Nowela

501   1  |         wielki i szeroki prąd, idący w stronę przeciwną statku.~
502   1  |             tyczka pękła z natężenia w Orlikowym ręku. Byli bez
503   1  |         samotnie na stepie i uwięzła w jego gałęziach.~Zaczęli
504   1  |        Ledwie pomyślał, już podniósł w górę lufę karabinu, ale
505   1  |              ja wolą niewolą wziął i w lasy poniósł. Myślałem i
506   1  |        płynąć. Przez chwilę widziała w ciemności jego głowę i ramiona
507   1  |             jego ruchy, jakby go coś w tył ciągnęło, wydzierał
508   1  |          rzucały mu częstokroć pianę w oczy, więc wznosił głowę,
509   1  |              oddechu i wzrok wytężał w ciemność, by dojrzeć, gdzie
510   1  |           cofnęła go, czasem uniosła w górę, oddychał coraz trudniej,
511   1  |             ale wtem szepnęło mu coś w ucho, jakby kochany głos
512   1  |         potem druga, a potem zniknął w topieli...~Tymczasem Marysia
513   1  |            ojca, patrzyła jak błędna w dalekie światło.~Ale prąd
514   1  |        Marysię do czółna, ale Orlika w tym czółnie nie było.~W
515   1  |              w tym czółnie nie było.~W dwa miesiące potem Marysia
516   1  |           Marysia wyszła ze szpitala w Little-Rock i za pieniądze
517   1  |             życie i jego warunki. Co w tym amerykańskim wirze,
518   1  |              tym amerykańskim wirze, w tym olbrzymim "businessie"
519   1  |            dzwonek przy Water-Street w Nowym Jorku. To Marysia
520   1  |       człowiek.~- Mister Złotopolski w domu?~- Kto to jest?~- Wiekowy
521   1  |            twarz ocierać. Była znowu w Nowym Jorku, sama, bez pomocy,
522   1  |             wyrzucała woda, jako się w Nowym Jorku z ojcem żywili.
523   1  |        wypłyną i znajdą, przecież ją w wodę nie wrzucą, a wrzucą,
524 Latar|            zdarzyło się, że latarnik w Aspinwall, niedaleko Panamy,
525 Latar|      znaleziono jego łódki, stojącej w skalistym wrębie. Zawakowało
526 Latar|             Zatoka Moskitów obfituje w piaszczyste ławice i zaspy,
527 Latar|           między którymi droga nawet w dzień jest trudna, w nocy
528 Latar|           nawet w dzień jest trudna, w nocy zaś, zwłaszcza wśród
529 Latar|          Zjednoczonych, rezydującego w Panamie, a był to kłopot
530 Latar|              było znaleźć koniecznie w ciągu dwunastu godzin; po
531 Latar|     przyjmować byle kogo; na koniec, w ogóle kandydatów na posadę
532 Latar|             nikogo. Latarnik mieszka w latami, utrzymuje ją w porządku;
533 Latar|       mieszka w latami, utrzymuje ją w porządku; w dzień daje znaki
534 Latar|             utrzymuje ją w porządku; w dzień daje znaki wywieszaniem
535 Latar|           wedle wskazówek barometru, w wieczór zaś zapala światło.
536 Latar|              i kilka raizy dziennie. W ogóle jest to życie klasztorne,
537 Latar|            Mr Izaak Falconbridge był w niemałym kłopocie, gdzie
538 Latar|       świadectwa. Ten krzyż dostałem w roku trzydziestym. Ten drugi
539 Latar|            Węgrzech. Potem biłem się w Stanach przeciw południowcom,
540 Latar|      chorągwie zdobyte własnoręcznie w ataku na bagnety... Byliście
541 Latar|            Co za szczęście, że byłem w Panamie... Błagam was...
542 Latar|           słowo: za każde uchybienie w służbie dostaniecie dymisję.~-
543 Latar|       jakiejś niedostępnej skale lub w pieczarze. Nadszedł nareszcie
544 Latar|       rzucała od chmur na dno morza, w który biła falą, pluła pianą -
545 Latar|          przesuwały się teraz szybko w jego myśli w przeciwstawieniu
546 Latar|            teraz szybko w jego myśli w przeciwstawieniu do cichej
547 Latar|            co przeszedł. Oto bił się w czterech częściach świata -
548 Latar|      ostrożności. Był kopaczem złota w Australii, poszukiwaczem
549 Latar|              poszukiwaczem diamentów w Afryce, strzelcem rządowym
550 Latar|           Afryce, strzelcem rządowym w Indiach Wschodnich. Gdy
551 Latar|              Indiach Wschodnich. Gdy w swoim czasie założył w Kalifornii
552 Latar|           Gdy w swoim czasie założył w Kalifornii farmę, zgubiła
553 Latar|              i prawie nagi tułał się w lasach przez kilka tygodni,
554 Latar|         narażony co chwila na śmierć w paszczy drapieżnych zwierząt.
555 Latar|            Założył warsztat kowalski w Helenie, w Arkansas, i -
556 Latar|         warsztat kowalski w Helenie, w Arkansas, i - spalił się
557 Latar|             Arkansas, i - spalił się w wielkim pożarze całego miasta.
558 Latar|             całego miasta. Następnie w Górach Skalistych dostał
559 Latar|         Górach Skalistych dostał się w ręce Indian i cudem tylko
560 Latar|              się. Miał fabrykę cygar w Hawanie - został okradziony
561 Latar|           okradziony przez wspólnika w chwili, gdy sam leżał chory
562 Latar|             łatwo mogły zabić gwóźdź w głowie, zwłaszcza temu,
563 Latar|             płynie z prawości serca. W swoim czasie na Węgrzech
564 Latar|           raz setny pierwszy. Był to w swoim rodzaju szczególniejszy
565 Latar|            żołnierz, opalony Bóg wie w jakich ogniach, zahartowany
566 Latar|          jakich ogniach, zahartowany w biedach, bity i kuty, miał
567 Latar|            kuty, miał serce dziecka. W czasie epidemii na Kubie
568 Latar|    zostawiwszy sobie ani grama.~Było w nim jeszcze i to dziwnego,
569 Latar|              wszystko będzie dobrze. W zimie ożywiał się zawsze
570 Latar|             Dawny spokój zmienił się w skłonność do roztkliwiania
571 Latar|          żołnierz jął przeradzać się w beksę, gotowego załzawić
572 Latar|         starcem zupełnie i wchłonęła w siebie wszelkie inne pragnienia
573 Latar|     droższego nad jaki spokojny kąt, w którym by mógł odpocząć
574 Latar|        zawodów, że myślał o tym, jak w ogóle ludzie marzą o czymś
575 Latar|              Tymczasem niespodzianie w ciągu dwunastu godzin dostał
576 Latar|              zdawać, że pierwszy raz w życiu widział morze, bo
577 Latar|      powietrznej wyżyny - i patrzył. W dole pod jego stopami grało
578 Latar|              Soczewka latami rzucała w ciemność olbrzymi ostrokrąg
579 Latar|             którym oko starca ginęło w dali czarnej zupełnie, tajemniczej
580 Latar|          grzbiety połyskujące różowo w świetle latarni. Przypływ
581 Latar|            już pianą i podmurowanie. W dali pomrukiwała burza.
582 Latar|              się wysoko, to zapadały w dół, to chwiały się na prawo
583 Latar|          nocą, z ciemnością, z falą; w izbie zaś spokojnie było
584 Latar|           lubi się odosabniać, jakby w przeczuciu grobu. Latarnia
585 Latar|     niemłodym, posępnym i zamkniętym w sobie. Gdy wypadkiem porzuci
586 Latar|     wszelkich drobnych wrażeń, które w zwykłym życiu uczą stosować
587 Latar|         dusza ludzka! Jest to życie, w którym myśl jest raczej
588 Latar|             podobny jak dwa paciorki w różańcu i chyba zmiany pogody
589 Latar|           tak szczęśliwym, jak nigdy w życiu nie był. Wstawał świtaniem,
590 Latar|              balkonie, wpatrywał się w dal morską i oczy jego nie
591 Latar|           wydętych żagli, świecących w promieniach słońca tak mocno,
592 Latar|         żaglami pojawiał się co dnia w południe olbrzymi szarawy
593 Latar|              i jego ruchliwy port, a w nim las masztów, łodzie
594 Latar|              górował świst parowców. W południe nadchodziła godzina
595 Latar|     nadchodziła godzina sjesty. Ruch w porcie ustawał; mewy kryły,
596 Latar|             ustawał; mewy kryły, się w szczerby skał, fale słabły
597 Latar|          wieżowy odrzynał się twardo w błękicie. Potoki promieni
598 Latar|           Czas upływał i utrwalał go w tym przekonaniu. Stary zżył
599 Latar|             mewami, które niosły się w załamach skalnych, a wieczorem
600 Latar|           jak pastuch między owcami. W czasie odpływu wyprawiał
601 Latar|             fala osadzała na piasku. W nocy, przy świetle księżyca
602 Latar|             roiły się załamy skalne. W końcu pokochał swoją skałę
603 Latar|            mu zresztą dalsze widoki. W południowych godzinach,
604 Latar|    olbrzymich muz układały się jakby w przepyszne czubiaste bukiety,
605 Latar|           śmierci. Wśród nocy, jakie w nich spędził, słyszał z
606 Latar|          jakim jarzmem żyje człowiek w tych niezgłębionych puszczach,
607 Latar|            niezgłębionych puszczach, w których pojedyncze liście
608 Latar|     dziesięciokrotnie jego wielkość, w których mrowią się krwiożercze
609 Latar|       Opuszczał ją też tylko czasami w niedzielę z rana. Przywdziewał
610 Latar|            dowierzał stałemu lądowi. W niedzielę także odczytywał
611 Latar|              gazetę, którą zakupywał w mieście, lub new-yorskiego "
612 Latar|            Falconbridge'a - i szukał w nich skwapliwie wiadomości
613 Latar|             zdziczał. Przestał bywać w mieście, czytywać gazety
614 Latar|               Upływały całe tygodnie w ten sposób, że nikt jego
615 Latar|         słońce wstaje rankiem z wody w tamtych stronach. Widocznie
616 Latar|              że przeszła i ona nawet w rezygnację. Cały świat teraz
617 Latar|            wiecznie i jakby utkwione w jakiejś dali. W ciągłym
618 Latar|             utkwione w jakiejś dali. W ciągłym odosobnieniu i wobec
619 Latar|           czuł tylko bezwiednie, ale w końcu zdawało mu się, że
620 Latar|               on zaś sam pogrąża się w tej tajemnicy i czuje ową
621 Latar|         ukołysał się, zapamiętał - i w tym-ograniczeniu własnego,
622 Latar|            własnego, odrębnego bytu, w tym pół-czuwaniu, pół-śnie
623 Latar|      żywności, Skawiński, zeszedłszy w godzinę później z wieży,
624 Latar|            mu mógł przysłać książkę? W pierwszej chwili zapomniał
625 Latar|              przeczytał pewnego razu w pożyczonym od konsula "Heraldzie"
626 Latar|     zawiązaniu polskiego Towarzystwa w New Yorku i że zaraz przesłał
627 Latar|             one drogą naturalną, ale w pierwszej chwili starzec
628 Latar|          tych myśli. Polskie książki w Aspinwall, na jego wieży,
629 Latar|        czytywał po trzydziestym roku w Paryżu. Potem, wojując w
630 Latar|             w Paryżu. Potem, wojując w Algerze i w Hiszpanii, słyszał
631 Latar|           Potem, wojując w Algerze i w Hiszpanii, słyszał od rodaków
632 Latar|            do ręki nie brał książek. W czterdziestym dziewiątym
633 Latar|           roku wyjechał do Ameryki i w awanturniczym życiu, jakie
634 Latar|          kilka mew tylko pławiło się w błękitach. Ocean był ukołysany.
635 Latar|            się łagodnie po piaskach. W dali śmiały się białe domy
636 Latar|           stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie~Widzę i opisuję,
637 Latar|           poczęły mu skakać do oczu; w piersi coś urwało się i
638 Latar|         jasnej bronisz Częstochowy~I w Ostrej świecisz Bramie!
639 Latar|             i tak zapamiętał, iż się w nim i tęsknota poczynała
640 Latar|             wracał cudem" - więc się w nim serce rwało. Chwile
641 Latar|    przyjaciela. Nadchodziła godzina, w której je karmił resztkami
642 Latar|          Wypłakawszy się, miał teraz w twarzy jakiś spokój i rozpromienienie,
643 Latar|            był jeszcze pełen blasku, w powietrzu widno zupełnie,
644 Latar|        szlaki czerwone i złote, a on w tych światłościach leciał
645 Latar|              kochanym. Zaszumiały mu w uszach lasy sosnowe, zabełkotały
646 Latar|         szereg chałup ze światełkami w oknach, grobla, młyn, dwa
647 Latar|             noc chórami żab. Niegdyś w tej swojej wiosce stał nocą
648 Latar|    przeszłość ta podstawia się nagle w szeregu widzeń. Oto znowu
649 Latar|        czekać, jak derkacz ozwie się w ciemności i bąki zahuczą
650 Latar|               prawdziwie polska noc! W oddali bór sosnowy szumi
651 Latar|               jakoż i kury pieją już w zapłociach. Jeden drugiemu
652 Latar|              ziemia kochana, śliczna w różowych blaskach jutrzni!
653 Latar|            Resztki snu widzeń walczą w jego głowie z rzeczywistością.
654 Latar|            ze mną, resztę usłyszycie w konsulacie. Stary pobladł:
655 Latar|            zapalił tej nocy latarni. W kilka dni później widziano
656 Latar|         czasu przyciskał ręką, jakby w obawie, by mu i ona nie
657 Sach |                               SACHEM~W mieście Antylopie, położonym
658 Sach |            nad rzeką tegoż nazwiska, w stanie Teksas, spieszył
659 Sach |           stał tu ani jeden dom, ale w całej bliższej okolicy nie
660 Sach |              było białych. Natomiast w widłach rzeki, na tym samym
661 Sach |       stolica Czarnych Wężów, którzy w swoim czasie dali się tak
662 Sach |              pewnej nocy księżycowej w liczbie czterechset i wezwawszy
663 Sach |             bez różnicy wieku i płci w pień wycięci. Ocalały tylko
664 Sach |          oddziałki wojowników, które w tym. czasie wyszły na łowy.
665 Sach |            dlatego że miasto leżało' w widłach rzeki, która, jak
666 Sach |              uciekać, ale dobrze się w nich bronić. Dzięki tej
667 Sach |              się emigracja do wideł, w których też w mgnieniu oka,
668 Sach |              do wideł, w których też w mgnieniu oka, na miejscu
669 Sach |              ucywilizowana Antylopa. W pięć lat liczyła ona dwa
670 Sach |         podwoiła liczbę mieszkańców. W siódmym roku, z mocy prawa
671 Sach |          Czarnych Wężów, schwytanych w pobliskim Lesie Umarłych -
672 Sach |         zawadzie rozwojowi Antylopy. W mieście wychodziły dwa "
673 Sach |            filantropijny; pastorowie w kościołach uczyli co niedziela
674 Sach |         systematyczni, otyli. Kto by w późniejszych czasach odwiedził
675 Sach | kilkunastotysięczną Antylopę, ten by w bogatych kupcach miejscowych
676 Sach |           biurach; wieczory spędzali w piwiarni "Pod Złotym Słońcem"
677 Sach |              by mniemać, iż się jest w jakiej piwiarni w Berlinie
678 Sach |           się jest w jakiej piwiarni w Berlinie lub Monachium,
679 Sach |           zgliszczach Chiavatty. Ale w mieście wszystko już było
680 Sach |           śmierci." Jeżeli gdzie, to w Antylopie ten sachem mógł
681 Sach |             iż przed piętnastu laty, w przejeździe do Santa Fe,
682 Sach |             ta wprowadziła dyrektora w doskonały humor, mógł bowiem
683 Sach |             i synom, którzy ani razu w życiu nie widzieli Indianina,
684 Sach |    powiedzieć: "Patrzcie, oto takich w pień wyrżnęliśmy przed laty
685 Sach |        Amalchen, jak i małego Fryca. W całym też mieście powtarzano
686 Sach |          rana zaglądały przez szpary w deskach, z twarzami rozciekawionymi
687 Sach |          gajów pomarańczowych, które w mieście mieszają się z zapachem
688 Sach |       mieszają się z zapachem słodu. W cyrku bije łuna światła.
689 Sach |           białych z czerwonoskórymi. W chwilach, w których zasłona
690 Sach |         czerwonoskórymi. W chwilach, w których zasłona się uchyla,
691 Sach |           przejścia od góry do dołu. W cyrku widno jak w dzień,
692 Sach |              dołu. W cyrku widno jak w dzień, bo chociaż nie zdołano
693 Sach |             widzów potokami światła. W tych blaskach widać opasłe,
694 Sach |            widać opasłe, przechylone w tył dla folgi podbródkom
695 Sach |              się sześciu masztalerzy w palonych butach i staje
696 Sach |              palonych butach i staje w dwóch szeregach przy wejściu
697 Sach |         krwawym blaskiem całą arenę. W tym to blasku ukaże się
698 Sach |          wychował się od młodych lat w trupie Hon. M. Deana, złożonej
699 Sach |              nagle jakiś dziki świst w stajniach - i na arenie
700 Sach |         wodza, który oto ma wystąpić w cyrku na grobach ojców.
701 Sach |             podobną do głowy orła, a w tej twarzy świecą zimnym
702 Sach |          topór i nóż do skalpowania, w ręku tylko zamiast łuku
703 Sach |            już na drucie. Zapatrzony w żyrandol naftowy, postępuje
704 Sach |            Indianin zdaje się wisieć w powietrzu. Idzie jakby pod
705 Sach |         staje się coraz groźniejsza. W jego wzroku utkwionym w
706 Sach |              W jego wzroku utkwionym w lampy naftowe błyszczy jakieś
707 Sach |             jakieś straszne światło. W cyrku niepokój, ale ciszy
708 Sach |      szczęśliwa! Niewiasty pracowały w wigwamach, dzieci wyrastały
709 Sach |           ich nie broczyły się nigdy w krwi niewiast i dzieci,
710 Sach |              pokonali Czarnych Wężów w boju, ale zakradli się nocą
711 Sach |             i noże ich zbroczyły się w piersiach uśpionych mężów,
712 Sach |         widocznie był zaniepokojony. W cyrku zrobiła się śmiertelna
713 Sach |          Ostatnie słowa zmieniły się w ryk wściekłości. Po cyrku
714 Sach |             nie ma! zeskoczył, znikł w wyjściu. Nie spalił cyrku?
715 Sach |        zziajany, zmęczony, straszny. W ręku niesie blaszaną miskę
716 Sach |        widzów. Więc to wszystko było w programie, więc to była
717 Sach |        ostatniemu z Czarnych Wężów - w Antylopie, na zgliszczach
718 Sach |            Zyskał wielką popularność w Antylopie, zwłaszcza u kobiet.
719 Ozyr |              SIENKIEWICZ~A gdy umarł w Egipcie syn Psunabudesa,
720 Ozyr |              między wami, i dlaczego w krainie Ciszy kłócicie się
721 Ozyr |             jego duszę i umieścić ją w tej zaziemskiej krainie,
722 Ozyr |              ty teraz - rzekł biorąc w ręce wagi, na których ważył
723 Ozyr |        zabrać tę duszę i umieścić ją w tej zaziemskiej krainie,
724 Ozyr |             za rękę Psunabudesa, ale w tej samej chwili Głupota
725 Ozyr |           drugą i obie, tamując dech w piersiach, czekały na wyrok
726 Ozyr |   Sprawiedliwy wpił swój ptasi wzrok w Psunabudesa i przypatrywał
727 Ozyr |             jej, aby mi przedstawiła w krótkich a mądrych słowach
728 Ozyr |           Sprawiedliwy podniósł znów w górę swój opatrznościowy
729 Ozyr |        Niegodziwości, jak i twoją.~I w tejże chwili przywołał Mądrość,
730 Ozyr |      gubernatorów zabronił mi pobytu w Egipcie!...~- Dla dobra
731 Ozyr |             podróży. Wspomniała, jak w akademii w stubramnych Tebach
732 Ozyr |           Wspomniała, jak w akademii w stubramnych Tebach był zaciekłym
733 Ozyr |            biurokracji, jak wreszcie w ciągu długiego swego zawodu
734 Ozyr |              sobie zauważyć, że była w tym i głupota tak wielka
735 Ozyr |              niby dla potęgi Egiptu, w gruncie rzeczy go osłabiał,
736 Ozyr |           pracując niby dla porządku w państwie, wtrącał je w bezład
737 Ozyr |      porządku w państwie, wtrącał je w bezład i tworzył mu wewnętrznych
738 Ozyr |      nieprzyjaciół, a przy tym nigdy w jego zakutej głowie nie
739 Ozyr |            egipskim pokryciem głowy. W jego przekonaniu czepek
740 Ozyr |               jakie zaś myśli wrzały w tych głowach, którym narzucił
741 Ozyr |             od nich uwolnić łapówką, w ten bowiem sposób wzrastał
742 Ozyr |              niegodziwości, ponieważ w Egipcie wszyscy dygnitarze
743 Ozyr |            szale - jeśli wiem, która w końcu przeważy!~A słowa
744 Ozyr |              Faraon chce go utrzymać w niewoli. Poderwał władzę
745 Ozyr |         czasów powiększyły się głody w Egipcie, a kraj napełnił
746 Ozyr |       powiedzieć, że osieł przeważał w nim jednak nad łotrem?~-
747 Ozyr |          podniósł szale i trzymał je w górze, póki nie uspokoiły
748 Ozyr |           nawet i Mądrość drapie się w tej chwili w głowę.~...Ale
749 Ozyr |              drapie się w tej chwili w głowę.~...Ale niepróżno
750 Ozyr |          spełnią się wieki, musi się w końcu pokazać, czy jesteś
751 Ozyr |  przyśpieszył jego powrót na ziemię.~W przepaściach wieczności
752 Legen|           się inne statki - i płynął w dal, z żaglami w słońcu,
753 Legen|              płynął w dal, z żaglami w słońcu, tak szybko, że aż
754 Legen|         Ostrożnie! tam wiry i skały!~W odpowiedzi na przestrogę
755 Legen|           statku. Majtkowie, zaufani w jego wielkość i dzielność,
756 Legen|             swój pokład.~Ślepa wiara w jej siłę zwiększała się
757 Legen|        zwiększała się z dniem każdym w sercach załogi. Żeglarze
758 Legen|          załogi. Żeglarze zleniwieli w szczęściu i zapomnieli sztuki
759 Legen|       masztów, żagli, lin? po co żyć w trudzie i pocie czoła, gdy
760 Legen|           zmieszały ocean z chmurami w jeden piekielny zamęt. Wstały
761 Legen|      przerażenia wściekłość zawrzała w sercach, bo kochali jednak
762 Legen|           wielu walczących i uniosły w odmęt wodny. Załoga zmniejszała
763 Legen|           pracowali od rana do nocy, w trudzie i pocie czoła, chcąc
764 Bajka|          poczyna krakać na sokoła:~- W imieniu moich praw, słuchaj
765 Bajka|        wykształcenia! Ciasno mi jest w rodzinnym gnieździe, więc
766 Bajka|             zaokrąglić się i utyć.~- W każdym razie nie uniknąłbym
767 Bajka|           dwa lata byłem na edukacji w ogrodzie zoologicznym w
768 Bajka|              w ogrodzie zoologicznym w Berlinie!~- Tak?... - mówi
769 Bajka|                 mówi sokół. - Ha! to w takim razie nadzieja moja
770 Bajka|            razie nadzieja moja tylko w Bogu - i trochę także w...
771 Bajka|              w Bogu - i trochę także w... dziobie.~ ~
772 Zpami|              postać, przybrana tylko w bieliznę, schylona była
773 Zpami|         schylona była nad książką, a w ciszy nocnej senny i zmęczony
774 Zpami|              jednostajnością, z jaką w kościele powtarzają słowa
775 Zpami|        wprowadzały biedną jego głowę w taki zamęt, że spać nie
776 Zpami|           wszystkie nadzieje złożyła w Michasiu. Położenie było
777 Zpami|              zdarzyło mi się spotkać w żadnym innym chłopcu. Biedny
778 Zpami|        jakiej strasznej poczuwał się w takich chwilach odpowiedzialności.
779 Zpami|          rzecz. Sam napracowałem się w życiu niemało, nacierpiałem
780 Zpami|        każdej biedy.~Ja przynajmniej w wieku Michasia, gdym latał
781 Zpami|      gołębiami po ulicach lub grywał w pliszki pod ratuszem, miałem
782 Zpami|         Kaszel mnie nie męczył; gdym w skórę brał, tom płakał,
783 Zpami|            się na otwartym powietrzu w promieniach słońca. Ale
784 Zpami|            wysilone, ze zmarszczkami w kątach oczu, tłumiące ustawicznie
785 Zpami|         gdybym jeszcze stracił wiarę w wartość nauki i pożytek,
786 Zpami|              nauczono czcić i kochać w domu... Taki ze mnie obskurant,
787 Zpami|       obskurant, że pewno już zdania w tym względzie nie zmienię,
788 Zpami|           zmienię, bo utwierdzam się w nim coraz bardziej, gdy
789 Zpami|          serce, miotane życiem, musi w końcu przyczepić się do
790 Zpami|         piersi. Od sześciu lat byłem w jej domu, byłem przy śmierci
791 Zpami|      kochającą dzieci, świętą prawie w swym wdowieństwie, więc...
792 Zpami|  szczególniej głos prawie jednakowy. W usposobieniu matki i dziecka
793 Zpami|           wspólność, objawiająca się w pewnej skłonności do egzaltacji
794 Zpami|    największych poświęceń, ale które w życiu i zetknięciu się z
795 Zpami|             nawet ubóstwem, jednakże w porównaniu do dawnych czasów -
796 Zpami|             zwykłym matkom, widziała w nim niepospolite zdolności.
797 Zpami|        siłami fizycznymi i zdrowiem. W innych warunkach mógłby
798 Zpami|         pracownikiem na każdym polu. W tych, jakie istniały, męczył
799 Zpami|             mógł istnieć taki zamęt, w którym by dziecku na złe
800 Zpami|         charakteru i praca. Jest coś w tym niezdrowego, i gdyby
801 Zpami|        szczęśliwy. Zdawało mi się że w takich razach urósł nagle,
802 Zpami|      mrugając na mnie, mówił jeszcze w progu:~- Panie Wawrzynkiewicz,
803 Zpami|        szczęśliwe chwile. Wieczorami w takie dni Michaś rozmarzał
804 Zpami|        będzie padał - zwyczajnie jak w zimie - więc pojedziemy
805 Zpami|     pojedziemy sankami. Przyjedziemy w nocy, ale o! mama będzie
806 Zpami|         biednemu chłopcu łzy stawały w oczach, a ja, zamiast go
807 Zpami|              przypominałem sobie dom w Zalesinie, jego powagę,
808 Zpami|          powrót chłopca z celującymi w cenzurze.~Korzystałem z
809 Zpami|       odpoczynek wypełni te szczerby w zdrowiu chłopca, które czyniła
810 Zpami|             Tak nauczyłem się czytać w jego twarzy, że skoro tylko
811 Zpami|              nie umie... wyjęzyczyć.~W miarę jak dziecko czuło
812 Zpami|           bywał i niby spokojny, ale w tej zdwojonej energii, z
813 Zpami|            zarazem. Czasem też szedł w kąt, ściskał głowę obu rękoma
814 Zpami|           temu, i czuł się po prostu w kole błędnym, z którego
815 Zpami|      złapałem, kilka nocy przepędził w ten sposób między nieopalanymi
816 Zpami|        przeziębienie. Ale on już sam w końcu nie wiedział, co umiał,
817 Zpami|          odpowiedzi zacisnął zęby, a w końcu wybuchnął płaczem
818 Zpami|         dziecku trafiało się słyszeć w niemieckiej szkole wiele
819 Zpami|          słowem - ze wszystkiego, co w domu nauczano je czcić i
820 Zpami|            goryczy rozterka moralna, w jakiej żył ciągle. Dwie
821 Zpami|            zgodne, szarpały Michasia w dwie przeciwne strony. Co
822 Zpami|               druga występkiem. Więc w tym rozdwojeniu chłopiec
823 Zpami|               rana do wieczora i żyć w tym męczącym przymusie dni,
824 Zpami|              wszystko to poczęło się w jedenastym roku życia. Ani
825 Zpami|              ani wątłe siły nie były w stanie sprostać temu ciężarowi.
826 Zpami|           zawiedziesz nadziei, jakie w tobie złożyłam, i że staniesz
827 Zpami|              Sądziłem, że wdroży się w rutynę szkolną, że przywyknie
828 Zpami|           wszystkiego, że wprawi się w język i nabierze akcentu,
829 Zpami|        łaciny. Ze wszystkich uczniów w klasie sam tylko wiedział,
830 Zpami|              mama, ani mała Lola, bo w całej klasie ja tylko jeden
831 Zpami|              dostał publiczną naganę w szkole wraz z zagrożeniem,
832 Zpami|            Mógł wprawdzie powiedzieć w swojej obronie, że i Owicki
833 Zpami|            nadszedł nazajutrz rano i w którym pani Maria obsypywała
834 Zpami|            boi zawrotu głowy. Wrócił w południe z nowym miernym.
835 Zpami|         rozpaczliwie, ale na próżno.~W końcu stracił wszelką wiarę
836 Zpami|          końcu stracił wszelką wiarę w siebie, wszelką ufność we
837 Zpami|              zależy od jego postępów w nauce i moralności." Pamiętał,
838 Zpami|            Dla "tym większej" wprawy w język wykładowy dzieci miały
839 Zpami|           chaos musiał wytworzyć się w jego umyśle! Rwało się wszystko
840 Zpami|           umyśle! Rwało się wszystko w tej dziecinnej piersi i
841 Zpami|            też jak kłos pod wiatrem. W końcu twarz tego jedenastoletniego
842 Zpami|           brał czapkę i szedł za mną w milczeniu. Byłbym nawet
843 Zpami|       zdrowie, bo mizerniał ciągle i w końcu stał się prawie przezroczysty.
844 Zpami|         udźwignąć wszystkich książek w tornistrze, więc wkładałem
845 Zpami|          uczyniłeś wszystko, co było w twej mocy, i że dobrym sprawowaniem
846 Zpami|              także odmienne pojęcie. W opinii niemieckich profesorów
847 Zpami|       Przyniósł ten wyrok wieczorem. W mieszkaniu było już prawie
848 Zpami|              poszedł do okna, stanął w nim i bezmyślnie, w milczeniu
849 Zpami|           stanął w nim i bezmyślnie, w milczeniu patrzył na płatki
850 Zpami|          płatki śnieżne, kręcące się w powietrzu. Nie zazdrościłem
851 Zpami|           mówić o cenzurze i wyroku. W ten sposób upłynął nam kwadrans
852 Zpami|          sposób upłynął nam kwadrans w przykrym milczeniu, a tymczasem
853 Zpami|              się do układania rzeczy w kuferek, widząc zaś, że
854 Zpami|             mama siedzi teraz z Lolą w zielonym gabinecie przed
855 Zpami|  Zdmuchnąwszy świecę, Usnąłem prawie w tej samej chwili.~Koło trzeciej
856 Zpami|              książką siedział Michaś w jednej koszuli; policzki
857 Zpami|      natężenia pamięci, głowa trochę w tył pochylona, senny zaś
858 Zpami|            szczęście doktór mieszkał w tym samym domu, sprowadziłem
859 Zpami|           nie mogło mu się widocznie w głowie pomieścić.~Choroba
860 Zpami|        dzwonek, targnięty gwałtownie w przedpokoju, zwiastował
861 Zpami|              i usilnie wpatrywać się w schyloną nad nim twarz.
862 Zpami|        uśmiechnął się raz i drugi, a w końcu wargi jego wyszeptały:~-
863 Zpami|           zwiększyła się. Deklamował w malignie dumę o Żółkiewskim
864 Zpami|     Niemcewicza, chwilami przemawiał w języku wykładowym, to znów
865 Zpami|             jeszcze zdrów, uczył się w sekrecie ministrantury chcąc
866 Zpami|        dreszcz mnie przejmował, gdym w ciszy wieczornej słyszał
867 Zpami|          ciemne, z lokami rozwianymi w powietrzu, skaczące jak
868 Zpami|              doszedł nas ich śpiew: "W żłobie leży, któż pobieży."
869 Zpami|           teraz on sam już odchodził w jakąś ciemną dalekość i
870 Zpami|           oddalał go i jakby zasuwał w mrok. Choroba gasiła po
871 Zpami|           tylko coraz był szybszy, a w końcu stał się podobny do
872 Zpami|            się jeszcze mgłą oddechu. W godzinę później gorączka
873 Zpami|             Marii zrobiło się słabo.~W ciągu dwóch godzin coraz
874 Zpami|          Myślałem, że mnie woła, ale w ciszy nocnej usłyszałem
875 Zpami|            Tak jest. Osadzenie głowy w poduszce, otwarte usta,
876 Zpami|               oczy wbite nieruchomie w jeden punkt i stężałość
877 Zpami|       widoków, i przechodziła prawie w obłęd. Sama układała heblowiny
878 Zpami|              Sama układała heblowiny w trumnie pod atłasem, bredząc
879 Zpami|             pod atłasem, bredząc jak w gorączce, że dziecko będzie
880 Zpami|       tymczasem na łóżku, ubrany już w nowy mundurek i białe rękawiczki,
881 Zpami|       obojętny i pogodny. Włożyliśmy w końcu ciało do trumny i
882 Zpami|              dwa rzędy świec. Pokój, w którym biedne dziecko tyle
883 Zpami|             zadań, zmienił się jakby w kaplicę, bo zamknięta okiennica
884 Zpami|             łagodnie, jakby chłopiec w tej wieczystej rekreacji