Nowela

501 Legen|          zaniedbała obowiązków i nikt nie wiedział, że statek począł
502 Legen|              burza, jakiej dotychczas nie bywało na morzu. Wichry
503 Legen|          odwykła od trudów i żeglugi, nie wiedziała, jak ją ratować!~
504 Legen|     silniejsze, tak silne, że ryk fal nie mógł ich zagłuszyć.~Głosy
505 Legen|              mówiły:~- O, zaślepieni! Nie z dział wam bić do burzy,
506 Legen|               dział wam bić do burzy, nie fale chłostać, ale statek
507 Legen|          pracujcie. "Purpura" jeszcze nie zginęła.~Na owe słowa drgnęli
508 Bajka|        kraczesz innym głosem niż ja i nie kochasz mnie.~- Co do mego
509 Bajka|              pożreć każdego, kto mnie nie kocha.~- Więc gdybym cię
510 Bajka|               Więc gdybym cię kochał, nie zabijałbyś mnie?~- Ach! -
511 Bajka|              i utyć.~- W każdym razie nie uniknąłbym zguby?~- Rozumie
512 Bajka|            dumą:~- Prostaku, to chyba nie wiesz, że ja przez dwa lata
513 Zpami|              chłopiec odpowiadał mi: "Nie umiem jeszcze lekcji, panie
514 Zpami|        dziewiątej do dwunastej, i sam nie szedłem do łóżka, nimem
515 Zpami|           szedłem do łóżka, nimem się nie przekonał, że umie wszystko;
516 Zpami|           głowę w taki zamęt, że spać nie mógł. Wyłaził tedy spod
517 Zpami|               mi ich brakło, sam spać nie mogłem. Może powinienem
518 Zpami|           mogłem. Może powinienem był nie pozwolić, by dziecko męczyło
519 Zpami|        chodzić lub jeździć konno, ale nie było czasu na to. Dziecko
520 Zpami|            ręką na sumieniu powiadam: nie było czasu. Każdą chwilę,
521 Zpami|     rozpieszczam, że Michaś widocznie nie dość pracuje, że ma polski
522 Zpami|      najlepiej wiedziałem, czy Michaś nie dość pracuje! Było to dziecko
523 Zpami|               siłą charakteru, jakiej nie zdarzyło mi się spotkać
524 Zpami|             książką, byle tylko matki nie zmartwić. Wybuchał płaczem,
525 Zpami|               zły stopień, ale nikomu nie przychodziło do głowy, dlaczego
526 Zpami|         polski akcent, i kwita! Ja go nie psułem ani rozpieszczałem,
527 Zpami|       nacierpiałem się głodu i biedy, nie byłem szczęśliwy, nie będę
528 Zpami|          biedy, nie byłem szczęśliwy, nie będę szczęśliwy i - niech
529 Zpami|              wezmą! nawet już i zębów nie ściskam, gdy o tym myślę;
530 Zpami|             ściskam, gdy o tym myślę; nie wierzę, żeby było warto
531 Zpami|              i wesołości. Kaszel mnie nie męczył; gdym w skórę brał,
532 Zpami|             byłem swobodny jak ptak i nie dbałem o nic. Michaś i tego
533 Zpami|              nic. Michaś i tego nawet nie miał. Życie byłoby i jego
534 Zpami|            zgody pracy z dzieciństwem nie miałem przed oczyma. Przeciwnie:
535 Zpami|               jakkolwiek prywatnym, i nie wiem, co bym robił na świecie,
536 Zpami|             tylko po prostu, że nauka nie powinna być tragedią dla
537 Zpami|        tragedią dla dzieci, że łacina nie może zastąpić powietrza
538 Zpami|                a dobry lub zły akcent nie powinien stanowić o losie
539 Zpami|               prowadzącą je łagodnie, nie zaś nogę przygniatającą
540 Zpami|            już zdania w tym względzie nie zmienię, bo utwierdzam się
541 Zpami|          wszystko istoty... Nigdy ona nie wiedziała o tym i nigdy
542 Zpami|      wiedziała o tym i nigdy wiedzieć nie będzie. Pamiętam, że ja
543 Zpami|             prostu pani, na którą bym nie śmiał oczu podnieść. Ale
544 Zpami|           wreszcie co jej to szkodzi? Nie chcę od niej więcej światła
545 Zpami|               do tego przyjść. Ale to nie miłość we mnie, to prędzej
546 Zpami|            fortunę, a to, co zostało, nie jest wprawdzie nędzą, nie
547 Zpami|             nie jest wprawdzie nędzą, nie jest nawet ubóstwem, jednakże
548 Zpami|           toteż pani Maria kochała go nie tylko jak własne dziecko,
549 Zpami|           Chłopiec wprawdzie istotnie nie był tępy, ale. należał do
550 Zpami|              moje, i postanowiłem się nie dziwić niczemu, ale wyznaję,
551 Zpami|             świecie rzeczy, o których nie śniło się filozofom...~Pracowałem
552 Zpami|             mieliśmy jeden cel, a to: nie zmartwić jej, pokazać dobrą
553 Zpami|        zgadnie ile?~A gdym udawał, że nie zgaduję, przybiegał do mnie
554 Zpami|              także o zdrowie, że więc nie powinien płakać, gdy go
555 Zpami|           sypiać tyle, ile mu każę, i nie upierać się przy nocnym
556 Zpami|              mama, ani mała Lola mnie nie poznają.~Odbierałem też
557 Zpami|           jałowe, doskonale pojmował; nie o naukę więc chodziło, tylko
558 Zpami|       niemiecki język, którym dziecko nie władało dostatecznie. Na
559 Zpami|           dostatecznie. Na to już nic nie mogłem poradzić i liczyłem
560 Zpami|            oka poznawałem, gdy mu się nie powiodło.~- Dostałeś zły
561 Zpami|                pytałem.~- Tak jest!~- Nie umiałeś?~Czasem odpowiedział:~-
562 Zpami|                Czasem odpowiedział:~- Nie umiałem - częściej jednak: -
563 Zpami|               jednak: - Umiałem, alem nie mógł powiedzieć.~Jakoż mały
564 Zpami|           dostaje złe stopnie, że się nie umie... wyjęzyczyć.~W miarę
565 Zpami|             nogami ukochanej matki, a nie wiedział, jak zaradzić temu,
566 Zpami|               kole błędnym, z którego nie było wyjścia.~Jego nocne
567 Zpami|         między nieopalanymi ścianami. Nie miałem innej rady, jak wstać,
568 Zpami|                Ale on już sam w końcu nie wiedział, co umiał, czego
569 Zpami|             wiedział, co umiał, czego nie umiał. Dziecko traciło siły,
570 Zpami|              co przekonywało mnie, że nie sama jednak praca wyczerpywała
571 Zpami|               Panie, więc to naprawdę nie bajka? bo...~- Bo co, Michasiu? -
572 Zpami|               tak namiętnym, że długo nie mogłem go uspokoić.~Badałem
573 Zpami|               przyczynę tego wybuchu: nie umiał lub nie chciał powiedzieć;
574 Zpami|           tego wybuchu: nie umiał lub nie chciał powiedzieć; domyśliłem
575 Zpami|            domyśliłem się jednak sam. Nie było żadnej wątpliwości,
576 Zpami|              się po innych chłopcach, nie zostawiając nic prócz głębokiej
577 Zpami|         Michaś, odczuwał je boleśnie; nie śmiał zaprzeczyć, choć może
578 Zpami|          wątła postać, ani wątłe siły nie były w stanie sprostać temu
579 Zpami|          pisała matka - ufam więc, że nie zawiedziesz nadziei, jakie
580 Zpami|               mógł poradzić na to, że nie przyszedł na świat z wrodzoną
581 Zpami|             łatwością do języków i że nie umiał się po niemiecku wyjęzyczyć?~
582 Zpami|       najsilniejsze prośby i zaklęcia nie posłałem jej pani Marii.~-
583 Zpami|           wołał złożywszy ręce - mama nie wie, że na Wszystkich Świętych
584 Zpami|           potrzebował do nauki. Gdyby nie to, dawno bym był pisał
585 Zpami|            Jakoż nadzieje zdawały się nie być próżne. Zaraz po Wszystkich
586 Zpami|            perfectum od gaudeo? pewno nie wie ani mama, ani mała Lola,
587 Zpami|           nadmierna ilość przedmiotów nie pozwalała dziecku poświęcać
588 Zpami|           jednym zadaniu piśmiennym i nie odrobili go. Owickiemu to
589 Zpami|               bo, jako prymusa, nawet nie spytano o nie, ale Michaś
590 Zpami|          prymusa, nawet nie spytano o nie, ale Michaś dostał publiczną
591 Zpami|             przede mną zadanie, by go nie odrobić, a chłopiec, który
592 Zpami|               najmniejszego kłamstwa, nie miał sposobu przekonania
593 Zpami|             na równi z nim, ale na to nie pozwalał honor szkolny.
594 Zpami|         rękoma, szeptał myśląc, że go nie słyszę: "Boli! boli! boli!"
595 Zpami|        książkami, zatoczył się i mało nie upadł. Chciałem mu nie pozwolić
596 Zpami|           mało nie upadł. Chciałem mu nie pozwolić iść do szkoły,
597 Zpami|          szkoły, ale mówił, że mu nic nie jest; prosił tylko, by go
598 Zpami|            mówił Owicki, zaląkł się i nie mógł słowa przemówić. Utwierdziła
599 Zpami|          praca nadaremna, że on nigdy nie nabierze akcentu i musi
600 Zpami|         Michaś tedy niech pamięta, że nie tylko radość, ale i zdrowie
601 Zpami|               szybko, i co do cenzury nie można się było już łudzić.
602 Zpami|             że mimo największej pracy nie może sobie dać rady i że
603 Zpami|            kobieta i kochająca matka. Nie mówiłem Michasiowi nic o
604 Zpami|              się od pewnego czasu już nie zdarzało. Płacząc powtarzał: "
605 Zpami|              Zalesina, bom już prawie nie mógł patrzeć na stan dziecka.
606 Zpami|              twarz swojską, życzliwą, nie obcą i odpychającą; tam
607 Zpami|      wykładowy dzieci miały polecenie nie używać nigdy innego między
608 Zpami|         dzieciak ambitny i wrażliwy - nie podejmuję się opisać: co
609 Zpami|               że czas na przechadzkę, nie opierał się, jak dawniej,
610 Zpami|              o czym innym albo raczej nie myślał o niczym. Raz, gdym
611 Zpami|               panie, że to się na nic nie zdało." Bałem się wspomnieć
612 Zpami|            nawet przy nim o matce, by nie przepełniać tego kielicha
613 Zpami|          kwiatu. Na pozór niby nic mu nie było, ale niknął i tracił
614 Zpami|             ale niknął i tracił siły. Nie mógł już udźwignąć wszystkich
615 Zpami|                 kończyła pani Maria - nie spodziewam się już celujących,
616 Zpami|          pojęć etycznych Michaś, jako nie dający widoków, by mógł
617 Zpami|               padał na dworze, więcem nie mógł dojrzeć twarzy dziecka.
618 Zpami|              kręcące się w powietrzu. Nie zazdrościłem biedactwu myśli,
619 Zpami|             głowie, ale wolałem z nim nie mówić o cenzurze i wyroku.
620 Zpami|          Czemu ci tak głos drży? czyś nie chory?~- Nic mi nie jest,
621 Zpami|              czyś nie chory?~- Nic mi nie jest, panie, tylko mi bardzo
622 Zpami|           patrząc na mnie, jakby mnie nie poznał.~- Co ty robisz?
623 Zpami|     sprowadziłem go więc natychmiast. Nie potrzebował się długo namyślać.
624 Zpami|              mózgu.~Ach! wiele rzeczy nie mogło mu się widocznie w
625 Zpami|             Michaś żył wprawdzie, ale nie było mu lepiej. Nie poznał
626 Zpami|               ale nie było mu lepiej. Nie poznał nawet matki, gdy
627 Zpami|            tak przy nim kilka godzin, nie zrzuciwszy nawet podróżnego
628 Zpami|            Trzy dni temu może ich tam nie było jeszcze.~Zmieniała
629 Zpami|            się ruszyła, ale znowu jej nie poznawał. Wieczorem gorączka
630 Zpami|               co chwila z pokoju, bom nie mógł tego słuchać. Gdy był
631 Zpami|             dum affligit me inimicus!~Nie umiem powiedzieć, jakie
632 Zpami|          głosami dochodzącymi z ulicy nie było innych jak wesołe i
633 Zpami|            się, a myśmy drżeli, by to nie była noc śmierci.~Przez
634 Zpami|              czasem ustawał zupełnie. Nie było się co łudzić! Ta mała
635 Zpami|           dalekość i nieskończoność i nie widział już nikogo, i nie
636 Zpami|             nie widział już nikogo, i nie czuł nic, nawet głowy matki,
637 Zpami|            jego nogach. Zobojętniał i nie oglądał się już na nas.
638 Zpami|            stężałość wszystkich rysów nie zostawiały najmniejszej
639 Zpami|             dla mnie straszne, bo ona nie chciała odstąpić zwłok,
640 Zpami|                bo zamknięta okiennica nie puszczała światła dziennego,
641 Zpami|             dostał ostatnie celujące, nie widziałem u Michasia twarzy
642 Zpami|         chłopcy, koledzy jego, którzy nie powyjeżdżali na święta,
643 Zpami|          sobie, że teraz on już o nic nie dba, że gdyby nawet "Herr
644 Zpami|           przyszedł, to on by się już nie zerwał, nie przestraszył,
645 Zpami|             on by się już nie zerwał, nie przestraszył, ale uśmiechałby
646 Zpami|           akcent, ale serce poczciwe. Nie wiem, gdzie jesteś, czy