Kazanie

  1 1|      pospolitym dobru radzić. ~Co iż jest rzecz niełacna i wielkich
  2 1|             baczyć każdy może, co to jest mieć mądrość, zwłaszcza
  3 1|           niej zapalona pochodzi, to jest rozum przyrodzony, bez którego
  4 1|          rozumienie o sobie szczerym jest głupstwem. Bo fundament
  5 1|     głupstwem. Bo fundament mądrości jest: swojej nie dufać mądrości. ~
  6 1|              tracili i nic o tym, co jest po śmierci, nie myślili,
  7 1|            szkody ludzkie obraca, co jest własno piekielnikom, którzy
  8 1|         wodze. Job. 11. Ludzie, jako jest u Joba ś., próżni i pyszni,
  9 1|            tak zelżone są, w których jest powaga królewska, powaga
 10 1|           panom Egiptu on Józef jako jest w Psalmie: Psal. 104 [19-
 11 1|              wstępie tego urzędu, to jest o Panu Bogu swym dziwy powiadali,
 12 1|      przeciwne i nieprzyjacielem jej jest serce i sumnienie pomazane
 13 1|           Prov. 20 [1]. "Nieczystość jest w winie i swary są w pijaństwie:
 14 1|        Przetoż mądrość, która z góry jest, zowie naprzod tenże Jakub
 15 1|             naczynie do mądrości, to jest sumnienie, ochędożne czyni. ~
 16 1|             nie mogą. ~Przeciwna też jest, wedle tegoż Apostola, mądrości
 17 1|             mówi Jakub ś. - spokojna jest".~Zgoda i jedność do mądrości
 18 1|           bądźcie. Bo ta mądrość nie jest z nieba, ale jest ziemska,
 19 1|        mądrość nie jest z nieba, ale jest ziemska, bydlęca, diabelska".
 20 1|          rozumienie niema mądrości. ~Jest jeszcze nieprzyjaciel mądrości:
 21 1|         czyni mądrego. Gdzie mądrość jest i modestia", tam i pokora,
 22 1|               Upór też nieprzyjaciel jest mądrości, który wywodom
 23 1|        zdania puścić nie chce. I nie jest, jako tenże ś. Jakub mówi,
 24 1|           Jakub mówi, suadibilis, to jest łacny do namówienia za słusznymi
 25 1|           chcąc przewieść. To wielka jest przeszkoda dla mądrości.~
 26 1|             nieprzyjaciel mądrości. ~Jest i inszy nieprzyjaciel mądrości,
 27 1|         rzecz prowadzących, choć ich jest więcej, przystaje.~6. Miłosierne
 28 1|            jednają mądrość. ~Kto też jest okrutny, a dobrych uczynków
 29 1|             wylejesz duszę swoją (to jest wnętrznego miłosierdzia
 30 1|          mądrość od Boga opisuje, iż jest pełna miłosierdzia i uczynków
 31 1|             nieprzyjaciel mądrości. ~Jest jeszcze przeszkodą do mądrości
 32 1|              Boga danej mówi, iż nie jest posądzająca.~8. Obłudność
 33 1|       kładzie mądrości, która z góry jest, iż jest bez obłudności.
 34 1|      mądrości, która z góry jest, iż jest bez obłudności. Eccle. 2 [
 35 1|          temu - mówi Mędrzec - który jest malutkiego serca i ust złośliwych,
 36 1|            obu oszukał. I mniema, że jest mądry, a on jest złośliwy
 37 1|          mniema, że jest mądry, a on jest złośliwy i zdradliwy. Prov.
 38 1|             się wiele nasiało. ~I to jest nierozum wielki i złość,
 39 1|       ostrożni. Mądrość bez prostoty jest chytrość i złość. Job. 1 [
 40 1|          tego, Boże! ~Mądrość nabyta jest przyprawa do niebieskiej. ~
 41 1|           przyprawa do niebieskiej. ~Jest jeszcze druga przyprawa
 42 1|             jego starania, ile w nim jest, dać nie chce. Uczyć się
 43 1|            które przed nami były, to jest z historyi. Bo, jako mówi
 44 1|           Nazyjanzenus: "Zacna rzecz jest mieć rozum pełny wiadomością
 45 1|   wiadomością historyi, bo historyja jest mądrość w kupę złożona i
 46 1|              i w niej się nie kocha, jest jako dziecię, które ojca
 47 1|             dobrego pospolitego mało jest uczonych, ćwiczonych, starych
 48 1|      przebywali. Bo to rzemiosło nie jest jako filozofia i teologia,
 49 1|          możesz. Ale rządzenie ludzi jest jako siekiera z młotem i
 50 1|          mądrość do rządów ludzkich.~Jest się o co frasować i bać,
 51 1|          który obiecał, który hojnym jest i nie wymawia dając. I któż
 52 1|              i niepewny? A też hojny jest i nikt go nie przebierze;
 53 1|             Dla chwały twojej, która jest w tej ziemi twojej szczepiona
 54 2|              RZECZYPOSPOLITEJ, KTÓRA JEST Z NIEŻYCZLIWOŚCI KU OJCZYŹNIE~
 55 2|         ziemi odmienia. Lecz nic nie jest bez przyczyny, zwłaszcza
 56 2|               Przezacni Panowie, nie jest tak prosty, aby nie baczył
 57 2|              źle jej tuszą. Pierwsza jest - nieżyczliwość ludzka ku
 58 2|          może. Miłość ku bliźnim, im jest szersza, tym jest lepsza.
 59 2|        bliźnim, im jest szersza, tym jest lepsza. Dobrze miłować sąsiada;
 60 2|           tak własnego Panu Bogu nie jest, jako ludziom wszytkim dobrze
 61 2|       ludzkie odganiają. ~I kto taki jest, Boskie naśladowanie i obraz
 62 2|      odganiać mają, aby - ile z nich jest każdy pomoc jaką miał. Jako
 63 2|               wszytkiego dobra pełno jest".~Lud wszytkiej Korony oczy
 64 2|             wszytkiej tej Korony, to jest ludzi i dusz, ile ich jest
 65 2|           jest ludzi i dusz, ile ich jest w Polszcze, w Litwie, w
 66 2|              to Hieruzalem swoje, to jest Koronę tę i Rzeczposp[olitą],
 67 2|         dobro Hierozolimy swojej, to jest Rzeczyposp[olitej] i ojczyzny
 68 2|         zasmuca matkę swoje. A która jest pierwsza i zasłużeńsza matka
 69 2|           wszytko, co macie, od niej jest? Która gniazdem jest matek
 70 2|            niej jest? Która gniazdem jest matek wszytkich i powinowactw
 71 2|           majestat.~Błogosławieństwo jest królewska stolica cała. ~
 72 2|            majestat królewski, który jest zatrzymanim i ozdobą wszytkich
 73 2|     dostojność ich dobrze obwarowana jest, iż po dziś dzień patrzycie
 74 2|            ojczyzna wasza: matką wam jest, a nie macochą. Na ręku
 75 2|         pokój i tłustością zboża (to jest obfitością wszytkiego nakarmił
 76 2|           pokwapiać mieli, póki czas jest. Bo zda mi się, iż się już
 77 2|          wszytkiego tracić, gdy tego jest potrzeba, nie macie? Onę
 78 2|           czynili i życzyli. Nie tak jest, ale jako Pan rzekł: Joan. [
 79 2|             jego wszytkim, co w domu jest, nie pogardzamy: zatonie,
 80 2|       kochacie. W tym tak wiele dusz jest, ile ich to królestwo i
 81 2|             bracią naszą mamy". Skąd jest i u Pana Boga zapłata, bo
 82 2|              u Pana Boga zapłata, bo jest własne Chrystusa naśladowanie,
 83 2|            miłości ku ludu swemu, to jest Rzeczyposp[olitej], gorący
 84 2|              Nie darmo to, coś złego jest w sercu twoim" . A on, przelększy
 85 2|        więcej, boś mędrszym nalezion jest nad towarzysze twoje, wedla
 86 2|         tobie, panience młodej? Aleś jest jedynaczka u ojca twego?
 87 2|              innych dziejach opisana jest. ~O Wielmożni Panowie, o
 88 2|        drudzy Rzeczyposp[olitej], to jest sobie, nie chcą, aż im zapłacą.~
 89 2|           tak możny i bogaty Pan Bóg jest, do którego zapłatę naszę
 90 2|           czyni, bo to samo hojną mu jest zapłatą. Kto ojczyźnie swej
 91 2|            Sama obrona zapłatą tobie jest. Czegoż się upominasz? Gdy
 92 3|              RZECZYPOSPOLITEJ, KTÓRA JEST Z NIEZGODY DOMOWEJ~ ~Proszę
 93 3|         waszego podłe i lekkie u was jest, póki na zgodę wasze nie
 94 3|             i ociec wszytkich, który jest nad wszytko i przez wszytko,
 95 3|              jej nie słuchać, śmierć jest. ~ ~Służba jednego pana
 96 3|              swój mieć chce. Gdyż to jest samego gospodarza sromota
 97 3|         domownicy jego z sobą gryzą. Jest pan jeden doma, jest sędzia
 98 3|          gryzą. Jest pan jeden doma, jest sędzia jeden, ma swoje urzędnik!
 99 3|        drogich potraw pana swego, to jest jednej niebieskiej nauki
100 3|           wszedł, szaty godownej, to jest zgody jedności braterskiej,
101 3|            nie pisze, jeśli niezgoda jest między wami, jeśli się nie
102 3|              Jeden król dla godności jest i zgody. ~I dlaczegóż jednego
103 3|         dostojność i poważność mocna jest, wszytkie niezgody wasze
104 3|              Izali to nie jej śmierć jest, gdy się ją dzielić i rozrywać
105 3|            królewskiej. ~Niemała też jest przyczyna niezgod: lekkie
106 3|             był, a rozerwania, które jest wszytkiego zgubą, nie było.
107 3|           olitej] dlatego jeden król jest, aby wszytkich różnice i
108 3|              niezgód. Jacob. 4 [1]. ~Jest jeszcze inna przyczyna barzo
109 3|          Dostatek też i pycha wielką jest niezgod przyczyną, jako
110 3|             rozdział wiary, bo jedna jest, a dwie z niej ani trzy
111 3|               a ja drugiego - gotowa jest Rzeczypospolitej] zguba,
112 3|              jednym ciele aczkolwiek jest różność i nierówność - jako
113 3|           być niezgoda, iż głowa nie jest jako oko i noga jako ręka,
114 3|         dziwuj się, iż nad wysokiego jest wyższy, i drugi jeszcze
115 3|              służy". Przetoż hardość jest wielka i głupstwo, gdy się
116 3|        nierówności członków przedsię jest zgoda: bo jest usługowanie
117 3|              przedsię jest zgoda: bo jest usługowanie spoinę i jednego
118 3|           ręka oka, oko głowy. I tak jest w porządku i posłuszeństwie
119 3|         stanie swym trwać przystojne jest i pożyteczno, i wszytkiej
120 4|              RZECZYPOSPOLITEJ, KTÓRA JEST NARUSZENIE RELIGIEJ KATOLICKIEJ
121 4|            narody mieć będę. Bo moja jest wszytka ziemia. I staniecie
122 4|              i ludem świętym". ~Jaka jest prawa wolność. ~Z których
123 4|            naprzód, iż wolność prawa jest nie tyło tyranom, jaki był
124 4|            zniewolił. A taka niewola jest prawdziwą wolnością, gdy
125 4|            przyrodzonym panem naszym jest; który służbę dobrze płaci;
126 4|             służba wdzięczna i samym jest królowanim. ~Kapłaństwo
127 4|              i służbie jego osadzone jest, i tak się z nim spaja i
128 4|             ich pierwej religie], to jest wiadomości prawego Boga
129 4|             nauce zabawiali. Na czym jest wszytka religia i urząd
130 4|             i kapłaństwo fundamentem jest królestw u ludzi Boga prawego.
131 4|            stawili. Bo wiadoma rzecz jest, iż one na dwanaście tablicach
132 4|  pojedynkowych rzeczach. Bo nalepsze jest rządzenie i szczęśliwe ludu
133 4|            kapłańskiej poczynali. To jest pierwej się nauczyli od
134 4|            stał i prorokować się, to jest służyć Panu Bogu i chwalić
135 4|          Kościół jego sprawowała, to jest sami kapłani i biskupi rządzili;
136 4|              Kościoła starego, który jest nazwany królestwem kapłańskim. ~
137 4|               jednym sam władnie, to jest duchownym, drugim przez
138 4|        duchowny urząd pierwszy w nim jest niźli królewski.~Dlategoż
139 4|             i rządzić dopuścili". To jest, oni królowie i cesarze,
140 4|          modlitwami kapłańskimi". To jest, gdy kapłany i religią czcimy,
141 4|              religiej, która ku Bogu jest, wspiera i ma z nią wielkie
142 4|          nigdy doskonałym królem nie jest, póki koronowany od kapłana
143 4|              praw kościelnych winien jest, i temu dosyć czynić się
144 4|           czynić się obiecuje. Takie jest po wszystkim chrześcijaństwie
145 4|        ciebie, nowy Hierozolimie (to jest Kościele Chrystusów), przywiodę
146 4|          trzęsienim ziemie odpędzony jest. Kościół Chrystusów królewszystkiego
147 4|             aby oblubienicy jego, to jest religiej i Kościołowi, służyli.~
148 4|             mej królestwo ufundowane jest, tak na niej szczęśliwie
149 4|           Rzeczpospolita przywiązana jest, jady i ostre nieprzyjaźni
150 4|    rzymskiego to królestwo zbudowane jest. Tak stało przez sześćset
151 4|           nie obalił. Bo korzeń jego jest Chrystus i kapłani jego,
152 4|           nie urodziło, do niego, to jest ewangelik! abo raczej wszytki
153 4|             przeklęctwo na nie". Tak jest zaprawdę. Póki na jedności
154 4|             swego nie zstępujcie, to jest z religiej katolickiej,
155 4|         opoce Piotra twego zbudowane jest, przy nim mocno stoi, wiatrów
156 5|            Naprzód wielkie szczęście jest królestwa i Rzeczyposp[olitej],
157 5|         rozdział, jako Pan mówi, tam jest upadek królestwa, a dom
158 5|          ginąć musi.~ Sprawiedliwość jest królestwom fundamentem.
159 5|          fundamentem. Szczęśliwe też jest królestwo, w którym jest
160 5|             jest królestwo, w którym jest sprawiedliwość, a każdy
161 5|             nie cierpi, bo fundament jest każdego zgromadzenia i sąsiedztwa
162 5|             sprawiedliwości rozbojem jest. Jakaż to Rzeczpospolita,
163 5| sprawiedliwości - mówi ś. Augustyn - jest rozbójstwo". O Boże mój,
164 5|    nieprzyjaciół.~Jeszcze szczęśliwe jest królestwo, które obronić
165 5|            iż w mocy wojska wygranie jest wojny, uczyni Pan Bóg, iż
166 5|              będziesz; bo Boża rzecz jest i pomoc dać, i do uciekania
167 5|           poganie. Lecz Pan Bóg nasz jest Bóg, któregośmy nie opuścili,
168 5|              tak w wojsku naszym Bóg jest hetmanem i kapłani jego,
169 5|          węgierskiej o przyczynę, to jest Naświętszej Matki Bożej,
170 5| świętokradźca ukarał. Daleko więtsza jest do nieszczęścia przyczyna,
171 5|  nieszczęścia przyczyna, gdzie wiele jest w wojsku takich, którzy
172 5|             się bojący. ~Wielkie też jest szczęście Rzeczypospolitej,
173 5|          szczere i ochotne poddanych jest posłuszeństwo ku starszym,
174 5|        urzędy, w których wszytka moc jest na zatrzymanie dobra pospolitego,
175 5|             wiary panu Bogu. ~O czym jest w Zakonie długie i pewne
176 5|             Pańskie nad tobą wzywane jest i bać się ciebie będą".~
177 6|              RZECZYPOSPOLITEJ, KTÓRA JEST Z OSŁABIENIA KRÓLEWSKIEJ
178 6|             ciele Rzeczyposp[olitej] jest jako serce zakryte i wnętrzne,
179 6|           pochodzi; a stan królewski jest jako głowa, w której są
180 6|              duchowny stan naruszony jest, jako ranne serce, prędką
181 6|             pomocą Bożą mówmy, która jest na głowę, to jest o królewskiej
182 6|              która jest na głowę, to jest o królewskiej władzej osłabionej
183 6|       nawątlonej.~Przyrodzony sposób jest w ciele, aby jedna głowa
184 6|     nawłasniejsza rozumowi ludzkiemu jest monarchija abo jednowładztwo
185 6|              się głów dzieli, ciężka jest i śmiertelna Rzeczypospolitej
186 6|      przełożonym.~Zawżdy królowie to jest jeden u ludu Bożego rządził. ~
187 6|          prawa mu postawił.~Cóż tedy jest, iż się Panu Bogu ona prośba
188 6|        monarchiją.~Bowiem monarchija jest naśladowanie niebieskich
189 6|          inne rządy ganią. ~Co jedno jest uczonych u Greków i Łacinnników,
190 6|            nie masz, tam zamieszanie jest". Cypr. de idolo. vanit.
191 6|           musi być Bóg, bo taki rząd jest nalepszy i naprzyrodzeńszy.
192 6|         sędzia. Rzym skoro zbudowany jest, dwu królów mieć nie mógł".
193 6|               mówiąc: "Nalepszy stan jest miasta pod jednym sprawiedliwym
194 6|              ich niewiele rozkazuje, jest przednie; a gdzie wiele,
195 6|       monarchiją postawił, pewnie ta jest nalepsza. Bo tak mądry Bóg
196 6|            jako obiecadło idą".~Rząd jest, gdzie nierówni, a jeden
197 6|            uczyni? A rząd nie na tym jest, gdy wszyscy równi i jednacy,
198 6|              też więtsza i potężność jest na nieprzyjacielą przy jednym,
199 6|         Wenecka Rzeczposp[olita] nie jest popularis. ~Na Wenecyją
200 6|            patrzyć, iż tak długo, to jest 1100 lat stoi. Bo tam lud
201 6|             monarsze, któremu prawem jest bojaźń Boża, sądową stolicą
202 6|       karania i darowania. Mocą jego jest, po Panu Bogu, dobry żołnierz
203 6|            monarchiją chwalimy, jaka jest u Turków, Tatar i Moskwy,
204 6| sprawiedliwymi i radą mądrą podparta jest, i moc swoje ustawami pobożnymi
205 6|          królewskiej? Nie na to dana jest. I jeśli jej wy źle używacie,
206 6|              diabłu. ~Święta wolność jest: grzechom i czartu nie służyć,
207 6|              mówi Pan - niewolnikiem jest u grzechu". Oby się o tę
208 6|           nie służyć. ~Druga wolność jest dobra: obcym panom i pogańskim
209 6|             wolnym być. ~Trzecia też jest złota wolność: nie mieć
210 6|              Boże nas uchowaj, która jest filiorum Belial, to jest
211 6|             jest filiorum Belial, to jest synów bez jarzma, którzy
212 6|           zmiatał.~Diabelska wolność jest: bez prawa, bez urzędu żyć,
213 6|             dóbr królewskich.~O czym jest wiele wrzasków między wami
214 6|            posłów na sejmikach takie jest, iż możniejszy a śmielszy
215 6|         czasu czekać musiał. Co jako jest gruba wina, jaka z tego
216 6|         rzekło, w dymokracyją, która jest w rządach ludzkich nagorsza
217 6|             niepodobna, obracają. To jest, iż chcą, aby szlachta abo
218 6|          patrzył. ~Polska Korona nie jest miastem greckim ani Wenecyją. ~
219 6|             zatem zginąć musi, która jest królestwem, a nie miastem
220 6|         radzić zaraz mogli. Co jeśli jest u nas rzecz podobna, abo
221 6|         podobna, abo jeśli taki rząd jest do trwałości królestwa pożyteczny,
222 6|              między pospólstwem mało jest mądrych. Między radą pańską
223 6|           pospólstwie. ~Cóż za rozum jest w pospólstwie, które i na
224 6|              Dla grzechów ziemie (to jest ludzi na ziemi) wiele panów
225 6|             chcą wszyscy rządzić. To jest wielkie za grzechy ludzkie
226 6|           pogotowiu błogosławieństwo jest Boże i cnotom pobożnych
227 6|             Niech góry i pagórki, to jest rada i panowie jego, przyjmują
228 7|             iniquas leges condente. ~Jest i druga choroba królestw,
229 7|           takie w tym królestwie.~Co jest prawo. ~Prawo jest, jako
230 7|    królestwie.~Co jest prawo. ~Prawo jest, jako nauka życia i sznur
231 7|           jako mówi Mędrzec: "Mandat jest świeca, i prawo jest światłość,
232 7|          Mandat jest świeca, i prawo jest światłość, a droga żywota
233 7|           grozi.~Prawo przyrodzone. ~Jest napierwsze prawo, które
234 7|            które zakonu nie mają (to jest pisanego? Jako mieli Żydowie),
235 7|              to czynią, co zakonnego jest, i prawa takiego nie mając,
236 7|            Przyrodzone prawo wieczne jest i źrzódło innych praw. ~
237 7|          praw. ~To przyrodzone prawo jest wieczne i nieodmienne, i
238 7|         drudzy dobrego rozumu, który jest tego prawa początkiem, odstępując,
239 7|              wszytkim wiernym, które jest świecą dróg naszych i pochodnią
240 7|           sprawiedliwe prawa stawią, jest błogosławieństwo.~Na początku
241 7|             króle, i na sędzie prawo jest napisane, aby tacy byli
242 7|              wódz u wojska, to prawo jest w Rzeczypospolitej], którym
243 7|           rzekł, justum animatum, to jest sprawiedliwości żywej i
244 7|       chrześcijańskiej, która na tym jest, abyśmy u nieprzyjaciół
245 7|             mogą. Bo w obojgu jednaż jest moc Boża. Jako starościna
246 7|            Boża. Jako starościna moc jest królewska moc: co starosta
247 7|       rozkazuje, co przeciw Bogu nie jest, tak ma być słuchany, jako
248 7|              O czym apostolska nauka jest barzo jasna, gdy każe urzędów
249 7|           znając, że moc ich od Boga jest. I sprzeciwia się Bogu,
250 7|         szczera, gdyż sprawiedliwość jest fundamentem wszytkiej Rzeczyposp[
251 7|             ale co obiema pożyteczne jest, jak mówi Apostoł: 1 Cor.
252 7|            Rzeczyposp[olitej], która jest jedno ciało, nie ma nic
253 7|           wszelaką dawać mają. Bo to jest koniec każdej zwierzchności,
254 7|          bonos cives czyniła. W czym jest szczęście Rzeczyposp[olitej].
255 7|          Rzeczyposp[olitej]. Gdyż to jest nawiętsze szczęście każdego
256 7|             bojaźni Bożej wiodą, tam jest naszczęśliwsza Rzeczpospolita.
257 7|             jego bronią. ~Bo Pan Bóg jest barzo wdzięczny i odpłaty
258 7|            stawić.~A mniejszy grzech jest człowieka zabić, rzekł jeden
259 7|        jurysdycyją psujące, jako złe jest. ~Naprzód w tym królestwie
260 7|             Naprzód w tym królestwie jest szkodliwe i jednej odrobiny
261 7|         piersiach swoich noszą -jako jest pisano - naukę i prawdę.
262 7|          który roku P.1563 uczyniony jest, którym się egzekucyja sądów
263 7|  konfederacyja korczyńska zatłumiona jest.~Gwałt czyni prawom Boskim
264 7|           tej konf[ederacyjej], jako jest przeciw wszytkim prawom
265 7|            iż okrom sejmu, na którym jest co innego czynić, na którym
266 7|          Wszak wiecie, iż koniec ich jest pożytek pospolity, któremu
267 7|         nasroższy. ~Złe prawo gorsze jest niźli tyran nasroższy. Bo
268 7|              i na duszy, i na ciele. Jest jako lew i bestyja nierozumna,
269 8|              RZECZYPOSPOLITEJ, KTÓRA JEST DLA GRZECHÓW JAWNYCH I NIEKARNOŚCI
270 8|            gubi obywatele swoje. ~To jest grzechy, które do Pana Boga
271 8|             nie nie będzie". I wiele jest takich pogróżek u proroków,
272 8|                Naprzedniejszy grzech jest i przenasroższa niesprawiedliwość
273 8|           gniew się jego oburzy". To jest na te, którzy by milczeli,
274 8|            heretykach, którzy - jako jest w Objawieniu - bluźnią przybytek
275 8|           bluźnią przybytek Boży, to jest ś. Kościół jego i sługi
276 8|      kapłańska jurysdycyja zepsowana jest (za czym się wielkie łupiestwa
277 8|              Miłosierniejszy Pan Bóg jest niźli on sędzia, który się
278 8|               Taki się peculatus, to jest kradzież dóbr pospolitych
279 8|            jakie sumnienie mają. Gdy jest co wziąć z poborów i dochodów
280 8|            pokuty czynić będzie". To jest, wiedział Pan Bóg (bo mu
281 8|         dobre użyć. ~Oddalenie łaski jest zatwardzenie. ~I przeto