Kazanie

501 6|                O głupi przepychu, jako się króla nie boisz, którego
502 6|               króla nie boisz, którego się Pan Bóg bać rozkazał? "Bój
503 6|             Pan Bóg bać rozkazał? "Bój się, synu miły, Pana Boga i
504 6|               swoję". I Apostoł miecza się królewskiego bać Rom. 12 [
505 6|              łaje, o nim szemrze, jego się pedagogiem czym i zelżywie
506 6|              Także tej wolności używać się godzi na wszytkie grzechy
507 6|             Pan Bóg od was odejmie, iż się wam w ciężką niewolą, obroń
508 6|                dobrych wiemy: czwartej się jako szatańskiej zarzekamy. ~
509 6|      niewolnikiem jest u grzechu". Oby się o tę wolność starali owi
510 6|             wydzierał, i czynił, co mu się podoba, na Boga się i na
511 6|              co mu się podoba, na Boga się i na sprawiedliwość nie
512 6|           które mu Pan Bóg daje, żaden się dobry wydziwować nie może.
513 6|                Pan Bóg tym pokarał, iż się Turczynowi abo Tatarzynowi
514 6|               nieprzyjaciół, wolnością się cieszmy, a u panów swoich
515 6|          abyśmy wolni być mogli". Jako się i pogaństwa onego, co świat
516 6|              mając takie państwa, doma się niewolnikami praw i urzędów
517 6|        szkodliwą hardość podnieśliście się. Co się o wszytkich nie
518 6|          hardość podnieśliście się. Co się o wszytkich nie mówi. 1.
519 6|            mówi. 1. Reg. Są ci, którzy się synami Belialowymi brzydzą,
520 6|               Psalm [47, 12]. ,,Weselą się córki syjońskie z króla
521 6|               wam to baczenie, abyście się tym takim łakomstwem, króla
522 6|              sejmach. Dla czego ledwie się co kiedy dobrego postanowić
523 6|      odprawowali. ~Dla poborów zaczęli się posłowie. ~Dla poborów samych
524 6|              trzy abo cztery dni sejmy się kończyły. I były krótkie
525 6|         dzielne. ~Koło poselskie. ~Gdy się poselski on urząd dalej
526 6|               iż z niego teraz wielkie się dobrym radom przeszkody
527 6|                Sejmiki powiatowe. ~Abo się sami obierają, i drudzy
528 6|               prostocie nie wiedząc co się dzieje, przyzwala i wrzaskiem
529 6|               wszytko odprawuje. Ci co się sami obierają i wtrącają,
530 6|              miłośników ojczyzny godzi się ochraniać, na których też
531 6|               wszyscy heretycy, którzy się radzi na ten poselski urząd
532 6|           szkodzić. Jakoż szkodzą, żal się Boże! Drudzy do pana swego
533 6|           swego podwyższenia i pożytku się spodziewając, do tego wszytkie
534 6|              wymową i rozumem postawić się na sejmie chcą, aby sobie
535 6|           myślił. O tych mówię, którzy się w ten urząd wtrącają.~Pisanie
536 6|           poselska. ~Monarchija obraca się w dymokracyją, naszkodiiwszą
537 6|                ludziom zbawienną, jako się rzekło, w dymokracyją, która
538 6|            greckim ani Wenecyją. ~Czym się wszytka natura Korony tej
539 6|              ani Wenecyją. A musiałaby się wszytka szlachta w jednych
540 6|               którzy królikowie z sobą się wadząc i jeden drugiemu
541 6|             wzgórę obrócą. I ziściłoby się to, co o takiej Rzeczyposp[
542 6|          mądrzy, abo więtsza część, bo się na to obierają i stanowią,
543 6|                głupich, i którymi sami się pogubią. Num. 14. Kaleb
544 6|         urodzaj hojny ukazowali, a nic się nie bali. Dobrze im barzo
545 6|                 Ty króle dajesz; tobie się taki królewski rząd podoba;
546 6|        wszytkie rządy zlecajcie. Wszak się mają kogo radzić, wszak
547 6|            jednego słuchają, ale gdzie się jeden drugiemu sprzeciwia,
548 6|      przeszłych sejmów, na których nic się dobrego w tak wielkich i
549 6|               cudzymi tajemnymi, dając się użyć, na co komu potrzeba,
550 6|       wszytkich odbieżeli, protestując się, iż na żadną rzecz ani dobrą,
551 6|   potrzebniejszą nie zezwalają. Gdzież się dalej ucieczecie, jeśli
552 6|           obracać je dopuścicie? Po co się już zjeżdżać na takie rozterki
553 6|           swego, myślili.~Boże, zmiłuj się nad ludem twoim, którym
554 6|             jako równe pola ściekającą się wodę z gór twoich, urzędów
555 7|                pomstę wołają. Na które się tu Prorok przegraża, gdy
556 7|                swoim napisał, z którym się każdy rozumny rodzi, i zowie
557 7|           każdy rozumny rodzi, i zowie się przyrodzonym. O którym Apostoł
558 7|           myśli oskarżające i broniące się". Napisano w zakonie: Nie
559 7|               prawie Boskie, na którym się inne wszytkie budują i z
560 7|          zdradami szatańskimi osłabiło się w ludziach i naruszyło.
561 7|              118 [105]. Te prawa zowią się Boskie pisane, które nad
562 7|            państw swoich. O których tu się mówi na przestrogę, abyście
563 7|              to być musiało i za prawo się poczytało. Lib. 2. cont.
564 7|             nie zawżdy dobrzy i prędko się psują, i w pychę, rozkoszy
565 7|         żadnych (namiętności) i uwieść się krzywo nie dadzą. Nie pomagają
566 7|                dary nie dbają, namówić się do złego i oszukać nie mogą.
567 7|           złego i oszukać nie mogą. Co się w ludziach najdować zawżdy
568 7|             wszytkich nie może. Prędko się lada czym uwiodą, i moc
569 7|                jeśli ta ich moc prawem się pisanym nie umiarkuje. ~
570 7|         tablicach pisanych, i dzieciom się uczyć, i jako piosnki śpiewać
571 7|            prawa i dzieci nauczamy.~Co się u nas szczęśliwiej dzieje,
572 7|         Rzeczypospolitej], którym rząd się wszy tek zatrzymawa i ludzki
573 7|                tek zatrzymawa i ludzki się pokój i dobre rozmnaża. ~
574 7|             niźli bez praw. Bo obronić się jakim wojskiem może, a bez
575 7|               statutem. Bo nie mogłyby się nigdy prze i swary kończyć
576 7|                 Dla okoliczności prawa się mienią. ~Gdyż litera i pismo
577 7|          poleca mu okoliczności, które się zawżdy mienią i wedle których
578 7|             Boskie. ~Dlategoż za pewne się trzymać i wyznawać ma, iż
579 7|               święta Mszej słuchać abo się na Wielkanoc spowiadać,
580 7|         ludzkie są doczesne i odmienić się mogą. Bo w obojgu jednaż
581 7|                Boga jest. I sprzeciwia się Bogu, kto się mocy jego
582 7|               sprzeciwia się Bogu, kto się mocy jego w urzędach sprzeciwia
583 7|          drugiemu szkodzić miało, boby się tak wszytko ciało samo od
584 7|             sobie ludzie w poczciwości się kochające, wstyd i trzeźwość,
585 7|                 jako do celu, skłaniać się i zmierzać mają, wiedząc,
586 7|          nawyższej na niebie mocy, lud się do posłuszeństwa i innych
587 7|          Boskiej nigdy uść i przed nią się skryć nie może. Przetoż
588 7|                mi takie poddane, które się na bojaźń Bożą oglądają:
589 7|              szczęśliwe królestwo, aby się poddani ich Pana Boga bali,
590 7|      Nabuchodonozor król czynił, takim się też Pan Bóg opieka i krzywdy
591 7|               wyrzucił, a o bluźnienie się Pana Boga swego rozgniewał
592 7|              pożytku nie niesie, które się dobrą egzekucyją i pilnym
593 7|  nieodproszonych urzędników. Lada czym się od egzekucyjej uwiedzie,
594 7|             drugiej przeszkadza: odjąć się złym i zuchwałym i bronić
595 7|          urzędników nie mogą; a drudzy się przykrzyć i nieprzyjaźni
596 7|        egzekucyjej ich potrzebuje, aby się w sprawiedliwości i w pożytkach
597 7|        pogaństwa prawa pisali, udawali się za te, którzy z Bogiem gadali
598 7|                Numa u Rzymian - Egerią się zasłaniali. I Boską się
599 7|                się zasłaniali. I Boską się powagą szczycili, gdy prawa
600 7|              Turków Mahomet Gabryjelem się aniołem popisował, jakoby
601 7|          zakonowi czyniąc. Nie chce mi się tu tego opuścić, jako Mahomet,
602 7|              sprosną tę sektę, aniołem się szczycił.~Luterski zakon
603 7|          szczycił.~Luterski zakon jako się począł. ~A Luter, od którego
604 7|              ich pisać począł, diabłem się chlubi, iż od niego na zburzenie
605 7|             Ducha Ś. potrzebują, która się pilnością i umiejętnością
606 7|             Ducha Ś. I takci już wiele się w tych prawach waszych pobłądziło,
607 7|              waszych pobłądziło, wiele się niesprawiedliwości w nie
608 7|                podjął. ~O czym szerzej się indziej, da-li Bóg, mówić
609 7|            1563 uczyniony jest, którym się egzekucyja sądów duchownych,
610 7|                czyniły.~Grzechy, które się duchownym prawem hamowały,
611 7|               forum nie maja. ~Grzechy się też rozkwitnęły one, które
612 7|             też rozkwitnęły one, które się sądem duchownym karały:
613 7|                karania zostając szerzą się, a pomsty samego Boga rychłej
614 7|                Isa. 24 [5-6]. ,,Ziemia się zaraziła od obywatelów swoich,
615 7|               konfed[eracyja]. ~Wielka się niesprawiedliwość dzieje
616 7|               chrześcijańskim, indziej się mówiło. Nie daj Boże, aby
617 7|              mówiło. Nie daj Boże, aby się który wierny i katolik najdował,
618 7|            nieprawości nalazł, którymi się sprawiedliwość ściska i
619 7|             chciał. Nie poimaj go, aże się z nim prawo przetoczy, po
620 7|              czynić, na którym swarząc się czas trawicie, sądzić się
621 7|              się czas trawicie, sądzić się takich złoczyńców nie godzi.
622 7|          któremu gdy szkodzą, odmienić się mają. ~Prawa jedne na czas
623 7|                 na czas złe. ~Nie mówi się tylo o tych, które zawsze
624 7|           ludzkich obyczajów odmieniać się też prawa mają, aby miasto
625 7|           wstydem, i dobrą sławą wiele się hamowało. Mężobójstw takich
626 7|               królom swoim. Teraz tego się wiele nasiało. Ostrzejsze
627 7|                i niespokojnych wszytko się królestwo nie wątliło, a
628 7|         wątliło, a do upadku, na który się zanosi, nie przychodziło. ~
629 7|              Mesyjaszów nastał, znieść się musiały. ~Złe prawo gorsze
630 7|                 Bo wżdy tyran odmienić się, abo namówić, abo umrzeć
631 7|              nierozumna, która namówić się nie da, aż ją zabić i umorzyć.
632 7|            pomocy, dla której wszytkie się prawa stawią.~Nie oglądajcie
633 7|           prawa stawią.~Nie oglądajcie się na stateczność, ale na pożytek
634 7|           męskiego. Ale raczej upornym się być i głupim taki pokazuje,
635 7|            upadł, nie powstaje. Bójcie się Pana Boga swego, który złych
636 7|          papież Grzegorz Wielki. A gdy się na jego przestrogę upamiętać
637 7|             jego wygubić. O którym gdy się nierychło dopytał, prędko
638 7|              uciskały. Nie skwapiajcie się też na pisanie i rozmnażanie
639 7|            ludu waszego poznać. Lepiej się na nie dobrze rozmyślić,
640 7|             imi nie zagęszczać, a praw się Boskich i ludzkich dokładać,
641 8|              NIEKARNOŚCI ICH~Królestwo się przenosi od narodu do narodu,
642 8|               o pomstę wołają, którymi się ziemia maże i pożerać chce
643 8|                8-10]. "Ziemia zaraziła się od obywatelów swoich, bo
644 8|          bębnów i śpiewanie weselących się. Nie będą śpiewać pijąc,
645 8|            będzie napój ich. Zgruchoce się miasto próżności, i domy
646 8|          wychodzić z nich i poprawować się nie chcą. Dla których ziemia
647 8|                was i syny wasze, jeśli się nie upamiętacie. Deut. 9 [
648 8|          którego dopuszcza i rozmnażać się jemu daje. Iż kto chce,
649 8|              raczej pogańska, wszędzie się rozsiewa. W Litwie zwłaszcza,
650 8|       zakazania i bronienia. I wszytko się królestwo takim przyzwolenim
651 8|        szczęścia na nieprzyjacioły, aż się on grzech ukarał. Daleko
652 8|              jutrona wszytek lud gniew się jego oburzy". To jest na
653 8|           ucierpi. Apoc. 13 [6]. ~A co się o blużnieniu na Boga w Trójcy
654 8|             nowochrzczeńcach mówi, toż się rozumie o wszytkich heretykach,
655 8|                zepsowana jest (za czym się wielkie łupiestwa kościołów
656 8|               Bożych wznieciły i wiele się grzechów, które się prawem
657 8|              wiele się grzechów, które się prawem kościelnym hamowały,
658 8|             które tego nie żałuje, ani się w tym poprawuje i w tej
659 8|            uciśnionych zostaje, którzy się od sejmu do sejmu włócząc
660 8|               ostatek utrącają i wiele się nędze nacierpią. Których
661 8|            jest niźli on sędzia, który się Boga nie bał i ludzi nie
662 8|                nie przepuści. O którym się one słowa mówić u Salomona
663 8|              Widziałem potwarzy, które się pod słońcem dzieją, i płacz
664 8|               żaden nie cieszy. Którzy się gwałtom odjąć nie mogą od
665 8|               i jawne. Mężobojce prawa się nie boją.~Same mężobójstwa
666 8|               być nigdy poiman i prawa się nie boi, aż za dziesięć,
667 8|              wolny czas do schronienia się, został.~A Pan Bóg w prawie
668 8|               będziecie od tego, który się krwią zmazał; zaraz sam
669 8|                sam umrzeć ma. ~ Ziemia się niewinna krwią plugawi i
670 8|                mieszkania swego, która się niewinną krwią maże. I nie
671 8|           Ablów niewinnych ziemia ta w się przyjęła i przyjmuje, która
672 8|              nabywania majętności jako się rozmnożyły? Są ludzie, którzy
673 8|              nędznym nie uczynią. O co się P[an] Bóg wielce gniewa
674 8|           wielkiego począwszy; wszyscy się ćwiczą w złym nabywaniu
675 8|               łakomym zbieraniu. Żaden się pieniędzmi, których nigdy
676 8|            Boże mój, jakie zbytki w to się królestwo wniosły, które
677 8|               jezdy szlacheckiej stali się wozownicy, podusznicy, pierznicy;
678 8|               potraw musi stawać, byle się pokazać, a marności czci
679 8|                chlewach zostaje. I tak się na nas uiszczą przyczyny
680 8|         poddane i niedostateczne. Jako się rychło zapaść i ogniem zginąć
681 8|     Rzeczypospolitej] nie miłuje. Taki się peculatus, to jest kradzież
682 8|       nasmaczniejsza kradzież, o którą się i karania żadnego bać nie
683 8|                młodych, którym wszytka się ziemia zaraziła.~Sierot
684 8|            posagu odejmują, z zięciami się przyszłymi stargowawszy,
685 8|             niebo.~Na sejmach znać, co się we wszytkim królestwie dzieje. ~
686 8|               i sprawy widzi, domyślać się może, jakie niezbożności
687 8|          porysowany wysoki, który, gdy się nie spodziejccie, upadnie. ~
688 8|               mocno uderzona, z której się nie najdzie skorupka na
689 8|             wody z dołku". Ustawicznie się mury Rzeczypospolitej] waszej
690 8|       Nie-rządem stoi Polska! Lecz gdy się nie spodziejecie, upadnie
691 8|               którą trzasnąwszy, gdyby się w perzyny rozleciała, mówiłbych
692 8|                 Jerem. 13 [1-12]. "Tak się popsuje i w niwecz obróci,
693 8|                 którego skorupki spoić się i naprawić nie mogą". Płakanie.
694 8|           kłamstwa a nieprawdy. Strzeż się każdy brata swego i nadzieje
695 8|              przez okna nasze, werwała się w domy nasze, pobiła przed
696 8|               drudzy mieczem, a trzeci się po świecie rozproszycie".
697 8|             was: Ezec. 12 [4, 5]. "Tak się z wami stanie, żadne was
698 8|       królestwo wasze upadnie".~Bójcie się wżdy tych pogróżek. Jąć
699 8|                i mieszkaniu swemu. Ale się oni z posłów Bożych śmiali
700 8|                czynić nie mieli. I tak się stało. Francuzowie wszytkę
701 8|             chrześcijany zostali. A on się zły naród chrześcijan popsowanych
702 8|              Boską grozili. Która, gdy się poprawować nie chcieli,
703 8|             Ewangelijej, groził. I tak się stało, gdy pokutować nie
704 8|              są pogróżki Boskie, które się odmienić mogą, gdy ludzie
705 8|          ludzie pokutują, a wypraszają się z gniewu Boskiego. Jako
706 8|             Ezechijasz król od śmierci się wyprosił: choć mu powiedziano:
707 8|                 a żyć nie będziesz".On się wypłakał i wymodlił, iż
708 8|                odmienić raczył.~Drugie się na synach iszczą. ~Drugie
709 8|              pogrożenia Pańskie, które się nie iszczą rychło, ale aż
710 8|            Takie było o potopie, które się nie ziściło, aż we sto lat
711 8|            mogą. Gdy widzi Pan Bóg, iż się ludzie do pokuty nie udadzą
712 8|           które oddalenie zatwardzenim się zowie. ~Wolna ludzka wola. ~
713 8|                karać, i często mu, gdy się modlił, przepuszczać. I
714 8|                 abyśmy nie ginęli, ale się przestraszywszy do ubłagania
715 8|           nasze. Pokutujmyż a wracajmy się do Pana Boga naszego, a
716 8|             już dalej gniewu twego, bo się ty w miłosierdziu kochasz.
717 8|         miłosierdziu kochasz. Obrócisz się do nas i zmiłujesz się nad
718 8|        Obrócisz się do nas i zmiłujesz się nad nami, i złożysz z nas
719 8|                grzechy nasze". Uiścisz się nam w prawdzie twojej -