3|                 Noga słucha kolana, bo się z nim związała; kolano słucha
289 3|                  Nierówność porządkiem się i podleganim gładzi. ~Kupę
290 3|             graniste, to długie, i zda się szpetna, pomieszana gromada.
291 3|                kamieniu położy, piękna się ściana uczyni. Tak i w Rzeczyposp[
292 3|           Rzeczyposp[olitej] uchylanim się jeden drugiemu czyni się
293 3|               się jeden drugiemu czyni się piękna zgoda i jedno ciało;
294 3|             ona nierówność poddanością się gładzi i miarkuje. ~Jedna
295 3|                wszytkich członków, aby się nie wadziły, zatrzymać może. ~
296 3|                ciele ogień z wodą jako się zgodzą. ~W ciele ludzkim
297 3|               i ziemia, i wiatr: jakoż się zgodzą? Ugadzanim jedne
298 3|           Skoro jeden żywioł uzuchwali się a przemagać inne chce, gotowa
299 3|             górnie idzie, drugi zniżyć się musi. Tak i w Rzeczyposp[
300 3|              miary swej wynidzie, uszy się obrażają. Tak i w Rzeczyposp[
301 3|          stanie zostawać potrzeba, aby się wdzięczność zgody świętej
302 3|         ludzkich nie miarkuje, wszytko się królestwo niezgodą obala.~
303 3|              sobie nie obiecuje, jeśli się z drugimi nie zwiąże. Tak
304 3|               o pospolite nie dba, aby się ze wszytkimi wiązał, zginąć
305 3|               słabość swoje czuje, gdy się od ciała odrywa. Jako rózga
306 3|                nie miłuje, a z drugimi się nie kupi i nie zgadza, prędko
307 3|               każdą sam przełomił. Gdy się ludzie z sobą dzielą i wadzą,
308 3|           kupie i zgodzie stoją, mocno się każdemu nieprzyjacielowi
309 3|                każdemu zdrowe, a cudze się nie przyda. Gdyby w ciele
310 3|                jej szanuje, bo wie, iż się bez nogi ruszyć z miejsca
311 4|         wszytka ziemia. I staniecie mi się królestwem kapłańskim i
312 4|                Z których słów pokazuje się naprzód, iż wolność prawa
313 4|           wolnym być, ale też w jednym się królestwie i Rzeczyposp[
314 4|           fundamentem królestwa. ~Daje się też w tych słowach Pańskich
315 4|              jego osadzone jest, i tak się z nim spaja i żeni, jako
316 4|              inych nie przystając, ani się odmieniając, a żebychmy
317 4|             czcić umieli, a na służbie się jego czasów swoich, w święta
318 4|               wszytkim nauczał go jako się sprawować miał; i urząd
319 4|               co miał poczynać, radził się Pana Boga przez kapłana
320 4|          kapłanów i czytał je, i uczył się bać P[ana] Boga i strzec
321 4|                Boskiej pomocy fundować się i stać, i obrony mieć nie
322 4|                tego sprawowanie, który się bojaźnią Bożą zaprawił.
323 4|                pisali i stawili, za to się udawać, iż od bogów one
324 4|                i religią, wedle której się królowie z ludem swoim sprawować
325 4|             poczynali. To jest pierwej się nauczyli od kapłanów Pana
326 4|           prorokował, toż rządził. ~Co się i na Saulu pokazało. Skoro
327 4|          między kapłany począł, tak iż się lud dziwował, mówiąc: 1.
328 4|               świeckie zaczął, niejako się kapłanem stał i prorokować
329 4|             kapłanem stał i prorokować się, to jest służyć Panu Bogu
330 4|            Bogu i chwalić go, w bojaźń się jego zaprawując, nauczył. ~
331 4|              Pana Boga chwaląc dziwnie się Panu Bogu, od którego królestwo
332 4|               religią mieli, z kapłany się zmawiając, i od nich naukę
333 4|                naukę biorąc, z religią się i służbą Bożą spajali, i
334 4|   duchowieństwa, i na religiej głębiej się funduje, niż on stary, i
335 4|              Pana Boga swego, i lepiej się go boi bojaźnią synowską,
336 4|          duchownych skarbów i kochania się w nich pobrał przywileje.
337 4|                królewski.~Dlategoż gdy się w nowym zakonie królestwa
338 4|        biskupów znosiły, a na świeckie się pany, począwszy od Konstantyna
339 4|          duchowni ojcom swoim kapłanom się uniżyli i jako posłance
340 4|             owiec przystali. ~I iściło się proroctwo Izajasza, iż Isa.
341 4|              mieszkać chcieli, i małej się dziecinie poganiać i rządzić
342 4|                które zabijali, cisnęli się i wpraszali, i rządzić się
343 4|             się i wpraszali, i rządzić się onym świętym a ubogim, jako
344 4|                na reiigiej osadza. ~Co się naprzód na Konstantynie
345 4|                 Biskupy tak uczcił, iż się nigdy w ich sądy wdawać
346 4|       nawyższego biskupa czcili. ~A iż się był Konstantyn u pogaństwa
347 4|            pogańscy czcili, nie chciał się w tym pogaństwu dać uprzedzić,
348 4|           Cesarze chrześcijańscy czemu się pisali Pontifices. ~I dlatego
349 4|            cesarzów biskupi byli, jaka się z powieści jednego pisarza
350 4|               Medyjolanie czcił i jako się jego zwierzchności kościelnej
351 4|           Rzeczypospolitej naprzedniej się na religiej, która ku Bogu
352 4|                sobą, iż gdy jednej źle się dzieje, druga też ucierpieć
353 4|              też ucierpieć musi; i gdy się jednej szczęści, druga też
354 4|                 które ofiarowawszy zaś się na miejsce pospolite wracamy
355 4|          uczczone na sejmikach. ~Niech się ukarzą ci nieuczciwi i wszeteczni
356 4|             chrześcijańskich, wszytkie się na religiej pobudowały i
357 4|              jest, i temu dosyć czynić się obiecuje. Takie jest po
358 4|               na tytułach swoich pisał się: Psal. 2 [11]. "indigenus
359 4|             królestwo polskie na tejże się religiej ś. osnowało i już
360 4|              bierzą; także Chrystusowa się służyć i Kościołowi jego
361 4|       zatrzymanim swoim mając, a bojąc się pogróżki onej u Izajasza,
362 4|             wynalazków swoich uciekają się. ~Konfederacyja heretycka,
363 4|         obalają. ~Ale, proszę, czujcie się, jako źle ine i obce fundamenta
364 4|                ich posłuszne było. Tak się rozkwitnęło i tak wiele
365 4|           skupiło, tak nieprzyjaciołom się odejmowało, tak sławy wielkiej
366 4|                 oracki abo kmiecy. Tak się to ciało zrosło z tych piąci
367 4|                palcami piącią urodziła się i uchowała, i zmocniła.
368 4|             zmocniła. Teraz stan jakiś się ozywa ewangelików, którzy
369 4|                ślą. Tu na sejmie synmi się koronnymi czynią i rządy
370 4|                biskupiego, gdzie uczyć się muszą, nie nauczać. Jeśli
371 4|                ten nowy stan, z którym się to ciało nie urodziło, do
372 4|           heretyk!, przyjmiecie.~Jakoż się oni synmi koronnymi zwać
373 4|            tworzyć i budować. Co jeśli się wam powiedzie, sami się
374 4|                się wam powiedzie, sami się siebie poradźcie.~Jakie
375 4|               drugich Turczyn co dzień się więcej wzmacnia, a co dzień
376 4|             nie znali. Dlatego zapalił się gniew Pański przeciw ziemi
377 4|              królestwo ich stało, póty się mocno bronili i tureckie
378 4|                 I dlatego ich też, żal się Boże, pogubił Pan Bóg. I
379 4|          pogubił Pan Bóg. I teraz, gdy się nie nawracają, ale barziej
380 4|               ich nie przestaje. Tegoż się i wy bójcie, a z fundamentu
381 4|               stoi, wiatrów i wody bać się nie będzie, póki taką ma
382 5|             waszego, a nie puszczajcie się za próżnościami, które wam
383 5|               trwać nie miało, jeśliby się za obcymi bogami udawać,
384 5|               pomocy nie daje. "Bójcie się - prawi - Pana Boga, a służcie
385 5|            wasz zaraz poginiecie". Toż się do was mówi, Przezacni Panowie,
386 5|             wasza stać będzie. A jeśli się do innych obcych wiar i
387 5|                upadek królestwa, a dom się na dom wali.~Katolicka wiara
388 5|                 Luc. 12 [37]. Nie każe się im dziedzictwem dzielić,
389 5|                 W jednym domu wszytkim się i w jednej owczarni, i pod
390 5|   odszczepieństwa, ani heretyctwa. Abo się zgadzaj, abo bądź wyklęty
391 5|                zgodę u katolików. ~Gdy się u katolików bracia powadzą,
392 5|                bracia powadzą, wnet że się zgadzać muszą, bo jednego
393 5|            Boskich odpędzą. I tak wnet się do jedności wrócić muszą. ~
394 5|              rozumienie, na którego by się rozsądek dali. ~Na żadnego
395 5|             rozsądek dali. ~Na żadnego się sędziego nie dają. ~Mówią:
396 5|               żywego sędziego skończyć się mogły. Każdy z nich ma swój
397 5|          ucieka. Ta podobność od dusze się i rozumienia o rzeczach
398 5|               mi z nim miłość; zgodzić się z nim w czym do czasu mogę,
399 5|           uprzejmości i dufałości, aby się temu zwierzył wszytkiego
400 5|             wierze przeciwnym. Rychlej się go strzec, aby go gdzie
401 5|         błędzie nie ułowił, a niźli mu się dufać będzie. ~Podejrzenia
402 5|          różności wiar i swary. ~Rodzą się między takimi rozmaite podejrzenia,
403 5|         różności wiar rostą swary, gdy się pohamować nie mogą, aby
404 5|                 3. Reg. 12 [26-27]. Co się barzo jaśnie pokazało z
405 5|              Jeruzalem chodził, pewnie się i do jednego pana zaś wrócą,
406 5|              królestwie myślcie. Jeśli się w nim szerzyć wielom wiar
407 5|           królestwo, w którym herezyje się podnoszą, bo z natury swej
408 5|          nieprzyjaciela może i wojować się nie dopuści, i na wojnie
409 5|            zwycięstwa odnosi. ~Poganom się heretycy nie odejmą. ~To
410 5|              aby kiedy pogany bili abo się im odjąć mogli; i owszem,
411 5|           odjąć mogli; i owszem, gdzie się do wojska katolickiego przymieszali,
412 5|          przeszkodzili. 2. Par. 25. To się pokazało i w starym zakonie
413 5|            walczcie z Panem Bogiem, bo się wam nie powiedzie". I pobił,
414 5|             mają, nic nie wygramy, gdy się na nas pogańskie wojska
415 5|             Gdzie Pan Bóg dał znać, iż się o herezyje takie, w których
416 5|               i zwycięstwa umknął, ani się im wróciło, aż się świętokradźca
417 5|                 ani się im wróciło, aż się świętokradźca ukarał. Daleko
418 5|            wojsku chramać nie ma? Jako się poganom odejmie? Gdyż oni
419 5|             lud, cnoty miłujący i Boga się bojący. ~Wielkie też jest
420 5|              korzeń im podcina. O czym się w innych kazaniach już pisało.~
421 5|         mistrzów ich nieskąpo; miejsca się w ich księgach indziej ukazują.
422 5|            swoje umrzeć chcą, nadzieją się po śmierci zapłaty zapalając
423 5|           upada. Nauka katolicka: Boga się bać i króla. 1. Petr. 2 [
424 5|          często naucza, aby każdy Boga się bał, a króla czcił, jako
425 5|            sprawcom jego podlegał, aby się ich miecza bał, aby o nieposłuszeństwo
426 5|                sumnienie miał. I rodzą się katolicy synami posłuszeństwa.
427 5|               synami posłuszeństwa. Bo się go począwszy od wiary, w
428 5|              słuchali ojców, u których się urodzili, gdyby pysznymi
429 5|           wziętą, odmienić mogą? Izali się w nich na urzędy świeckie
430 5|           rzecz w obcych krajach, jako się z swymi pany obeszli. Któraż
431 5|                 mawiał często: dziwuję się, iż mój stryj chrześcijany
432 5|             katolicką nie tylo ubliżyć się panowaniu świeckiemu nie
433 5|       panowaniu świeckiemu nie ma, ale się też i pomoc wielka do niego
434 5|               święte obyczaje, którymi się Rzeczpospolita zatrzymawa,
435 5| Rzeczypospolitej wnoszą. ~Na koniec to się przydaje, iż natury heretyckie,
436 5|            czasów i tu u nas łaskawość się wielka ku nim katolicka
437 5|         któremu oni pewną zgubę, gdzie się rozmnożą, przynosić muszą.~
438 5|           niemieckie na początku, jaka się w cnocie ludzkiej odmiana
439 5|                tobą wzywane jest i bać się ciebie będą".~I poganie
440 5|             stawi i gubi. I nie z mocy się swej i siły umocniają, ale
441 5|                Bożą stoją. Która jeśli się z heretyctwy i fałszywą
442 5|         sprawiedliwszy we wróceniu, co się jemu pobrało, o co się on
443 5|              co się jemu pobrało, o co się on gniewa, zostawać macie.~
444 5|               i liczbą, i wysługą ludu się twego wiernego przyczyniało,
445 6|         przedniej sze członki, którymi się ciało ożywia i umacnia:
446 6|                rząd jednego. Który gdy się mieni, a na wiele się głów
447 6|              gdy się mieni, a na wiele się głów dzieli, ciężka jest
448 6|               to pierwej powiedzmy, co się za wstęp kazania tego z
449 6|                rządził, mówi Pismo, iż się to Samuelowi nie podobało,
450 6|             aby nas sądził". I żałował się na nie przed Panem Bogiem,
451 6|             przed Panem Bogiem, modląc się. A P[an] Bóg mu powiedział: "
452 6|                Z których słów pokazuje się, iż im to P[an] Bóg ganił,
453 6|                Egiptu wyszli, w którym się rozmnożyli, począwszy od
454 6|                ale każdy czynił, co mu się zdało", gdy nagorsze one
455 6|            postawił.~Cóż tedy jest, iż się Panu Bogu ona prośba o danie
456 6|               króla prosili. ~Lecz gdy się królów naparli takich, jakie
457 6|          chowając, onych bronili, żeby się nie zawżdy sami na wojny
458 6|          sędziaków odmienili, a więcej się na królewską ozdobę i potężność,
459 6|            napisał na duszach ich, aby się takiego rządu trzymali,
460 6|             jeden władnie. ~Od jednego się, nie od dwu, ludzie poczęli. ~
461 6|           stworzył dwu ani trzech: aby się wszyscy do jednego odzywali
462 6|              ciała są z mężami, drugim się abo równym panem w domu
463 6|                sobie stawili i jednemu się poruczali, i jednego nad
464 6|               rosła, króle wygnała. Co się jej źle powiodło, gdy abo
465 6|                wszytko zlecać. I nigdy się ono państwo nie rozszerzyło
466 6|              wiary dotrzymali, a krwią się nie kończyli?" Hieronim
467 6|               który wszytki jedna, gdy się wadzą, naucza, gdy błądzą,
468 6|              gdy błądzą, odmienia, gdy się psują.~Jeden rychlej jednośc
469 6|               nie pójdą za jednym, ale się rozdwoją, mówiąc: ja tak
470 6|        pociągnie. Rzymianie pod królmi się sami z sobą nie wadzili,
471 6|             króle wygnali, ustawicznie się lud pospolity z możniejszymi
472 6|  nieprzyjacielą przy jednym, która gdy się na wiele ich rozdwoi, daleko
473 6|               rzeczy poważne do trzech się przy książęciu staczają,
474 6|               rzeczy łacne. Lecz gdzie się państwo kilaset mil szerzy,
475 6|             kilaset mil szerzy, trudno się wszystkich przednich obywatelów
476 6|            jako był zły rząd, i prędko się do pierwszego i przyrodzonego
477 6|                lat naznaczniej poczęła się nachylać do inych, królestwu
478 6|               zamierzonego.~Nie chwali się dominium absolutum. ~Co
479 6|                dominium absolutum. ~Co się godzi trochę rozszerzyć
480 6|           grzechy, pogromić; nie bojąc się onej przymówki, jakobychmy
481 6|              aby nie pobłądził, a złym się tyranem nie stawał.~Monarchiją
482 6|             lud Boży sprawowali, bojąc się Pana Boga swego i miłując
483 6|                ich królewskie i władza się nie króciła ani kurczyła;
484 6|              króciła ani kurczyła; ale się miarkowała, aby nie pobłądzili,
485 6|             sprawiedliwie używali, ani się na prawo, ani lewo skłaniając.~
486 6|         ciężarów. Które wolności dalej się pod interregna wytargowały
487 6|       wytargowały i rozszerzyły, i tak się wysoko podniosły, iż wpadły
488 6|            praw dobrych podeptanie, iż się ono słowo u Joba ś. rzec
489 6|          przebrana. "Mąż lekki w pychę się podnosi i jako źrzebię u
490 6|              źrzebię u osła mniema, że się wolnym urodził". Job 11 [
491 6|             bystre i głupie: urodziłem się wolnym ślachcicem, nie boję
492 6|            wolnym ślachcicem, nie boję się nikogoż, i króla samego,
493 6|           prawo uczynić nie może.~Nikt się na świecie wolnym nie rodzi. ~
494 6|              wolnym nie rodzi. ~I któż się tak wolnym rodzi, zęby nikogoż
495 6|             wolnym rodzi, zęby nikogoż się bać nie miał? I syn królewski
496 6|              miał? I syn królewski bać się ojca i pedagogów musi. I
497 6|        pedagogów musi. I sam król Boga się boi i praw jego przestępować
498 6|               tej wolności nie ma, aby się zwierzchności Boskiej nie
499 6|             wolność padła. Mówi: króla się nie boję, a przed sąsiadem
500 6|          słyszym.~Prov. 24 [21]. Króla się winien każdy bać. Prov.