Nowela

1001 Sach | utęsknieniem na górne sfery cyrkowe i wbrew prawom fizyki znajdują,
1002 Sach |        nieprawdopodobnym. Otoczenie i piętnaście lat zawodu cyrkowego,
1003 Sach |          ziemi, daleko od ojczyzny, i nie myślą o niej więcej
1004 Sach |       Przede" wszystkim trzeba jeść i pić. O tej prawdzie musi
1005 Sach |          dobrze każdy filister, jak i ostatni z Czarnych Wężów.~
1006 Sach |           dziki świst w stajniach - i na arenie ukazuje się oczekiwany
1007 Sach |            ciżby: "To on! to on!" - i potem cisza. Syczy tylko
1008 Sach |        pokrywa jego wyniosłą postać i tak dziką, że przypomina
1009 Sach |            pióra, za pasem ma topór i nóż do skalpowania, w ręku
1010 Sach |          dobrze to straszne wycie - i co dziwniejsza, ci, którzy
1011 Sach |        dyrektor zbliża się do wodza i mówi do niego, jakby chciał
1012 Sach |           jakby chciał go ułagodzić i uspokoić. Dziki zwierz uczuł
1013 Sach |         postępuje naprzód, cofa się i znów idzie chwytając równowagę.
1014 Sach |          brawo zrywa się jak wicher i milknie. Twarz wodza staje
1015 Sach |      drugiego końca drutu - staje - i niespodzianie z ust jego
1016 Sach |            pieśni, która wzmaga się i potężnieje. Jest to pół
1017 Sach |         niezmiernie żałobne, dzikie i chrapliwe, pełne drapieżnych
1018 Sach |             łowów, przywozili mięso i skóry bawole, a żony witały
1019 Sach |          żony witały ich z radością i tańczyły na cześć Wielkiego
1020 Sach |      wyrastały na piękne dziewczęta i dzielnych wojowników. Wojownicy
1021 Sach |    Wojownicy umierali na polu sławy i szli polować z duchami ojców
1022 Sach |           się nigdy w krwi niewiast i dzieci, bo wojownicy Chiavatty
1023 Sach |            twarze zza mórz dalekich i wrzuciły ogień do Chiavatty.
1024 Sach |       zakradli się nocą jak szakale i noże ich zbroczyły się w
1025 Sach |           uśpionych mężów, niewiast i dzieci.~I oto nie ma Chiavatty,
1026 Sach |           mężów, niewiast i dzieci.~I oto nie ma Chiavatty, bo
1027 Sach |      wigwamy. Wymordowane pokolenie i zniszczona Chiavatta wołają
1028 Sach |        jedno dziecko. Było ono małe i słabe, ale przysięgło duchowi
1029 Sach |           uciekać? czy się bronić - i jak? - Was ist das? was
1030 Sach |             stojący pod żyrandolem, i wzniósł drąg. Straszna myśl
1031 Sach |            głowy: rozbije świecznik i zaleje cyrk potokami płonącej
1032 Sach |          ręku niesie blaszaną miskę i wyciągając ją ku widzom,
1033 Sach |          efekt? Sypią się półdolary i dolary. Jakże odmówić ostatniemu
1034 Sach |      przedstawieniu sachem pił piwo i jadł knedle "Pod Złotym
1035 Ozyr |          jego duszę tak zapalczywie i napełniły takim hałasem
1036 Ozyr |          kazał im stanąć przed sobą i zapytał:~- Kto wy jesteście,
1037 Ozyr |          oko dostrzega między wami, i dlaczego w krainie Ciszy
1038 Ozyr |           ani na chwilę, a ponieważ i on trzymał się mojej szaty
1039 Ozyr |       trzymał się mojej szaty stale i wiernie, ponieważ całe życie
1040 Ozyr |             zabrać teraz jego duszę i umieścić ją w tej zaziemskiej
1041 Ozyr |         ważył wszelkie myśli, słowa i uczynki.~- Ja, o panie,
1042 Ozyr |              panie, zabrać tę duszę i umieścić ją w tej zaziemskiej
1043 Ozyr |        Głupota chwyciła go za drugą i obie, tamując dech w piersiach,
1044 Ozyr |           ptasi wzrok w Psunabudesa i przypatrywał mu się przez
1045 Ozyr |           chętnie bym was wysłuchał i rozsądził, ale zaprawdę,
1046 Ozyr |            która wszystko przenika, i rozkażę jej, aby mi przedstawiła
1047 Ozyr |          krótkich a mądrych słowach i żywot Jego Ekscelencji,
1048 Ozyr |             żywot Jego Ekscelencji, i waszą sprawę.~- O panie -
1049 Ozyr |  nieprzyjaciółką Niegodziwości, jak i twoją.~I w tejże chwili
1050 Ozyr |         Niegodziwości, jak i twoją.~I w tejże chwili przywołał
1051 Ozyr |             stawiła się natychmiast i spojrzawszy na Psunabudesa
1052 Ozyr |         jakby z pewnym zadowoleniem i rzekła:~- Ach, to Jego Ekscelencja,
1053 Ozyr |            do działaczy państwowych i drwił z zasad, które za
1054 Ozyr |            coś zamykał, coś ukracał i zamiast rozszerzać ludzką
1055 Ozyr |       rozszerzać ludzką działalność i ludzkie życie, ustawicznie
1056 Ozyr |  ustawicznie je obrzydzał, krępował i ograniczał.~- Czy nie sądzisz,
1057 Ozyr |             zauważyć, że była w tym i głupota tak wielka jak piramida
1058 Ozyr |       państwie, wtrącał je w bezład i tworzył mu wewnętrznych
1059 Ozyr |         może przynieść tylko szkody i klęski.~- Jeśli tak - rzekł
1060 Ozyr |   Sprawiedliwy - to trzeba dorzucić i na szalę głupoty.~- Trzeba! -
1061 Ozyr |           przeważnie przez Fenicjan i Greków, i zarówno jednych,
1062 Ozyr |            przez Fenicjan i Greków, i zarówno jednych, jak drugich
1063 Ozyr |        Egipcjan. Zabraniał im mówić i pisać na papirusach we własnym
1064 Ozyr |              prześladował ich wiarę i pozamykał ich szkoły, a
1065 Ozyr |            raz trzeci palec do góry i rzekł z powagą:~- Łapówki
1066 Ozyr |           za zwyczaj tak powszechny i tak zgodny ze starą tradycją
1067 Ozyr |         sumieniem.~- Masz słuszność i jako bóg egipski, nie powinienem
1068 Ozyr |  Sprawiedliwy, potrzebował wielkich i głębokich reform. Otóż Psunabudes,
1069 Ozyr |            reformy nie były wielkie i głębokie, ale drobne i płytkie.
1070 Ozyr |      wielkie i głębokie, ale drobne i płytkie. Egipt potrzebował
1071 Ozyr |            Egipt potrzebował nowych i mądrych ludzi, którzy by
1072 Ozyr |          tego powstawała karykatura i jaka szkoda dla Egiptu,
1073 Ozyr |           których konieczność uznał i zrozumiał sam Faraon.~-
1074 Ozyr |      Oszukiwał zarówno Faraona, jak i lud. Faraonowi groził buntem
1075 Ozyr |              ale on sam był durniem i głupota jego była tym większa,
1076 Ozyr |   szachrajstwo nie może wystarczyć, i szachrował, szachrował bez
1077 Ozyr |          masz słuszność jak zawsze, i tylko tak dokładne wagi
1078 Ozyr |           Psunabudes rządził mądrze i uczciwie, to zyskałby na
1079 Ozyr |           się jeszcze potężniejszym i sąd historii wypadłby o
1080 Ozyr |               Ozyrys podniósł szale i trzymał je w górze, póki
1081 Ozyr |          zupełnie. Po czym spojrzał i zdziwienie, ale zarazem
1082 Ozyr |             zdziwienie, ale zarazem i zmieszanie odbiło się na
1083 Ozyr |          Apisa! - zawołał – głupota i szelmostwo nie przeważają
1084 Ozyr |            wagi, objął głowę dłońmi i przymknął oczy.~Po chwili
1085 Ozyr |            się promiennym uśmiechem i zwróciwszy się do Psunabudesa,
1086 Ozyr |    Psunabudesa, począł mówić zwolna i uroczyście:~- Ekscelencjo!
1087 Ozyr |              gdyż widzisz, że nawet i Mądrość drapie się w tej
1088 Ozyr |           niepróżno zowią mnie bogi i ludzie Wszechmocnym, bo
1089 Ozyr |         Faraona, wszelkie trudności i ogłaszam ci wyrok następujący:~...
1090 Ozyr |       następujący:~...Wróć do życia i wróć na ziemię. Bądź do
1091 Ozyr |           świata ministrem Faraonów i rozmaitych ludów: zabiegaj,
1092 Ozyr |       łotrem, czy osłem...~...Wtedy i ja będę wiedział, który
1093 Ozyr |       twarzą do niebieskich schodów i nagłym rozmachem swej boskiej
1094 Legen|           się "Purpura", tak wielki i silny, że się nie bał wichrów
1095 Legen|          choćby najstraszniejszych.~I płynął ciągle z rozpiętymi
1096 Legen|         rozbijały się inne statki - i płynął w dal, z żaglami
1097 Legen|            nim ciągnęła się szeroka i długa droga świetlista.~-
1098 Legen|    majtkowie. - Ostrożnie! tam wiry i skały!~W odpowiedzi na przestrogę
1099 Legen|             zaufani w jego wielkość i dzielność, drwili z niebezpieczeństw.
1100 Legen|          Szczęśliwie przebyte burze i pokruszone skały zwiększyły
1101 Legen|            Purpura" popłynie dalej.~I "Purpura" płynęła istotnie,
1102 Legen|        ratowała jeszcze inne statki i przygarniała rozbitków na
1103 Legen|     Żeglarze zleniwieli w szczęściu i zapomnieli sztuki żeglarskiej. - "
1104 Legen|            lin? po co żyć w trudzie i pocie czoła, gdy statek,
1105 Legen|              Wesoło płyńmy, wesoło!~I płynęli jeszcze długie lata.
1106 Legen|     zupełnie, zaniedbała obowiązków i nikt nie wiedział, że statek
1107 Legen|           zamęt. Wstały słupy wodne i leciały z hukiem na "Purpurę",
1108 Legen|            zwątlałe wiązania statku i nagle krzyk straszny rozległ
1109 Legen|       pokładzie.~- "Purpura" tonie!~I "Purpura" tonęła naprawdę,
1110 Legen|           załoga, odwykła od trudów i żeglugi, nie wiedziała,
1111 Legen|            Więc zerwali się wszyscy i poczęli bić z dział do wichrów
1112 Legen|      poczęli bić z dział do wichrów i fal spienionych, a potem
1113 Legen|            porwały wielu walczących i uniosły w odmęt wodny. Załoga
1114 Legen|       Poczuli, że śmierć nadchodzi.~I nastała chwila głuchej rozpaczy.
1115 Legen|            chwila głuchej rozpaczy. I poglądali na się ci żeglarze
1116 Legen|           drgnęli ci na wpół umarli i rzucili się wszyscy na spód,
1117 Legen|        rzucili się wszyscy na spód, i rozpoczęli pracę od spodu.~
1118 Legen|          rozpoczęli pracę od spodu.~I pracowali od rana do nocy,
1119 Legen|             rana do nocy, w trudzie i pocie czoła, chcąc dawną
1120 Legen|             chcąc dawną bezczynność i zaślepienie wynagrodzić...~
1121 Bajka|              przy sokolim gnieździe i poczyna krakać na sokoła:~-
1122 Bajka|             sokół.~- Chcę cię zabić i pożreć - powiada sęp.~-
1123 Bajka|                Co za głupie pytanie i co za brak wykształcenia!
1124 Bajka|        kraczesz innym głosem niż ja i nie kochasz mnie.~- Co do
1125 Bajka|           tylko, że mam prawo zabić i pożreć każdego, kto mnie
1126 Bajka|          mogła nieco zaokrąglić się i utyć.~- W każdym razie nie
1127 Bajka|    Usłyszawszy to sęp podnosi głowę i rzecze z wielką dumą:~-
1128 Bajka|        nadzieja moja tylko w Bogu - i trochę także w... dziobie.~ ~
1129 Zpami|           przyćmione, budziło mnie, i nieraz o drugiej lub trzeciej
1130 Zpami|           pracującego jeszcze. Mała i wątła jego postać, przybrana
1131 Zpami|              a w ciszy nocnej senny i zmęczony głos powtarzał
1132 Zpami|            dziewiątej do dwunastej, i sam nie szedłem do łóżka,
1133 Zpami|      greckie, łacińskie, niemieckie i nazwy rozmaitych powiatów
1134 Zpami|          spod kołdry, zapalał lampę i zasiadał na nowo do stolika.
1135 Zpami|          Gdym go łajał - prosił się i płakał. Potem tak już przyzwyczaiłem
1136 Zpami|           siedzeń, do blasku lampki i do mruczenia koniugacyj,
1137 Zpami|           podkopują zdrowie chłopca i mogą życiu jego zagrozić.
1138 Zpami|    potrzebną dla wesołości, zdrowia i życia chłopca, zabierała
1139 Zpami|            zabierała łacina, grecki i... niemiecki. Rankiem, gdym
1140 Zpami|        pakował książki do tornistra i gdym widział, jak chude
1141 Zpami|            dla niego o wyrozumienie i względność, ale niemieccy
1142 Zpami|             tylko, że dziecko psuję i rozpieszczam, że Michaś
1143 Zpami|        pracuje, że ma polski akcent i że beczy z lada powodu.
1144 Zpami|           jestem na piersi, samotny i zgryźliwy, więc te wymówki
1145 Zpami|         zdolności, ale tak wytrwałe i przy całej słodyczy, taką
1146 Zpami|             Biedny Michaś namiętnie i ślepo był przywiązany do
1147 Zpami|           jest nieszczęśliwa, chora i że gdy on będzie jeszcze
1148 Zpami|        chłopak drżał przed tą myślą i całymi nocami siadywał nad
1149 Zpami|           tego? Miał polski akcent, i kwita! Ja go nie psułem
1150 Zpami|              nacierpiałem się głodu i biedy, nie byłem szczęśliwy,
1151 Zpami|     szczęśliwy, nie będę szczęśliwy i - niech tam diabli wezmą!
1152 Zpami|             diabli wezmą! nawet już i zębów nie ściskam, gdy o
1153 Zpami|          miałem swoje czasy zdrowia i wesołości. Kaszel mnie nie
1154 Zpami|             byłem swobodny jak ptak i nie dbałem o nic. Michaś
1155 Zpami|            nie dbałem o nic. Michaś i tego nawet nie miał. Życie
1156 Zpami|        nawet nie miał. Życie byłoby i jego położyło na kowadło
1157 Zpami|            jego położyło na kowadło i biło młotem; tyle by więc
1158 Zpami|        dzieci bawi, napłatał figlów i wylatał się na otwartym
1159 Zpami|             dziecko idące do szkoły i wracające z niej chmurne"
1160 Zpami|        płaczu - więcem mu współczuł i chciałem być dla niego ucieczką.~
1161 Zpami| nauczycielem, jakkolwiek prywatnym, i nie wiem, co bym robił na
1162 Zpami|       stracił wiarę w wartość nauki i pożytek, jaki z niej płynie.
1163 Zpami|             może zastąpić powietrza i zdrowia, a dobry lub zły
1164 Zpami|           powinien stanowić o losie i życiu maleńkich istot.~Myślę
1165 Zpami|            przygniatającą mu piersi i depcącą wszystko, co go
1166 Zpami|      wszystko, co go nauczono czcić i kochać w domu... Taki ze
1167 Zpami|             ona nie wiedziała o tym i nigdy wiedzieć nie będzie.
1168 Zpami|     jednakowy. W usposobieniu matki i dziecka była także wspólność,
1169 Zpami|      skłonności do egzaltacji uczuć i poglądów. Należeli oboje
1170 Zpami|            wrażliwych, szlachetnych i kochających, które zdolne
1171 Zpami|        poświęceń, ale które w życiu i zetknięciu się z jego rzeczywistością
1172 Zpami|       rodzaj ludzi ginie też teraz, i myślę, że jakiś dzisiejszy
1173 Zpami|         kiedyś bardzo zamożna, ale -i za dużo kochali... więc
1174 Zpami|           razem z siłami fizycznymi i zdrowiem. W innych warunkach
1175 Zpami|          mógłby był skończyć szkoły i uniwersytet i stać się pożytecznym
1176 Zpami|       skończyć szkoły i uniwersytet i stać się pożytecznym pracownikiem
1177 Zpami|          istniały, męczył się tylko i wiedząc o wysokim wyobrażeniu,
1178 Zpami|         świecie widziały oczy moje, i postanowiłem się nie dziwić
1179 Zpami|         wytrwałość, siła charakteru i praca. Jest coś w tym niezdrowego,
1180 Zpami|         Jest coś w tym niezdrowego, i gdyby mi słowa mogły zapłacić
1181 Zpami|         słowa mogły zapłacić za żal i gorycz, to doprawdy powiedziałbym
1182 Zpami|  przychodził z klasy rozpromieniony i szczęśliwy. Zdawało mi się
1183 Zpami|       szczerą, dziecinną wesołością i świeciły jak dwa węgielki.
1184 Zpami|    tornister przeładowany książkami i mrugając na mnie, mówił
1185 Zpami|   przybiegał do mnie z pyszną minką i zarzuciwszy mi ręce na szyję,
1186 Zpami|            dni Michaś rozmarzał się i wyobrażając sobie, co to
1187 Zpami|            O! panie Wawrzynkiewicz!~I biednemu chłopcu łzy stawały
1188 Zpami|             nim zmęczoną wyobraźnią i przypominałem sobie dom
1189 Zpami|       istotę, która tam była panią, i szczęście, jakie jej sprawi
1190 Zpami|          Korzystałem z takich chwil i dawałem Michasiowi nauki,
1191 Zpami|           sypiać tyle, ile mu każę, i nie upierać się przy nocnym
1192 Zpami|         malec ściskał mnie za szyję i powtarzał:~- Dobrze, mój
1193 Zpami|           będę zdrów, że aż strach, i Stanę się taki duży, że
1194 Zpami|         więc chodziło, tylko o czas i ten nieszczęsny niemiecki
1195 Zpami|             nic nie mogłem poradzić i liczyłem jedynie, że gdy
1196 Zpami|          pomyślność. Chwile radości i owych piątek, o których
1197 Zpami|            więcej zmęczone umysłowo i fizycznie, takie niepowodzenia
1198 Zpami|    następnie do lekcji, cichy bywał i niby spokojny, ale w tej
1199 Zpami|              było coś rozpaczliwego i gorączkowego zarazem. Czasem
1200 Zpami|            ściskał głowę obu rękoma i milczał: egzaltowany chłopiec
1201 Zpami|        wiedział, jak zaradzić temu, i czuł się po prostu w kole
1202 Zpami|         przedpokoju, tam ją zapalał i zasiadał do roboty. Zanim
1203 Zpami|         wstać, zawołać go do pokoju i przerobić z nim raz jeszcze
1204 Zpami|           go przekonać, że je umiał i że niepotrzebnie narażał
1205 Zpami|        traciło siły, chudło, żółkło i zasępiało się coraz bardziej.
1206 Zpami|          prawie, ujrzawszy badawczy i surowy wyraz jego twarzy,
1207 Zpami|             jego najgłębsze uczucia i które były wprost zaprzeczeniem
1208 Zpami|          zaprzeczeniem albo pogardą i wydrwiwaniem z kraju, języka,
1209 Zpami|            w domu nauczano je czcić i kochać. Zdania takie ześlizgiwały
1210 Zpami|           nienawiści do nauczycieli i całej ich rasy; ale chłopczyna
1211 Zpami|            się, zacinał zęby, gryzł i martwił. I tak do zmartwień,
1212 Zpami|      zacinał zęby, gryzł i martwił. I tak do zmartwień, którymi
1213 Zpami|            karmiły go niepowodzenia i złe stopnie, przyrzucała
1214 Zpami|    naznaczała piętnem strupieszenia i śmieszności; co jedna zwała
1215 Zpami|            musiał udawać, że słucha i bierze do serca słowa przeciwne;
1216 Zpami|         udawać od .rana do wieczora i żyć w tym męczącym przymusie
1217 Zpami|             jakie w tobie złożyłam, i że staniesz się krajowi
1218 Zpami|             że staniesz się krajowi i mnie pociechą."~Gdy chłopiec
1219 Zpami|          mnie za ręce spazmatycznie i zanosząc się od płaczu,
1220 Zpami|       wrodzoną łatwością do języków i że nie umiał się po niemiecku
1221 Zpami|           jego najsilniejsze prośby i zaklęcia nie posłałem jej
1222 Zpami|             co prawda, łudziłem się i ja. Sądziłem, że wdroży
1223 Zpami|  wszystkiego, że wprawi się w język i nabierze akcentu, a przede
1224 Zpami|             był pisał do pani Marii i przedstawił jej stan rzeczy.
1225 Zpami|     wypytywał mnie o różne perfecta i participia. Utrzymać te
1226 Zpami|           powiększenia niepowodzeń. I Michaś, i Owicki zapomnieli
1227 Zpami| powiększenia niepowodzeń. I Michaś, i Owicki zapomnieli mi powiedzieć
1228 Zpami|           jednym zadaniu piśmiennym i nie odrobili go. Owickiemu
1229 Zpami|     powiedzieć w swojej obronie, że i Owicki zapomniał na równi
1230 Zpami|             nadszedł nazajutrz rano i w którym pani Maria obsypywała
1231 Zpami|             książkami, zatoczył się i mało nie upadł. Chciałem
1232 Zpami|            mówił Owicki, zaląkł się i nie mógł słowa przemówić.
1233 Zpami|  przesiąknięty "wstecznymi zasadami i instynktami", tępy i leniwy.~
1234 Zpami|       zasadami i instynktami", tępy i leniwy.~Z dwoma ostatnimi
1235 Zpami|             przekonania, że wysiłki i praca nadaremna, że on nigdy
1236 Zpami|          nigdy nie nabierze akcentu i musi się źle uczyć, a jednocześnie
1237 Zpami|            że nie tylko radość, ale i zdrowie matki zależy od
1238 Zpami|            od jego postępów w nauce i moralności." Pamiętał, pamiętał
1239 Zpami|     Narodzenie zbliżało się szybko, i co do cenzury nie można
1240 Zpami|    uprzedzić. Powiedziałem otwarcie i stanowczo, że dziecko jest
1241 Zpami|             nie może sobie dać rady i że prawdopodobnie od świąt
1242 Zpami|            ze szkół, trzymać na wsi i przede wszystkim wzmacniać
1243 Zpami|        odpisała jak rozumna kobieta i kochająca matka. Nie mówiłem
1244 Zpami|         Michasiowi nic o tym liście i zamiarach odebrania go ze
1245 Zpami|              matka wie, że pracuje, i potrafi jego niepowodzenia
1246 Zpami|         ulgę, bo się wypłakał długo i serdecznie, co mu się od
1247 Zpami|           na wieś, że zobaczy matkę i małą Lolę, i Zalesin, i
1248 Zpami|          zobaczy matkę i małą Lolę, i Zalesin, i księdza Maszyńskiego,
1249 Zpami|             i małą Lolę, i Zalesin, i księdza Maszyńskiego, uśmiechał
1250 Zpami|        czekało na niego serce matki i życzliwość ludzka, i cisza,
1251 Zpami|          matki i życzliwość ludzka, i cisza, i uspokojenie. Tam
1252 Zpami|         życzliwość ludzka, i cisza, i uspokojenie. Tam nauka miała
1253 Zpami|         swojską, życzliwą, nie obcą i odpychającą; tam cała atmosfera
1254 Zpami|         cała atmosfera była swojska i czysta, którą dziecinne
1255 Zpami|           niego świąt jak zbawienia i liczyłem na palcach chwile,
1256 Zpami|            Michaś raz zapomniał się i dostał, jako demoralizujący
1257 Zpami|             odczuł dzieciak ambitny i wrażliwy - nie podejmuję
1258 Zpami|             w tej dziecinnej piersi i przed oczyma widział zamiast
1259 Zpami|             dusił ustawicznie płacz i jakby gwałtem wstrzymywał
1260 Zpami|      opanowało go dziwne zamyślenie i senność; ruchy jego zrobiły
1261 Zpami|           niezwykle cichy, spokojny i mechanicznie posłuszny.
1262 Zpami|            dawniej, ale brał czapkę i szedł za mną w milczeniu.
1263 Zpami|     lekcjach, odrabiał zadania, jak i dawniej, ale więcej już
1264 Zpami|            mi swoim powolnym głosem i jakby sennie: "Ja myślę,
1265 Zpami|        zdrowie, bo mizerniał ciągle i w końcu stał się prawie
1266 Zpami|             mu nie było, ale niknął i tracił siły. Nie mógł już
1267 Zpami|             codziennie prowadził go i odprowadzał ze szkoły.~Święta
1268 Zpami|    celujących, chciałabym tylko, by i nauczyciele twoi myśleli
1269 Zpami|      wszystko, co było w twej mocy, i że dobrym sprawowaniem starałeś
1270 Zpami|     względem, więc cenzura zawiodła i to oczekiwanie. Ostatnia
1271 Zpami|        polskiego zacofania", języka i tradycji. Skutkiem takich
1272 Zpami|       poszedł do okna, stanął w nim i bezmyślnie, w milczeniu
1273 Zpami|            nim nie mówić o cenzurze i wyroku. W ten sposób upłynął
1274 Zpami|        odparł głosem, który dygotał i zatrzymywał się na każdej
1275 Zpami|     zielonym gabinecie przed ogniem i myśli o mnie?~- Być może.
1276 Zpami|         bardzo zimno. Rozebrałem go i położyłem natychmiast do
1277 Zpami|           na jego wychudzone kolana i ręce tak cienkie jak źdźbła
1278 Zpami|        Kazałem mu napić się herbaty i okryłem, czym było można.~-
1279 Zpami|     Zmęczone dziecko usnęło wkrótce i oddychało pracowicie przez
1280 Zpami|             skończyłem pakować jego i swoje rzeczy; potem, że
1281 Zpami|       północy obudziło mnie światło i jednostajne, dobrze mi znane
1282 Zpami|          mruczenie. Otworzyłem oczy i serce mi zabiło niespokojnie.
1283 Zpami|             Michasiu!~Rozbudził się i począł mrugać oczyma ze
1284 Zpami|     celujący...~Porwałem go na ręce i zaniosłem do łóżka; ciało
1285 Zpami|      Posłałem depeszę do pani Marii i na drugi dzień dzwonek,
1286 Zpami|        wsparły się na moim ramieniu i cała dusza wybiegła do oczu,
1287 Zpami|        którym osiadł szron oddechu, i wbiegła do pokoju dziecka.
1288 Zpami|          matki, gdy siadła przy nim i wzięła go za ręce. Dopiero
1289 Zpami|          lód, począł mrużyć powieki i usilnie wpatrywać się w
1290 Zpami|       widocznie, walcząc z gorączką i obłędem, usta drgały, uśmiechnął
1291 Zpami|          drgały, uśmiechnął się raz i drugi, a w końcu wargi jego
1292 Zpami|            chwyciła go za obie ręce i przesiedziała tak przy nim
1293 Zpami|           teraz sama okłady chłopcu i podawała lekarstwo. Michaś
1294 Zpami|             sprawić niespodziankę - i teraz dreszcz mnie przejmował,
1295 Zpami|         ulicy dochodził gwar ludzki i brzęczenie dzwonków przy
1296 Zpami|          powierzchowność świąteczną i radosną. Gdy się ściemniło
1297 Zpami|      świeczek, pozawieszaną złotymi i srebrnymi, błyszczącymi
1298 Zpami|         niej główki dziecinne jasne i ciemne, z lokami rozwianymi
1299 Zpami|    rozlegało się od krzyków radości i zdziwienia. Między głosami
1300 Zpami|          nie było innych jak wesołe i radość stawała się ogólną;
1301 Zpami|    zatrzymali się chłopcy z szopką, i wkrótce doszedł nas ich
1302 Zpami|  oprzytomniał, bo zaczął wołać Loli i matki, ale to krótko trwało.
1303 Zpami|             w jakąś ciemną dalekość i nieskończoność i nie widział
1304 Zpami|           dalekość i nieskończoność i nie widział już nikogo,
1305 Zpami|             nie widział już nikogo, i nie czuł nic, nawet głowy
1306 Zpami|            jego nogach. Zobojętniał i nie oglądał się już na nas.
1307 Zpami|       oddech jego piersi oddalał go i jakby zasuwał w mrok. Choroba
1308 Zpami|        jeszcze, jedno westchnienie, i ostatnie ziarnko piasku
1309 Zpami|             kona, bo zaczął chrapać i jęczeć, jak człowiek, któremu
1310 Zpami|      spędzałem przy malcu bezsennie i że kaszel dusił mnie coraz
1311 Zpami|            wyszedłem do przedpokoju i położywszy się na sienniku,
1312 Zpami|             ogarniając ręką świecę, i dygocącymi wargami wyszeptała:~-
1313 Zpami|           nieruchomie w jeden punkt i stężałość wszystkich rysów
1314 Zpami|            z jego wychudłych zwłok, i zamknąłem mu oczy, a potem
1315 Zpami|       przywykłej do takich widoków, i przechodziła prawie w obłęd.
1316 Zpami|          ubrany już w nowy mundurek i białe rękawiczki, sztywny,
1317 Zpami|       rękawiczki, sztywny, obojętny i pogodny. Włożyliśmy w końcu
1318 Zpami|             w końcu ciało do trumny i ustawili na katafalku, a
1319 Zpami|        naodmieniało słów łacińskich i naodrabiało zadań, zmienił
1320 Zpami|       ścianom pozór jakiś kościelny i uroczysty. Nigdy też, od
1321 Zpami|    rekreacji śmierci upodobał sobie i czuł się szczęśliwym. Migotania
1322 Zpami|          świec nadawały twarzy jego i temu uśmiechowi pozory życia
1323 Zpami|             uśmiechowi pozory życia i snu. Powoli chłopcy, koledzy
1324 Zpami|           na widok świec, katafalku i trumny. Może te małe mundurki
1325 Zpami|             mundurki dziwiła powaga i rola kolegi. Oto niedawno
1326 Zpami|         między nimi, zginał się jak i oni pod ciężarem tornistra
1327 Zpami|         stopnie, odbierał połajania i nagany publiczne, miał zły
1328 Zpami|           się do niego z szacunkiem i pewną trwogą - i nawet Owicki,
1329 Zpami|         szacunkiem i pewną trwogą - i nawet Owicki, choć prymus,
1330 Zpami|              hałasować, jak zechce, i mówić choćby po polsku do
1331 Zpami|     zbliżali się do szeregu świateł i odmawiali "wieczny odpoczynek"
1332 Zpami|             umocowano ją gwoździami i powieziono na cmentarz,
1333 Zpami|        blisko rok, ale pamiętam cię i żal mi ciebie, mój mały
1334 Zpami|            coraz ciężej, samotniej, i wkrótce może odejdzie, jak