Kazanie

  1 1|   niebezpieczności Koronnych, abyście to, co się do upadku nachyliło,
  2 1|            potrzeb odprawę. I poganie to czynili, gdy swoje sejmy
  3 1|           czego baczyć każdy może, co to jest mieć mądrość, zwłaszcza
  4 1|               niej zapalona pochodzi, to jest rozum przyrodzony,
  5 1|        zasiedli.~Nie daj, Boże, abych to o was rozumiał, Przezacni
  6 1|        niebezpiecznościam, do których to przychodzi królestwo, nie
  7 1|            nauk heretyckich, które na to szatan wrzucił, aby rozrywał
  8 1|              zastawia". Oseae 10 [2]. To się podobno mówić może,
  9 1|          ojczyźnie obmyślić nie mógł. To są dziwnie szkodliwi ludzie,
 10 1|              barzo już teraz niełacna to praca. Osłabienie królewskiej
 11 1|           nich naprawy potrzeba, sami to lepiej widzicie. Ja to tyło
 12 1|           sami to lepiej widzicie. Ja to tyło mówię, co wszyscy widzą.
 13 1|              nie na radę, i utracacie to, czym by się niemałe wojsko
 14 1|        czynicie. Co we dnie zrobicie, to się w nocy obali, i błogosławieństwa
 15 1|           opatrzone zamki i żywności, to lepiej sami wiecie. Tatarzyn,
 16 1|            pełny był? Iżeć Bóg ukazał to, coś powiedział, izali mędrszego
 17 1|               na wstępie tego urzędu, to jest o Panu Bogu swym dziwy
 18 1|         wszelkiego złego, którego się to królestwo boi.~Słuchajcież
 19 1|               i naczynie do mądrości, to jest sumnienie, ochędożne
 20 1|       przebywają. Nie wiem, jeśliście to uczynili, a jeśli nie, wżdy
 21 1|               Jakub mówi, suadibilis, to jest łacny do namówienia
 22 1|          jakokolwiek chcąc przewieść. To wielka jest przeszkoda dla
 23 1|       łaknącemu wylejesz duszę swoją (to jest wnętrznego miłosierdzia
 24 1|             rzeczy zgadza i z owym; i to chwali, co jeden czyni i
 25 1|              co jeden czyni i mówi, i to, co drugi przeciwny czyni
 26 1|      Obłudności się wiele nasiało. ~I to jest nierozum wielki i złość,
 27 1|            dobrej rady. Bo Pan Bóg na to dał przyrodzony rozum, aby
 28 1|  nieroztropnym poruczać mamy? Wielkie to rzemiosło ludzie rządzić,
 29 1|        Historyja do rządów potrzebna. To nawięcej ma być z ksiąg
 30 1|                które przed nami były, to jest z historyi. Bo, jako
 31 1|     przyrodzonym pisma zbierali, jako to i na koncyliach ich potomkowie
 32 1|               i w nich przebywali. Bo to rzemiosło nie jest jako
 33 1|         modlitwy o mądrość. Czyniwszy to, co możem z siły naszej,
 34 1|               jako uiścić nie ma? Abo to człowiek odmienny i niepewny?
 35 1|           taki łotr, toś mi uczynił a to, takeś mię zdradził i oszukał,
 36 2|           NIEŻYCZLIWOŚCI KU OJCZYŹNIE~To wam rozkazuję - mówi Pan
 37 2|           pilnością, i cnotą stanęło, to się nierozumem i niedbałością,
 38 2|             Panowie, którzyście tu na to się zjachali, abyście o
 39 2|           każdy pomoc jaką miał. Jako to Pan Bóg czyni, który wszytko,
 40 2|    pospolitego, wszytkiej tej Korony, to jest ludzi i dusz, ile ich
 41 2|          Miłujcie ojczyznę tę swoje i to Hieruzalem swoje, to jest
 42 2|          swoje i to Hieruzalem swoje, to jest Koronę tę i Rzeczposp[
 43 2|             dobro Hierozolimy swojej, to jest Rzeczyposp[olitej]
 44 2|              zatem bez Boga, jako się to innym narodom przydało,
 45 2|            tyraniją cierpią. Nie taka to ojczyzna wasza: matką wam
 46 2|             pokój i tłustością zboża (to jest obfitością wszytkiego
 47 2|              wiele dusz jest, ile ich to królestwo i państwa przyłączone
 48 2|            tej miłości ku ludu swemu, to jest Rzeczyposp[olitej],
 49 2|           chorym nie będąc? Nie darmo to, coś złego jest w sercu
 50 2|         spytał Daryjusz, mówiąc: "Nad to, co na zmowie i zakładzie
 51 2|         ziemię judzką spustoszoną - o to ja, panie, proszę, o to
 52 2|               to ja, panie, proszę, o to majestatu twego żądam".~
 53 2|           wielką sławę mieć. Wszytkoś to porzucił i podeptał, abyś
 54 2|           wynidzie z domu mego, abych to Panu Bogu ofiarował i zabił"
 55 2|              11 [35-36]. A ona się na to nic nie przelększy rzekła: "
 56 2|              czeka?" A ona mówi: "nic to, wesele pospolite i szczęście
 57 2|           rada ich odstępuję, rada za to takie wesele ludzkie zdrowie
 58 2|          zdrowie, i czystość swoję na to ważyła, aby lud swój wybawiła.
 59 2|              lud swój radzi umierali. To wżdy jeden dziwny i łez
 60 2|         rozumu przyrodzonego widzieli to, iż słuszna rzecz jednemu
 61 2|         naszego obietnice mamy, jeśli to przykazanie o miłości wypełnim.
 62 2|         swoich, wszytkich dusz, które to królestwo z swymi państwy
 63 2|           tego nie mam, czego pragnę. To złodziejskie serce, które
 64 2|            drudzy Rzeczyposp[olitej], to jest sobie, nie chcą, aż
 65 2|            spodziewają, abo gdy im za to król nie płaci. Ci są dziwnie
 66 2|      utargować da. Na koniec, nikt za to zapłaty nie czeka, iż sam
 67 2|            sam sobie dobrze czyni, bo to samo hojną mu jest zapłatą.
 68 2|            swoje opatrujesz, izali za to zapłaty chcesz?~Ma być zasługom
 69 3|            Corin. 1 [10].~Tę prośbę i to zaklinanie wielkiego sługi
 70 3|         namowy wielkiej, gdybyście mi to z serca przyznać i samym
 71 3|             wami nie masz. O Boże, by to tak prędko sprawić, na czym
 72 3|             Proszę, obejrzycie się na to nabożnym i ku Panu Bogu
 73 3|           rozterków utraty idą i jako to ciężka Rzeczypospolitej]
 74 3|          matki żywota wyszli.~O, jako to mocne do zgody łańcuchy
 75 3|              dom swój mieć chce. Gdyż to jest samego gospodarza sromota
 76 3|            drogich potraw pana swego, to jest jednej niebieskiej
 77 3|               wszedł, szaty godownej, to jest zgody jedności braterskiej,
 78 3|         miłości wyzuwamy? O, wielkież to do zgody i jedności potargnienie.
 79 3|           oddawać nie możem. ~O, jako to ciasny łańcuch, który mię
 80 3|               możem. Joan. 14. ~Izali to nie srogie słowo Pana naszego,
 81 3|          niewolej swojej bierzcie. Bo to nie moi, pana nie mają,
 82 3|           podzielić ją możecie? Izali to nie jej śmierć jest, gdy
 83 3|           roznosi. O, jako szczęśliwy to lud był, o którym napisano:
 84 3|                nie omieszka. Czeka na to ten, co wam źle życzy, i
 85 3|            Język swój, w którym samym to królestwo między wielkimi
 86 3|             rozsądek pański; wolno mi to tak rozumieć, nie może mię
 87 3|               bliźniego tym samym, iż to ma, czego drugi nierad widzi
 88 3|               począć dobrego chcieli, to jeden drugiemu przeszkadzał,
 89 3|            poddane i ubogie uciskać - to tam zgoda. Przetoż też,
 90 3|           różnych kamieni nazbierają: to wielkie, to małe, to okrągłe,
 91 3|               nazbierają: to wielkie, to małe, to okrągłe, to graniste,
 92 3|      nazbierają: to wielkie, to małe, to okrągłe, to graniste, to
 93 3|         wielkie, to małe, to okrągłe, to graniste, to długie, i zda
 94 3|              to okrągłe, to graniste, to długie, i zda się szpetna,
 95 3|            miejscu tak małym stanąć i to czynić, co oko czyni, nie
 96 4|             iż gdyby kto spytał: jako to królestwo zowią? Odpowiedzieć
 97 4|             aby ich pierwej religie], to jest wiadomości prawego
 98 4|               wtóra, i trzecia ustawa to ma, abyśmy jednego samego
 99 4|                nie pożądaj" - wszytko to do pokoju Rzeczypospolitej
100 4|            prawa pisali i stawili, za to się udawać, iż od bogów
101 4|             fałszem wspierać chcieli, to lud Boży prawdą dowodną
102 4|          nauki kapłańskiej poczynali. To jest pierwej się nauczyli
103 4|       kapłanem stał i prorokować się, to jest służyć Panu Bogu i
104 4|              Kościół jego sprawowała, to jest sami kapłani i biskupi
105 4|         Piotrowi: jednym sam władnie, to jest duchownym, drugim przez
106 4|               napisał. De consider. A to dlatego, iż nowy zakon więcej
107 4|        poganiać i rządzić dopuścili". To jest, oni królowie i cesarze,
108 4|       wygnawszy, osiedli: aby wrócili to, co źle wydarli, a jady
109 4|              modlitwami kapłańskimi". To jest, gdy kapłany i religią
110 4|          przypłacisz! O ziemia, która to cierpisz, jako pożerać będziesz
111 4|            ciebie, nowy Hierozolimie (to jest Kościele Chrystusów),
112 4|       Jeruzalem. Cyrillus Hierosoli. ~To o nowym Hieruzalem mówi.
113 4|    Chrystusowe, aby oblubienicy jego, to jest religiej i Kościołowi,
114 4|       religiej i Kościołowi, służyli.~To także królestwo polskie
115 4|               katolickiej bronili. ~I to czynili do tego czasu pobożni
116 4|         katolicką ś. wiarę, na której to królestwo zasiadło. I na
117 4|       gościnną religią znowu osadzone to królestwo zostało. Nowego
118 4|         wierze Kościoła ś. rzymskiego to królestwo zbudowane jest.
119 4|            oracki abo kmiecy. Tak się to ciało zrosło z tych piąci
120 4|               nowy stan, z którym się to ciało nie urodziło, do niego,
121 4|               nie urodziło, do niego, to jest ewangelik! abo raczej
122 4|            wprawicie? Musicie pierwej to ciało zabić i tę Koronę
123 4|          prawa wasze i sejmy wasze na to naprzód obracajcie, aby
124 4|            jego mieć będziecie. Jeśli to królestwo Kościołowi Chrystusowemu
125 4|             Bóg uczynił ziemi tej, co to za gniew niezmierny jego?"
126 4|        przeciw ziemi tej i wprowadził to przeklęctwo na nie". Tak
127 4|       królestwa swego nie zstępujcie, to jest z religiej katolickiej,
128 4|              służby twojej, królestwo to Polskie, i z przyległymi
129 5|             wierze radzą i obmyślają. To nieszczęście. Boże, aby
130 5|     podejrzenia, iż mówią: Podobno mi to uczyni abo już uczynił,
131 5|  sprawiedliwości rozbojem jest. Jakaż to Rzeczpospolita, która takie
132 5|       sprawiedliwości nie masz. Jakoż to królestwo bez niej stać
133 5|             się heretycy nie odejmą. ~To szczęście herezyje odejmują,
134 5|            przeszkodzili. 2. Par. 25. To się pokazało i w starym
135 5|              węgierskiej o przyczynę, to jest Naświętszej Matki Bożej,
136 5|         innych wiele bitew wygrawali. To są w oczu naszych pamiętne
137 5|              wolnej wolej nie ma, ale to zmuszony czyni, co Bóg chce
138 5|   Rzeczypospolitej wnoszą. ~Na koniec to się przydaje, iż natury
139 5|           wielką folgą i miłosierdzim to czynili, więcej pismem i
140 5|              Adventu Luter. I poznały to miasta niemieckie na początku,
141 5|          Rzeczposp[olita] i królestwo to trwałe było, a tak do upadku
142 5|             oni, fałszywe bogi mając, to tyło prawdziwego na sercu
143 5|               krwią Syna twego, ale i to nasze królestwo świeckie
144 6|           mówmy, która jest na głowę, to jest o królewskiej władzej
145 6|           choroba. 1. Reg 8 [6-7]. Na to pierwej powiedzmy, co się
146 6|           rządził, mówi Pismo, iż się to Samuelowi nie podobało,
147 6|              słów pokazuje się, iż im to P[an] Bóg ganił, choć im
148 6|               abo monarchijej. ~Na co to zrozumieć potrzeba, iż tu
149 6|          przełożonym.~Zawżdy królowie to jest jeden u ludu Bożego
150 6|      namiestnicy króla niebieskiego. ~To, iż sędziaki, które im dawał,
151 6|          zganił, ale raczej dopuścił. To zganił, iż on sposób prostych
152 6|       potrzeba patrzyć, iż tak długo, to jest 1100 lat stoi. Bo tam
153 6|               barzo czcili. ~Pokazują to statuta wasze i przysięgi
154 6|               ma pedagoów wiele. ~Cóż to za bezpieczeństwo abo raczej
155 6|             wszeteczeństwo? Za którym to idzie, iż kto chce, królowi
156 6|           zelżywie go wspomina. Jeśli to z prawa jakiego pisanego
157 6|           czcili, królowie pozwolili, to my na jego zelżenie obracać
158 6|              mocy królewskiej? Nie na to dana jest. I jeśli jej wy
159 6|       morderce świętego Stanisława, i to krótko, nie mieli. l tego,
160 6|           która jest filiorum Belial, to jest synów bez jarzma, którzy
161 6|      nieposłuszeństwa i przepychy, bo to wam samym wielką szkodę
162 6|          samym wielką szkodę uczyni i to samo niewolą na was tyrańską
163 6|               nie chcę. Boże, daj wam to baczenie, abyście się tym
164 6|             sobą często mówicie, tedy to samo koło narychlej ją przewróci
165 6|               myślach nie wiedzą. Nie to, co im prości bracia poruczają
166 6|    naszkodiiwszą nade wszytki rządy. ~To naszkodliwsza, iż moc sobie
167 6|       szerokim, niepodobna, obracają. To jest, iż chcą, aby szlachta
168 6|               obrócą. I ziściłoby się to, co o takiej Rzeczyposp[
169 6|              więtsza część, bo się na to obierają i stanowią, i dla
170 6|           uczynić. Bo prostym smaczne to pochlebstwo, iż tez oni
171 6|                  Dla grzechów ziemie (to jest ludzi na ziemi) wiele
172 6|               a chcą wszyscy rządzić. To jest wielkie za grzechy
173 6|       rozsądku. Niech góry i pagórki, to jest rada i panowie jego,
174 7|                które zakonu nie mają (to jest pisanego? Jako mieli
175 7|              Żydowie), z przyrodzenia to czynią, co zakonnego jest,
176 7|           kradni, Czci ojca i matkę - to wszytkie narody, pisma takiego
177 7|               i źrzódło innych praw. ~To przyrodzone prawo jest wieczne
178 7|              było prawo przyrodzone. ~To prawo grzechami, a zwłaszcza
179 7|             sprawiedliwie skazują". I to, co rzekł Izajasz, toż utwierdza,
180 7|             byli, i co oni rozkazali, to być musiało i za prawo się
181 7|              u wozu, i wódz u wojska, to prawo jest w Rzeczypospolitej],
182 7|               rzekł, justum animatum, to jest sprawiedliwości żywej
183 7|             Heretyckie głupstwo. ~Nad to nic głupszego być nie może.
184 7|           starosta od króla rozkazał, to jakoby sam król rozkazał.~
185 7|               Także co król rozkazał, to jako Bóg rozkazał. Gdyż
186 7|       Augustyn ś.: In Psal. 70. ,,Gdy to ociec rozkazuje, co przeciw
187 7|               wszelaką dawać mają. Bo to jest koniec każdej zwierzchności,
188 7|              Rzeczyposp[olitej]. Gdyż to jest nawiętsze szczęście
189 7|              wszytkę swoją mądrość na to usadzać mają, chcą-li mieć
190 7|              jego nie dopuszcza, jako to Nabuchodonozor król czynił,
191 7|             co dla niego czyni. Jeśli to dobry człowiek rad czyni,
192 7|           Egzekucyja praw. ~Prawo też to żadnego pożytku nie niesie,
193 7|             nierządzie żyjem. Na czym to królestwo i ludzie w nim
194 7|             olitej] nie pochybiło. Na to obierano ludzie w prawach
195 7|            ewangelicy mają i który im to prawo ich pisać począł,
196 7|         sprawiedliwości nie miłujący, to jeszcze więtsza na nie ślepota,
197 7|               abo osądzicie na ziemi, to będzie zawiązano i osądzono
198 7|         wzgardzili, ale mną". Jako na to, nieszczęśliwe królestwo,
199 7|              da-li Bóg, mówić będzie. To tylo namieniam, jakie z
200 7|             im wolno było grzeszyć, a to, co Bogu dano, dziedzictwo
201 7|               łupić i wydzierać, a za to żadnego karania nie mieć.
202 7|         zgaśnie. Przeklęctwo puści na to królestwo, w którym pożarte
203 7|            przeklęctwo Boskie ciągnie to prawo, którego acz żaden
204 7| sprawiedliwość gubi, a przeklęctwo na to królestwo wlewa! Isa. 10 [
205 7|             pisać zakazuje i srodze o to karze. ~ Maurycyjus cesarz
206 7|             kościelnym. Upominał go o to i gromił ś. papież Grzegorz
207 8|                gubi obywatele swoje. ~To jest grzechy, które do Pana
208 8|             potwarzy, zdrady, którymi to królestwo i obywatele jego
209 8|             Boga chrześcijańskiego. I to bluźnienie rozmnażają, jako
210 8|               gniew się jego oburzy". To jest na te, którzy by milczeli,
211 8|               Izraelskiego". A cóż za to? "Ziemia wasza spustoszała,
212 8|               bluźnią przybytek Boży, to jest ś. Kościół jego i sługi
213 8|              świeckiego, nie daje, za to karania Boskiego nie ujdzie.
214 8|             ma sprawiedliwość? Wielka to krzywda, za którą na królestwo
215 8|           karności rozlewania potępić to królestwo mogą. W którym
216 8|           kiedy chce i jako chce, a o to i słowa złego nie ucierpi.~ 
217 8|         kmiotkowie w tej Koronie.~Tak to królestwo poddane robaczki
218 8|              Boże mój, jakie zbytki w to się królestwo wniosły, które
219 8|           miłuje. Taki się peculatus, to jest kradzież dóbr pospolitych
220 8|     królestwie zamnożyła, iż ludzie o to ledwie jakie sumnienie mają.
221 8|               i dochodów pospolitych, to nasmaczniejsza kradzież,
222 8|              nie wynidą, a Niniwe abo to królestwo wasze upadnie".~
223 8|              mam od P[ana] Boga i mam to poruczenie, abych wam złości
224 8|               iudicio Dei li. 7 et 8.~To pisze Sahdanus o Afryce
225 8|             za dni moich, abych ja na to nie patrzył". ~Trzecie pogróżki
226 8|         prawej pokuty czynić będzie". To jest, wiedział Pan Bóg (
227 8|          waszego. A P[an] Bóg odmieni to karanie, którym wam pogroził". ~
228 8|               w przejźrzeniu Bosklm. ~To mówił, wolną wolą ludzką
229 8|                Ja odpowiem: nie wiem. To tyło wiem, iż jedna z tych
230 8|          złość swoje, ja też odmienię to złe, którem umyślił uczynić